▶ 00:00 De Bijbelse Etymologie van Vrede: Shalom en Irene ↑ hoofdstukken

Dankjewel Art voor deze mooie woorden, en hoe waar is het ook. Het sluit eigenlijk heel erg mooi aan; dat was niet de planning, maar dat treft zo toevallig bij het onderwerp waar ik jullie vanmorgen graag bij wil bepalen. Zeg maar... dan ja, ik ben nu toch al bezig, dus ik stel voor dat we het lied skippen. We zouden eigenlijk nog een lied zingen na jouw verhaal, voorafgaand aan de Bijbelstudie, maar nu ik toch al bezig ben: de volgende keer. Zo is het.

De vrede van God. Deze frase, deze term, deze uitdrukking komen we tegen in Filippenzen 4; daar gaan we straks natuurlijk naartoe. Maar voordat ik daar wat meer over wil gaan zeggen, wil ik eerst eens een aantal dingen op een rijtje zetten over het woord vrede zelf. Het is een term... ik weet niet of het u nog opgevallen is, maar toen wij hier naar de samenkomst gingen, passeerden we de begraafplaats en die heette 'Vrederust'. Eigenlijk een soort pleonasme: vrede-rust. Want vrede heeft alles te maken met rust en is daar min of meer zelfs een synoniem van. Maar vrede, wat is dat eigenlijk? Het is wel goed om het even scherp te stellen. Daar houd ik altijd wel van: waarover hebben we het dan precies?

In het Hebreeuws is vrede — dat kennen we allemaal trouwens — sjalom. Dat is ook de manier waarop Joden of Israëli's elkaar begroeten in het leven: "Sjalom!" Het is een uitroep van vrede. Er is iemand die wij kennen uit de Bijbel die ook zo heette, namelijk Salomo. Sjalomo: hij is vrede. De aardigheid van dat woord is — nou, het is meer dan een aardigheid, het is heel typerend, we zullen dat ook zien als we het vanuit het Grieks benaderen — dat het is afgeleid van een stam die heelheid uitdrukt. Ik zal u de details besparen, want er zijn allerlei voorbeelden van te geven, maar dat zou een beetje te ver voeren. Het is gewoon een gegeven dat het harmonie is. Het heeft ook te maken met vergoeden, dat wil zeggen: het tot harmonie brengen. Iets weer goed maken en daarmee ook herstellen.

De aardigheid van dat idee is dat het niet alleen maar vrede uitdrukt, maar dat er ook vrede gemaakt wordt. Het veronderstelt dat God degene is die vrede maakt en dat impliceert dus dat er eerst conflict was, dat de dingen daar stuk waren. Maar er is er één die de dingen weer tot één geheel integer maakt, zodat het compleet is, een geheel. Oftewel: sjalom. In feite heeft het begrip zelfs de betekenis van welzijn en zelfs van gezondheid. Want gezondheid is eigenlijk ook... we spreken trouwens over iets wat heel, helend en heilzaam is, en een heler is iemand die gezond maakt. Dat idee zit allemaal in dat Hebreeuwse woord voor vrede.

Als we het Griekse woord ervoor benaderen — en daar zullen we het in het bijzonder over hebben, want ik wil een paar plaatsen in het Nieuwe Testament vooral bespreken — het Griekse woord eiréné kennen wij ook, maar dan meer als een vrouwennaam: Irene. Het was trouwens in de Griekse mythologie ook een godin. Dat woord betekent vrede, en ook daarvoor geldt weer dat als je de etymologie, de afleiding van het woord beziet, het afgeleid is van een werkwoord dat samenbrengen betekent. Er was verdeeldheid, maar het wordt bijeengevoegd, samengevoegd.

Feitelijk is het daarmee ook het tegendeel van wanorde. Je leest in 1 Korintiërs 14 — dat is eigenlijk wel heel mooi — dat God geen God van wanorde of chaos is, maar van vrede. Juist door dat antoniem, zoals dat met een mooi woord heet, leer je het woord kennen: door het tegendeel ervan te zien. Geen wanorde waarbij alles maar... nou ja, zoals zojuist Art ook liet zien, waarbij de dingen chaotisch lijken, de lijntjes allemaal door elkaar lopen en het een onontwarbare knoop is. Vrede geeft juist aan dat het geen wanorde is, maar dat het allemaal samenkomt.

Dat heeft alles te maken met het feit dat er één is die de dingen beschikt, en dat is God. Daarom heet Hij ook — en ik ben die uitdrukking vijf keer tegengekomen in het Nieuwe Testament, in de brieven van Paulus — de God van de vrede. Het karakteriseert wie Hij is, maar ook wat Hij doet. Hij maakt ook vrede. Trouwens, vrede maken is weer een synoniem van verzoenen. Want als er onvrede is, dan brengt Hij de dingen weer tot één geheel. Hij brengt ze samen zodat er weer rust is en er geen conflict meer is. Hij is de God van de vrede.

En ja, wat dacht je wat? Het is ook een van de eerste eigenschappen van dat wat God bewerkt in het leven van een gelovige. Het is de vrucht van de Geest. Nee, ik zeg het verkeerd: de vrucht van de Geest is liefde. Ze zeggen wel eens dat die negen kenmerken heeft, maar ik benader het anders. Ik lees Galaten 5 vers 22 wat anders. Daar staat: "de vrucht van de Geest is liefde", dubbele punt. En dan staat er "blijdschap" en dan als tweede "vrede". Ja, vreugde en vrede. Zo beginnen trouwens ook alle brieven: genade (charis), vreugde en vrede. Want als je het ene hebt leren kennen, dan ontstaat daar ook als vanzelf vrede uit.

Dat is een vrucht, en dat vind ik ook heel erg mooi. Het is niet iets wat door werken verkregen wordt, ook niet een bepaalde toestand die je door allerlei activiteiten of trucs of meditatietechnieken weet te bereiken. Dat is geen vrucht, dan zou het immers weer 'werken' zijn. Nee, het is een vrucht die de Geest van God uitwerkt. Hij werkt het uit en voor ons is het een uiting, een expressie van de goddelijke activiteit. Je leert Zijn woord verstaan.

Ik vind het trouwens ook heel frappant dat de boodschap die Hij doet uitdragen — de God van vrede — ook het evangelie van de vrede wordt genoemd. Zo wordt het genoemd in Efeziërs 6: het evangelie van de vrede. Dat wil zeggen: het is de blijde tijding die ons bepaalt bij Hem die vrede maakt en die ook het al verzoent. Nou, daar had Art het zojuist ook wel even over. Ja, dat geloven wij. En dan mag alles zo complex en chaotisch lijken, maar Hij is degene die vrede maakt. Hoe staat het in Kolossensen 1? Dat God door Hem en door het bloed van het kruis vrede maakt, namelijk het al, hetzij in de hemelen hetzij op de aarde, tot Zich verzoent. Dat geeft aan hoe Hij dat doet, maar het garandeert ook dat Hij dat doet.

Het is geweldig wat God bij machte is te doen. En de gezindheid in Romeinen 8 is ook een prachtige — niet exclusief, zo bedoel ik het niet, maar in hoge mate word je telkens weer bepaald door de brieven die de apostel Paulus heeft mogen optekenen. Het is verhoudingsgewijs juist bij hem dat je dat alles vooral ook terugvindt. De gezindheid van de Geest — Gods Geest, die Christus Jezus uit de doden opwekte — is leven en vrede. Dat is wat het uitwerkt. Dat is een kenmerk van die Geest.

Ik moet zeggen dat het eigenlijk tegenover alles van de mens staat. De mens moet werken, maar dat leidt ook juist tot onvrede. Want je bent niet in staat om dat hoge doel van vreugde en vrede te bereiken. Je zou het wel willen, maar je stuit altijd weer op je eigen onvermogen. En dat is frustratie, oftewel: onvrede. Ik vind het ook heel opvallend als het gaat om godsdienstigheid en religie in het algemeen; die vertelt je wat je moet doen, maar wat je eigenlijk op voorhand al... ik heb een calvinistische achtergrond, dus zo is mij dat altijd wel kenbaar gemaakt. Terecht in zekere zin, namelijk: ja, je moet strijden tegen de zonde, maar het is een hopeloze strijd want het gaat je nooit lukken. Nou, dat maakt je niet echt blij en ook niet tevreden. Of je nu bepaald wordt bij je eigen...

Onvermogen, en dat is trouwens een gegeven feit. Of dat je juist bepaald wordt bij Hem die wel vermag wat wij niet kunnen. Ja, dat maakt blij. En dat geeft ook vrede, als je daar werkelijk op mag vertrouwen.

Dus er zit ook... Dat vind ik ook altijd het mooie van het goddelijke Woord: de Logos. Het is ook logisch, het is consistent, het is begrijpelijk. Ja natuurlijk, als je die God van de vrede mag kennen en de boodschap die Hij doet klinken — dat geweldige bericht — dan werkt dat dus ook vrede uit. Dat kan niet anders.

Er zijn twee schriftplaatsen na deze inleidende gedachten over wat vrede is. Ik had het natuurlijk ook nog kunnen hebben over de innerlijke vrede, of over onderlinge vrede. En onderlinge vrede trouwens ook nog op een veel hoger of een veel breder niveau: de vrede tussen volkeren. Maar dat is niet weggelegd voor deze aion. Daar moet ik u in teleurstellen. Die vrede komt wel, maar dat is dan in de aion die gaat komen.

Maar als je eenmaal weet dat dat zo voorzegd is, dan stelt het ook niet meer teleur als je ziet dat er zoveel onvrede is, en oorlogen en geruchten van oorlogen, want je weet: zo moet het ook gaan. Ook dat geeft dus weer vrede, als je dat mag weten.

Maar goed, zoals gezegd, dat zijn zowat inleidende opmerkingen over wat vrede is en de wijze waarop zich dat uitdrukt. Maar Romeinen 5, daar wil ik u in de eerste plaats mee naartoe nemen.

▶ 12:40 Romeinen 4: Abrahams Amen op Gods Onvoorwaardelijke Belofte ↑ hoofdstukken

Eigenlijk moet ik eerst Romeinen 4 bespreken, bij het slot van dat hoofdstuk. Ik wil naar Romeinen 5 vers 1 en 2 toe, maar eigenlijk moet ik eerst de slotverzen van Romeinen 4 daar ook bij betrekken om dat duidelijk te maken. We zullen het hebben over de vrede naar God, of beter, zoals de meeste vertalingen zeggen: vrede met God. Dat wordt in Romeinen 5 belicht; daar wil ik graag wat over zeggen. Maar we zullen later ook nog naar Filippenzen 4 gaan en daar wordt gesproken over de vrede van God. Dat zijn twee verschillende dingen. Ze hebben alles met elkaar te maken en toch is het niet hetzelfde: de vrede met God en de vrede van God. Dat zal in de loop van dit uur vanzelf wel duidelijk worden.

In Romeinen 4 haak ik aan bij het slot, midden in de zin. In vers 24 wordt door Paulus gezegd over ons: 'die ons geloof vestigen op Hem', namelijk God, 'die Jezus, onze Heer, uit de doden opgewekt heeft'. Die laatste uitdrukking betekent dat, terwijl de overige doden in het graf zijn gebleven, Hij als de eersteling daaruit is gewekt. Wie heeft dat gedaan? Dat deed God. Onze Heer Jezus is als eersteling door God opgewekt.

Ik dacht dat er hier buiten gebouwd werd, of is het mijn hartslag? Ah ja, in ieder geval niet. Ik vind het wel een plezierig idee dat Maarten in ieder geval dan toch slaapt. Het was de batterij dus, dankjewel. Ik dacht dat de jongens hier buiten aan het voetballen waren en dat ik dat gerommel hoorde.

Oké, we gaan weer even terug naar Romeinen 4 vers 24. Wij die mogen geloven en ons geloof vestigen op Hem. Zo staat het daar. We gelovende namelijk op dat wat Hij heeft verklaard: Hij die Jezus onze Heer uit de doden opgewekt heeft. Nu moet ik er toch nog iets bij zeggen, namelijk dat Paulus in Romeinen 4 vooral is ingegaan op de woorden die je vindt in Genesis 15, waar God aan Abram de belofte deed. Hij wordt naar buiten geleid en hij mag naar buiten kijken. Dat speelt een enorme grote rol in de geschiedenis zoals die door de apostel Paulus wordt uitgedragen. Er staat dat God zegt: 'Zo zal jouw nageslacht zijn', en er werd geen enkele voorwaarde gesteld. Abram kreeg een belofte, een mededeling aangaande de toekomst. 'Zo zal jouw nageslacht zijn'. En dan staat er, heel simpel, kort en zeer krachtig: 'En Abraham geloofde God'. Hij beaamde God en God rekende het hem tot gerechtigheid of tot rechtvaardigheid. Kort door de bocht betekent dat gewoon dat Abraham voor God een rechtvaardige was. Wat is een rechtvaardige? Dat is iemand die gelooft.

Oké, dat was een versnelde hartslag. Ik dacht dat ik aardig 'zen' was, zoals dat tegenwoordig heet. Maar goed, Abraham is een rechtvaardige voor God. Waarom? Wat God honoreert, is dat een mens 'amen' zegt op wat Hij onvoorwaardelijk zal doen. Hoe God dat zou gaan doen, dat was Abrahams zorg niet. God is bij machte en Abraham heeft God beaamd. Dat is wat geloof is. En dat niet alleen; het is niet alleen het beamen van wat God belooft, maar ook de aard van de belofte, namelijk dat God uit de dood, uit een verstorven lichaam, leven wekt. Dat volgde later ook voor Abraham zelf en ook voor Saraï: verstorven en onvruchtbaar. Als uit de dood wordt leven verwekt, dan is dat typologisch. Dat wil zeggen: God verwekt leven uit de dood. Dat was in de geschiedenis van Abraham al zo toen hij de beloofde zoon verkreeg.

Dat geldt voor ons ook, wij die geloven in Hem die Jezus onze Heer uit de doden opgewekt heeft. Het is het geloof, het beamen van de onvoorwaardelijke belofte. Dat is heel belangrijk: die onvoorwaardelijke belofte. Want het evangelie is ook onvoorwaardelijk. Het is namelijk een mededeling; geen opdracht en ook geen aanbod van wat je moet aannemen. Het is een mededeling en daar kun je ook niks mee doen dan alleen beamen: ja of nee. Zo is het. Dat is wat geloof is. God heeft het gezegd en wij beamen het. We vertellen het aan ieder die het maar horen wil en wiens weg de onze kruist. Soms is daar iemand van wie de ogen, de oren en het hart worden geopend, maar dat is aan Hem.

Wij vestigen ons geloof op Hem die Jezus onze Heer uit de doden opgewekt heeft, die is overgeleverd om onze overtredingen. Dat betekent: de misstappen, want dat is eigenlijk wat er staat. 'Overtreding' is een mooi woord; het betekent niet zozeer dat je een wet overtreedt, maar overtreden heeft eigenlijk de betekenis dat je eroverheen stapt of ernaast treedt. Dat is dus een misstap. Het waren de misstappen van het volk Israël, maar ook van de wereld; van Joden die Hem overleverden zodat Jezus zou worden gekruisigd. Hij werd overgeleverd vanwege onze overtredingen, die van de wereld in het algemeen en van de mensheid, waardoor Hij werd overgeleverd tot de kruisdood. Dat is het ene, dat is wat een mens deed. Weliswaar voorzegd, maar Hij werd overgeleverd door onze overtredingen.

Maar het was God die Hem opwekte uit de doden. Hij werd opgewekt om onze rechtvaardiging. En wat is dat, onze rechtvaardiging? Het geldt voor ons die vandaag mogen geloven, maar de hele Bijbelse boodschap is juist dat heel de mensheid daarin zal gaan delen. Heel de mensheid wordt tot erkenning van Hem gebracht. Elke tong zal dat erkennen, en vandaar dat Paulus in het navolgende hoofdstuk zegt dat de hele mensheid in Adam heeft overtreden en daardoor in de zonde en de dood terechtgekomen is, maar dat ook door één mens heel de mensheid rechtvaardiging van leven zal ontvangen. Opgewekt om onze rechtvaardigheid. Dat is een garantie. Dat God Hem tweeduizend jaar geleden, daar in die week van Pesach buiten de poorten van Jeruzalem, opwekte uit de doden, garandeert dat heel de mensheid het leven zal ontvangen en zal worden gerechtvaardigd. Niet allemaal tegelijk. Hij is de eersteling. Wij vandaag, de Ecclesia – een uitroepsel – weten het nu al; wij zijn eerstelingen. Maar het geheel zal als de oogst in zijn totaliteit worden binnengehaald. Opgewekt om onze rechtvaardiging.

▶ 21:58 Romeinen 5: Gerechtvaardigd uit Geloof en Vrede Naar God Toe ↑ hoofdstukken

Wij dan. We komen nu in Romeinen 5. Dat 'wij dan' is een conclusie. Je kunt Romeinen 5 vers 1 nooit isoleren van het voorgaande; dat is logisch. Hoofdstukindelingen zijn handig, maar dit vloeit rechtstreeks voort uit de feiten. De conclusie is gebaseerd op dat gegeven: het is een historisch feit dat tweeduizend jaar geleden heeft plaatsgevonden, maar dat historische feit heeft een zodanige impact dat het een garantie is dat heel de mensheid zal worden gerechtvaardigd en levend gemaakt.

Waarom? Om niet. Zoals Romeinen 3 ook zegt: allen derven de heerlijkheid Gods en worden om niet gerechtvaardigd uit zijn genade door de verlossing, de vrijkoping die in Christus Jezus is. Romeinen 3 had het ook al gezegd. Kortom, dat is de clou: die garantie is onvoorwaardelijk.

"Wij dan, gerechtvaardigd uit geloof." Als wij dat nu al beamen, worden we nu al door God gerekend als rechtvaardigen. Niet omdat wij iets doen, niet uit werken, niet omdat we ons best doen of omdat we bepaalde technieken ter beschikking hebben die we met succes inzetten. Want dan leg je de last toch weer bij de mens. Het is ook niet omdat wij de goede keuze hebben gemaakt; u kent dat wel. Nee, we geloven, en zelfs dat is geen eigen daad of eigen prestatie. Het is Gods prestatie als Hij jouw ogen opent, zodat je het mag zien, horen, verstaan en beamen. Dat je zegt: "Wauw, geweldig zeg!" Waar is dan het roemen? Dat is uitgesloten. Dat is er niet.

Wij dan, rechtvaardigen uit geloof. Ik vind dit heel logisch, en voor mij was het een enorme eye-opener toen ik eenmaal ging zien hoe God geloof rekent tot rechtvaardigheid. Er is niets wat God zo waardeert als dat we Hem gewoon beamen. Hij belooft het, en ook al heb je geen idee hoe Hij dat doet, je zegt: "Amen."

Het is geen louter administratieve bezigheid. Ik heb dat in het verleden heel vaak zo uitgelegd gehoord: dat als God geloof tot rechtvaardigheid rekent, dit eigenlijk wil zeggen dat geloof op zichzelf geen rechtvaardigheid is, maar dat God dat via een soort administratieve truc zo rekent. Nee, God rekent het tot rechtvaardigheid omdat het voor Hem ook werkelijk het enige is wat telt: namelijk dat je "Amen" zegt op wat Hij onvoorwaardelijk belooft. En als je dat doet, dan is dat rechtvaardigheid: dat je Hem vertrouwt.

In ons leven is dat eigenlijk ook zo; ik zie daar een reflectie van in de menselijke verhoudingen. Wat is het dat je waardeert bij een ander en wat een relatie waarde geeft? Dat zijn niet de prestaties die anderen voor je doen, maar dat de ander je vertrouwt en dat jij de ander mag vertrouwen. Zo is het bij God ook. Hij vraagt niks, Hij eist niks, maar je mag Hem vertrouwen.

"Wij dan, gerechtvaardigd uit geloof, hebben vrede naar God toe." Ik heb het expres zo weergegeven. Het is wat ongebruikelijk, maar hier staat een voorzetsel, pros, en dat geeft eigenlijk een richting aan: naar God toe. Ik heb niet zoveel moeite met de weergave "vrede met God", maar het is een vrede naar God toe. Dat wil zeggen — later in dit hoofdstuk wordt er ook gezegd dat wij, toen wij vijanden waren, verzoend werden met God door de dood van zijn Zoon — dat de wereld van Hem vervreemd is of Hem vijandig gezind. Dat betekent eigenlijk: ze vertrouwen Hem niet.

Het meest bijzondere daarvan is dat dit niet alleen geldt voor de seculiere wereld, maar juist ook voor de religieuze wereld. Men vertrouwt God niet en dus denkt men dat we God moeten pleasen door dingen te doen, door het te verdienen; door werken dus. Maar dan vertrouw je Hem niet echt.

Gisteravond hadden we nog een heel gesprek met goede vrienden en toen ging het er eigenlijk ook over dat — nu komt het wat dichterbij — opwekkingspredikers, bekende namen zoals Spurgeon en dergelijke, mensen tot bekering brachten door de prediking van hel en verdoemenis. Zo konden hele massa's bang gemaakt worden, en als ze dan daadwerkelijk de keuze maakten en zich bekeerden — dat is de historie in de evangelische wereld — dan gebeurde dat omdat mensen bang werden gemaakt zodat ze een keuze zouden maken om niet in de hel te komen. Ik sla het nu eventjes plat, maar dat is waar het op neerkomt.

En ik zeg u: dat is geen vertrouwen. Sterker nog, men komt zogenaamd tot geloof, niet omdat men God vertrouwt, maar juist omdat men Hem niet vertrouwt. En daarom zijn ze zo bang dat ze zich aan Hem overgeven. Maar dat is geen geloof; dat is precies het tegenovergestelde. Dat is wantrouwen van God.

Als je God werkelijk vertrouwt, dan is dat ook een vrede naar Hem toe. In feite is dit: gerechtvaardigd uit geloof, vrede hebben naar God. Ja natuurlijk, daarom vertrouw je Hem ook. Je vertrouwt Hem omdat je weet: Hij is God. En dus heb je vrede naar Hem toe door onze Heer Jezus Christus, door wie God dat bewijs ook heeft geleverd.

Door wie wij ook de toegang hebben — ik lees dat tweede vers er dan ook meteen maar even bij — door wie wij ook de toegang hebben, of we worden naar Hem toegeleid. Het woord dat hier staat, draagt die gedachte in zich: we worden naar Hem toegeleid, eigenlijk naar Hem toe getrokken. Ja logisch: als je Hem mag kennen en vertrouwen, en je hebt vrede naar Hem toe, dan trekt dat ons ook naar Hem toe. Door wie wij ook de toegang hebben in het geloof tot in deze genade waarin wij staan.

De boodschap die wij hebben leren kennen, het goede bericht dat het evangelie vertelt, is de boodschap dat God onze Heer Jezus Christus uit de doden heeft opgewekt. Dat garandeert dat Hij alles tot een goed einde gaat brengen. Daardoor vertrouw je Hem en ontvang je ook leven waardoor wij staan. Wij staan nu reeds in dat leven, in genade, want je krijgt het allemaal om niet.

En er staat nog iets bij, de toegift eigenlijk. Je denkt: wauw, wat enorm groots is dat. Je staat in de genade, dat wil zeggen: in de gunst die Hij geeft. Hij geeft alles en er is geen eigen werk of verdienste of prestatie, maar juist daarom staan wij ook. Op het moment dat er van jou iets verwacht zou worden, dan zou je niet meer staan, want dan wankel je. Maar je staat juist omdat je weet op een fundament: Hij gaat het doen, en daar kan ik op staan.

Vervolgens — niet alleen vervolgens, maar in samenhang daarmee — staat er: "wij roemen in de hoop", of de verwachting zoals andere vertalingen zeggen, "van de heerlijkheid van God." Dus terwijl we terugkijken naar de garantie die God heeft afgeleverd en we God vertrouwen, wat rest ons dan nog? Die geweldige hoop die God geeft. En wat is die hoop, die verwachting? Dat is de verwachting van de heerlijkheid van God.

Gods glorie gaat geopenbaard worden. Ik verwijs hier ook naar Romeinen 8 vers 18, want Paulus zegt daar: "Ik reken dat het lijden van de huidige tijd niet waardig is te vergelijken met de heerlijkheid die aanstaande is om onthuld te worden." Oftewel: de heerlijkheid die straks geopenbaard gaat worden. We hebben geen idee hoe geweldig die hoop is, en die staat vast. God belooft het. En wat belooft Hij? Hij opent het venster, en wat we zien is een geweldige glorie die steeds grootser, wijzer en intenser zal worden.

En dat het al met louter heerlijkheid wordt gekend, met de heerlijkheid van God Zelf. Dat is wat ons te wachten staat. Om niet. Dus terwijl we staan, roemen we ook in de... Ja, we hebben het vanmorgen al overwogen en ik zeg het graag: bij God gaat er nooit iets mis. Nee, het is ook zo: het allerbeste dat je hier maar denken kunt en ver daarboven, dat gaat Hij dus geven. En degene die gelooft, die weet dat. Ik bedoel, dan maak je een groot verschil.

Deze toekomst is weggelegd voor deze hele schepping, hè? Daar staat dat de schepping is onderworpen aan de ijdelheid. Ja, maar in hoop! Omdat ze zelf bevrijd zal worden van de slavernij van de vergankelijkheid en bevrijd zal worden tot de heerlijkheid van de zonen Gods. Ik citeer het niet helemaal goed, maar Romeinen 8, kijk het zelf maar even na. Dat is de hoop die God heeft en geeft aan deze schepping.

Het is geweldig als je dit mag kennen en mag weten. Want dan kun je nu al roemen in de hoop. Dus op voorhand. Kijk, hoop die gezien wordt – dat is ook Romeinen 8 – dat is geen hoop. Je hoopt op de dingen die nog gaan komen, dus je ziet het nu nog niet. Nee, maar als je weet dat het gaat gebeuren – God zegt dat – dan kun je daar nu al in roemen. Dat vind ik het geweldige van hoop en verwachting: hoop doet leven. Nou, dat kun je wel zeggen. Die hoop heeft ook alles te maken met Leven, met allemaal hoofdletters. Namelijk dat leven dat sterker is dan de dood.

Die hoop heb je daarin staan, en waar het eigenlijk alleen nog aan ontbreekt... Ja, ontbreekt er dan iets? Nou, ik bedoel dit: als je gelooft, weet je het, maar besef je het ook? Dat is een ander ding. Dat je echt gaat beseffen hoe geweldig die hoop en verwachting is, zodat je elke dag het volle rendement mag beleven van hoe geweldig het is om Hem te kennen. Maar ook die geweldige hoop die daar is voor ons, voor Israël, voor de volken in de wereld en voor de hele schepping. Die kan uiteindelijk samengevat worden als de hoop van de heerlijkheid van God.

Wij hebben geen idee, maar juist daarom vind ik het zo opvallend – we hebben het er al vaker over gehad. Ik heb het mezelf ook eigen gemaakt en ik kan het u zeer aanbevelen om, in navolging van de apostel Paulus, elke dag te bidden voor verlichte ogen. Zodat je het ook ziet en dat je het beseft. Weten is één ding, maar het gaat erom dat je het elke dag voluit en steeds meer gaat beseffen en realiseren. Juist dan zul je de rijkdom daarvan ervaren. En dan ga je ook roemen in die hoop. Anders is het toch een... Ik bedoel, die hoop blijft wel. Die staat er hoor, dat is het punt niet. Maar dat je nu al die hoop mag kennen en daarin roemt, en dat je de geweldige waarde daarvan mag beseffen.

▶ 36:00 Filippenzen 4: Wees in Geen Ding Bezorgd, Want Hij Ontzorgt ↑ hoofdstukken

Dat brengt mij bij het tweede Bijbelgedeelte: Filippi 4. Eigenlijk het echte onderwerp. U weet, ik kom pas aan het eind van mijn verhaal altijd ter zake. Ik vind dat ik mezelf nu wel een beetje tekort doe; dit was pas inleidend. Dat was de vrede naar God toe; je mag Hem vertrouwen. Maar nu gaan we naar Filippi 4: de vrede van God. Ik wil graag wijzen op het subtiele verschil daar. Als je een beetje logisch kunt nadenken over taal, dan voel je hem eigenlijk al aankomen.

Ik begin bij vers 6 van Filippi 4: "Wees in geen ding bezorgd." Dat vind ik al erg mooi om te zeggen, hoewel ik erbij moet zeggen dat het ook heel vaak wordt gebracht op een manier die juist heel zorgwekkend is. Namelijk: je mag niet bezorgd zijn. Ik had het zojuist al even... sorry dat ik een beetje lelijk over de evangelische wereld doe, dat bedoel ik niet naar de mensen toe, maar het gaat gewoon om het feit dat de mens altijd maar weer iets 'moet' of in dit geval 'niet mag'. Je kunt zodanig prediken dat je zegt: "Hoor eens even, wij zijn christenen", en dan krijg je toch via een achterdeur weer een wet, namelijk: je mag niet bezorgd zijn.

De grote ellende daarvan is dat op het moment dat je bij jezelf vaststelt: "Ja, maar wacht even, ik ben wel bezorgd", je er nog een zorg bij hebt. Want je was al bezorgd en dan krijg je te horen dat je het niet mag zijn. Ik kan u garanderen: daar word je niet blijer van, en ook niet onbezorgder. Weet u waar u onbezorgder van wordt? Als u te horen krijgt: u hóéft niet bezorgd te zijn. Waarom? Omdat er Eén is die voor u zorgt. Kijk, dat ontzorgt. Dat neemt een last weg.

Op het moment dat je tegen mensen gaat vertellen dat ze niet bezorgd mogen zijn — en ik heb het in allerlei toonaarden gehoord — of dat je blij 'moet' zijn, dan is dat in feite een zusje van elkaar. Dat is een evangelische wet. Maar een wet geeft geen blijdschap. Als er iets is wat een mens nooit lukt, dan is het wel op commando blij zijn. Je kunt hooguit op commando lachen, maar dat is dan als een boer die kiespijn heeft. Dat zijn dingen die alleen werken omdat het van binnenuit komt, als een vrucht.

De vrucht van de Geest is blijdschap. Je hoort iets dat je blij maakt; je hoort een goede tijding. Je hoort van een God die voor je zorgt. Wauw! Dus ik hoef me helemaal geen zorgen te maken. Als je weet dat er Eén is die mij geeft wat ik nodig heb... Hij belooft niet — want dat kennen we allemaal, dat staat op genoeg van die mooie spreuken — dat Hij een kalme reis heeft beloofd. Dat is waar. Hij belooft niet dat je nooit fysieke pijnen zou hebben, of dat het niet soms heel zwaar is met de mensen om je heen. Er kan zoveel op je afkomen in de familie of in de intermenselijke verhoudingen op je werk.

Dan heb ik het nu nog maar gewoon over ons kleine leventje in micro-verband, nog niet eens over de grote macro-omstandigheden. Er kunnen zoveel dingen zijn die moeilijk zijn. Maar juist dan is het zo geweldig als je mag weten: er is Eén die weet van mijn omstandigheden. Dat is één ding, maar dat is trouwens nog niet genoeg. Ze zeggen wel eens: gedeelde smart is halve smart. Maar als je weet dat die Ene de dingen in Zijn hand heeft en Hij mij nooit meer last geeft dan wat ik nodig heb... Dat het in Zijn plan, dat het allerbeste is, nodig is... Kijk, dat is de waarheid. Of je het nu gelooft of niet, het is de waarheid.

Zijn weg — ik houd ervan om dat te zeggen — Zijn weg is niet alleen maar goed, Zijn weg is de beste. Altijd. Dat is sowieso waar, maar het maakt wel heel veel verschil of je daarop vertrouwt of niet. Als je er namelijk op vertrouwt, dan geeft dat rust en ontzorgt het je. Want dan weet je: het is moeilijk genoeg, maar er wordt voor me gezorgd en Hij geeft wat ik nodig heb. Precies zoals we dat graag tegen elkaar zeggen, en terecht: bij Hem gaat er nooit iets mis. Wij denken dat misschien wel, of je zou op het oog die conclusie trekken, maar bij Hem gaat er nooit iets mis. Wat een rust is dat. Nou, dat is vrede.

▶ 42:01 Gebed met Dankzegging: Vertrouwen Dat Gods Weg de Beste Is ↑ hoofdstukken

Wees over geen ding bezorgd, maar laat bij alles uw wensen door gebed en aandrang bekend worden bij God. Ik denk eigenlijk dat het woord ‘smeken’ nog te veel de gedachte in zich heeft van ‘pleasen’. Als je het grondwoord zelf bekijkt, heeft het te maken met iets met aandrang zeggen. Smeken roept de gedachte op van een emotie van verdriet of misschien zelfs van frustratie, maar dat is het idee niet. Wat Paulus zegt is: al je wensen kun je door gebed en met alle aandrang bij Hem neerleggen. Het kan zo urgent zijn dat je het naar Hem uitroept, want dat is het idee van gebed en aandrang. Maak het bekend bij God.

Het gaat natuurlijk om dit laatste: met dankzegging. Dat maakt alles anders. Je kunt de dingen waar je grote moeite mee hebt bij God bekendmaken, en dan is het niet alleen maar een gebed, maar dan is het met grote aandrang. Hij weet het natuurlijk al, maar het gaat erom dat jij het met Hem deelt en je hart daarin lucht. Doe dat dan met dankzegging. En vanwaar die dankzegging? Omdat je weet dat God bij machte is die wens van jou te vervullen, maar meer nog: omdat Hij geeft en doet wat het allerbeste is. Hoogstwaarschijnlijk overtreft dat jouw wensen en ligt het resultaat ook niet direct in de lijn daarvan.

Wat je ook zegt... Er wordt heel vaak gezegd: "Ja, daar kun je bij God niet voor bidden." Maar er staat hier: ‘al je wensen’. Maak ze gerust bij God bekend, maar doe dat dan in het besef dat Hij altijd iets nog veel mooiers en beters geeft. Vandaar dus dat danken. Ik vind dat zo’n geweldige waarheid. Ik meen dat het Luther was die ooit zei: "Wij vragen om zilver, maar God geeft goud." Waarna eigenlijk de vraag bij ons ligt: heeft God dan jouw gebed vervuld? Ja of nee? Dat is een goeie, hè. Jij vraagt zilver, je krijgt geen zilver, maar je krijgt goud. Heeft God nou jouw wens vervuld?

Onze wensen, laten we die even op zilver houden, maar God geeft goud. Ga er dus maar gewoon op voorhand van uit dat God meer en het anders geeft dan jij dacht. Dat hoeft je er niet van te weerhouden om je hart te luchten, integendeel, maar doe dat dan met dankzegging. Uw weg is namelijk de aller-, allerbeste.

▶ 45:40 De Vrede van Dé God Die Alle Verstand te Boven Gaat ↑ hoofdstukken

En dan staat er — en nu komen we bij vers 7 en eigenlijk ook bij de titeldia — de vrede van God. Of eigenlijk, zoals u ziet in de interlineair: het is de vrede van dé God. Namelijk die ene die werkelijk God is. In het Grieks is het een heel normale manier van zeggen om een bepaald lidwoord voor 'God' te plaatsen, maar ik houd ervan. We hebben het over dé God, de ene die werkelijk God is. En de vrede van God, die alle verstand te boven gaat.

Weet u, nu kom ik bij de definitie. Je hebt een vrede naar God toe; daar hadden we het over in Romeinen 5. Dat wil zeggen dat je vijandig was of van Hem vervreemd, maar je vertrouwt Hem nu. Dat is juist de vrede naar Hem toe: je vertrouwt Hem. Maar de vrede van God, dat is de vrede die God Zelf heeft. En wat is de vrede die God Zelf heeft? Dat is de rust. Kijk, wij raken in paniek. Wij denken — puur menselijk hè, gewoon in onze beleving en onze perceptie — dat alle dingen misgaan. Maar God heeft alles volmaakt onder controle. Hij lijdt ook met de schepping mee, want God is niet onaangedaan ofzo. Helemaal niet. Hij houdt van Zijn schepping, maar Hij heeft alles perfect onder controle. Hij is in rust. Ons leven kan schudden en wankelen en er kan van alles gebeuren; er kan een enorme turbulentie in ons leventje of in het grotere geheel plaatsvinden. Maar Zijn troon raakt daardoor niet van slag hoor; die staat niet te wiebelen of te wankelen. Hij beschikt, Hij is God, en dus heeft Hij vrede. De vrede van God is dus de vrede die God Zelf heeft. Die rust die Hij heeft... God raakt niet in paniek. Perfect!

Begrijpen wij dat? Nee, dat begrijpen we niet. Het is ons niet gegeven om dat te begrijpen, zoals je nu eenmaal ook niet de hele oceaan in een vingerhoedje stopt. Dat vingerhoedje of een beker kun je wel vullen met de oceaan, maar je kunt nooit de oceaan in die beker krijgen. Dat gaat je niet lukken. Nou, dat is ook zo met ons verstand. We hebben misschien heel grote, soms zelfs grootse ideeën over wat wij allemaal weten, maar dat stelt helemaal niets voor. Wat wij weten en hoe wij de dingen begrijpen, ook over de weg hoe de dingen zouden moeten gaan... ja, daar weten we het nodige van. Maar hoe Hij in volmaakte rust de dingen onder controle heeft... He's got the whole world in His hand. En 'the whole world', dat is dus elk detail. Hij is de Schepper van alle dingen, ja, maar ook van elk detail.

Ik liet dat op de eerste dia zien die ik toonde, die mooie van die mier, weet u wel? Hoe kun je dat zien? Doordat je zo'n plaatje dan enorm uitvergroot. Je wordt dan bepaald bij hoe geweldig, imposant en onbegrijpelijk groots deze God is. Nou, die God heeft vrede. Dat begrijpen wij niet. Ik zou er eigenlijk niets om geven als we het wel zouden kunnen begrijpen, want dan is het niet zo groot hoor. Nee, het is de vrede die God heeft over elk detail in heel de schepping; in verleden, heden en toekomst — alles. Ik bedoel: alles heeft Hij in Zijn hand. Die vrede die Hij heeft, die gaat uiteraard alle verstand te boven.

Dat staat in de — ik vind dat mooi — in de Concordant Version staat dat die vrede "superieur is aan elk denken". Ik bedoel, je hebt aan de ene kant ons denken en uw denken, en dat gooi je allemaal even bij elkaar. Dan is de vrede die Hij heeft zo oneindig superieur aan alles wat we maar denken of begrijpen, of menen te begrijpen. Het gaat elk begrip te boven. De vrede van God, die alle verstand te boven gaat, zal uw harten en uw gedachten — dat is ons hele centrum, maar ook ons denken — behoeden in Christus Jezus.

Hoe geweldig is dit! Ik vind het zo prachtig dat Paulus dan ook zegt: maak al je wensen maar gewoon bekend bij God, maar doe dat dan met dankzegging. Namelijk met de overtuiging dat Hij het allerbeste doet. Zijn weg is de allerbeste, dat staat bij voorbaat vast. Dank Hem daarvoor. Weet het niet alleen, maar zeg het ook. Niet eens om God erop te attenderen, uiteraard niet. Nee, daarom zeg ik... Gebed — dat is een oneliner die u moet onthouden, want hij geeft precies weer wat hier ook staat: "Dankbaar gebed verandert niet God, het verandert de bidder." En dat is een wezenlijk verschil. Want Gods weg is toch de beste. Waarom maken we onze wensen bekend met dankzegging? Om bepaald te worden bij die waarheid dat Zijn wegen altijd de beste zijn en dat Hij volmaakte vrede heeft en alles magistraal beschikt en in handen heeft.

Hij heeft alles onder controle. En die vrede waar we geen benul van hebben in de zin van begrip — we begrijpen het niet — nee, maar als Hij God is, hoef ik het ook helemaal niet te begrijpen. Dat vind ik het mooie. Ik hoef het ook helemaal niet te begrijpen. Hij is God. Waarom zou ik dat willen verklaren? Hij is God, ik niet. En als Hij dat nu zegt... om nog een keertje aan Abraham te refereren: zou voor de HEERE, zou voor Yahweh iets te wonderlijk zijn? Dat is ook bizar. Hij die de hele schepping bedacht en gecreëerd heeft, zou voor Hem iets te wonderlijk zijn?

Nou, die God doet beloften, die garandeert. Hij heeft vrede. En die vrede zal uw harten — eigenlijk ons hele hart, dat centrum, de binnenkant — en ook al ons denken gaan beheersen. Het geeft richting. Die vrede zal uw harten, laat ik het gewoon zeggen zoals Paulus het formuleert, die zal uw harten en uw gedachten behoeden. Er staat in het Grieks hier een woord dat werkelijk 'verzekerd bewaren' betekent. De Concordant Version heeft het geloof ik ook zo weergegeven: als in een vesting. Dat is het idee. Namelijk dat we in een burcht zijn. "Een vaste burcht is onze God", dat zong Luther al. Dat is ook zo. En in die burcht, in die enorme vesting, worden wij bewaard; daar zijn we onaantastbaar.

Dan wordt je hele binnenkant en worden al je gedachten veilig behoed. Ze worden in de goede en de enige juiste richting geleid; het wijst namelijk op God. Het is dé wijze waarop Hij ons ook van binnenuit, ons hart en ons denken, volledig transformeert. Zijn vrede gaat dan ons hart en ons hele denken beheersen, maar ook behoeden. En het is veilig in Christus Jezus, want in Hem zijn wij. Daarom transformeert dit dankend gebed ons. Zijn weg is toch altijd de beste, en Hij heeft vrede. Waar het om gaat — en dat is denk ik ook het allermooiste om elkaar toe te wensen, maar ook toe te bidden — is om er altijd op te wijzen: Zijn weg is de beste. Bij Hem gaat er nooit iets mis. Amen!