stralende sterren!
19-03-2023 - Geplaatst door Andre Piet19 maart 2023, Rotterdam EH
In Filippi 2 houdt Paulus zijn lezers het geweldige, alomvattende perspectief voor dat GOD met ieder creatuur heeft. En dat Hij ook zeker zal realiseren. Want HIJ werkt het willen en het werken. Deze boodschap is levensveranderend en maakt ons dankbaar en ongekunsteld. Het maakt ook dat we temidden van een donkere wereld (niet tegen de duisternis strijden maar) als sterren gaan stralen vanwege het Woord van Leven dat we hooghouden.
Powered by RedCircle
📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
Inleiding op de Filippenzenbrief ↑ hoofdstukken
Een hele goede morgen allemaal, vrienden hier in Rotterdam. Blij dat ik vanmorgen weer eens een keer in jullie midden mag zijn. We gaan ons inderdaad bezighouden met dit thema: 'stralende sterren'. Dat zou kunnen doen vermoeden dat we ons met hemellichamen gaan bezighouden, maar dat is slechts zeer ten dele het geval. Ik bedoel het niet in de letterlijke zin, maar meer in de figuurlijke zin. Als u zojuist goed hebt geluisterd en heeft meegelezen met de voorlezing van het Bijbelgedeelte, dan zult u al begrijpen waarom dat in de figuurlijke zin bedoeld is.
Laat ik eerst – dat lijkt me wel handig – wat dingen in het algemeen zeggen over deze Filippi-brief, voordat we naar Filippenzen 2 toegaan en de paar verzen bespreken die zojuist zijn voorgelezen. Deze brief is geschreven door Paulus toen hij in de gevangenis zat in Rome. De periode dat hij daar in de gevangenis zat, wordt helemaal aan het einde van het boek Handelingen beschreven. Twee jaar heeft hij toen gevangen gezeten. Ik vermoed dat hij zich inmiddels aan het einde van die tweejarige periode bevond, omdat Paulus er al melding van maakt dat hij spoedig zou worden vrijgelaten. We moeten dan waarschijnlijk denken aan het jaar 62, zo ongeveer. Ik pin me er trouwens niet op vast; het is heel lastig mij daarin te corrigeren, want u weet het ook niet zomaar absoluut zeker. Maar aan die periode ongeveer moeten we dan toch denken.
De brief is dus geschreven vanuit Rome naar Filippi. Dat was een Romeinse kolonie in Macedonië. Het ontstaan van die ekklesia wordt ook in het boek Handelingen beschreven, en wel in Handelingen 16. Er zijn betrekkelijk bekende geschiedenissen aan die locatie verbonden. Denk maar aan Paulus en Silas die in de gevangenis zaten – ook alweer in de gevangenis; die man heeft nogal wat gevangen gezeten, hoor! Maar dat daar van die schokkende gebeurtenissen plaatsvonden in de gevangenis en dat ze op deze wijze ook vrijkwamen. Die ekklesia is ongeveer ontstaan in het jaar 50 van onze jaartelling. Dat wil dus zeggen dat deze brief ongeveer twaalf jaar na het ontstaan van die ekklesia is geschreven. Een van de bekendste mensen die wij vanuit de Bijbel kennen in Filippi, is Lydia, de purperverkoopster.
Hoe dan ook, deze brief is geschreven door Paulus in de gevangenis, en een van de meest eigenaardige en opvallende dingen is wel dat deze brief overloopt van vreugde. Er is geen brief waarin zozeer de nadruk wordt gelegd op vreugde en de oproep om je te verblijden. Ik moet u zeggen: ik vind dat altijd een heel opvallend ding. Kijk, de Bijbel is niet zomaar uit de hemel gevallen. Want dan zou je kunnen zeggen: "Ja, hallo..." Er is zojuist al even op gehint, maar er was wat misgegaan in de communicatie; ik had eigenlijk opgegeven om na de verkondiging het lied 'Vreugde, vreugde, louter vreugde' te zingen. Maar dat gaat niet gebeuren, omdat er in het e-mailverkeer iets fout is gegaan. Anyway, ik zou dat lied laten zingen: "Vreugde, vreugde, louter vreugde, is bij U van eeuwigheid", en wat daar dan verder volgt.
Als je het zo beziet, dan zou je kunnen denken: stel je voor dat de Bijbel uit de hemel zou zijn gevallen, zoals de moslims dat van de Koran ongeveer beweren, dan zou daar niet zo'n sprake van uitgaan. Want dan zou je denken: daarboven is het misschien allemaal geweldig, maar hier op aarde is de situatie en zijn de omstandigheden toch van een heel andere orde. Maar nee, deze brief is juist geschreven terwijl Paulus nogal wat kopzorgen had; ook daarvan wordt melding gemaakt in deze brief. Juist dat maakt het zo enorm sprekend dat Paulus' hart overloopt van vreugde en van vrede. De vrede van God, waar hij trouwens ook over spreekt in deze brief.
Het is een geweldige brief. Juist het laatste halfjaar heb ik me daar intensief mee beziggehouden; ik schrijf er stukjes over op mijn website enzo. Juist dan word je er enorm bij bepaald hoe geweldig dat bericht is wat hij wereldkundig mocht maken. Goed, dat even ter inleiding om een idee te hebben van deze brief. Dan beginnen we maar gewoon bij het begin, dat wil zeggen: bij het begin van de passage die zojuist is gelezen. Die is gelezen uit de NBV-vertaling – en vat dat niet op als harde kritiek, maar ik heb er toch wel wat bezwaren tegen. In dit geval... Maar goed, ik moet het er meteen bijzeggen: dat kunnen we in de bespreking gewoon alsnog rechtzetten. Maar ik las een zin en ik dacht: "Nou jongen, gelukkig dat het anders is." Is het u ook opgevallen? Nee? Oh, dan ga ik u daar straks alsnog op attenderen.
Het Fundament: Elke Knie Zal Buigen ↑ hoofdstukken
Filippenzen 2. Deze vertaling is een wat letterlijkere, concordantere vertaling en u ziet daaronder, zoals ik dat meestal doe, een interlineair, een woord-voor-woordweergave. Paulus begint deze passage met te zeggen: "Daarom, mijn geliefden." Het loutere feit dat hij begint met "daarom" geeft al aan dat dit niet een echt begin is, maar dat hij voortbouwt op het betoog of de dingen die hij hieraan voorafgaand al heeft opgetekend. In dit geval is dat trouwens helemaal bijzonder, omdat het gedeelte dat hier pal aan voorafgaat vers 11 is. Wat staat daar in vers 9, 10 en 11? Dat Christus Jezus Zich vernederd heeft tot de dood, ja, tot de dood van het kruis. En dan staat er: "Daarom heeft God Hem ook uitermate verhoogd en een naam gegeven boven alle namen, opdat in de naam van Jezus..."—Jahweh redt betekent dat—"...elke knie zou buigen en elke tong"—niet de lippen, nee, de tong zou belijden van binnenuit—"dat Jezus Heer is, tot heerlijkheid van God de Vader."
Dat is het voorgaande. En dan staat er vervolgens in vers 12: "Daarom, mijn geliefden." Met andere woorden: op grond van dat wat ik zojuist heb gezegd, volgen de aansporingen die hij nu in deze navolgende verzen gaat doen. Elke tong zal belijden tot eer van God de Vader. Wat Paulus hier feitelijk had gedaan, is laten zien dat deze hele wereldgeschiedenis—de historie van het hele universum, het hele verhaal van de aionen, van het begin tot het einde—één groot hoogtepunt heeft. Het eindigt, net als in de Messiah, in één groot halleluja. Elke knie, geen één uitgezonderd, in de hemel, op de aarde, onder de aarde—het kan niet schelen waar—elke knie zal buigen en elke tong zal belijden tot heerlijkheid van God de Vader. Dat is één groot halleluja.
Als dat de uitkomst is van heel Gods handelen en van heel het verhaal van de wereldtijden of de aionen, dan hebben we een God! Dat betekent niet alleen dat alles weer goed zal komen, maar het betekent ook dat er Eén is die het kennelijk allemaal bestuurt en plaatst. Want hoe zou Hij anders garant kunnen staan voor die uitkomst? Dat besef wordt hier heel stevig neergezet. En daarom, als Paulus zegt: "Daarom, mijn geliefden," dan is dat dus gebaseerd op dit gegeven.
"Daarom mijn geliefden, zoals jullie altijd gehoorzamen." Paulus is vol lof over deze Filippiërs. Hij heeft een hele warme band met hen en zij betekenden veel voor hem; zij hebben ook heel veel voor hem gedaan. Dat klinkt in deze hele brief door. Hij zegt: "zoals jullie altijd gehoorzamen." Dat is trouwens wel interessant; wij denken bij gehoorzamen vooral aan doen wat mij opgedragen wordt. Ik zeg niet dat dat er niets mee te maken heeft, maar de gedachte van gehoorzamen is, als je het in het Grieks ziet, opgebouwd uit de elementen 'onder' en 'horen'. Feitelijk kennen wij het ook nog wel in de zin van onderhorig zijn.
Ik zeg niet dat de betekenis van het woord volledig gebaseerd is op de elementen waaruit het is opgebouwd, maar aan de andere kant zijn die elementen vaak wel heel sprekend en zeggen ze veel over de echte betekenis. In dit geval ook: 'onder-horen' wil eigenlijk zeggen dat je hoort vanuit een ondergeschikte positie. Iemand die boven jou staat, spreekt tot jou, en jij hoort hieronder. Dat is onderhoren, dat is het idee. Paulus spreekt hier als een apostel van Christus Jezus; hij was rechtstreeks gekozen en afgevaardigd door Christus Jezus Zelf. Paulus prijst de Filippiërs: "Jullie zijn altijd onderhorig geweest." Dat wil zeggen: jullie hebben dat altijd naar waarde weten te schatten en geluisterd naar wat ik te melden heb.
"Zoals jullie altijd gehoorzamen, niet alleen in mijn aanwezigheid." Paulus was daar meerdere keren geweest, maar nu is hij in de vreemde, daar in Rome. Hij is afwezig. Hij hoopte en verwachtte ook weer bij hen terug te keren; die verwachting spreekt hij meerdere keren uit. Hij zegt: "Zoals jullie altijd gehoorzaam zijn, niet alleen in mijn aanwezigheid, maar nu des te meer in mijn afwezigheid."
Als gelovige nu, in 2023, voel ik mij daarin ook aangesproken. Want feitelijk is dat ook onze positie. Wij lezen de Filippi-brief en de apostel is niet meer aanwezig. Dat lijkt me duidelijk, maar niettemin: hij is afwezig, maar zijn woorden hebben nu nog zoveel betekenis. Wij geven gehoor en luisteren naar wat hij te melden heeft. Niet alleen toen hij in de eerste eeuw onder de Filippiërs was, maar ook nu hij al lang niet meer onder ons is. Wat hij te melden heeft, is nog steeds veelzeggend. "Niet alleen in mijn aanwezigheid, maar nu ook des te meer in mijn afwezigheid."
Je Redding Uitwerken met Vrees en Beven ↑ hoofdstukken
Werk jullie redding uit. Oh, en hier liep ik eventjes op vast toen het zojuist werd voorgelezen. Want ik was even kwijt hoe het precies stond in de NBV-vertaling, maar er stond zoiets als: span jullie in voor jullie redding. Ik weet niet hoe het met u zit, maar ik steigerde meteen. Ik dacht: hè? Schrijft Paulus dat? Span je in voor je redding? Pardon! Heb ik Paulus' brieven niet helemaal goed begrepen? Trouwens, dit is de Bijbelse boodschap in het algemeen. Span je in voor je redding? Maar dat is het ook niet. De redding is gegarandeerd. Trouwens, wij zijn gered. Hoezo inspannen voor je redding? Alsof die redding onzeker zou zijn. Zojuist had hij nog geschreven dat in de naam van Jezus elke knie zal buigen en elke tong zal belijden. Jawel, dat is redding! Hoezo inspannen voor de redding? Die redding is toch al gegarandeerd? En wij als gelovigen zijn inmiddels ook gered. De redding van iedereen is gegarandeerd, maar wij die geloven... want God redt door geloof. Dus als Hij de ogen opent, ja, dan is de redding je deel. En dan ben je ook nog verzegeld, dus dat is niet eens ongedaan te maken. Dus hoezo? Span je in voor je redding, kom nou toch!
Maar dat staat er ook niet. Er staat trouwens dit woord... ik ga weer eventjes terug naar het Grieks. Het staat letterlijk met een werkwoord dat ‘neerwerken’ betekent. Inderdaad, er wordt gesproken over werken, maar dan met het voorvoegsel kata, neer of neerwaarts. En het idee daarbij is — want het woord komt heel vaak voor in het Nieuwe Testament — dat het betekent bezig zijn met, of zelfs intensief of grondig bezig zijn. Grondig vind ik helemaal leuk, want dat is neerwaarts: grondig bezig zijn met iets.
En heb ik nog iets, een bijzonderheid over het Griekse woord. Je ziet dat ook in de concordante vertaling terugkomen. Het is heel lastig, want wij kennen in het Nederlands, trouwens in alle moderne talen, een werkwoord dat of actief of passief is. Je rijdt, of je wordt gereden. Maar het Grieks heeft nog iets, ja, dat is een hele rijke taal, die heeft ook nog een middenvorm. Een middle voice. En daar zit zowel een actief element in als een passief element. Er zijn een heleboel dingen die je overkomen, maar die je juist daardoor tot actie aanzetten. Ik bedoel, als er een beer achter je aanloopt, dan ga je verschrikkelijk hard rennen. Dan ben je actief. Ja, maar het overkomt je ook hoor! Ik bedoel, je hebt weinig keuze; zoiets overkomt je.
Ik heb daar een plaatje bij, daarom noem ik het beeld ook. Ik heb zo'n soort poster met daarop de tekst en dan zie je een wielrenner op een berg. Die wordt op een paar meter afstand achtervolgd door zo'n grote grizzlybeer. De tekst daarbij is: ‘Some days it's hard to find motivation...’ en er staat onder: ‘...but some moments motivation finds you.’ Ja, en dat is eigenlijk, als ik het eventjes zo kort door de bocht mag zeggen, de middle voice. Het overkomt je en dat zet je aan tot actie. Dus dat neerwerken is: je bent actief omdat je in werking gezét bent.
Werk jullie redding uit. Trouwens, in de NBG-vertaling staat er ook zoiets hoor. Het idee is helemaal niet dat de redding iets toekomstigs zou zijn waar jij je voor zou moeten inspannen om het te bemachtigen. Nee, de redding is een gegeven en vanuit dat gegeven zijn wij ermee bezig. We worden in actie gezet. Je zou dus ook kunnen zeggen: jullie redding wordt uitgewerkt in jullie. Dat is de passieve vorm. Dat staat er ook niet, maar die puur actieve vorm staat er ook niet. Daarom zeg ik het er even bij: het is dus én passief én actief.
En dat blijkt in dit geval helemaal duidelijk, want dan staat er: werken jullie de redding uit met vrees en beven. Ja, nou begrijp ik ook wel waarom deze tekst nogal eens een keer aangehaald wordt door mensen die zeggen: je kan er nooit zeker van zijn. Zeker als je je realiseert welke woorden hier gebruikt worden. Ja, vrees en beven zijn al veelzeggend. Maar weet u wat er hier in het Grieks staat? Het woord voor vrees is phobos, daar is ons woord fobie van afgeleid. Het woord voor beven is tromos, en daar is ons woord trauma van afgeleid. En nou vind ik het toch wel leuk om te zeggen dat Paulus ons hier eigenlijk gewoon een fobie en een trauma aanpraat. Kan dat positief zijn? Jazeker, heel positief zal ik u vertellen.
Met vrees en beven, maar dan moet ik het er meteen bij zeggen: niet zoals dit meestal wordt opgevat, kennelijk ook door de NBV-vertaling. Vrees en beven vanwege onzekerheid over de redding? Nee, het is precies omgekeerd. Ik struikel erover, niet omdat het een klein misverstandje is, maar omdat het vierkant fout is. Dan heb je de hele strekking niet begrepen. Het gaat er juist om: de redding is absoluut gegarandeerd. Ik zal u vertellen, er staat niet alleen in Filippenzen 2 dat God belooft dat elke knie gaat buigen en elke tong zal belijden. Het staat er nog sterker, want het is ontleend aan Jesaja 45. En daar staat zelfs dat God dat gezwoórén heeft. Nou, dat doet God niet vaak. Een paar keer lees je dat God een eed zweert. En dan zweer je bij de Hoogste, en dan zweert God dus bij Zichzelf. Maar dan zweert Hij, en dat is een dubbele zekerheid. Als God belooft, dan is het vast, maar als Hij het zweert, nou dan... dat is juist om te doen blijken, zo wordt het in Hebreeën 6 ook uitgelegd, dat het absoluut zó vast is. Juist dat wordt daarin benadrukt.
En wat Paulus hier zegt is: die redding heeft een absolute zekerheid en het is God die het belooft. Heb het in je gebeente dat je van die zekerheid ook maar iets afhaalt! Dus dat je voor die God zo'n ontzag hebt dat je bang bent om afbreuk te doen aan Zijn belofte. En dat je beeft voor de geweldige kracht van wat Hij vermag. Hij heeft alles in de hand. Hij staat aan het begin en Hij werkt alles uit. Hij staat aan het eind, en van den beginne verkondigde Hij reeds de afloop. Met die God hebben we te maken. En als Hij dat belooft, denk erom dat je er niks vanaf doet.
Daarom vind ik dit zo'n foute vertaling die ik zojuist hoorde, want dan wordt het helemaal op losse schroeven gezet. Dan wordt er gezegd: ja, wees met vrees en beven, span je in voor je redding. Nee, natuurlijk niet! Die redding is gegarandeerd en voor ons zelfs een gerealiseerd feit. En ja, denk erom: dat is God. Kijk, daar staat ook: werken jullie je redding uit met vrees en beven. Wat een geweldig vrees en beven! Dat je zo'n God hebt, dat je inderdaad bibbert. Wauw! Wat een God! Zoals je dat soms kunt hebben als je bij natuurverschijnselen staat, dat je de donder en de bliksem hoort en ziet en dan beef je. Wauw! En dat is dan nog maar iets van Zijn werken, van Zijn scheppingswerken. Hoe groot moet die God dan wel niet zijn? Ontzagwekkend! Dat is het. En als Hij nou zo'n geweldige uitkomst belooft, wie ben ik als klein schepseltje om daar iets van af te doen? Ziet u dat het een totaal andere benadering is dan die ons in de vertaling wordt voorgeschilderd?
Ja, en het wordt eigenlijk ook nader nog toegelicht. Werk jullie redding uit met vrees en beven, en dan staat erbij: want God is het die inwerkt in jullie, zowel het willen als het werken, voor Zijn welbehagen. Die God, met welke God hebben wij van doen? Wel, die in de mens, in het schepsel, in ons als gelovigen in het bijzonder natuurlijk inwerkt. Want Hij heeft onze ogen en oren reeds geopend en onze harten geopend voor Zijn woord, zodat we gehoor geven aan wat Hij te melden heeft. Maar ook dat is omdat Hij dat gedaan heeft. Want als Hij uw ogen niet heeft geopend, dan ziet u niks.
En als Hij je horen niet heeft geopend, dan versta je er helemaal geen bol van. En dan zal het ook nooit landen in je hart. Kijk, over die God hebben we het. Ja, maar de mens heeft toch een vrije wil? Forget it! Weet je wie een vrije wil heeft? God. En als Hij jouw ogen wil openen, dan doet Hij dat. En als Hij zegt: "Nou, nog even wachten", dan is dat zo, want Hij gaat elk hart openen. Dus: don’t worry, dat is juist het geweldige. Dat zijn goede berichten, die blijde tijding; alles op zijn tijd.
En wat een voorrecht als je bij die eerstelingen mag horen! Is dat de verdienste? Nee, natuurlijk niet. Hij roept, op Zijn tijd. En als je Hem nu mag kennen: prijs Hem! God is het die inwerkt in jullie, zowel het willen als het werken voor Zijn welbehagen. Dat betekent dus dat er geen enkele factor is – de onwil van een mens of tegenwerking – die Gods plan kan dwarsbomen. Daarom staat de uitkomst ook vast. Solide. Daar kan geen mens, geen schepsel, ook maar iets aan af- of toedoen.
Toedoen snap ik sowieso niet, want wat valt er aan zoiets groots nog toe te doen? Maar God zij dank valt er ook niets aan af te doen. En de onwil van een mens, of van welk schepsel dan ook, verhindert God niet. Ik vind dat geweldig. Dus ja, we hebben het over God. En Die werkt het willen en het werken uit. Ziet u hoe ontzagwekkend God hier wordt neergezet? En weet u wat de bedoeling is? Dat je gaat vrezen en beven – met vreugde. Want als je zo’n God mag kennen, dan weet je: wauw, als mijn leven in Zijn hand is en deze hele schepping onder Zijn controle valt, dan kan er toch niks misgaan? Oké, Paulus gaat verder.
Doet Alles Zonder Mopperen: God Is de Plaatser ↑ hoofdstukken
Doet alles zonder mopperen. Er zijn nogal wat varianten op dat woord: mopperen, murmureren. Dat laatste is een oude versie, die gebruik ik niet, maar mopperen of morren, en de redeneringen die dan weer het gevolg zijn van dat mopperen. Maar kijk, wat is mopperen eigenlijk? In de aantekening geef ik het al aan: het is eigenlijk redeneren zonder God. Want wat betekent het als je moppert? Dan denk je dat er dingen fout gaan, toch? Dan ben je niet tevreden over de gang van zaken.
Er zijn volkeren die bekendstaan om mopperen en wij horen bij zo'n volk; Nederlanders hebben de naam dat ze heel graag klagen. We zijn een van de meest bevoorrechte volkeren ter wereld, daar niet van, maar we doen niets liever dan klagen over weet ik veel wat allemaal. Over de verkiezingsuitslag of andere zaken. Soms zeg je: "Ja, maar er gaan zoveel dingen fout", enzovoort. Ja, maar als je naar God kijkt... Voor veel mensen is dat theorie, maar het gaat er juist om dat het praktijk is. Als Hij God is – en Hij is God, hè? De meesten van u weten waarschijnlijk wel wat het woord 'God' betekent. Dat is 'de Plaatser'. Theos: Degene die alles op zijn plek zet.
Nou, als Hij nou God is, wat zou ik dan mopperen over dingen waarvan ik denk: "O, er gaan dingen fout, het zou helemaal niet moeten gebeuren"? Wat dacht u nou? Als iets plaatsvindt, dan komt dat omdat het een plaats krijgt. En wie geeft het een plaats? Niet omdat het op zichzelf allemaal goed is, maar Hij maakt het goed. Hij geeft het in ieder geval een plek, de ruimte. Hij is de Plaatser, dus wat zal ik mopperen? Weten dat Hij God is, maakt mij dankbaar. Daarom is deze brief ook zo overlopend van vreugde en ook van vrede.
Dacht u nou werkelijk dat wanneer wij het in onze omstandigheden even helemaal niet meer zien en we denken: "O, het loopt uit de hand", dat het dan ook uit Gods hand loopt? "Ja, maar niet uit Mijn hand", zegt God. Hij heeft alles onder controle. Dacht u nou werkelijk dat doordat ik zorgen heb over hoe het morgen moet gaan, of volgende week op mijn werk, in het gezin of in het huwelijk – een mens kan zich wat zorgen maken hoor – dat Gods troon daardoor bewogen wordt? Ja, Zijn hart wel, maar niet Zijn troon. Hij heeft het, dat zingen we toch ook: "He's got the whole world in His hand". Leef ook uit het volle rendement van die waarheid, hoe vreemd dat misschien ook klinkt. Laat het je niet ontglippen en ga niet mee met de hele wereld.
Mensen klagen wat af, en zelfs als ze vragen: "Hoe gaat het ermee?", hoor je vaak: "Niet klagen!". Dat is op zichzelf ook een klacht, hè? Zo van: "Ik mag niet klagen, maar ik zou het wel graag willen, dus doe ik het bij dezen dan maar". Als je God kent, dan kun je Hem danken in alles. Dat is toch niet overdreven? Nou kijk, dat bedoel ik nou: wij doen niet anders dan reductie plegen op de grootste waarheden die er zijn, terwijl we daarmee feitelijk verschrikkelijk beneden onze stand leven.
Ik weet dat er van alles tegen kan zitten. Er kunnen grote moeiten zijn; ik bedoel daar niets aan af te doen, begrijp me goed. In deze brief lees je ook dat Paulus op een gegeven ogenblik – even later, nee, een hoofdstuk later – het heeft over bepaalde mensen, "vijanden van het kruis" staat er. Hij zegt: "Ik zeg het wenende". Dus ook Paulus' hart was niet apathisch, cynisch of stoïcijns, alsof de situaties hem niet in beweging brachten. Maar hij had ondanks alles vrede: het gaat goed.
Ik kende een broeder, hij is niet meer onder ons, maar die zei altijd... Als ik vraag: "Hoe is het, broeder Frederiks?", dan weet u meteen over wie ik het heb. Dan zei hij: "Alles komt goed". Nou, zo is het. God plaatst de dingen. Het verhaal van Paulus zegt: "Doet alles zonder mopperen en redeneringen". Waarom? Nou, heel logisch: Hij is God en dus plaatst Hij alles. Hij beschikt alles en Hij geeft het een plek.
Dit gebeurt "opdat jullie...". Dit woordje "opdat" geeft aan waarom we alles zonder mopperen en redeneringen zouden doen. Nou, opdat jullie... En dan noemt hij drie eigenlijk negatieve kenmerken. Drie woorden die alle drie beginnen met "on-". Dat doet hij om daarmee het contrast aan te geven.
Ongekunstelde Kinderen van God in een Krom Geslacht ↑ hoofdstukken
Opdat jullie onkreukbare en ongekunstelde kinderen van God zouden worden. Ja, doordat je je bewust bent van het feit dat Hij God is en dat Hij alles op Zijn plaats geeft, betekent dat dat je Hem kunt danken in alles en niet als een mopperaar door het leven gaat. Dat is trouwens Filippi 4: je schikt je in de dingen. Er zit zelfs nog de gedachte in, tenminste in het Nederlands, dat je er zelfs nog 'schik' in kunt hebben als je eendrachtig aanschikt. Ook als je weet: "Ik snap er geen bal van, ik ben het er eigenlijk helemaal niet mee eens, maar Hij weet het veel beter. Zijn weg is altijd de beste." En waarachtig hoor, op het moment dat je zo gelovig gaat denken en ook gaat spreken, dan komt de vrede in je hart. Want dat bepaalt dat je bij de les blijft. Ja, maar zo is het. Je kunt erover leuteren, erover praten en erover theologiseren, maar wij zeggen: sta daar gewoon op. Dat is de grond.
Opdat jullie onkreukbare, ongekunstelde kinderen van God zouden worden. Onkreukbaar is in de MBG-vertaling 'onberispelijk'. Dat heeft een beetje de klank, of roept de associatie op, van perfectie; van perfecte mensen. Maar daar gaat het niet om. Het gaat erom dat onkreukbaar wil zeggen: integer, betrouwbaar. In feite is het zo: je bent een kind van God en je weet dat Hij je Vader is. Hij is God, Hij heeft alles in de hand, Hij zorgt voor mij en Hij staat garant voor een goede afloop. Nou, als dat zo is en ik sta daarop, dan ben ik in feite onbetrouwbaar op het moment dat ik ga mopperen. Want dat matcht niet. Aan de ene kant geloven dat God alles plaatst, maar aan de andere kant zo door het leven gaan... dat is niet onkreukbaar. Dan ben je geen onkreukbaar kind van God. Ik bedoel, het doet niks af aan het feit dat je een kind van God bent, maar het is niet geloofwaardig. Laten we wel wezen.
En er staat nog iets bij: "opdat jullie onkreukbare, maar ook ongekunstelde kinderen van God zouden zijn." Ik vind die mooi. Hoe was het ook alweer? In andere vertalingen stond er 'onbesmet'. Maar het Griekse woord wat hier staat, komen we ook tegen in Mattheüs 10. Daar staat: "wees listig als de slangen en argeloos als de duiven." Dat woord, wat daar vertaald wordt met 'argeloos', wordt hier dan weer anders vertaald. Jammer, want argeloos wil zeggen: het is ongecompliceerd. Eigenlijk naïef. Ja, ongecompliceerd is iemand die heel... noem het simplisme. Maar dat is zeggen van: "Ja, als Hij nou God is en Hij is mijn Vader, noem het dan maar simpel, maar ik lééf daaruit." En dat de hele wereld het heel anders ziet, dat is hun zorg, maar wij zijn ongekunstelde, ongecompliceerde kinderen van God.
Weet je, er zijn veel mensen die een complex leven hebben, maar dat is ook omdat ze vaak zo complex redeneren. Ze maken de dingen zo moeilijk. En ik weet dat met wat ik nu zeg, sommige mensen mij misschien in hun hart verwijten dat ze dit maar simplistisch vinden. Dan zeg ik: dat bedoel ik. Het is simplistisch, het is heel ongekunsteld. Hij is God en Hij zorgt voor mij. Hij geeft wat ik nodig heb, elke dag. Vandaag, morgen ook en overmorgen ook. Ik weet niet wat me gaat overkomen, maar ik weet wel dat Hij er vandaag is en morgen is Hij er weer. Hij geeft me vandaag niet wat ik morgen nodig heb; nee, dat geeft Hij morgen. Maar heel ongekunsteld, zoals een kind vertrouwt.
Je had destijds zo’n liedje van Paul van Vliet, dat is alweer honderd jaar geleden geloof ik: 'Veilig achterop'. Sommigen kennen het wellicht. Veilig achterop bij vader op de fiets. Vader weet de weg, ik weet van niets. In dat liedje zingt hij erover dat hij inmiddels een volwassen vent is en maar door het leven raast. Hij heeft het zo moeilijk, zorg dit, zorg dat, en iedere keer komt dat refrein terug: "En ik zou zo graag weer eens willen, lekker bij vader, toen ik nog klein was op de fiets. Vader weet de weg, ik weet van niks." Dus wat dan nog? Hij weet de weg. Nou, dat is een ongecompliceerd kind van God: gewoon volledig je vertrouwen geven aan Hem. Hij is God.
Nou ja, opdat jullie onkreukbare, ongekunstelde kinderen van God zouden worden, onbesmet te midden van een... Ja, onbesmet wil dus zeggen, ook hier weer die negatieve vorm: onkreukbaar, ongekunsteld, onbesmet. Dat wil eigenlijk ook wel zeggen dat de hele omgeving waarin we vertoeven, juist door het contrast gekenmerkt wordt. Er wordt altijd maar gemopperd en er is altijd die onvrede. Ja logisch, ze kennen God niet als God. Ze zijn misschien wel religieus, ze gaan naar de kerk of naar de moskee, maar ze kennen God niet als God. En als je daar altijd onder verkeert, dan word je heel gemakkelijk besmet door dat soort gedachtegangen.
Onbesmet te midden van een krom en verdraaid geslacht. Dat is dus de wereld om ons heen. Krom in hun denken, verdraaid. Ook hier weer: als je Hem niet kent... de vreze des Heren is het begin van alle wijsheid. En als je Hem dus niet kent, dan staat er in Romeinen 1 dat, omdat ze God niet als God erkennen, het duister is geworden in hun onverstandig hart. Het is heel onverstandig, maar bovendien wordt het heel donker, want je hebt namelijk geen vrede meer. Je denkt dat je het zelf allemaal moet rooien en nou, gefeliciteerd hoor. Daar word je niet blij van, kan ik u vertellen. En als u zegt: "Bewijs dat eens?", dan zeg ik: kijk eens om je heen. Ja, een krom en een verdraaid geslacht.
Kijk, dit vind ik trouwens ook heel belangrijk. Wat Paulus hier zegt is: kijk, wij onderscheiden ons in de wereld. Wij zijn kinderen van God en we leven en denken anders; we hebben een heel ander uitgangspunt. Maar onze roeping is niet om die wereld te gaan veranderen. Want ja, er is zoveel onrecht in de wereld en politiek of maatschappelijk moet er zoveel worden aangepast... We zouden in opstand moeten komen, we moeten demonstraties houden of politiek actief worden, allemaal om die wereld te veranderen. Laat ik u dit vertellen: dat geslacht om ons heen, de wereld om ons heen, is krom en verdraaid. Dat gaat u niet veranderen, dat ga ik ook niet veranderen. En het mooiste is: dat is niet eens onze roeping. Wij leven ons leven, wij weten wie Hij is. Dat staat er ook bij.
Stralen als Sterren in de Wereld ↑ hoofdstukken
Waarin jullie schijnen als sterren in de wereld. Een ster maakt niet dat de nacht verdwijnt, toch? Die sterren onderscheiden zich juist; sterker nog, je ziet een ster alleen maar schitteren doordat het donker is.
Ja, weet u wat er gebeurt als eenmaal de zon opkomt? En ik hoop dat u net zo dubbelzinnig nu luistert als dat ik het bedoel: als de Zon opkomt... De Zon der gerechtigheid, de Bijbel spreekt er ook zo over. Ja, dan wordt de duisternis verdreven en dan wordt het licht in deze wereld. Maar zover is het nog niet. Nu is het nacht, dat gaat niet veranderen. Sterker nog, we weten gewoon dat naarmate deze aion op zijn einde loopt, het alleen maar donkerder wordt. Don't worry. Maar wij, dat geeft juist voor ons de gelegenheid om des te meer te schitteren en te "shinen", zeggen ze dan.
Waarom? Wel, omdat we Hem kennen. Er staat ook bij: "waarin jullie schijnen als sterren in de wereld, het woord van leven hooghoudend". Het vers gaat nog iets verder, maar ik laat het hier maar even bij. Maar dat verklaart ook meteen wat dat licht is wat wij hebben. Dat licht dat wij hebben, dat is niet dat we netjes doen of fatsoenlijk zijn, of dat we zo actief zijn om de wereld te verbeteren enzo. Dat licht dat wij hebben, wat ons uniek maakt, is de boodschap die we hebben. Dat licht dat in onze ogen straalt. En u weet: de ogen zijn de spiegel der ziel. Als je daarop gefocust bent, dan ga je schitteren. Niet omdat je zo je best doet, maar gewoon, het is een reflectie. Je oogvenster is daarop gericht en dan ga je...
Dat is dat woord van leven. Het woord is... Hoe staat het in Johannes 1? In het Woord was leven en het leven was het licht van de mensen. Ja, dat Woord is alles. Dat Woord spreekt van leven. Het is levend, het maakt doden levend. Het spreekt van onvergankelijk leven, van Hem die de dood eens voor altijd heeft overwonnen en die ook garandeert dat de dood tenietgedaan zal worden.
Ja, dat woord van leven houden we hoog. Kijk, dat is wat we hebben. Dat is het licht. En daarin onderscheiden we ons. En daarom kunnen wij ook, omdat we die God kennen, ons onderscheiden in die zin dat we daar de ogen op richten en daar de mensen op mogen wijzen. En zo rijk mogen leven, elke dag. Niet mopperen, niet zaniken, niet zeuren, niet semelen. Goh, er zijn wat woorden voor, hoor! Het loutere feit dat we er zoveel woorden voor hebben, dat is op zich ook wel veelzeggend, denk ik dan.
Maar weet u, het is geweldig om zo'n leven te mogen leven: lichtend, stralend, schijnend. Te midden van een krom en verdraaid geslacht mogen wij in een donkere wereld dat licht verspreiden. Geve God dat in ons leven. Amen.
UltimateGoodNews