anders, géén ánder Evangelie
26-03-2023 - Geplaatst door Andre Piet26 maart 2023, Benthuizen
Paulus maakt er in zijn brieven geen geheim van dat het Evangelie dat aan hem was toevertrouwd, anders was dan het Evangelie zoals ‘de twaalf’ dit predikten. Toch benadrukt dezelfde apostel dat hun beider Evangelie in de basis hetzelfde is. Laten we overeenkomsten en verschillen eens helder op een rijtje te zetten.
Deze studie is in gesproken vorm ook in andere talen beschikbaar.
Powered by RedCircle
📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- De Essentie van het Evangelie in 1 Korinthe 15
- Het Abc van het Evangelie: Gestorven, Begraven en Opgewekt
- De Eenduidige Boodschap van Paulus en de Twaalf
- De Prediking van de Opgewekte Christus in het Boek Handelingen
- Heteros en Allos: een Ander Evangelie Dat Niet Anders Is
- Het Evangelie van de Besnijdenis Versus de Voorhuid
- Conclusie: de Opgewekte Christus Blijft Identiek
De Essentie van het Evangelie in 1 Korinthe 15 ↑ hoofdstukken
Anders, geen ander evangelie. Het plaatje dat u hier op de achtergrond ziet, moet dat ook illustreren. Ik kom daar straks nog wel wat uitgebreider op terug, want je ziet daarin twee keer dezelfde weg op een foto staan en twee keer dezelfde locatie. En toch is het in beide gevallen iets anders wat je ziet. Dus het is wel anders, maar het is geen ander. In dat verband wil ik het vanmorgen hebben over het evangelie. De uitdrukking, de titel van vanmorgen, is ontleend aan een tekst in Galaten 1. Daar komen we vanzelf nog op, maar dat is pas in een later stadium.
Eerst wil ik beginnen met een gedeelte te lezen uit 1 Korinthe 15. Dat is een magistraal hoofdstuk over de opstanding van Jezus Christus. In feite gaat het daarbij ook over de essentie van het evangelie, namelijk dat God Christus heeft opgewekt uit de doden. In feite hebben we daarmee ook weer het verhaal waar Art zojuist ook over had, namelijk over hem die als een rups zich heeft ontpopt tot nieuw leven. In de hele schepping zie je dat geïllustreerd, maar in feite is dit de expressie van waar het in de blijde tijding, het evangelie, over gaat.
Dat dit zo is, bewijst Paulus ook in 1 Korinthe 15. Hij zegt dan: "Ik maak jullie bekend, broeders, het evangelie dat ik aan jullie evangeliseer" – de tekst is wat letterlijk weergegeven vanuit de grondtekst – "en dat jullie ook ontvingen." Hij herinnert hen in feite aan datgene wat hij hen ooit eerder al mondeling had verteld, en nu zet hij schriftelijk de puntjes nog eens op de i. Dat was niet zonder reden; er werden namelijk afwijkende inzichten verteld en er zongen bepaalde berichten en gedachten rond in de ekklesia van Korinthe. Paulus gaat daar met gestrekt been tegenin, maar hij doet dat op een geweldige wijze, omdat hij de dingen onder bewijs stelt.
Hij zegt: "Het evangelie dat ik aan jullie evangeliseer, dat jullie ook ontvingen, waarin jullie ook staan." Ik moet erbij zeggen: niet al te stevig. Want aan het einde van dit hoofdstuk, in vers 58, zegt hij: "Word standvastig." Met andere woorden, ze stonden wel, maar ze werden gemakkelijk heen en weer bewogen door andersluidende beweringen. Ja, dan sta je dus niet vast. Vandaar ook dat Paulus uitgebreid moeite doet om hen vast te stellen: dít is waar het over gaat, dit zijn de consequenties en dit is de geweldige impact van dat alles. Hij wil dat ze daarin staan en standvastig, onwankelbaar zijn.
Hij zegt: "Dit is ook het evangelie waardoor jullie worden gered." Ik bedoel, redding is er slechts in het feit dat er één is – dat is de garantie – die de dood heeft overwonnen. Daarmee is ook de garantie gegeven van Gods wegen: Ik doe wat Ik beloof. Datgene wat Hem is overkomen, namelijk dat Hij de dood achter Zich gelaten heeft en onvergankelijk leven aan het licht gebracht heeft, dat is de bestemming die daar in Zijn eigen rang hoort voor heel de mensheid.
Dat is een blijde tijding, want het is namelijk niet een vraag of een programma van wat je moet doen of een filosofie. Nee, het is een historisch feit, een bericht, een goed bericht. Daar kun je niks aan afdoen en daar wordt ook niks van je gevraagd. Het heeft niks te maken met de praktijk. Het heeft geweldige consequenties voor de praktijk, dat wel, maar ik bedoel: een mens kan er niks aan toedoen en er niks aan afdoen. Dat is wat zo geweldig is. God laat dat mededelen door herauten, als een bericht. Hij zegt: ja, en daarin is de redding gelegen, namelijk in dat bericht, in die goede blijde tijding.
Paulus gaat dat vervolgens toelichten, want hij zegt: "Want ik leverde aan jullie in de eerste plaats over hetgeen ik ook ontving." Want u weet het: Paulus is geheel onafhankelijk van de twaalf en degenen die vóór hem als apostelen waren geroepen en onderwezen. Hij is niet alleen op de weg naar Damascus daar buiten het land geroepen, maar hij heeft ook later in Arabië van de Heer Zelf onderwijs genoten. Hij zegt: "En dat wat ik ontvangen heb, dat heb ik ook aan jullie vervolgens doorgegeven." Hij zet daarbij ook uiteen wat daarin primair is, wat hij in de eerste plaats aan hen heeft overgegeven.
De aardigheid is, als je het zo leest, dat hij begint bij datgene waar de evangeliën mee eindigen, namelijk met de dood en de opstanding van Christus. Kijk maar na, want hij gaat dan verder met: "Namelijk dat Christus stierf ten behoeve van onze zonden, naar de Schriften." Dat wil zeggen: Christus stierf. Hoezo? Nou, ten behoeve van de zonden, om ons te verlossen van onze doelloosheid. Want zonde is niks anders dan doelmissen. En hoe worden we daarvan verlost? Linksom of rechtsom, maar in alle opzichten: doordat Hij stierf, begraven werd en opstond.
Christus stierf ten behoeve van onze zonden en dat was naar de Schriften. Dat betekent dat alles in de Bijbel, wat wij dan het Oude Testament noemen, daarin al was voorzegd en ook tevoren al was geïllustreerd. Ik moet er eigenlijk bij zeggen: zoals Art dat via een vlindertje illustreerde... Heel de schepping spreekt ook over dat werk dat God doet. Het is niet alleen in Gods schepping weergegeven, maar het is ook in de Schriften reeds vastgelegd. God heeft dat eindelijk dan na duizenden jaren, precies getimed, vervuld. Christus stierf ten behoeve van onze zonden, naar de Schriften, en Hij werd begraven en werd opgewekt op de derde dag, naar de Schriften.
Het Abc van het Evangelie: Gestorven, Begraven en Opgewekt ↑ hoofdstukken
Kijk, in feite wat hij hier zegt is letterlijk het ABC van het Evangelie. Hier begint het mee, dit zijn de elementen, dit is elementair. Dit zijn de eerste beginselen, het ABC – heel letterlijk zelfs – van het Evangelie, namelijk: Christus stierf. Hij werd begraven en Hij werd ten derde dage opgewekt. Ik heb expres de woorden 'werd opgewekt' benadrukt, omdat daarmee ook is uitgedrukt dat het de passieve vorm is. Hij werd opgewekt. Hij was echt dood en Hij lag drie dagen in het graf, en vervolgens werd Hij opgewekt door God.
Dit is zo elementair, en ik zal het straks ook laten zien. Daarom zie je trouwens ook waarom de christenheid al in een heel vroeg stadium is afgeweken van die boodschap. Want toen heeft men – dat is officieel zelfs zo verklaard bij het Concilie van Nicaea – gesteld dat Christus niet de Zoon van God is, maar men heeft daarvan gemaakt: Hij is 'God de Zoon'. Hij is God Zelf. Maar als Hij 'God de Zoon' is, dan kon Hij niet echt sterven, want God kan niet doodgaan. En dan had Hij ook niet een ander nodig om te worden opgewekt.
Vandaar dat als je gelooft wat er officieel allemaal zo beleden wordt, zoals dat in de dogma's en orthodoxie is vastgelegd, je nooit van harte kunt geloven dat God Hem uit de doden heeft opgewekt. Want Hij was Zelf God, Hij is eigenlijk niet echt dood gegaan en Hij had ook niet een ander nodig om op te staan. De Bijbel zegt juist van wel. Dus ik attendeer daar even op hoe subtiel die leugens zijn; hoe dat is ingewerkt en doorgedrongen in het grote religieuze geheel.
Oké, dit is dus het ABC: Christus stierf, Hij werd begraven en werd ten derde dage opgewekt, ook weer naar de Schriften. Je moet maar eens opletten: altijd in de Evangeliën of in het boek Handelingen – ik zal het straks ook laten zien – als daar het Evangelie gebracht wordt, dan wordt er altijd gezegd dat dit de vervulling is van wat God had beloofd. Daarom is het ook een Evangelie: God heeft iets beloofd en nu is het 'right time, right place'. Want het is precies gegaan daar waar het moest gebeuren, op het precieze tijdstip dat het moest gebeuren en bovendien op de wijze zoals het zou gebeuren. Kortom, in alle opzichten is het naar de Schriften. Ja, ik vind het geweldig. God doet recht aan Zijn woord; dat is de openbaring van Gods rechtvaardigheid.
Dit is dus dat ABC. Paulus gaat dan verder en hij zegt: "En Hij werd gezien." Dus Hij werd opgewekt uit de doden op de derde dag naar de Schriften, en Hij werd gezien door Kefas en daarna door de twaalf. Eerst is zijn lijst niet eens compleet, maar hij noemt Kefas – dat is Petrus – en daarna de twaalf. Vervolgens werd Hij gezien door meer dan vijfhonderd broeders tegelijk, van wie de meerderheid op dit moment nog over is, maar sommigen zijn ontslapen.
Paulus schrijft dit pakweg in het jaar 50. Inmiddels waren daar al twintig jaar voor verstreken sinds Christus was gestorven en opgestaan. Maar hij zegt dat de meerderheid van degenen die erbij waren toen Christus verscheen aan vijfhonderd broeders tegelijk – meer dan dat zelfs – dat allemaal gewoon nog zo kan bevestigen. Want zij leven nu nog; tenminste, in die tijd dat Paulus dit optekende. Met andere woorden: het is historisch gedocumenteerd. We hebben het dus niet over een sprookje of over een aardige filosofie. We hebben het over een bericht, een feit dat heeft plaatsgevonden en wat door ooggetuigen is bevestigd, door vele ooggetuigen zelfs. U weet hoe dat in de juridische wereld gaat: er moeten twee of drie getuigen zijn, wil een zaak vaststaan. Wel, in dit geval zijn er honderden getuigen die bovendien unaniem zijn in wat ze getuigen. Het is dus niet zo dat de één de ander tegenspreekt; nee, ze vertellen allemaal exact hetzelfde. Ziedaar, dat is een kenmerk van een historisch feit.
Paulus gaat dan verder: vervolgens werd Hij gezien door Jakobus en daarna door al de apostelen. Want die kring is eigenlijk nog veel groter dan alleen de twaalf. Maar ten laatste – en dat is voor Paulus natuurlijk het meest overtuigende en ook het meest bijzondere, en ook voor u trouwens – is het echt een buitencategorie. Want Paulus zegt: "Ten laatste van allen is Hij, als aan een ontijdig geborene, ook door mij gezien."
Inmiddels was de Christus al ter hemel gevaren. Het was een aantal jaren na de opstanding dat Hij hoogstpersoonlijk verschenen is aan Paulus, aan Saulus van Tarsus, die bovendien ook niet was opgeleid zoals de andere apostelen door Jezus op aarde. Niets van dat al; het was een vijand eerste klas, een verwoester van de ekklesia, en uitgerekend aan hém verscheen Christus. Daarmee is hij ook het sluitstuk, de climax. Laatst van allen, als aan een ontijdig geborene, werd Hij gezien ook door mij.
Ik ben de minste van de apostelen om deze reden: ik ben niet toereikend een apostel genoemd te worden, omdat ik de ekklesia van God heb vervolgd. Maar, zegt hij, door Gods genade ben ik wat ik ben. Ik heb het niet gezocht, integendeel zelfs, maar ik ben in de kladden gegrepen. Het is Gods genade die aan mij verscheen. En dat is in feite zijn hele geschiedenis: een embleem van dat wat hij vervolgens ging vertellen, namelijk Gods genade die alles overtreft en die ook niets verwacht van de mens. Dat mocht hij uitbazuinen, ja, buiten het land. Hij was ook geroepen buiten het land, onder de natiën. Maar door Gods genade ben ik wat ik ben, en Zijn genade aan mij is niet voor niets geweest. "Ik heb meer dan zij allemaal gezwoegd", maar hij haast zich erbij om te zeggen: "Echter niet ik, maar de genade van God die met mij is." Hij is zo gegrepen door wat Gods genade aan hem heeft gedaan. Paulus staat daar dus niet met een houding van: "Dat heb ik gedaan." Hij zegt: "Dit is mij overkomen." En dan?
De Eenduidige Boodschap van Paulus en de Twaalf ↑ hoofdstukken
En nu komt het vers waar ik vooral de nadruk op wil leggen, namelijk vers 11: "Hetzij dan ik" – en dan heeft Paulus het dus over zichzelf – "of zij" – de apostelen, de twaalf, al die apostelen of al die vijfhonderd broeders, het maakt niet uit. Ik of zij, zó herauten wij. Of: zó prediken wij, zegt de NBG-vertaling. Zó proclameren wij. Het is eigenlijk iets aankondigen wat een heraut doet: zó herauten wij en zó geloven jullie het.
Dat wil zeggen: het ABC van het Evangelie. Christus stierf, Hij werd begraven en waarom? Wel, om op de derde dag te kunnen worden opgewekt uit de doden. Eigenlijk is het zo dat het Evangelie de boodschap is van de opgewekte Christus. En aangezien Hij slechts opgewekt kon worden als Hij eerst zou sterven – ik bedoel, er is geen opstanding zonder sterven – bewijst het feit dat Hij stierf en drie dagen in het graf heeft gelegen dat Hij werkelijk dood was. En op de derde dag heeft God Hem opgewekt. Wel, dat is de boodschap, de prediking: God heeft Christus naar de Schriften, in overeenstemming met wat er was geschreven en beloofd, opgewekt uit de doden.
Nou, Paulus zegt: dat heb ik ontvangen, dat heb ik verteld. En ongeacht of je het nu hoort van die twaalf, of van wie dan ook, of van mij, hij zegt: dat is de boodschap. Zó herauten wij en zó geloven jullie het. Kijk, wat hiermee gezegd wordt, is dat de essentie van het Evangelie – let goed op wat ik zeg, ik ga straks ook nog wat aantekeningen erbij maken – de essentie van het Evangelie van wat Paulus vertelt en dat wat de twaalf of al de apostelen prediken, exact hetzelfde is. Namelijk de boodschap van de opgewekte Christus.
Dat herhaalde hij. Paulus en de twaalf, dat is wel de boodschap die zij hadden ontvangen en waar zij geloof aan hechtten, waar hun ogen en oren en harten voor geopend waren. En dat dat inderdaad zo is, wel, dat kan ik u laten zien.
De Prediking van de Opgewekte Christus in het Boek Handelingen ↑ hoofdstukken
Want laten we eens naar het boek Handelingen gaan. Daarin is het met name Petrus die gevolgd wordt; hij is in de praktijk feitelijk de woordvoerder van de twaalf apostelen. Kijk maar eens na wat zij, en dan speciaal Petrus, inderdaad hebben verteld en geheraut. Ik blader zo eens door het boek Handelingen om te laten zien wat Paulus bedoelt wanneer hij zegt: "Hetzij dan ik of zij, zó herauten wij en zó geloven jullie." Ik laat u zien dat de prediking van de opgewekte Christus niet alleen de boodschap van Paulus was, maar ook die van de twaalf apostelen. Dat is echt zo en dat kun je aan de hand van het boek Handelingen heel duidelijk aantonen.
We zijn in Handelingen 2, op de Pinksterdag. Dat is vijftig dagen na de dag van de opstanding, eveneens een Joodse hoogtijdag. Petrus staat daar te midden van de twaalf op en doet vlakbij het tempelplein zijn betoog. Hij verklaart welke wonderlijke dingen er op die dag plaatsvonden en steekt van wal met allerlei citaten uit het boek van de Psalmen om te laten zien dat wat hier gebeurt, precies in overeenstemming is met wat er in de Schriften staat. Dan zegt hij: "Jullie hebben Jezus kort geleden — het was nog maar ruim zeven weken geleden — aan het kruis genageld en Hem gedood." Maar dan staat er in vers 32: "Deze Jezus deed God opstaan, waarvan wij allen getuigen zijn." Dat 'getuigen' moet u heel juridisch opvatten. Een getuige is iemand die iets met eigen ogen heeft gezien. Welnu, hij zegt: "Wij kunnen unaniem getuigen dat God Hem heeft opgewekt uit de doden. Daar staan wij voor." Dit is de boodschap. Dat Jezus gestorven was, was geen nieuws, want dat wisten ze allemaal; dat was een van de grote gebeurtenissen die in dat jaar in Jeruzalem hadden plaatsgevonden. Maar wat hij benadrukt, is: "Deze Jezus die jullie hebben gekruisigd, die heeft God doen opstaan en wij zijn daar getuige van."
In Handelingen 3 is Petrus opnieuw aan het woord naar aanleiding van de wonderbaarlijke genezing van de man die al veertig jaar verlamd was. Die man zat daar bij de Schone Poort en ineens, terwijl hij nog nooit had gelopen, sprong hij op. Hij wandelde en huppelde zo de tempel binnen. Geen revalidatie, helemaal niets; dat godswonder vond gewoon plaats. Petrus maakt dan ook duidelijk dat dit illustratief is. Hij zegt eigenlijk tegen het volk: "Wat er met deze verlamde man is gebeurd, kan jullie ook overkomen." Hij zegt dan in Handelingen 3 vers 15: "En de Leidsman ten leven hebt gij gedood, maar God heeft Hem opgewekt uit de doden, waarvan wij getuigen zijn." Wat is hun getuigenis? Dat God Hem uit de doden heeft opgewekt. Nog een paar verzen later in datzelfde hoofdstuk zegt hij: "God heeft in de eerste plaats voor u Zijn Knecht doen opstaan en Hem tot u gezonden om u te zegenen."
Ik wil er even op wijzen dat Petrus en de twaalf apostelen daar staan — dat getal twaalf staat sowieso al voor Israël en de twaalf stammen. Zij getuigen dat God Jezus heeft doen opstaan, primair voor Israël. Want, zo wordt in de verzen hiervoor beschreven: "Als jullie nu tot geloof komen in deze Messias die God heeft opgewekt uit de doden, dan zal de Messias terugkeren uit de hemel en al de woorden van de profeten gaan vervullen. Dan zal de wederherstelling van alles plaatsvinden." Dat wil zeggen: dan zal het vrederijk op deze wereld gaan aanbreken. Er wordt dus tegen Israël gezegd dat als zij tot geloof komen, de Heer zal terugkomen en via Israël het vrederijk op aarde zal laten aanbreken. Dat is de prediking: in de eerste plaats voor u, tot u gezonden om u te zegenen. Wij weten achteraf dat het niet zo is gegaan. Israël heeft de Messias eerst gekruisigd en vervolgens ook het getuigenis van de opgestane Messias verworpen. Officieel gebeurde dat zelfs toen Stephanus gestenigd werd door het Sanhedrin.
Ik lees nog even verder in Handelingen 4. Daar staan Petrus en Johannes voor het Sanhedrin omdat ze gevangen zijn genomen en zich moeten verantwoorden. Opnieuw is het Petrus die het woord voert en zegt: "Dan moet aan u allen en het ganse volk van Israël bekend zijn dat door de naam van Jezus Christus, de Nazoreëer, die jullie gekruisigd hebben, maar die God heeft opgewekt uit de doden, dat door die naam deze man hier gezond voor u staat." Ook hier is de boodschap weer dat Degene die zij hebben gekruisigd door God is opgewekt uit de doden.
Nog eentje dan: opnieuw Petrus, die inmiddels in het huis van Cornelius is. Dat gaf heel wat voeten in de aarde voordat hij daar kwam, want Petrus wilde eigenlijk helemaal niet naar een heiden toe. Hij wist wel dat de natiën ook het Evangelie moesten horen, maar eerst moest Israël tot geloof komen. God had hem echter heel duidelijk gemaakt dat hij toch de deur naar de natiën moest openen. In het huis van de Romeinse hoofdman Cornelius zegt hij over de Heer Jezus Christus dat Hij door het Joodse volk was overgeleverd om gekruisigd te worden, maar: "Hem heeft God ten derden dage opgewekt en heeft gegeven dat Hij verscheen, niet aan het gehele volk, doch aan de getuigen die door God tevoren gekozen waren." Het is met opzet dat ik dit getuigenis iedere keer zo benadruk: "Hem heeft God ten derden dage opgewekt."
Dus als Paulus in 1 Korinthe 15 zegt: "Hetzij dan ik of zij, zó herauten wij en zó geloven jullie," dan is dat volstrekt in overeenstemming met de historie zoals we die ook van Lukas vernemen in het boek Handelingen. Namelijk dat inderdaad ook de twaalf apostelen aan het volk, en zelfs daarbuiten, predikten: "God heeft Jezus uit de doden opgewekt." Ziet u dat? Dat is de reden waarom Hij daadwerkelijk Israëls Messias is. Waarom moest er dan eigenlijk, als dat getuigenis zo duidelijk was, nog een dertiende getuige bijkomen? Dat heeft alles te maken met het feit dat Israël die boodschap officieel heeft afgewezen. Bij de steniging van Stephanus komt er een andere man van achter de coulissen die zich aanmeldt: Saulus van Tarsus. Hij wordt vervolgens een paar hoofdstukken later geroepen en hij is bestemd voor de natiën, als de apostel van de natiën.
Heteros en Allos: een Ander Evangelie Dat Niet Anders Is ↑ hoofdstukken
U ziet hier op deze pagina twee Griekse woorden en die zal ik straks even toelichten: heteros en allos. Wat ik daarmee bedoel is het volgende. Paulus schrijft deze brief aan de Galaten, en overigens mag ik even reclame maken: ik heb zojuist, twee dagen geleden, een proefexemplaar gekregen van een boek dat deze week gaat uitkomen. De schrijver is mij wel bekend, dat ben ik namelijk zelf. Het gaat over de Galatenbrief: 'O dwaze Galaten', met een prachtige cover van Nietmaar Art. Het is een vers commentaar op deze brief waar ik erg intensief mee bezig ben geweest. Dat heb ik bij dezen dan even gemeld.
In deze Galatenbrief schrijft Paulus aan een aantal ekklesia in de regio Galatië. Hij is eigenlijk helemaal ontsteld en verbijsterd over het feit dat zij afgeweken zijn van de boodschap die hij hun had gepredikt. Hij had de boodschap van genade gepredikt en die gelovige Galaten hadden dat goede bericht van hem ontvangen. Nu waren er echter mensen binnengedrongen, judaïzeerders. Ze wilden de gemeente judaïzeren, zoals dat wordt genoemd; ze wilden hen verjoodsen. De sabbat, het koosjer eten en de besnijdenis wilden ze invoeren via allerlei 'tricky' argumenten. Paulus heeft nauwelijks een inleiding in deze brief en valt eigenlijk vrijwel direct rigoureus met de deur in huis. Hij zegt: "Ik verwonder mij dat jullie je zo vlug laten overbrengen." Het was dus nog niet eens zo heel erg lang geleden dat hij hun het evangelie had gebracht. Nu waren daar dus andere predikers gekomen die een boodschap brachten, inderdaad zogenaamd christelijk, dat wil zeggen: onder de naam van Christus.
Paulus zegt echter: "Ik verwonder mij dat jullie je zo vlug laten overbrengen van Hem die jullie roept in genade van Christus tot een ander evangelie dat niet anders is." Nu voelt en bemerkt u meteen al dat dit iets te maken moet hebben met die eerste woorden: het is een ander evangelie dat niet anders is. Wat is dat? In het Grieks zie je het staan; er zijn namelijk twee verschillende woorden voor. Het is een beetje lastig om het goed weer te geven, maar in de vertalingen staat het er vaak wat verschillend. Letterlijk staat er: "tot een heteros-evangelie dat niet allos is." Het Grieks heeft twee woorden voor 'anders' of 'ander': heteros en allos. Heteros betekent 'andersoortig', terwijl allos een zwakker woord is. Dat is wat ik al eerder aangaf met dat voorbeeld waarbij je twee keer dezelfde weg ziet op dezelfde locatie, maar in verschillende seizoenen. Het is hetzelfde en toch is het anders.
In feite is het een beetje als dit voorbeeld: u herkent haar wellicht, Beatrix. En op deze andere foto is het ook Beatrix. Zij is op die tweede foto geen ander persoon dan op de eerste; zij is geen ander, maar ze ziet er wel anders uit. Het tweede plaatje is niet heteros ten opzichte van de eerste, maar het is wel allos. Het verschil is het tijdstip. In feite is dat ook het verhaal met het evangelie zoals Paulus dat predikt. Is dat een ander evangelie dan de twaalf apostelen predikten? Nee, het is geen ander evangelie. Ik hoor het nog wel eens zeggen, maar ik ben het er niet mee eens. Paulus predikte geen ander evangelie dan dat van de twaalf, want beiden predikten de opgewekte Christus. Maar het is wel anders. Het is ook op een later tijdstip.
Het is niet voor niets dat Paulus het op deze wijze formuleert. Hij zegt tegen de Galaten: "Wat jullie vertellen, dat is niet alleen maar anders." Daar zou hij namelijk het probleem niet zo hebben. Paulus' evangelie is ook anders dan dat van de twaalf, maar het is geen ánder evangelie. Wat er echter in Galatië gebeurde, daarvan zegt Paulus: "Dat wat jullie vertellen, dat is geen eens een evangelie." Het staat onder een vloek en is de naam 'evangelie' niet waardig. Waarom? Omdat er geen genade meer in is. Er wordt weer iets van de mens verwacht en dat kan per definitie niet juist zijn. Op het moment dat een mens iets kan afdoen aan of toevoegen aan wat God te melden heeft, dan heb je geen evangelie meer.
In feite wordt het gevaarlijker op het moment dat er minder van de mens gevraagd wordt, want dan heb je haast het verschil niet meer in de gaten. Snapt u wat ik bedoel? Je hebt religie die heel veel van de mens vraagt. Je moet dit doen, je moet dat doen, je moet aan een enorme lijst voldoen. Er wordt een enorme last op de mens gelegd. Maar je hebt ook religie die het de mensen eigenlijk heel makkelijk maakt. Je hoeft alleen maar dit te doen, of het is bijna gratis. Je hoeft maar één cent te betalen, of een dubbeltje. Het is zo goed als gratis. Juist dan wordt het heel gevaarlijk, want dan líjkt het gratis. Dat is de ellende waar ze mensen altijd mee proberen te misleiden in reclames: "Gratis!" En dan blijkt in de kleine lettertjes dat het toch niet gratis is en dat er allerlei consequenties zijn. Je tuint er zo makkelijk in. Ik weet er alles van, hè Petra?
Het is heel subtiel en dat is ook de ellende met het christendom – ik zeg het niet zo aardig en zo bedoel ik het precies: er wordt ogenschijnlijk niet zoveel gevraagd. Je hoeft alleen maar dit, je hoeft alleen maar de zondag te houden, je hoeft alleen maar voor Jezus te kiezen. Maar ik zal u dit vertellen: de boodschap is "Het is volbracht". Dat is de mededeling. God heeft Christus Jezus uit de doden opgewekt en dat is de garantie. Geloof het of niet, maar dat is het evangelie. Daarin is redding. De ellende in Galatië was de bewering dat je alleen maar rechtvaardig kunt leven als je ook besneden bent, of de hoogtijden van Israël houdt, of allerlei Joodse dingen in je opneemt. Dat betekent dat er een voorwaarde is om rechtvaardig te zijn. Dan is het niet meer: geloven zoals Abraham God geloofde en het werd hem tot rechtvaardigheid gerekend. Nee, dan moet je ook nog dit of dat doen.
Kijk, over dat wat er in Galatië werd verteld, daarover is Paulus zo enorm fel. Hij zegt in hoofdstuk 3 vers 1: "Wie heeft jullie betoverd? Hoe is het mogelijk dat je daartoe bent overgegaan? Heb je het niet in de gaten?" Hij vraagt ze ook: "Waar is jullie geluk gebleven?" Ze waren ooit zo blij en wat is daarvan overgebleven? Dat is altijd de ellende: op het moment dat er weer iets van de mens gevraagd wordt, dan wordt het vlees geactiveerd. Hij zegt: "Dat wat jullie vertellen is een ander evangelie," en dan bedoelt hij niet slechts 'anders', want nu kom ik op nog iets.
Het Evangelie van de Besnijdenis Versus de Voorhuid ↑ hoofdstukken
En nu blader ik een hoofdstuk door naar Galaten 2. Daar schrijft Paulus over een ontmoeting die hij heeft gehad in Jeruzalem met onder andere de twaalf, maar in ieder geval worden er drie bij name genoemd: Jakobus, Petrus en Johannes. In die volgorde hebben wij trouwens ook hun brieven in het Nieuwe Testament. Zij geven Paulus de rechterhand der gemeenschap. Ze hebben aanvankelijk moeite gehad met de dingen die Paulus vertelde; vraag het maar aan Petrus, want hij schrijft dat het allemaal zwaar is om te verstaan. Maar men kon niet anders dan erkennen dat wat hij te melden had, waar was, en zij hebben hem inderdaad de rechterhand der gemeenschap gegeven. In Handelingen 15 wordt die ontmoeting in Jeruzalem ook uitgebreid door Lukas beschreven.
In Galaten 2 staat dit: "Integendeel, toen zij waarnamen..." Dat zijn de apostelen daar in Jeruzalem, de steunpilaren. "Toen zij waarnamen dat aan mij het Evangelie van de voorhuid is toevertrouwd." Ja, wat is dat voor een Evangelie? Dat is een Evangelie waarin de besnijdenis geen rol speelt. 'Voorhuid' is een technische term, maar het betekent gewoon: je bent besneden of je bent het niet. Het is in feite niet alleen de naam van een ritueel, maar ook de naam van het volk. De 'besnijdenis' betekent gewoon Israël, het volk dat de besnijdenis heeft en ook alle voorrechten die daarmee verband houden. Paulus' Evangelie staat daar los van. Hij ontkent de voorrechten van de besnijdenis niet, maar in zijn Evangelie speelt de besnijdenis geen rol. Vandaar dat hij het noemt: het Evangelie van de voorhuid.
Helaas wordt dit in de moderne vertalingen weer anders weergegeven. Er wordt gezegd dat het het Evangelie 'aan' de voorhuid of 'aan' de onbesnedenen is. Maar dit is geen kwestie van adressering; het zegt iets over de boodschap en de entourage van dat wat verteld wordt. Toen zij waarnamen dat aan Paulus het Evangelie van de voorhuid was toevertrouwd — waarin de besnijdenis geen enkele rol speelt — zoals aan Petrus dat van de besnijdenis was toevertrouwd. Kijk, dit is wat ik bedoel: het Evangelie zoals Paulus dat bracht, is anders dan dat van Petrus en de andere apostelen van de twaalf. Aan Paulus was het Evangelie van de voorhuid toevertrouwd en aan Petrus dat van de besnijdenis. Dat is dus anders. Het is geen ánder Evangelie, want ook Petrus predikte de opgewekte Christus. Alleen het perspectief was anders. Je zou het in computermenis kunnen zeggen: Paulus is in feite geüpdatet.
Het was jaren later en de situatie was inmiddels veranderd. Israël had officieel het Evangelie afgewezen. Het Evangelie ging nu naar de natiën; de situatie was anders en het tijdstip was anders. De boodschap van de opgewekte Christus blijft identiek, maar Paulus is niet geroepen door de opgewekte Christus op aarde, zoals de twaalf. De twaalf hadden hun opleiding hier op aarde gekregen en na de opstanding hebben zij, gedurende die veertig dagen, de opgewekte Heer hier op aarde ontmoet. Paulus niet. Hij werd geroepen vanuit de hemel, buiten het land, onder de natiën. Dan heb je het over de voorhuid. Dat is anders. Het is niet een ánder Evangelie, want in dat Evangelie dat Petrus spreekt, speelt de besnijdenis een prominente rol. Het is de boodschap aan Israël dat zij tot geloof zouden komen, want als zij tot geloof komen, zal de Messias terugkeren en zal via Israël het heil wereldwijd aanbreken en het Koninkrijk gevestigd worden. Dat is het Evangelie van de besnijdenis.
Weet u, dat blijft waar. Straks, als Gods plan met de gemeente, met deze ekklesia, voorbij is en de gemeente de Heer tegemoet gaat in de lucht, dan pakt God de draad weer op met Israël. Dan heb je weer twee getuigen in Jeruzalem; zo begint dat dan, en dan wordt dit alsnog weer actueel. Al die brieven die we in het Nieuwe Testament vinden van Jakobus, Petrus en Johannes gaan dan weer hoogstactueel worden. En nu? Nu leven we in die interval, in die pauze; de tijd dat Paulus de boodschap predikt. Ik hoop dat u begrijpt dat dit anders is, maar waar het accent op ligt, is dat het in de basis hetzelfde Evangelie is. De basics, het ABC, de elementen; die zijn identiek.
Als ik het schematisch mag voorstellen: je hebt het Evangelie van de besnijdenis en het Evangelie van de voorhuid. Het is anders, maar het gemeenschappelijke, de overlap, de 'common ground', is deze boodschap — en ik bedoel dat even als embleem van het geopende graf. De steen die is weggewenteld. Zowel in het Evangelie van de besnijdenis, dat aan Petrus en de twaalf was toevertrouwd, als in het Evangelie van de voorhuid, dat Paulus onder de natiën predikt, is de boodschap de opgewekte Christus. Dat maakt in dat opzicht geen verschil.
Alleen in het Evangelie van de besnijdenis is de boodschap: God roept Israël. Terwijl in het Evangelie van de voorhuid God een heidens volk roept. In feite is het ook zo dat Paulus predikt dat de Joden zich voegen bij dat volk waarin de twee één geworden zijn, waarin het verschil tussen de besnijdenis en de onbesneden staat geen enkele rol meer speelt. Niet zo lang geleden hadden we het over Romeinen 11, dat God door een dwaas volk het Joodse volk tot jaloezie roept. Het Evangelie van de besnijdenis heeft een aardsperspectief. Het is gepredikt door de twaalf die de Heer op aarde kenden, met het oog op wat er hier op aarde gaat plaatsvinden via Jeruzalem en de volkerenwereld. In het Evangelie van de voorhuid is er echter een hemelsperspectief. Paulus werd geroepen vanuit de hemel en bovendien heeft het volk dat vandaag uitgeroepen wordt een hemelse bestemming. Dat is het verschil.
Bijt dit elkaar? Is dit tegenstrijdig? Nee, het is wel verschillend. De twaalf hebben dit ook herkend, hoewel ze moeite hebben gehad om het helemaal te begrijpen. Dat omdenken is waar; in dat Evangelie van de voorhuid wordt eigenlijk een hele nieuwe huishouding aangekondigd. Paulus zegt ook: "Aan mij is het beheer gegeven van deze huishouding." Van deze bedeling waarin de twee één geworden zijn. Dat is deze tijd; het is een onderbreking. God gaat straks weer de draad oppakken met Israël.
Conclusie: de Opgewekte Christus Blijft Identiek ↑ hoofdstukken
Eén ding blijft daarbij identiek: de opgewekte Christus. Ongeacht of we Hem kennen zoals de twaalf Hem kenden hier op aarde, zoals Hij hier verscheen en zoals Hij straks ook hier op aarde zal verschijnen, of dat we Hem kennen zoals Hij nu is, daar aan Gods rechterhand, en dat wij straks ook die richting op gaan; in beide gevallen hebben we het over de opgewekte Christus. Dat is volstrekt identiek.
Dus geen andere evangeliën, maar inderdaad wel anders. Dat is wat ik vanmorgen wilde onderstrepen en ik hoop dat ik daarmee ook het een en ander wat duidelijker heb kunnen en mogen maken.
UltimateGoodNews