GoedBericht.nl logo
UltimateGoodNews

Nebukadnezar & De Allerhoogste

24-01-2016 - Geplaatst door Andre Piet
Presentatie gehouden op 24 januari 2016 in Den Haag

Geen man op aarde was zo machtig als Nebukadnezar. Alle koninkrijken der aarde waren ondergeschikt aan hem. Maar wat verbeelde hij zich nu eigenlijk? “Zeven tijden” lang werd hij compleet gek en gelijk een dier in het veld. Totdat hij tot erkenning kwam van de Allerhoogste – de GOD die werkelijk alles beschikt en wiens hand nooit mistast.

Powered by RedCircle

📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing

Samenvatting van deze toespraak

Deze studie behandelt de vernedering en erkenning van de machtige koning Nebukadnezar. Hij leerde door een periode van krankzinnigheid heen dat niet hij, maar de Allerhoogste heerst over het koningschap van stervelingen. De boodschap benadrukt Gods absolute soevereiniteit over alle menselijke machthebbers en wereldgebeurtenissen. Alles in de geschiedenis verloopt exact volgens Zijn onfeilbare raadsbesluit, zonder dat iemand Hem kan tegenhouden. Uiteindelijk is de mens slechts leem in de handen van de goddelijke Pottenbakker.

“Zijn almacht betekent dat Zijn vermogen niet tekortschiet om te bewerken wat Zijn liefde wil.”

Inleiding: Nebukadnezar, de Koning Der Koningen ↑ hoofdstukken

Ook van mijn kant, vrienden, een hele goede morgen. Ik ben blij dat ik hier weer een keer in uw midden mag zijn. Inderdaad, als ik zo de zaal inkijk, dan ziet het er wel heel anders uit dan gewoonlijk. Er is een hele familie aanwezig die nogal dominant is, getalsmatig in ieder geval. Ontbreekt er iemand? Nee, ik zei het correct hoor. De woorden worden allemaal opgenomen, dus dat kan allemaal tegen me gebruikt worden; dat zal me niet overkomen.

Ik wil u vanmorgen meenemen naar een hoofdstuk dat toch wel heel apart is: Daniël hoofdstuk 4. Ik heb het als titel meegegeven: Nebukadnezar en de Allerhoogste. Het was eigenlijk wel frappant hoe ik op dit thema kwam. Ik kreeg van de week zomaar een bericht van iemand die zojuist Daniël 4 had gelezen en de geweldige erkenning die Nebukadnezar doet over de Allerhoogste, naar aanleiding van de ervaringen die hij had ondergaan en had meegemaakt. Hij schreef mij dat hij dat zo apart vond: de geweldige God die hij nu, door alles wat hij had meegemaakt, had leren kennen en erkennen. Daarmee bracht hij mij onbedoeld op een idee; hij triggerde mij. Dat is de reden waarom ik u vanmorgen daar graag ook eens naartoe wil meenemen, ondanks dat Boy hier zelf niet aanwezig is — maar misschien dat hij het nog eens een keertje nabeluistert.

Laat ik eerst eens wat vertellen over wie Nebukadnezar is, of beter gezegd, wie hij was. Want dat ligt inmiddels alweer erg lang achter ons, toen hij hier op aarde de machtigste man was. Vergis u niet: relatief gezien was hij veel meer dan welke machthebber ook, of je het nu hebt over Obama of over Poetin. Getalsmatig niet zozeer, want de wereldbevolking was in die dagen aanzienlijk kleiner dan tegenwoordig, maar relatief was hij zoveel machtiger. Hij had namelijk macht over de hele wereld. Dat lezen we heel uitdrukkelijk en dat maakt het heel apart.

Even een paar dingen in uw herinnering roepend, voor zover u hem kent tenminste — de naam Nebukadnezar lijkt mij toch wel genoegzaam bekend. Het eerste waar ik aan denk bij deze naam, en waar een Jood of een Israëliet bij denkt als hij het heeft over Nebukadnezar, is dat hij de grote vorst was van het Babylonische Rijk. Dat wil zeggen het rijk dat Babel tot hoofdstad had. Dat is op zich niet zo heel apart, want het Medo-Persische Rijk en later het Griekse Rijk hadden ook Babel tot hoofdstad, maar Nebukadnezar was de machtige man van het Babylonische Rijk. Hij is degene geweest onder wiens leiding ook het Tweestammenrijk, dat nog overgebleven was, is ingenomen. Helemaal platgewalst, mag ik wel zeggen. Hij heeft Jeruzalem compleet verwoest en verbrand, en de tempel helemaal met de grond gelijkgemaakt. Dat wordt onder andere beschreven in 2 Kronieken 36. U moet zich realiseren wat dat voor een gebeurtenis is geweest. Dat machtige Jeruzalem, waar ooit koning Salomo de tempel heeft gebouwd en zijn machtige paleis had neergezet, dat dan zoveel eeuwen later wordt verwoest. Dat was Nebukadnezar.

Israël is toen in ballingschap geleid, de twee stammen, naar het gebied van Babel. Zeventig jaar later, zoals Jeremia ook voorzegd had, zijn ze teruggekeerd naar het land en is de tempel weer herbouwd. Maar nooit meer in die glorie als waarmee Salomo hem heeft gebouwd. Dat is die Nebukadnezar; dat is het eerste waar ik aan denk. We kennen hem vooral als de man van het boek Daniël. Want Nebukadnezar heeft ook diverse deportaties uitgevoerd, dat wil zeggen het Joodse volk naar Babel gebracht. Bij een van de eerste deportaties is ook de jongeling — een tiener toen nog — Daniël met zijn drie vrienden naartoe gebracht. Dat waren buitengewoon clevere, knappe mensen. Knap fysiek bedoel ik, maar vooral ook qua intelligentie. Zeer begaafde mensen die daar later een hele hoge positie kregen in het rijk. Daniël had een toppositie in het Babylonische Rijk. Zelfs toen het Babylonische Rijk inmiddels weer voorbij was, heeft Daniël op hoge leeftijd die hele transitie van dat rijk meegemaakt. Ook in het Medo-Persische Rijk had hij weer een toppositie, weten we.

Hij is ook de man van de dromen. We weten van twee dromen die Nebukadnezar gedroomd heeft, en dat waren niet zomaar dromen. Dromen doen we allemaal, maar dit waren visioenen van Gods wegen. In beide gevallen is het Daniël geweest die het geheim van die dromen heeft onthuld. De eerste bekende droom is die droom van dat statenbeeld in Daniël 2. U weet wel: dat gouden hoofd, dat zilveren borststuk, die koperen lendenen en die benen van ijzer en voeten van ijzer en leem. Van dat beeld wordt gezegd: "Gij, o koning, bent dat gouden hoofd." Voor al die wereldrijken die nog zouden volgen, van het Medo-Persische en het Griekse Rijk tot later ook nog dat laatste rijk, gold dat ze allemaal inferieur en minderwaardig zouden zijn aan dat rijk van Nebukadnezar. Hij was de topman, dat wil zeggen qua macht die hij had.

Laat ik het gewoon met u lezen. In Daniël 2 lees je dat Daniël de droom onthult. Het is een heel lang verhaal dat ik nu niet ga vertellen, want het is alleen maar een opstapje, een introductie. Maar dan wordt er tegen de koning gezegd — dit zijn woorden van Daniël: "Gij, o koning, koning der koningen." Alleen dit al zou u erop moeten attenderen dat dit een hele bijzondere positie is. Van alle koningen die er zijn op aarde, is hij de overtreffende koning: de koning der koningen. Als ik aan u gevraagd zou hebben: "Wie is de koning der koningen?", dan zou u hebben gezegd dat dit Jezus Christus is. Is dat geen titel die aan Hem wordt gegeven? Dat klopt, meerdere keren zelfs: de Koning der koningen. Maar weet u wie ook zo heette? Inmiddels weet u het dus: Nebukadnezar. Hij was zo'n man, de koning der koningen. Feitelijk een messiaanse titel. Hij heeft een geweldige macht gehad, politiek maar ook religieus. En ook wat hij cultureel tot stand gebracht heeft, daar moet je niet gering over denken. Zo'n machtige man.

Dan staat er ook bij aan wie de God van de hemel het koningschap, macht, sterkte en eer geschonken heeft. U zou al die termen eigenlijk moeten ontleden om te zien wat dat allemaal inhoudt, want het is niet vier keer hetzelfde wat hier gezegd wordt. Nee, dat alles was hem door de God van de hemel toegekend. Er staat: "In wiens hand Hij — de God des hemels — de mensenkinderen waar zij ook wonen, de dieren des velds en het gevogelte des hemels heeft gegeven, en die Hij tot heerser over die allen heeft gemaakt." Gij, Nebukadnezar, zijt dat gouden hoofd wat je in die droom gezien hebt. Jij bent daar de topman. Dat goud kwalificeert hem ook qua macht; dat is wat hij bezat en wat hem toevertrouwd was. Er wordt gezegd dat hij tot heerser over alles is gesteld. De mensenkinderen, waar zij ook woonden, ze waren allemaal ondergeschikt aan hem. Dat is Nebukadnezar. Daarmee is gezegd met wie we van doen hebben.

Daniël 4: de Proclamatie en Structuur van het Hoofdstuk ↑ hoofdstukken

En dan komen we in Daniël 4. Dat is een lang hoofdstuk met 37 verzen, en ik ga dat niet helemaal met u lezen. Het grootste gedeelte laat ik ook even voor wat het is. Maar Daniël 4 is een apart hoofdstuk, ook in die zin dat het niet geschreven is door Daniël zelf. De ik-figuur is Nebukadnezar zelf. Daniël 4 is een document van Nebukadnezar zelf; dit vertelt van zijn belevenissen en zijn erkenning, en Daniël heeft het opgenomen in zijn boek.

Dat blijkt uit alles, meteen al vanaf het eerste vers: "Koning Nebukadnezar aan alle volkeren." Dat wil zeggen, daar richt hij zich tot hen. Het is dus een officiële proclamatie aan alle volkeren, natiën en talen die op de gehele aarde wonen: "Uw vrede zij groot. Het heeft mij behaagd..." Die 'mij', dat is Nebukadnezar. Dit hoofdstuk is dus een document van Nebukadnezar zelf. Dat is heel bijzonder, alleen al om die reden. De grootste en machtigste man in die dagen heeft een document geschreven dat is opgenomen in de Bijbel, waarin hij erkent wie God is.

Maar hij is niet zomaar tot die erkenning gekomen. Laat ik u eerst nog wat vertellen over hoe dat hoofdstuk in elkaar steekt en hoe de structuur daarvan is; dat is mooi. Als u een Companion Bible heeft – dat is een Engelstalige Bijbel van dr. Bullinger – dan ziet u dat hij bij alle hoofdstukken structuren heeft aangetoond. Dat is geweldig verhelderend, waardoor je de indeling en de opbouw gaat begrijpen. Je ziet hoe geweldig het allemaal is gestructureerd; het is niet zomaar een verzameling verzen bij elkaar, nee, er zit een opbouw in.

Ik zal het u laten zien aan de hand van kleuren en inspringen; dat is het mooie van zo’n plaatje. Als ik dit alleen maar verbaal zou moeten doen, zou dat onmogelijk zijn; dit moet je echt zien. In de eerste drie verzen doet Nebukadnezar een proclamatie. Vers 4 spreekt over zijn glorie. En dan in vers 5 lees je over de droom die hij gedroomd heeft. Hij vertelt daar nog niet de inhoud, maar het feit dat hij een droom gedroomd heeft. In de navolgende verzen tot en met 9 lees je hoe hij een uitlegging verlangt. Hij heeft een droom gezien en het was hem volstrekt helder dat dit een betekenis moest hebben. Dit was niet zomaar een droom, dit was een visioen. Alleen diende deze uitgelegd te worden, en hij verlangde dat ook.

In vers 10 tot 17 wordt die droom verhaald: wat hij precies gedroomd heeft. Vervolgens lees je in vers 18 dat er een uitlegging vereist is. Hij laat al zijn personeel, de hele hofhouding, de magiërs en de intelligentia opdraven om die uitlegging te geven. In vers 19 tot 23 wordt de droom herhaald. U ziet het hier: de droom gedroomd, hier de droom verhaald, en daar de droom herhaald. Vervolgens wordt in vers 24 tot 27 door Daniël de uitlegging gegeven. De uitlegging verlangd, de uitlegging vereist, en de uitlegging gegeven.

In vers 28 tot 33 wordt Nebukadnezars vernedering verteld. Eerst zijn glorie, en hier zijn vernedering. Ten slotte eindigt het weer waar het mee begon, namelijk met een proclamatie: de grote conclusie van Nebukadnezar. U ziet precies hoe het naar binnen toegekeerd is en hoe het is opgebouwd en gestructureerd. Schitterend!

Maar dan nog even dit. Daniël is een bekend personage; wat op de zondagsschool iedereen al weet. Welke geschiedenissen kennen we van Daniël? In ieder geval die van de leeuwenkuil en die droom met dat statenbeeld van dat gouden hoofd waar ik het zojuist over had. Dat is redelijk bekend. Maar de droom die hier in Daniël 4 verteld wordt, is veel minder bekend. Dat geldt ook voor Nebukadnezars vernedering. Want deze machtige man, de machtigste man ooit op aarde, is tot het diepst vernederd. "Zeven tijden lang" staat er. Wat dat is geweest? Meestal wordt daaronder zeven jaar verstaan; daar zijn goede redenen voor. Maar het zou in principe ook gewoon zeven seizoenen kunnen zijn geweest, of zeven weken, of zeven maanden. Dat doet er nu even niet toe: zeven tijden!

Het is trouwens interessant dat uit buitenbijbelse bronnen, uit inscripties die in Babel gevonden zijn, bekend is dat Nebukadnezar inderdaad een tijdje 'uit de running' is geweest. Er wordt niet bij vermeld waarom, maar er wordt een periode van een aantal jaren vermeld waarin hij niet geregeerd heeft. Dat is waar Daniël het over heeft.

Inmiddels was Daniël vermoedelijk al een jaar of 30, 35 aan het hof. Hij was daar als tiener gekomen, dus hij zal inmiddels een jaar of 45, 50 geweest zijn. Ook Nebukadnezar had al een hele staat van dienst; hij heeft ook al diezelfde periode van 30 tot 35 jaar geregeerd. En die machtige man is zo diep vernederd. Hij had dus een droom gedroomd...

De Droom over de Grote Boom en de Diepe Vernedering ↑ hoofdstukken

Ik zal dat even kort vertellen. Hij had een droom gedroomd over een geweldige grote boom in een geweldige glorie. De vogelen des hemels nestelden zich erin en alle dieren zochten in de schaduw van de boom beschutting tegen de brandende hitte. In die droom ziet hij een boodschapper van boven neerdalen en er wordt bevolen: "Haal die boom om!" De boom wordt omgehakt, zodat er slechts een stronk overblijft. Er wordt bevolen een koperen en ijzeren ketting om de stronk te leggen, zodat deze moet blijven staan. De stronk wordt alleen nog bevochtigd door de dauw des hemels, zo staat erbij. Die stronk blijft bestaan; dat is het beeld.

Vervolgens wordt de uitlegging gegeven door Daniël. Daniël is beschroomd om dat te doen, maar als een man van waarheid moet hij het vertellen. Hij zegt: "Dat bent u, o koning. U bent die geweldige boom. Maar u zult worden omgehouwen. Toch blijft er een stronk bestaan." Dat wil zeggen: u blijft officieel koning, maar die glorie zal helemaal verdwijnen. Daniël voegt er nog iets aan toe: "Bekeer u, Nebukadnezar, kom tot inkeer en erken wie God is. U verbeeldt zich zoveel."

De vervulling van die droom, dat gericht, liet nog een tijd op zich wachten. We lezen dat het nog twaalf maanden duurde voordat Nebukadnezar echt compleet krankzinnig werd. Er staat dat hem een dierenhart werd gegeven. In de psychiatrie heeft dat een naam – ik was het even kwijt, maar o ja: lycantropie. Dat houdt in dat je een dier wordt, of je als een dier gedraagt. Als een rund is hij gaan grazen. Moet u zich voorstellen: zo’n machtige man die echt gestoord wordt. Het duurde nog twaalf maanden, want toen hij zich in zijn paleis bevond, keek hij uit over die geweldige stad Babel, de hoofdstad van de wereld. Hij zei bij zichzelf of tegen anderen: "Zie het Babel dat ik gebouwd heb!" Vanaf dat ogenblik knapt er iets. Eigenlijk was hij al gek geworden op het moment dat hij dat zei; het was pure hoogmoedswaan.

Daar kwam hij vervolgens pijnlijk achter. Zeven tijden lang is hij zo krankzinnig geweest. U leest dat hij bij de dieren des velds verbleef en zich als een dier gedroeg, totaal zijn verstand kwijt. Hij werd ook helemaal niet meer verzorgd; dat wilde hij kennelijk ook niet. Zijn nagels groeiden als die van arenden, zo lang waren ze inmiddels. Het heeft dus geruime tijd geduurd; laten we ervan uitgaan dat dit zeven jaar is geweest. In ieder geval is het zo gegaan.

Nu wil ik vanmorgen op twee dingen inzoomen, namelijk op de erkenning door Nebukadnezar van de Allerhoogste. Eerst in die droom. In die droom leest u – ik vertelde het zojuist al even – dat er een boodschapper van boven neerdaalt en dat de boom moet worden omgehakt. Daar staat iets bij, en daarvoor neem ik u mee naar vers 17. In de interlineair kunt u woord voor woord zien wat er precies staat, maar in elk geval wordt hier de doelstelling aangegeven waarom Nebukadnezar dit overkwam. Er staat midden in vers 17: "...opdat de levenden mogen weten dat de Allerhoogste macht heeft over het koningschap der mensen."

Dat is een heel centraal gegeven, want in Daniël 4 wordt dit maar liefst vier keer zo gezegd. Ik herinner u eraan: dit wordt gezegd door Nebukadnezar. Hij heeft dit niet alleen gezegd, hij heeft het opgetekend. Het is zijn verhaal. De machtigste man op aarde verhaalt dit over de Allerhoogste. Kunt u zich voorstellen dat Mark Rutte of koning Willem-Alexander zo'n proclamatie zou doen? Dat zij een speciale mededeling via de NOS zouden doen en zouden zeggen: "Ik wil het Nederlandse volk iets vertellen"? Of dat president Obama dat zou doen, of Poetin? Dat zij dit zouden gaan zeggen? Maar dit is dan nog een onderdeel van de droom, waarin staat: "...opdat de levenden mogen weten..."

Het Doel: de Allerhoogste Regeert over Stervelingen ↑ hoofdstukken

...dat de Allerhoogste macht heeft over het koningschap van de mensen. Het woordje voor 'mens' is hier echter het woord voor 'stervelingen'. Eigenlijk staat er dus: in het koninkrijk van de sterveling. Gewoon, dat is wat wij zijn. En dat zet het prachtig neer. De Allerhoogste – ik kom daar straks nog op terug – dat wil zeggen: Hij die alles overtreft. En wat is de mens? Hij wordt hier niet eens een mens genoemd; er wordt een ander woord voor gebruikt: een sterveling. Gewoon stof. Dat is wat Nebukadnezar met al zijn macht was.

Juist dat vind ik zo prachtig, want we hebben het hier over de allermachtigste man van die tijd. En die krijgt deze les te leren. Juist dat contrast maakt het zo sterk. Kijk, als het verteld zou worden over André Piet of... nou ja, laat ik een andere naam noemen. Ik zou de naam kunnen noemen van iemand hier in de zaal, of ik zou Mark Rutte kunnen noemen. Dat is dan nog weer een paar treden hoger. Maar wat zegt dat? Nee, we hebben het hier over de machtigste man op aarde, en wie hij is ten opzichte van de Allerhoogste.

Wel, er is er maar één die het koningschap weggeeft aan mensen. En dan staat erbij dat Hij dat geeft aan wie Hij wil. Ja, zelfs de nederigste onder de mensen daarin aanstelt, of eigenlijk gewoon opricht en neerzet. Hij zegt: gewoon, jij mag je functie hier uitoefenen. En ik weet wel, dit is natuurlijk, om even in de beeldspraak en de terminologie te blijven, politiek misschien niet correct. Want ja, wie bepaalt wat er gebeurt? Wie er mag regeren? Dat doet het volk toch? Democratisch als wij denken.

Dat is niet zoals de Schrift erover denkt. Het is de Allerhoogste die mensen in een positie plaatst. En zelfs de nederigste, de laagste daarin aanstelt. En dat kun je ook verstaan als degene die gewoon helemaal niets voorstelt, maar ook in de morele, dat wil zeggen in de kwalitatieve zin van het woord: de minderwaardigste in die positie zet. Als je het met die oren beluistert, dan wordt het nog sterker als u het mij vraagt. Want dat is precies wat politiek is. Het zijn niet de besten die daar hoog zitten.

Eigenlijk weet de hele wereld dat toch? We zeggen wel: macht corrumpeert. Dat verdraait een mens. Wat macht met een mens doet, nou, dat is niet veel soeps en niet veel goeds ook. Alleen al het streven naar macht, dat is al zo fout. Aardse macht begeren... Als je in de Bijbel leest, weet je wie een man is naar Gods hart? Dat is een schaapherder. Iemand die helemaal niet de ambitie had om op de troon te zitten, maar die zorgde voor zijn kudde en daarnaar omzag. Die een hart had. En juist omdat hij geen macht zocht, was hij geschikt om een koning te zijn. Dat is zoals God erover denkt.

En wij? Wie hebben bij ons de macht? Dat zijn degenen die zich naar zo'n positie manoeuvreren. En sommigen tellen daar gewoon zonder problemen een miljard dollar voor neer om daar dan toch maar te komen. Ik noem maar wat. En dat kan. Maar vergis u niet: als je in die positie bent, dan is het de Allerhoogste die dat zo aan jou geeft. Zelfs de nederigste onder de mensen daarin aanstelt.

Je leest in Johannes 19 dat de Heer Jezus notabene, de nacht dat Hij wordt overgeleverd, voor Pilatus staat. Pilatus zei tot Hem: "Spreekt Gij niet tot mij? Weet Gij niet dat ik macht heb U los te laten, maar ook macht heb om U te kruisigen?" Nou, dat heeft hij diezelfde nacht ook nog bewezen. "Weet je dat dan niet?", zegt hij tegen Jezus. En Jezus antwoordde: "Gij zoudt geen macht tegen Mij hebben, indien het u niet van boven gegeven ware."

En het loutere feit dat Pilatus dit gedaan heeft, dat was naar de bepaalde raad en voorkennis van God. Ik citeer nu letterlijk wat Petrus op de pinksterdag op het tempelplein vertelt: naar de bepaalde raad en voorkennis van God. Dat is de Allerhoogste. Pilatus dacht dat hij dat allemaal eigenwillig deed, dat hij die macht had, maar de Heer Jezus vertelt hem de waarheid. Hij getuigt hier van de waarheid en zegt: "Je zou geen macht hebben als het je niet van boven gegeven ware."

En dat geldt voor elke overheid. Wist u dat? Elke overheid. Er staat in Romeinen 13, een bekend hoofdstuk van Paulus daarover: er is geen overheid dan onder God. In onze Bijbelvertaling staat er dan 'door God', maar er staat letterlijk 'onder God'. Hij is de Allerhoogste en Hij beschikt en zet machthebbers neer.

Nou, dat was Daniël 4 vers 17. En nu neem ik u even mee naar later in het hoofdstuk, want dit was nog het oogmerk van die droom, dat wat die machthebber ziet. Later lees je dat Nebukadnezar tot erkenning komt. Ik zei al: zeven tijden lang is hij als een dier geweest. Hem was een dierenhart gegeven. Compleet gek, gestoord. En dan lees je na die zeven tijden, na verloop van de gestelde tijd – eigenlijk staat er gewoon: aan het einde van de dagen, namelijk de dagen die God al van tevoren had gezegd bij monde van Daniël – "tot aan het einde van de dagen sloeg ik, Nebukadnezar..." Ziet u? Het is zijn verhaal. Het is zijn hoofdstuk. Dit is zijn aandeel in de Bijbel ook. "Sloeg ik, Nebukadnezar..."

De Ogen Omhoog: Erkenning van de Eeuwig Levende ↑ hoofdstukken

Sloeg ik mijn ogen op naar de hemel. Nou, dat is meteen al de goede kant op. Moet u zich voorstellen: hij at gras als de runderen. Waar keek hij toen naar? Hij keek naar de grond. Het is eigenlijk typisch voor de mens dat hij naar beneden kijkt, maar dan ben je trouwens niet echt mens. Een mens — ik blijf het herhalen — is in het Grieks een anthropos. Dat is eigenlijk iemand die naar boven, naar omhoog gekeerd kijkt. Dat is wat een mens wezenlijk is. Maar wat doen de mensen? Mensen kijken of naar beneden, of ze kijken naar elkaar, of ze kijken naar zichzelf. Het is één grote selfie tegenwoordig; ze zijn helemaal bezeten van zichzelf. En dat was Nebukadnezar ook: "Het Babel dat ík gebouwd heb." Je zou zeggen dat die man spreekt met rede, maar hij zegt nu eigenlijk: ik was gek. In mijn eigen woorden zegt hij: "Totdat ik mijn ogen opsloeg naar de hemel." Ik keek toen de goede kant op en mijn verstand keerde in mij terug. Ja, dat is namelijk verstandig, ook symbolisch gezien in de diepere zin van die gedachte.

In vers 34 staat erachter: "Toen prees ik de Allerhoogste." Ik zegende de Allerhoogste. Daar zijn die termen weer: de Allerhoogste. "En ik roemde en ik verheerlijkte de eeuwig Levende." Kijk, wat is er mis met deze wereld? Waarom heet deze wereld de boze Aion? Omdat men God niet als God herkent. Het probleem is niet — nou, noem maar op — de vluchtelingen, het terrorisme of de politieke spanningen in het Midden-Oosten. Dat zijn hooguit symptomen. Het punt is dit: erken je God als God? Ik bedoel dus niet vaag religieus, nee, God als de Allerhoogste, de Beschikker van alles. Deze Nebukadnezar is door die diepe ervaring tot die herkenning gekomen. Het was een gericht over hem, maar u moet weten: Gods oordelen hebben altijd een doel. Gods oordelen zijn nooit definitief of het doel op zich. Nee, ze zijn een middel tot Zijn doel, opdat de mens tot erkenning zou komen. Deze Nebukadnezar heeft zeven tijden nodig gehad en toen kwam hij tot deze erkenning. Toen prees hij de Allerhoogste en roemde en verheerlijkte hij de eeuwig Levende.

De eeuwig Levende? Ja, dat woord gebruikt hij dan ook in het vervolg van het vers: "Omdat Zijn heerschappij een eeuwige heerschappij is." Of eigenlijk: de Aion, de Olaam omspannend. Even de tegenstellingen: het gaat hier over Nebukadnezar, de allermachtigste man op aarde. Jazeker, maar wat is dat nu ten opzichte van de grote God van wie hij het koningschap gekregen had voor een tijdje? Als die man zijn laatste adem uitblaast, dan is hij er niet meer. Er staat ook nog bij: "En Zijn koningschap is van geslacht tot geslacht." Dat wil zeggen dat het door de generaties heen gaat, de eeuwen, de aionen omspannend. Kijk, een sterveling, ook al ben je de machtigste man, hoe lang kun je regeren? Hij regeerde inmiddels al een hele tijd, een jaar of dertig, vijfendertig naar men zegt, maar langer dan een generatie gaat niet. Waarom niet? Nou, je gaat dood. Simpel, een mens is een sterveling. Maar Gods heerschappij omvat de loop der tijden; een sterke hand die nooit heeft misgetast.

Kijk, dat is God, de Beschikker. Hij zet mensen neer. Het is Gods doel ook helemaal niet — want wij maken ons druk over de politiek, ik zeg 'wij', maar ik bedoel de mensen in het algemeen en ook vele christenen — maar weet u wat het is? God zet mensen neer. We kunnen klagen dat er zo inefficiënt geregeerd wordt of dat de machthebbers falen en er een potje van maken, maar weet u wie die mensen daar neerzet? Denkt u dat het Gods bedoeling is dat de mens het oplost? Dat denken mensen nog steeds. Idealisten vormen dan een beweging omdat ze de wereld gaan veranderen, en het lukt niet. Je zou toch zeggen: als je eenmaal de touwtjes in handen hebt in de politiek, dan moet je toch je idealen kunnen realiseren? De mens is er al duizenden jaren mee bezig en we zeggen allemaal: wat maken ze er een potje van, wat een zootje.

Maar het is Gods bedoeling ook helemaal niet om in deze Aion er een mooie wereld van te maken. Dat klinkt misschien vreemd uit mijn mond, maar dat is gewoon zo. Dit is een boze Aion en de mens leert daar door ervaring één ding: als het in deze wereld nog eens wat wordt, dan is het omdat God straks Zijn koninkrijk gaat opbouwen en vestigen in deze wereld. Dat komt wel op Zijn tijd. Als de zevende dag gaat beginnen, dan zegt God na zes dagen ploeteren van de mens — die maar geprobeerd en getracht heeft en van alles ondernomen heeft met al zijn idealisme — dan zegt God: "Nu is het genoeg. Nu is het Mijn dag. En nu ga ik Mijn koninkrijk vestigen op Mijn manier." Door de Koning der koningen, die wél realiseert wat Gods voornemen is.

Nu is het eigenlijk alleen maar voorbereiding. De mens wordt getoond en gedemonstreerd, en moet aan den lijve ondervinden, dat hij het zelf niet kan. Duizenden jaren lang doen we die ervaringen op en iedere keer denken we: wij gaan het nu anders doen. Welnee joh, het is gewoon een herhaling van zetten. Het ene geslacht komt, het andere geslacht gaat. We proberen het weer en de geschiedenis leert dat de mens niets leert van de geschiedenis. Zo was het toch? Zijn koningschap is een koningschap van geslacht tot geslacht. Hij zet de mensen neer. Hij is de Allerhoogste. "Ja, alle bewoners van de aarde worden als niets geacht." Dat gaat heel ver. Dat is Nebukadnezar die dit zegt. Ik blijf het herhalen, want juist dat maakt het zo enorm veelzeggend.

De Mens in Gods Perspectief: een Druppel aan de Emmer ↑ hoofdstukken

In Jesaja 40 staat iets wat daar heel sterk op lijkt. Het zijn woorden van de profeet Jesaja, die een paar honderd jaar eerder leefde en dit optekende: "Zie, volken zijn geacht als een druppel aan een emmer en als een stofje aan de weegschaal." Denk eens aan al die miljarden mensen. Hier wordt niet het individu besproken, u of ik, maar al die volkeren bij elkaar. Al die miljarden mensen zijn in Gods perspectief slechts een druppel aan een emmer en een stofje aan een weegschaal. Weg. Het stelt helemaal niets voor ten opzichte van Hem. Ja, alles is relatief. Als je het vergelijkt met wat wij als mensen kunnen, dan zeggen we: "Goh, wat kan de mens al veel." Maar de Allerhoogste — en die erkenning heeft Nebukadnezar nu gedaan — de Allerhoogste denkt daar heel anders over. Weet u hoe het in Zijn perceptie is? Alle volkeren zijn geacht als een druppel aan een emmer en als een stofje aan een weegschaal. Zie, eilanden zijn als fijn stof dat uitgestrooid wordt. Kunt u zich dat voorstellen? Alle volkeren zijn als niets voor Hem.

Ik vind dat prachtig, maar dat even terzijde. Je leest dit ook in relatie tot Babel, want daar begon het ooit allemaal mee en daar zal het trouwens ook eindigen. In Genesis 11 lees je dat de mens voor zichzelf een toren gaat maken waarvan de top tot in de hemel reikt. Dat was toen al een heel geweldig project waar men mee bezig was. En dan lees je — en dat is echt de humor en het sarcasme van de Bijbel — dat God aansprekend wordt ingevoerd en zegt: "Laat Ons neerdalen om te zien waar zij mee bezig zijn." De mens maakt een toren van 'wauw', en God zegt met een ondertoon van sarcasme: "Laten we eens afdalen om te kijken wat ze daar beneden aan het doen zijn." Dat is de Allerhoogste. Dat is toch geweldig? Zie, alle volken zijn als niets voor Hem. Ze worden door Hem beschouwd als nietig, als nul komma nul, en als ijdelheid. Dat wil zeggen: leeg. Het is bovendien ook ijdel in de zin zoals wij dat gebruiken: ze stellen zich heel wat voor, ze denken dat ze heel wat zijn, maar ze zijn niets.

Als we weer teruggaan naar Daniël 4, dan zegt Nebukadnezar: "Ja, alle bewoners van de aarde worden als niets geacht. Hij doet naar Zijn wil met het heer des hemels en de bewoners der aarde." Onder het 'heer des hemels' worden eigenlijk de strijdmachten van de hemelen verstaan. Je kunt dat nakijken in de concordantie: het gaat om de zon, de maan en de sterren, de hemellichamen, maar ook om de hemelwezens. Het zijn al die wezens die zich aan onze waarneming onttrekken en achter de coulissen opereren; overheden en machten waar we geen idee van hebben. Geestelijke wezens — engelen zeggen we dan, maar dat is maar één onderdeel, dat zijn de boodschappers. Hij doet naar Zijn wil met het heer des hemels, met wat er boven ons is, en met de bewoners der aarde.

Jesaja 40 zegt ook: "Hij troont boven het rond der aarde en haar bewoners zijn als sprinkhanen." Hij geeft de machthebbers over ter vernietiging. Ze hebben macht, maar dan zegt God: "Nu is het genoeg geweest." Hij geeft ze over en dan zijn ze er niet meer. Zo gaat het trouwens altijd in de politiek; het is altijd opgaan, blinken en weer verzinken. Het gebeurt zelden dat iemand met goed fatsoen van het politieke toneel verdwijnt. Hij maakt de regeerders der aarde tot ijdelheid. "Nauwelijks zijn zij geplant, nauwelijks gezaaid, nauwelijks wortelt hun stek in de aarde" — ziet u de beeldspraak? — "of Hij blaast reeds op hen, zodat zij verdorren en een storm neemt ze mee als stoppels."

Hier wordt gesproken over de machthebbers. Niet eens over u en mij, de gewone mensjes die meedraaien in de maatschappij en die weten dat ze eigenlijk niets in te brengen hebben. Ja, je mag eens in de zoveel tijd een vakje rood maken, maar iedereen weet natuurlijk dat het verder weinig voorstelt. Maar dan is er Één die de machthebbers neerzet, en op het moment dat zij denken dat ze reden hebben om zich iets te verbeelden: weg. Hij blaast op hen en de storm neemt ze mee als stoppels. In Jesaja 40, een machtig hoofdstuk trouwens, staat de vraag van de Heilige: "Met wie dan wilt gij Mij vergelijken, dat Ik hem zou gelijk zijn?" Wie denk je wel dat je bent? Kun jij wat Ik kan? Weet jij wat Ik weet? Er staat ook: "Heft uw ogen naar omhoog." Nebukadnezar heeft dat gedaan. "Heft uw ogen naar omhoog en ziet: wie heeft dit alles geschapen?" Hij is het die het heer daarvan — de hemellichamen — in grote getale uitleidt en elk daarvan bij name roept. God kent de namen van de sterren en de hemellichamen; Hij heeft ze zelf gegeven. Ook de constellaties, de sterrenbeelden, daar zit een geweldig verhaal in. Hij is de Maker daarvan en Hij roept ze elk bij name door de grootheid van Zijn sterkte. Omdat Hij geweldig van kracht is, blijft er niet één achter.

Dat is God, de Allerhoogste. Ik ga weer terug naar Daniël 4 vers 35, naar die erkenning van Nebukadnezar. Hij moet inmiddels gewoon vaststellen: "En niemand is er die Zijn hand kan weerhouden." Nebukadnezar had zijn lesje geleerd. Hij is nu aan het einde van zijn koningschap gekomen; vermoedelijk heeft hij daarna nog een jaar of twee geregeerd, hoewel ik dat niet direct vanuit de Bijbel kan staven. Maar dit is het verhaal: niemand is er die Zijn hand kan weerhouden. Ik noemde net de naam van Job al.

De Les van Job: Wie Kan Gods Hand Weerhouden? ↑ hoofdstukken

Nou, neem ik u even weer mee naar het einde van het boek Job. Daar wordt namelijk gezegd: "Wil de bediller met de Almachtige twisten?" Denk jij dat je het beter weet dan Hij? Een mens heeft vaak kritiek op God. De mens is boos op God, ja toch? De mens is vaak zelfs vijandig ten opzichte van God, want we verwijten Hem van alles. Eigenlijk zijn we ook bang voor Hem. Dat is ook precies waarom religie is ontworpen: om die angst te kanaliseren en te manipuleren, of om Hem te manipuleren. Maar de mens is vijandig omdat we Hem van alles kwalijk nemen. Vraag het maar aan uw buurman of aan uw collega en begin over God. Dan wordt er vaak gezegd: "Dat er hier een Ontwerper moet zijn, dat kan natuurlijk niet."

Als je je verstand gebruikt, dan weet je echter gewoon dat er een Ontwerper is. Het design in alles zegt één ding: er is een Ontwerper. De gedachte dat alles toevallig is, is dwaas. Het is werkelijk stupide; iedereen die dat serieus zegt, is gek. Je weet het misschien niet of je realiseert het je niet omdat je je wat hebt laten wijsmaken, maar zo spreekt de Bijbel erover. Als je je verstand gebruikt en het ontwerp ziet, dan weet je dat er een Schepper en een Ontwerper moet zijn.

We zaten bij het gedeelte waar Job antwoordt aan het einde van het boek. Er is een heleboel aan voorafgegaan, maar de clou van het boek Job is niet dat God tekst en uitleg gaat geven over waarom de dingen gaan zoals ze gaan, of waarom er lijden komt in je leven. Hij legt niet uit waarom het moeilijk wordt of waarom al die negatieve dingen er zijn. De mens vraagt zich boos af: "Als Hij God is, waarom doet Hij dit dan? Waarom laat Hij dit gebeuren?" Maar God geeft daar niet eens tekst en uitleg bij. Hij geeft geen antwoord op de vragen van de mens, maar Hij stelt de mens zelf vragen: "Wie denk je wel dat je bent?" Dan komen die vragen in Job 38, 39 en 40: "Kan jij wat Ik kan?" God gaat vertellen over de schepping. Heb je er al eens aan gedacht hoe dat in elkaar steekt en hoe dat werkt? Hij geeft voorbeelden over de schepping en de hemellichamen. "Kan jij wat Ik kan? Weet jij wat Ik weet? Zo niet: mond houden." Dat is eigenlijk de gedachte.

Mensen zeggen vaak dat het niet goed gaat en vragen zich af of dit wel Gods werk is. Ik blijf dat een prachtig beeld vinden: stel je voor dat u met iets bezig bent. U kunt een kunstenaar zijn die een schilderij maakt, of laten we het wat alledaagser maken: u bent een kamer aan het behangen. U hebt net de eerste banen daar aan de muur geplakt — u hebt er waarschijnlijk meer verstand van dan ik, want ik heb het nog nooit gedaan en dat wou ik ook zo houden — maar u hebt een baan geplakt en er komt iemand binnen, een familielid, en die zegt: "Goh, ik vind die kamer helemaal niet mooi." Wat zegt u dan? Je kunt zeggen: "Dit is mijn kamer, dus waar bemoei je je mee?" Maar het andere is: "Kom over een paar dagen nog eens terug als ik klaar ben. Je moet geen oordeel geven over mijn werk als het nog niet af is."

Is Gods werk al af? Nee, Gods werk is nog in uitvoering. Een oordeel geven over Gods werk vandaag is niets anders dan letterlijk een vooroordeel. Het slaat nergens op, want Zijn werk is nog niet af. Dat is noodzakelijk om zijn punt te maken. God werkt als een artiest, als een schilder. Hij zet donkere tinten en zwarte kleuren neer, waarom? Om het licht te laten uitkomen. Die donkere achtergrond heeft Hij nodig om dat te tonen. Hij is de Creator, Hij heeft een plan en Job komt tot die erkenning.

Toen antwoordde Job de Heer: "Ik weet dat Gij alles vermoogt." Alles. Dat is Zijn almacht. God kan alles. Zijn almacht betekent dat Zijn vermogen niet tekortschiet om te bewerken wat Zijn liefde wil. "Ik weet dat Gij alles vermoogt en dat geen van Uw plannen wordt verijdeld." Als God een plan heeft, dan is er niets en niemand die Hem daarvan kan weerhouden. Dan gebeurt dat. Alles gaat naar de raad van Zijn wil. Als Hij zegt dat deze schepping uit Hem is, door Hem is, maar ook weer tot Hem, dan is dat zo. Er gaat nooit iets mis bij God. Bij God gaat er nooit iets mis. Als je dat niet weet, dan ken je God niet en dan kun je God ook niet erkennen als God. Alles gaat naar de raad van Zijn wil, zoals Efeze 1 vers 11 zegt. Niemand is er die Zijn hand kan weerhouden en tot Hem kan zeggen: "Wat doet Gij?" Daarmee wil ik dan ook inderdaad afsluiten.

De Pottenbakker en het Leem: Alles Gaat Naar de Raad van Zijn Wil ↑ hoofdstukken

De geschiedenis gaat nog even verder in Daniël 4. Maar niemand kan tot Hem zeggen: "Wat doet Gij?" Hem ter verantwoording aanroepen. En dan kom ik onwillekeurig bij Romeinen 9 uit, waar Paulus ook zijn uiteenzetting geeft. Dat gaat trouwens over een andere machthebber: de farao in de dagen van Mozes. God had tegen de farao gezegd bij monde van Mozes: "Laat mijn volk gaan!" Maar God had dat tegen Mozes gezegd, een van Zijn intimi. De farao gaat dat niet doen en op het moment dat hij onder de druk van de plagen gaat bezwijken, dan zegt God: "Dan ga Ik zijn hart versterken en verharden."

Als Paulus dat dan zo uiteenzet, dan voelt hij de opponent al, de tegenspraak en het protest al opkomen. Dan zegt hij: "Gij zult nu tot mij zeggen: wat heeft Hij daar nog aan te merken?" Als God dat zelf allemaal gewoon in Zijn plan heeft neergezet en die farao zo handelde terwijl God hem weerstond... ja, we handelen toch allemaal volgens Zijn plan? "Gij zult nu tot mij zeggen: wat heeft Hij daar nog aan te merken? Want wie weerstaat Zijn..." Ik heb "wil" in uw vertaling staan? Dat staat er echt niet. Kras het maar door. Er staat niet "wil".

Farao weerstond Gods wil. Gods wil was hartstikke duidelijk voor hem: "Laat mijn volk gaan." Maar dat deed hij niet. Hij weerstond Gods wil, maar weerstond hij Gods raad? Gods bedoeling? Gods intentie? Nee, dat kan namelijk niet. Nooit is er een schepsel geweest dat Zijn raad, Zijn bedoeling, heeft weerstaan. Dat kan niet. Wat een mens ook doet, het is altijd naar de raad van Zijn wil. Er staat in Spreuken 16 dat God alles heeft gemaakt voor Zijn doel. Alles. En als je dan denkt: "Ja, alles?", zelfs de goddeloze voor de dag des kwaads. Met alles heeft God een doel. "Gij zult tot mij zeggen: wat heeft Hij nu nog aan te merken? Want wie weerstaat Zijn raad?" Nou, inderdaad: farao niet, Nebukadnezar niet.

Maar gij, o mens! Jij sterveling. Wie ben jij dat jij God zou tegenspreken? Zal het geboetseerde soms tot zijn boetseerder zeggen: "Waarom hebt Gij mij zo gemaakt?" Kijk, dat is wat we zijn. We zijn gewoon klei in de hand van de pottenbakker. Ik weet wel dat mensen zeggen: "Ben ik dan maar... ben ik dan een robot?" Nee, denk ik dan, je bent nog veel minder: je bent gewoon klei. En Hij is de pottenbakker en Hij vormt. En dan drukt Hij dat weer in. En wie is het leem nu dat denkt: "U maakt fouten"? Hij is God. Wat verbeeld je je? Ik neem aan dat Nebukadnezar zijn les wel had geleerd.

Zal het geboetseerde soms tot zijn boetseerder zeggen: "Waarom hebt Gij mij zo gemaakt?" Heeft de pottenbakker niet de vrije beschikking over het leem om uit dezelfde klomp... Als Nederlanders komt dat natuurlijk wel leuk over, maar dat is een klomp klei dus. Om uit dezelfde klomp het ene voorwerp te vervaardigen tot eervol en het andere zonder eer, tot een alledaagse bestemming. De pottenbakker heeft toch die vrije beschikking? En Hij maakt nu potjes. Hij verzamelt Zich ook potjes, om even in die beeldspraak te blijven. En Ron gaf dat zojuist ook al even aan: Hij vormt Zich vandaag een volk met een heel hoge bestemming. Dat lot had God al; daartoe waren we al bestemd vóór de nederwerping der wereld. Ja, waarom? Nou daarom: God, de pottenbakker, heeft dat zo beschikt.

Tot eervol zijn wij gemaakt. Is dat iets van ons? Nee, helemaal niet. Maar dat is juist ook de clou: het is genade. En anderen delen daar niet in. Trouwens, God heeft geen prullenbak, zoals een mij bekende broeder dat nog wel eens zegt. Hij maakt natuurlijk niet zomaar een stukje klei, hè? Nee, Hij weet wat Hij doet. Hij maakt ook nooit fouten. Maar het ene vat, het ene instrument, heeft een andere bestemming dan het andere. En ook die farao en ook Nebukadnezar, ze hebben allemaal een plaats in Zijn plan. En Nebukadnezar is tot die erkenning gekomen. Het is de belangrijkste erkenning die een mens kan doen in zijn leven: God als God te vereren.

🎧 Nebukadnezar & De Allerhoogste
Delen: