▶ 00:00 De Actualiteit en Trumps Onthaal in het Midden-oosten ↑ hoofdstukken

Het was een paar maanden geleden dat ik hier ook op deze plaats stond. En toen had ik de studie, de predicatie of hoe u het ook maar noemen wilt, ook al zo ontleend aan de actualiteit van die dagen. Toen was het thema 'The Rising Sun' en de profetie van Biliam. Dat ging over dat wat er juist in die weken had plaatsgevonden in verband met het Midden-Oosten en de actie die Israël toen heeft uitgevoerd, ontleend aan de profetie van Biliam richting Iran. Dat was heel spectaculair. En ook toen was dat, juist omdat er verwezen werd naar de Schrift, een prachtige aanleiding om de Bijbel daarover te openen. Want als wereldleiders, of in dit geval de leider van de Joodse staat, zich heel uitdrukkelijk beroepen op woorden uit de Schrift, dan worden onze oren natuurlijk gespitst en willen we weten wat daarover staat. En dan kom je altijd — dat is althans mijn ervaring — weer tot geweldige ontdekkingen.

Het zal u niet ontgaan zijn, mits u niet geheel onder een steen leeft, dat er deze week ook weer heel veel aan de hand was in het wereldgebeuren. Het hangt er natuurlijk ook heel sterk vanaf waar je focus op gericht is. Misschien bent u vooral gericht op de aankomende verkiezingen hier in Nederland. Maar als we de blik even wat... Nee? Nou, gefeliciteerd dan! Maar in ieder geval, als je wat uitzoomt op het wereldgebeuren, dan stond met name het grote nieuws in de belangstelling: het bezoek van Trump.

Zijn triomftocht, mag ik haast wel zeggen, daar in het Midden-Oosten. Eerst zijn onthaal in Israël en vervolgens zijn toespraak daar in de Knesset, het parlement van Israël in Jeruzalem. Vervolgens moest hij weer opschieten, want hij ging naar Sharm el-Sheikh en daar werd hij door een heleboel wereldleiders ontvangen. Ook daar werd hij met veel lof onthaald over de overeenkomst die is bereikt. Ik ben zelf wat twijfelachtig om het vrede te noemen, maar in ieder geval is het een overeenkomst van vrede die gesloten is tussen vriend en vijand. Want wat je ook over Trump kunt zeggen, één ding is wel duidelijk: het was heel spectaculair. Zo is dat daar in het Midden-Oosten alom ervaren — en trouwens in de hele wereld wel — wat daar gebeurd is.

▶ 03:03 De Tempelmunt: Trump Vergeleken met Koning Kores ↑ hoofdstukken

Nou, het is opmerkelijk, die hele ontwikkeling houdt mij eigenlijk al heel lang bezig. Voor degenen die wel eens vaker bijbelstudies van mij volgen, die weten dat dat zo is. Maar ik kreeg een jaar of zes geleden ooit van René en Christa, die hier zitten, deze munt. En dat ziet u natuurlijk nu niet zo heel goed. Ik laat hem hier even liggen, als u me ook maar laat liggen tenminste. Maar als ik zo kijk, jullie zijn wel betrouwbaar. De munt, de medaille, is uitgegeven zeven jaar geleden, in 2018, door het Temple Institute in Jeruzalem. Daar zie je dit, en dat is misschien wat handiger als ik het op deze wijze projecteer. Het staat aan beide zijden van deze munt of medaille: met het hoofd, de kop van Trump, en ook het hoofd of de kop van koning Kores. Die zult u nooit gezien hebben, ik ook niet. Maar dat is een figuur van 2500 jaar geleden, al zijn er nog wel afbeeldingen van hem.

Deze coin, deze munt, is destijds uitgegeven omdat het precies 14 mei 2018 was. Dat was toen de Joodse staat haar 70-jarig bestaan vierde en Amerika de ambassade heeft verhuisd van Tel Aviv naar Jeruzalem. Het was al eerder, op 7 december 2017 – ik heb het allemaal nog eens een keertje nagezocht – dat president Trump als eerste Amerikaanse president Jeruzalem tot hoofdstad van Israël verklaarde. Daar zat nog een heel verhaal aan vast, want het was eigenlijk al sinds 1995 dat daar een wet lag die door het Congres en de Amerikaanse Senaat was goedgekeurd: de zogenaamde Jerusalem Embassy Act. Daarin werd vastgelegd dat Jeruzalem de hoofdstad is van Amerika, nou ja, van Israël. Sommige mensen zouden... Je zou soms denken dat het inderdaad zo lag. Maar goed. En dat de ambassade dan ook verhuisd zou worden naar Jeruzalem van Tel Aviv.

Alleen er stond een clausule in die wet, en dat is dat Amerikaanse presidenten het recht hadden om de uitvoering van die wet uit te stellen. Eigenlijk hebben sinds 1995 alle presidenten dat gedaan, namelijk eerst Clinton, toen kreeg je president Bush junior en toen kreeg je Obama. Het was op 7 december 2017 dat Trump zegt: "Nee, en nou gaat deze wet ook daadwerkelijk uitgevoerd worden en verklaren wij officieel Jeruzalem tot hoofdstad van de Joodse staat en verhuizen wij ook de ambassade." Dat vond dan ook daadwerkelijk plaats op 14 mei 2018 en die datum is natuurlijk niet voor niks, want het was precies ook de datum dat in 1948 ooit de Joodse staat werd opgericht. En dat was dus precies na 70 jaar.

Dat verklaart ook op de munt deze uitdrukking: 'to fulfill 70 years'. En die uitdrukking is ontleend aan de Bijbelse profetie, dat je leest dat Kores inderdaad ooit toestemming gaf aan de Joodse ballingen eigenlijk overal ter wereld om weer terug te keren en om Jeruzalem te herbouwen. En dat was ter vervulling ook van 70 jaren: de 70 jaren van verwoesting van Jeruzalem en de 70-jarige ballingschap daar in Babylon. Dus dat getal van 70 jaren kwam wonderbaarlijk zo overeen en er zat een diepe symboliek in die daad van president Trump en dat Amerika dat op deze wijze heeft besloten en uitgevoerd.

In 2017 was het Yuli Edelstein, de toenmalige voorzitter van het Israëlische parlement, die al tegen Trump verklaarde – en ik citeer nu in het Nederlands, want hij sprak het uit in het Engels: "Velen zien u als een moderne Kores." In het Engels is dat Cyrus, dus die twee haal ik even door elkaar, maar in het Nederlands is dat dus gewoon altijd de naam Kores. "Velen zien u nu als een moderne Kores. Een leider die door God is uitgekozen om de terugkeer van het Joodse volk naar hun land en hun hoofdstad te bewerkstelligen." Dus als de grootste wereldmacht eigenlijk dit verklaart, Jeruzalem tot hoofdstad, ja, dat werd in Israël natuurlijk enorm met gejuich ontvangen en vandaar ook die lovende woorden van Edelstein.

Deze week heb ik het zelf ook met eigen ogen gezien, dat wil zeggen via YouTube heb ik het bekeken, want het was toch wel heel spectaculair wat er deze week plaatsvond: het bezoek van Trump aan Israël en de wijze waarop toen ook diezelfde dag nog de gijzelaars, of wat er nog van over waren, weer teruggehaald werden. Hij had ze bezocht of in ieder geval een aantal van hen ook gesproken en de families daarvan. Vervolgens is hij meteen naar Jeruzalem gegaan en heeft hij in de Knesset het woord gevoerd. Voorafgaand daaraan is hij ook toegesproken door de huidige voorzitter van het Israëlische parlement, en die heet Amir Ohana. Die verklaarde afgelopen maandag, dat was dus 13 oktober, het nog wat sterker.

Meneer de president, het was onvoorstelbaar hoeveel lof hij vanuit Israël kreeg, ook vanuit de oppositie, dat was heel opmerkelijk. Vriend en vijand zijn buitengewoon blij met dat wat er gebeurd is. Meneer de president, zei hij: "U staat voor het volk van Israël niet als een andere Amerikaanse president, maar als een reus uit de Joodse geschiedenis. Een reus voor wie we tweeëneenhalf millennia terug moeten gaan in de nevelen van de tijd om een parallel te vinden in Kores de Grote, Cyrus the Great." Dus dat is nogal wat als je de Amerikaanse president dan vergelijkt met zo iemand. En hij zegt: om zo iemand als een gelijke terug te vinden moeten we 2500 jaar teruggaan in de tijd. Ik beoordeel dit niet, ik stel gewoon vast dat dat vanuit Israël officieel door de voorzitter van het parlement is uitgesproken.

Nou ga ik, dat lijkt me nogal voor de hand liggend, verder niet in op alle politieke aspecten en ook niet op de figuur van Trump. Ik werd vanmorgen wakker en toen las ik in het nieuws dat er in Amerika heel veel protesten waren geweest onder de naam 'No Kings'. Het idee daarbij is – dat was eigenlijk de gedachte achter deze demonstraties – dat ze vinden dat Trump zich teveel opstelt als een koning in plaats van als een president. Dit is trouwens wel aardig als ik deze link nu even leg, want het gaat er nu juist om dat Israël hem prees, en die voorzitters van het parlement die ik zojuist citeerde, omdat hij zoveel lijkt op koning Kores de Grote.

▶ 12:05 De Bijbelse Karakteristieken van Koning Kores ↑ hoofdstukken

Voordat we de Bijbel gaan openen, laat ik eerst nog even samenvatten wat we vanuit de Bijbel weten over de zeer karakteristieke koning Kores. In de eerste plaats behartigde hij de terugkeer van Joodse ballingen naar het land. Hij erkende Jeruzalem ook als hoofdstad; dat zullen we straks ook zien.

Hij was dé heidense wereldleider – dat wil zeggen: niet-Joods. Van huis uit wist hij helemaal niets van de God van Israël, maar daar kwam verandering in. En dat is heel spectaculair; daar zullen we het straks ook over hebben. Hij was dé heidense wereldleider van zijn dagen. Ik zeg 'dé', want hoewel er ongetwijfeld ook toen andere machtige mensen waren, was hij bij uitstek de man die de wereld regeerde. Ook volgens de Bijbel is dat het geval.

Wellicht kent u die profetie in het boek Daniël, in Daniël 2, over het beeld dat Nebukadnezar ooit zag. Dat wordt uitgelegd aan de hand van het gouden hoofd, dat Nebukadnezar voorstelde als het hoofd van het Babylonische Rijk. Vervolgens kreeg je het zilveren borststuk en de armen, wat een uitbeelding was van het Medo-Perzische Rijk, waarvan Kores de eerste koning was.

Hij was dé heidense wereldleider van zijn dagen. Ook heel opmerkelijk – ik geef het alvast op voorhand aan om te laten zien hoe de lijnen lopen – is dat Kores een messiaanse rol vervult. God noemt hem trouwens ook "Mijn gezalfde". Als je dat in het Hebreeuws zegt, dan zeg je dus gewoon "Messias".

Als laatste wil ik noemen dat hij degene was die opdracht gaf om de tempel in Jeruzalem te herbouwen. Als ik deze zaken zo op een rijtje zet, dan vallen er in ieder geval een aantal dingen op waarvan je denkt: hé, dat heeft heel veel connecties met wat we weten van de Amerikaanse presidenten, en dan met name de huidige. Laten we de Bijbel gaan openslaan.

▶ 14:29 Jesaja 44: Profetie als Gods Ultieme Waarmerk ↑ hoofdstukken

En dan neem ik u mee naar Jesaja 44 en Jesaja 45. Het loopt een beetje vreemd eigenlijk, die hoofdstukindeling, maar goed. Wat er zo bijzonder is aan dat Bijbelgedeelte, is dat Kores zelfs twee eeuwen tevoren bij name wordt voorzegd. Laten we dat eens nader bezien, hoe dat zit. Het is echt een prachtige geschiedenis waarin we straks uiteindelijk nog allerlei connecties zullen vinden met de grote vraag die op de titeldia stond.

Eerst nog eventjes dit, om een idee te krijgen van de profeet Jesaja en de setting waarin hij geplaatst moet worden. Jesaja trad op tijdens de regeringen van de koningen Uzzia, Jotam, Achaz en Hizkia. Dat waren koningen van het tweestammenrijk te Jeruzalem. Dat verzin ik niet, dat staat gewoon al meteen in het eerste vers van het eerste hoofdstuk van Jesaja. Jesaja heeft dus een heel aantal regeerperioden van diverse koningen meegemaakt, en dat zal zeker zo’n veertig jaar geweest zijn. Dat betekent dat hij, afhankelijk van wanneer deze profetie in Jesaja 44 en 45 is uitgesproken – want dat wordt niet speciaal vermeld, maar we weten wel dat hij in die periode heeft gesproken – dit vijftig jaar voordat het volk van de twee stammen in ballingschap ging, heeft geprofeteerd. De Babylonische ballingschap zou dus nog vele tientallen jaren op zich laten wachten, en die ballingschap zelf duurde precies zeventig jaar.

Dat is handig om van tevoren te weten, want ik haak dan aan bij Jesaja 44 vers 24. Ik lees voor uit de NBG-vertaling, en als u het gecursiveerd ziet, dan wijk ik daar wat vanaf; soms verklaar ik dat ook. Ik houd de Godsnaam er graag in, zoals God zich ook bekendmaakt. "Zo zegt JAHWEH – ja, 'Ik ben die Ik ben', dat is wat Zijn naam betekent – uw Verlosser en uw Formeerder van de moederschoot aan: Ik ben JAHWEH, die alles gemaakt heb, die de hemel heb uitgespannen, Ik alleen, die de aarde uitgebreid heb door eigen kracht."

Ik lees verder: "...die de tekenen van leugenprofeten tenietdoe en de waarzeggers – zo heten ze, eigenlijk nog wel een hele ironische naam, want de Bijbel noemt hen leugensprekers die de waarheid niet spreken – als dwazen aan de kaak stel." Het is JAHWEH Zelf die de leugenprofeten en hun tekenen – dat wil zeggen, dat wat zij als tekenen zien – aan de kaak stelt. De waarzeggers worden als dwazen tenietgedaan en aan de kaak gesteld. "En die de wijzen – dat wil zeggen, zij die doorgaan voor mensen met inzicht en met uitzicht en met perspectief – doe terugwijken en hun kennis tot dwaasheid maak." We mogen in de wereld dan wel experts heten en mensen die zicht hebben op de dingen, maar God zegt: "Je weet er helemaal niets van."

Dan gaat het over hun vermogen, of ik moet zeggen hun onvermogen, om iets zinnigs en vooral met zekerheid over de toekomst te zeggen. Dat kan namelijk geen mens. Een mens kan van alles over de toekomst vinden en je kunt er prognoses op loslaten. Je kunt voorspellen – ik houd er altijd van om dat onderscheid te maken. Waarzeggers, horoscopen en glazenbolkijkers hebben heel veel media, middelen om... sommige mensen roeren in de koffie en menen daaraan, of ze kijken in de wolken, iets over de toekomst te kunnen zeggen. "Oh, dat is gebeurd, een voorteken, dan zal het wel zo gaan." En laten we wel wezen: soms heb je het bij het rechte eind. Dat kan, een prognose kan uitkomen, maar je weet niets over de toekomst. Dat is een mens niet gegeven. Met name in het boek van de profeet Jesaja wordt dat heel vaak naar voren gebracht, juist ook om een contrast te tekenen. Er wordt op voorhand gezegd dat de mens nog zoveel zinnige dingen over de toekomst kan zeggen, maar hij weet niets met zekerheid. Ik zeg niets, en dat bedoel ik inderdaad met hoofdletters: hij weet niets van de toekomst.

Zelfs over de volgende minuut weet je nog niets. Je kunt daar op goede gronden een bepaalde gedachte op loslaten en met een bepaalde mate van waarschijnlijkheid aannemen dat het ook wel zo zal zijn, maar meer dan dat is het niet. Een mens vermag niets over de toekomst met zekerheid te weten, daar gaat het over. Degene die dat wel beweert, die valt geheid door de mand. Ik krijg regelmatig mailtjes van mensen die zeggen: "Die moet je volgen, want hij heeft zicht op wat er gaat gebeuren." En dan lees je het trackrecord, zoals dat met een mooi woord heet: hij heeft die beurskrach voorspeld en dat soort dingen. Maar dat is altijd heel selectief. Je kunt er donder op zeggen dat zo iemand echt door het ijs zakt. Een mens kan dat domweg niet, het is ons niet gegeven. Daar hoeven we verder geen woorden meer aan vuil te maken, dat lijkt me duidelijk.

Maar er staat bij – en het gaat over JAHWEH die dat wat mensen zeggen, de waarzeggers, wijzen, kenners en experts, aan de kaak stelt – dat zij door hun voorspellingen en prognoses heen zakken. Maar Hij is het ook "...die het woord van mijn knecht – in dit geval is dat vooral Jesaja zelf – gestand doe en de aankondiging van mijn boden, boodschappers dus, volvoer." Er is er Eén die wel de toekomst kent. Dat lijkt mij duidelijk, want in de Bijbel is Jesaja daarin de profeet bij uitstek die dat in alle opzichten uitbazuint. God is God. Hij is de Almachtige. Hij is Degene die alles, zoals we zojuist lazen in het vers dat ik projecteerde, gemaakt heeft. Alles bestaat bij de gratie van Hem. Hij bedacht het en er gebeurt nooit iets bij toeval. Hij is Degene – dat is wat het woord God ook inhoudt – die alles beschikt. Hij wijst het een plaats toe, ook al begrijpen wij mensen daar niets van. Hij kent het heden, zoals we dat in een lied zingen: "Die het heden kent en de toekomst overziet, laat van Zijn woorden geen ter aarde vallen."

En zo is het maar precies. Want, en nu komen we op iets dat heel elementair is: profetie is Gods waarmerk. Profetie is een Grieks woord dat letterlijk 'voorzeggen' betekent als je het in elementen uitsplitst. Horoscopen voorspellen, maar God voorzegt, omdat Hij met zekerheid de dingen aankondigt. Als Hij een knecht of een boodschapper aanstelt en zegt: "Zo ga ik het doen", dan is het ook niet Jesaja die profeteert, maar God profeteert bij monde van Jesaja. Dat vind je dikwijls zo terug. De aardigheid is dat het Hebreeuwse woord voor profeet eigenlijk 'mond' betekent. Het Griekse woord profetie betekent voorzeggen, maar een profeet is in het Hebreeuws een mond. Een profeet is namelijk gewoon de mond van God. God spreekt en daar gebruikt Hij monden voor. In dit geval wordt Jesaja in dienst genomen als Godsknecht, en God doet het woord van Zijn knecht gestand. Niet omdat die knecht op zich zo goed is, maar omdat het Gods eigen woord is.

Maar omdat Hij aan die knecht Zijn woord geeft en aan Zijn boden een aankondiging bekendmaakt, en God volvoert dat – dat is Zijn eer. Je leest dat in Jesaja 44, maar twee hoofdstukken verder, in Jesaja 46 vers 10, lees je dat ook zo prachtig geformuleerd. Daar zegt God bij monde van Jesaja: "Ik, die van den beginne – eigenlijk vanaf Genesis 1 dus, 'in den beginne' – die van den beginne de afloop verkondig en vanouds wat nog niet geschied is; die zegt: Mijn raadsbesluit zal volbracht worden en Ik zal al mijn welbehagen doen." Dat wat Ik nodig vind en wat Ik graag doe, dat doe Ik. Punt.

En er is niets en niemand die Mij daarin kan tegenhouden, want wie dat ook maar zou claimen of zou pretenderen, of het recht meent te hebben, dat is niet meer dan een creatie van Hem. En als God zegt: "Nu is het genoeg", dan doet Hij dat en weg is hij. Zo is dat. Dat zijn de verhoudingen. Hij is God en wij zijn de schepselen; Hij de Schepper, de Creator, en een mens is slechts – ja, maar het is ook zijn eer dat hij een schepsel mag zijn. Maar je moet je niet verbeelden dat je op het niveau van Hem staat, want dan ben je toch echt van het padje af. Dan snap je er niks meer van, dan ben je een dwaas.

En daarom is het ook zo dat God – en dat is wel geweldig van de Schrift – daarin profetie geeft. Profeten die van tevoren de dingen aankondigen, en daarmee bewijst God ook Zijn woord. Dat is een heel belangrijk ding. Kijk, deze Bijbel noem ik graag een bibliotheek. Waarom? Omdat het een bibliotheek is; het is een collectie van zeventig boeken en al die boeken die bewijzen elkaar en ze leggen elkaar ook uit. Geen profetie der Schrift, zegt Petrus, heeft een eigen uitlegging. Nee, profetieën leggen elkaar uit. Het is als een puzzel en al die stukjes die horen en passen bij elkaar. Al die boeken en geschriften en documenten die in de loop van duizenden jaren tot ons zijn gekomen – wat blijkt? Het is één groot geheel, harmonieus. Het een kan niet zonder het ander. Dat komt omdat er één Regisseur is die dat alles heeft geïnspireerd.

In die Schrift kondigt God dingen aan of laat Hij dingen aankondigen door Zijn boden. En vervult Hij het dus ook met precisie? Nou, hier hebben we weer zo'n prachtig voorbeeld daarvan. Want ik lees even verder, want de zin loopt door. God zegt daar: "...die het woord van Mijn knecht gestand doe en de aankondiging van Mijn boden volvoer; en die tot Jeruzalem zegt: Het worde bewoond; en tot de steden van Juda: Laten zij herbouwd worden, haar puinhopen richt Ik weer op."

Dit is eigenaardig, vooral als je je realiseert dat Jesaja dit zegt. Want dit is opgetekend ruim honderd jaar vóór Jeruzalems verwoesting. Toen ooit Nebukadnezar kwam – je leest dat ook in de Bijbel – heeft hij heel Jeruzalem platgegooid. Dat is al heel veel keren met die stad gebeurd, maar hij heeft ook de tempel verwoest en in de fik gezet. Maar meer dan honderd jaar voordat Jeruzalem verwoest werd, laat God via Jesaja al weten dat die stad dan ook weer de verwoesting wordt verondersteld en haar herbouw wordt aangekondigd. Het ene is impliciet, het andere is expliciet. Heel uitdrukkelijk wordt dat aangegeven. Want Jeruzalem zal weer worden bewoond en de steden van Juda, dus ook de omliggende steden, die zullen herbouwd worden en de puinhopen – dat zou het dus worden – die richt Ik weer op.

Met andere woorden: verwoesting en oordeel – en dat is een algemeen Bijbels principe – heeft in de Bijbel nooit het laatste woord. Ja, en ik zou zeggen: gefeliciteerd als u dat weet. God oordeelt, God richt, jawel, dat doet Hij om de dingen recht te zetten en daar schuwt Hij soms hele harde methoden niet bij. Maar het heeft nooit het laatste woord. Zijn goedertierenheid die blijft; Zijn toorn is altijd, relatief gezien, een ogenblik. En nou lees ik verder.

▶ 29:46 Kores bij Name Voorzegd voor de Herbouw van Jeruzalem ↑ hoofdstukken

Ik sla even één vers over en dan kom ik bij vers 28. De zin loopt nog steeds door – het is een beetje een lange zin – maar God is dus nog steeds aan het woord. Hij is degene die tot Kores zegt: "Mijn herder, hij zal al mijn welbehagen volvoeren door tot Jeruzalem te zeggen: Het worde herbouwd en de tempel worde gegrondvest."

Nu daag ik u uit om nog een keer goed te doordenken wat hier staat. Nogmaals: dit werd geschreven tweehonderd jaar voordat Jeruzalem daadwerkelijk weer herbouwd zou worden. Jeruzalem werd verwoest onder leiding van Nebukadnezar, vervolgens werd het volk gedeporteerd naar Babylon, waar het zeventig jaar lang gebleven is, en onder leiding van Kores is de stad inderdaad herbouwd. De ballingen mochten weer terug, Jeruzalem werd herbouwd en ook de tempel werd weer gegrondvest.

Met andere woorden: als Jesaja hier aan het woord is, dan zegt hij dat Jeruzalem ooit weer herbouwd zal worden en dat ook de tempel zal worden gegrondvest. Moet u nagaan: Jesaja sprak dit uit terwijl de tempel in Jeruzalem nog voluit functioneerde. Die tempel was een geweldig bouwwerk, echt een wereldwonder is dat geweest. Maar die functioneerde nog en het zou dus nog ruim honderd jaar duren voordat die tempel überhaupt verwoest zou worden.

Toch wordt hier al gezegd: er komt een moment dat Jeruzalem en de tempel herbouwd zullen worden. Maar het echte spektakel is dat hier al wordt aangewezen door wie dat zou gaan gebeuren. Nou, dat is echt spectaculair. Het is zelfs zodanig dat bijbeluitleggers en theologen – u weet, laat ik er niet al te onaardig over spreken, maar dit is hoe men soms met het Woord omgaat – zeggen dat dit zo buitengewoon nauwkeurig vervuld is, dat het wel achteraf opgeschreven moet zijn. Dan spreken ze over een 'Deutero-Jesaja' en weet ik wat allemaal.

God zegt dit echter bij monde van Jesaja en de naam van Kores wordt reeds genoemd. Niet alleen wordt voorzegd dat Jeruzalem en de tempel herbouwd zouden worden, maar ook door wie dat zou gebeuren: namelijk door Kores. Wie was Kores? Het zou nog minstens honderdvijftig jaar duren voordat hij geboren werd, maar hier in Jesaja wordt dat inderdaad al voorzegd. Nu gaan we verder lezen in Jesaja 45.

▶ 32:41 Jesaja 45: Kores als Gods Gezalfde en de Schijnvrede ↑ hoofdstukken

"Zo zegt Yahweh tot zijn gezalfde, tot Kores, wiens rechterhand Ik gevat heb." Dit is heel bijzonder, want Kores heeft in de Bijbel Messiaanse trekken. Dat is eigenlijk nog een eufemisme, want hij wordt hier gewoon Gods gezalfde genoemd, de gezalfde van Yahweh. Er staat hier in het Hebreeuws het woord Mashiach, waar ons woord Messias — wat eigenlijk een verbastering is — van is afgeleid. Mashiach! Het is hetzelfde woord dat ook gebruikt wordt voor onze Heer Jezus Christus. "Christus" is dan weer een Grieks woord, maar het betekent allemaal "gezalfde". U weet: een koning en een priester werden gezalfd met olijfolie, het beeld van onvergankelijk leven. Wat een prachtige typologie.

Waar het om gaat is dat Kores hier een gezalfde wordt genoemd. Een vers eerder lazen we al dat hij Gods herder wordt genoemd. Normaal gesproken zijn herders de mensen die het volk Israël leiden, maar hier betreft het een heidense vorst; een niet-Jood die van huis uit niets wist van de God van Israël. Maar hij is het die zowel Gods herder als Gods gezalfde wordt genoemd. En opnieuw lees je: "Zo zegt Yahweh tot zijn gezalfde, tot Kores." Voor de tweede keer klinkt hier zijn naam: "Wiens rechterhand Ik gevat heb." Hij vervult hier een Messiaanse rol. Waarom? Omdat hij degene is die Jeruzalem, maar vooral ook de tempel, de heilige plaats, zal laten herbouwen. Dat betekent natuurlijk niet dat hij zelf ging metselen, maar onder zijn leiding zou dit alles gaan gebeuren.

Het is iets eigenaardigs, en ik leg meteen een link met de profetie. Dat Messiaanse geeft aan dat er een verband is met wat er in de eindtijd weer gaat gebeuren. Ik heb daar ooit in deze kring — dat was geloof ik nog in Alblasserdam — over gesproken in verband met de ruiter op het witte paard in het boek Openbaring. De ruiter op het witte paard kom je twee keer tegen in Openbaring. In hoofdstuk 19 is het de aanduiding van de Messias, de Heer Jezus Christus die Zich hier op aarde zal presenteren. Hij is nu verborgen en straks zal Hij openbaar worden, onthuld worden. Dan zal Hij de volkeren richten in gerechtigheid en vrede brengen.

Maar voordat het zover is, komt er bij het eerste zegel van de boekrol een ruiter tevoorschijn op een wit paard. Nee, dat is niet Sinterklaas, maar het is iemand met een boog in zijn hand. Je leest niet over strijd, maar hij gaat vrede brengen. Dat blijkt ook, want in het volgende vers lees je dat de vrede van de aarde wordt weggenomen. Die ruiter op het witte paard gaat dus op een hele spectaculaire manier vrede brengen, maar het blijkt schijnvrede te zijn. Bij de opening van het tweede zegel wordt die vrede immers alweer weggenomen. Bovendien blijkt — en dat geldt trouwens ook voor de overeenkomsten met de vrede die nu in het Midden-Oosten wordt gevestigd — dat het hele kader maar standhoudt zolang het duurt. Het is een vermenging, zoals de Bijbel ook zegt over het beeld van Daniël dat eindigt met de voeten van ijzer en leem. Er zijn tien tenen, tien staten; er wordt een tien-statenbond in het Midden-Oosten gecreëerd, maar het houdt niet echt stand, zoals ijzer en leem zich ook niet met elkaar laten vermengen. Het wordt nooit een samenhangend geheel. Niettemin is dat de laatste fase van dat rijk in het Midden-Oosten.

Als u mij vraagt — en ik zeg het expres heel voorzichtig — let dan op wat er nu gebeurt in het Midden-Oosten. De gelederen worden gesloten. Er is daar op een hele spectaculaire manier een Amerikaanse president die door Israël wordt ingehaald. Hij werd in het parlement voortdurend bejubeld en geapplaudisseerd. Vervolgens gaat hij allerlei Europese, maar ook Arabische leiders, inclusief een Erdogan van Turkije, begroeten. Zij zeggen allemaal: "Geweldig wat je daar in het Midden-Oosten gedaan hebt," en zij moeten er vervolgens inderdaad voor zorgdragen dat daar vrede komt. Ja, dat is wel heel opmerkelijk. Ik ben ervan overtuigd dat daar in profetisch opzicht echt hele bijzondere dingen plaatsvinden. Dus houd je ogen open. Het is met grote opzet dat ik deze dingen naar voren breng. Mensen, wees wakker! Er gebeuren zulke geweldige dingen.

Weer even terug naar de tekst van Jesaja 45: "Zo zegt Yahweh tot zijn gezalfde, tot zijn Mashiach, tot Kores, wiens rechterhand Ik gevat heb, om volkeren voor hem neer te werpen en de lendenen van koningen ontgord Ik, om deuren voor hem te openen; geen poorten blijven gesloten." Wat Kores na die zeventig jaar zou doen, was een einde maken aan het Babylonische Rijk. Hij is de eerste van het nieuwe rijk, het Perzische Rijk, ook wel het Medo-Perzische Rijk. Kores de Pers. Men zegt wel "stop de persen", maar hij was niet te stoppen! Hij maakte inderdaad een einde aan het Babylonische Rijk en heeft volkeren neergeworpen. De lendenen van koningen werden ontgord; dat wil zeggen dat zij dachten stevig in het zadel te zitten, maar ze moesten het afleggen tegen deze Kores. Deuren werden voor hem geopend en geen poort bleef voor hem gesloten. Hij maakte overal een geweldige entree.

In vers 3 wordt er tegen Kores gezegd — en dat dus al van tevoren, terwijl hij nog lang niet geboren was: "En Ik zal u de schatten van de duisternis en de rijkdommen van verborgen plaatsen geven, opdat gij weet dat Ik, Yahweh, het ben die u bij uw naam riep, de God van Israël." Het punt is dit: hier wordt tegen Kores gezegd dat hij zal weten dat de God van Israël hem heeft geroepen, omdat Hij hem al bij zijn naam heeft genoemd, honderden jaren van tevoren. Daardoor zou hij weten dat Yahweh de God van Israël is.

Kores zou namelijk inzage krijgen in de schatten van Gods profeten. Dat zijn inderdaad rijkdommen van verborgen plaatsen. Wie wist daarvan? De volkerenwereld sowieso niet. En ik zal u vertellen: in Israël wisten ook maar bar weinig mensen het. Kleur het plaatje verder zelf maar in, want vandaag de dag is het niet anders. De Schriften liggen er gewoon en de dingen zijn geprofeteerd, maar wie weet het? Kores heeft inderdaad inzage gekregen in de schatten van Gods profeten, waardoor hij zou weten dat de God van Israël hem al twee eeuwen van tevoren bij name had genoemd. Hoe bijzonder, wat zeg ik: hoe spectaculair! Ik ga u nu meenemen naar Daniël 1, want dat is een heel belangrijk punt in dit verband.

▶ 41:51 Daniël in Babel: de Man Die Kores de Schriften Opende ↑ hoofdstukken

Want van Daniël lees je dat hij met zijn vrienden, al voordat Jeruzalem verwoest werd, naar Babel werd gestuurd als een soort van elitekorps – nou, dat is niet helemaal de juiste term, maar hij werd al in een vroeg stadium naar Babel gestuurd. Dat was een buitengewoon intelligente vent die daar al een opleiding kreeg en een hoge positie bekleedde. Je leest in Daniël 1 al dat hij daar in Babel bleef, en wel tot het eerste jaar van koning Kores. Misschien realiseert u zich het niet, maar weet u wat het betekent dat hij daar bleef tot het einde van de verwoesting van Jeruzalem? Jeruzalem moest nog verwoest worden toen hij naar Babel ging. Vervolgens zijn er zeventig jaren overheen gegaan en hij, Daniël, is daar in Babel gebleven tot het eerste jaar van koning Kores. Dat betekent dus dat als hij daar als een jonge gast naartoe gegaan is, zeg voor de verwoesting van Jeruzalem, en we nemen even aan dat hij een jaar of vijftien was, dat hij dan dik in de negentig geweest moet zijn toen Jeruzalem weer herbouwd zou worden in het eerste jaar van Kores. Dat kan niet anders; hij was een zeer oude man.

En je leest ook in Daniël dat, wanneer het Medo-Persische Rijk het Babylonische Rijk heeft vervangen, Daniël een hoge positie blijft houden. Dat is heel wonderlijk. Hij had een toppositie in het rijk van Babel, maar vervolgens, als het Medo-Persische Rijk dat overneemt, blijft hij hoog aanzien genieten. Want er staat: "En deze Daniël stond in hoog aanzien onder het koningschap van Darius en onder het koningschap van Kores, de Pers." De Medo-Perziër. Darius was eigenlijk een onderkoning – nou ja, ik zal u de details besparen. Waar het me nu even om gaat is die Daniël. Die was gewoon een hele goede bekende van Kores. En ook van Darius trouwens, dat weten we; Daniël 6 gaat daar helemaal over, voordat hij in die leeuwenkuil geworpen werd en koning Darius zich over hem ontfermde. Hij was een hele goede bekende van die Darius, maar ook van de opperkoning, zeg maar, van Kores.

Daniël – die daar trouwens een andere naam had, Beltesassar heette hij daar – heeft Kores dus allerlei dingen kunnen vertellen. Namelijk dat zijn naam al was voorzegd door Jesaja. Wist Kores veel! Nee, maar Daniël wel. Daniël was doorwrocht in de Schriften en Daniël kende de profetie van Jesaja. We weten ook uit Daniël 9 dat hij zeer op de hoogte was van de profetie van Jeremia. Want Jeremia had al geprofeteerd dat als Jeruzalem verwoest wordt, dat dan zeventig jaren zal duren. Dat is dus niet zomaar een vaststelling achteraf; nee, op voorhand was dat al gezegd: het gaat zeventig jaar duren. Vandaar dat je in Daniël 9 – dat is een prachtige geschiedenis – leest dat hij weer bepaald wordt bij die profetie van Jeremia. Hij leest dat en dan komt hij erachter: "Ja, want dit is het zeventigste jaar! De tijd is voorbij." Dan gaat hij op zijn knieën en zegt: "God, U hebt gezegd dat Jeruzalem weer herbouwd zal worden." Dat doet hij onder belijdenis van waarom ze in ballingschap gegaan zijn en dat ze God hebben verlaten, et cetera, et cetera. En voordat zijn gebed voorbij is, lees je dat er een boodschapper bij hem komt: "Daniël, stop maar met bidden" – even geparafraseerd hè – "want je gebed is al vervuld. Zojuist is het woord uitgegaan om Jeruzalem te herstellen. Koning Kores heeft nu bevel gegeven om dat te gaan doen."

Daniël wist dat het zeventig jaar ging duren, want het was namelijk voorzegd – niet voorspeld, maar voorzegd. En Daniël wist dat. Daniël ging in en uit bij Kores; hij stond in hoog aanzien, zo hebben we gelezen. Dus Daniël, die de Schriften kende, kende Jesaja en hij kende Jeremia. Hij wist dus ook dat ene Kores – wie was Kores? Nou, Jesaja had hem al genoemd! – Jeruzalem en de tempel zou laten herbouwen. Kunt u zich voorstellen? Later lees je ook van de Joodse geschiedschrijver, de bekende Flavius Josephus, dat deze Kores helemaal – ik zeg het even op zijn Engels – "flabbergasted" was toen hij vernam dat zijn naam al genoemd was. Hij hoorde dat hij degene zou zijn die Jeruzalem zou herbouwen en dat zijn naam al pakweg honderdvijftig tot tweehonderd jaar genoteerd stond in de Hebreeuwse boeken. Kunt u zich dat voorstellen? Dat je van zo'n gast als Daniël verneemt: "Koning Kores, ik wil u even wat zeggen..." Het was het eerste jaar van Kores, dus ze kenden elkaar nog niet echt heel lang, maar Daniël heeft dat zo verteld. Hij zegt: "Ik weet dat de verwoesting van Jeruzalem zeventig jaar gaat duren. En ik weet ook dat Jeruzalem weer herbouwd gaat worden, en ik weet ook dat u dat bent. Dat weet ik, want dat staat voorzegd." Ja, ik vind het echt geweldig.

▶ 47:37 Ezra 1: de Exacte Vervulling Na Zeventig Jaar Ballingschap ↑ hoofdstukken

We gaan nu naar Ezra 1, want daar lees je hoe dat dan daadwerkelijk ook vervuld is. In vers 1 staat: "In het eerste jaar van Kores" – daar hebben we het weer – "in het eerste jaar van Kores, de koning van Persië, wekte Yahweh op, opdat het woord van Yahweh, door Jeremia verkondigd, zou worden voltrokken." Dat lees je inderdaad al in de profeten, namelijk dat er zeventig jaren over de verwoesting van Jeruzalem zouden gaan. Niet minder, niet meer: precies zeventig jaar.

In dat eerste jaar van Kores wekte Yahweh de geest van de koning van Persië op. Hij was getriggerd; hij had iets vernomen van die man die daar in hoog aanzien bij hem stond – wie anders dan Daniël? – en die heeft hem deze dingen verteld. Zijn geest was gewekt. Yahweh wekte dus de geest van Kores op om door zijn hele rijk, ook in geschrifte, deze oproep te laten uitgaan.

Zo zegt Kores, de koning van Persië – niet de eerste de beste, hij was dé man in die dagen: "Alle koninkrijken der aarde heeft Yahweh, de God des hemels, mij gegeven." Je zou kunnen zeggen dat dit veel grootspraak is, maar het was een feitelijke constatering. En onthoud: Kores was een heidens man. Hij zegt verder: "En Hij heeft mij opgedragen Hem een huis te bouwen in Jeruzalem, in Juda." Hoezo dan? Nou, inmiddels weet u het wel: hij wist dat zijn naam was voorzegd. Honderden jaren geleden was zijn naam al in de Hebreeuwse boeken vermeld. Hij wist dus dat zijn naam genoemd was.

Ik stel me zo voor dat Daniël in het bezit was van die boekrollen en het hem wellicht gewoon heeft kunnen tonen. Kores wist dat zijn naam was genoemd en hij wist wat hij moest doen: Jeruzalem en de tempel herbouwen. Hij wist bovendien wanneer hij het moest doen, namelijk in dat eerste jaar, omdat de zeventig jaren voorbij waren. Zijn naam was genoemd, hij wist wat hij moest doen en hij wist wanneer hij het moest doen. Vandaar dat hij meteen in het eerste jaar van zijn regering dit liet weten. Dit bevel moest uitgaan over al zijn koninkrijken: de God van de hemel had hem dit opgedragen. Wat het bevel precies inhoudt, lees je in het vervolg van Ezra 1, maar dat laat ik nu even voor wat het is. Ik moet snel doorgaan naar het volgende punt.

▶ 50:32 Gods Soevereiniteit: Geroepen Zonder Hem te Kennen ↑ hoofdstukken

We gaan weer even terug naar Jesaja 45. Dit was een uitstapje om te weten hoe dat daadwerkelijk gegaan is met die koning Kores. We pakken de draad weer op waar we hem lieten liggen, namelijk bij vers 4: "Ter wille van mijn knecht Jakob en van Israël, mijn uitverkorene, riep ik u, Kores, bij uw naam." Waarom is dat zo bijzonder? Omdat dat al honderd jaar van tevoren was aangekondigd. "En ik gaf u een erenaam." Dat wil zeggen: notabene een heidense vorst krijgt van God al honderd jaar van tevoren de naam om Jeruzalem en Gods tempel te herbouwen. Maar dat doet God allemaal ter wille van zijn volk, zijn knecht Jakob, zijn volk Israël dat hij uitgekozen heeft. "En ik riep u bij uw naam en ik gaf u een erenaam, hoewel gij mij niet kende." Nee, maar God kende hem wel.

Dat vind ik zo geweldig. En dat vind ik in het algemeen zo bijzonder; God noemt hem notabene zelfs zijn herder, zijn Messias. God heeft ons niet nodig en God is ook niet afhankelijk van het feit of wij hem kennen. Hij kent ons. Had deze heiden een verdienste of zo? Nee. Maar God had hem al in gedachten; die naam was al vermeld voordat hij bij wijze van spreken nog in de luiers lag. Dus dat is geen verdienste, dat is gewoon wat God beschikt. En dat vind ik in het algemeen een geweldige wetenschap. We hebben zo’n kinderliedje: "God kent jou vanaf het begin, helemaal van buiten en van binnenin." Ja, zo is het. En als wij hem niet kennen? Ja, so what? Ik vind dat misschien heel laconiek klinken, maar nee: so what? Ook Kores kende hem niet. Hij kwam uit een Perzische achtergrond en wist helemaal niets van God; hij had nooit van hem vernomen. Nee, maar God kende hem. Dat geldt trouwens voor elk schepsel. Je bent een creatie van hem, hij heeft jou bedacht. In het verleden zag ik wel eens van die T-shirts: "I'm God's Original Creation." Zo is het precies. Kores kende God niet, maar God kende hem. En daarom zei God: "Ik heb je bij je naam geroepen en jij bent dus van mij. Ik ben Yahweh, er is geen ander en buiten mij is er geen God. Ik gordde u." Moet je nagaan hoe dat weergegeven wordt; het staat eigenlijk al in de verleden tijd, want die man moest nog geboren worden. En hier staat al: "Ik gordde u."

"Hoewel je mij niet kende." Dat wordt benadrukt. Het is dus niet zo van: "Jij hebt mij gezocht," helemaal niet. "Ik zocht jou en ik kies jou uit." Gewoon, dat is geen verdienste. Ik geloof in uitverkiezing, jazeker. En in predestinatie, in voorbestemming. Ja, ik weet dat ik dat hier in de Bijbelbelt zeg en dat je daar ook mee moet uitkijken, dat weet ik. Maar dat is wel de Bijbelse gedachte. God heeft een geweldig plan met elk schepsel. Met een vat tot eer en een vat tot oneer, maar het zijn allemaal zijn vaten. Hij kneedt de klei en het is zijn klei. Hij maakt van jou geen potje, maar wel een vat, uiteindelijk tot zijn eer. Hij vult jou ook gewoon op zijn tijd. Hij maakt zich bekend op zijn tijd en hij zorgt er ook voor dat jouw ogen geopend worden op zijn tijd, zodat je hem gaat kennen.

Mensen, dit is zo’n geweldige wetenschap. Niet alleen voor Kores toen, maar ook voor ons. Je denkt wel eens aan mensen die je lief en dierbaar zijn en die hem niet kennen. Maar dan wijs ik even op Kores. Kores kende hem ook niet, maar de grote God kende hem. En daar gaat het maar om. "Ik ben Yahweh, er is geen ander, buiten mij is er geen God." En dan staat erbij: "Opdat men het wete waar de zon opgaat in het oosten en waar zij ondergaat in het westen, van oost tot west, dat er buiten mij niemand is. Ik ben Yahweh en er is geen ander." Eén God, de Vader. Ja, God is één. Niet met mitsen en maren, ook niet met ingewikkelde mysteries. Eén God, de Vader. Dat is het grote credo in heel de Bijbel, laat u niets wijsmaken. "Ik ben Yahweh," zegt God, "er is geen ander. Ik ben het die het licht formeert, maar ook de duisternis schept als ik dat nodig vind. Die het heil bewerkt en het onheil schept." Dat staat daar eigenlijk. De Statenvertaling heeft het wat correcter, maar letterlijk staat er dat God het is die de vrede maakt en het kwade schept.

Ja, daar struikelen zoveel mensen over. Maar ik zou zeggen: dank God op je blote knietjes dat er bij God nooit iets misgaat. En als hij het kwade schept, iets negatiefs, dan maakt hij dat altijd op zijn wijze en tijd tot een plus. Waar komt het kwaad vandaan? Dat is een grote filosofische vraag. Welnu, de Bijbel geeft in Jesaja 45 vers 7 het antwoord: "Ik ben het die het licht formeert en de duisternis creëert, die de vrede maakt maar ook het kwade schept." Het is in zijn hand en het is dus in goede handen. En omdat het in goede handen is, komt het ook allemaal goed. Het is niet voor niets. Er staat in Spreuken: "Hij heeft alles gemaakt voor zijn doel, zelfs de goddeloze voor de dag van het kwaad." Alsjeblieft. Kijk, dat zijn de marges waar de Bijbel mee rekent. Zo onvoorstelbaar groots en alomvattend. "Ik, Yahweh, doe dit alles." Dat is de eer die hij claimt, en die hij ook terecht heeft, want hij is de bron. Uit hem, door hem en tot hem zijn alle dingen. Ja, en dan moet ik alsnog eventjes natuurlijk de vraag beantwoorden.

▶ 57:31 De Checklist: Is Trump de Nieuwe Kores? ↑ hoofdstukken

Het wordt tijd om af te sluiten. Is Trump de nieuwe Kores? Want dat was immers de vraag. We hebben het nu vooral over Kores gehad, terwijl ik het in het begin even over Trump had. Maar laten we eens een checklist maken. Hij is een heidense wereldleider. Dat gold voor Kores, maar dat geldt voor Trump ook, nietwaar? Hij erkent Jeruzalem als hoofdstad. Check!

Hij behartigt Israëls belangen. Volgens de voorzitters van het Israëlische parlement is er in Amerika nog nooit een president geweest die zozeer de vriend bij uitstek van de Joodse staat was. Er is nooit een president geweest die het zo opnam voor de Joodse staat, terwijl hij tegelijkertijd ook weer zo bevriend is met al die moslimlanden. Dat is wel heel eigenaardig, maar goed, hij behartigt Israëls belangen.

En hij vervult een schijn-messiaanse rol door vrede te brengen. In dit geval een messiaanse rol door vrede te brengen; hij vervult een messiaanse rol, dat gaf ik al even aan. Hij is Gods messias. En dat is het eigenaardige aan de rol die ook Trump vervult, wat je er ook van vindt: hij weet zich door God geroepen. Hij sprak in het parlement – ik heb het afgelopen maandag zelf ook gezien – over de God van Abraham (hij probeerde dat zo op zijn Hebreeuws te zeggen: Avram), Isaak en Jakob. En de moordaanslag die vorig jaar op hem gepleegd is, is mislukt. Hij zegt dan: "God heeft nog wat voor me te doen." Kent hij de Bijbel? Ik ben bang van niet, maar hij is zich op de een of andere wijze bewust van de rol die hij speelt. Dat is wel heel eigenaardig. U zult het met me eens zijn: hebben we ooit zoiets vreemds gehad? Een president van wie je elke dag weer bijzondere dingen leest; de meest gekke dingen, bizar soms. Maar het is toch wel heel bijzonder allemaal. Ook die messiaanse rol die niet alleen hij zichzelf toekent, maar die hem ook door anderen wordt toegekend. In dit geval vooral door de Joodse staat, maar ook daarbuiten. Soms met knarsetanden, maar ze konden er niet onderuit. Nou ja, ik zou zeggen: check!

En nog eentje: hij treedt op tegen het einde van de "twee dagen". Als ik deze opmerking maak, zou dat een veel uitgebreidere toelichting verdienen dan ik nu kan geven, maar ik bedoel dit te zeggen: de tijd tussen de komst en de wederkomst van Christus wordt in de Bijbel "twee dagen" genoemd. Dan moet je weten hoe God rekent met een dag; een dag is voor Hem als duizend jaar. Die periode zou dus 2000 jaar duren. Hij vertrok ooit vanaf de Olijfberg in het jaar 30. Hij verliet deze wereld, een wolk onttrok Hem aan hun ogen en sindsdien is Hij verborgen. Maar Hij komt weer terug op dezelfde locatie, en daar zou een periode van twee dagen tussen liggen. Je leest dan ook dat de afstand tussen Jeruzalem en de Olijfberg een sabbatsreis was: 2000 el. Ik zou zeggen: breek me de bek niet open, want dit is een geweldig onderwerp. Maar het gaat erom dat voordat de échte Messias komt – de echte Ruiter op het witte paard – er eerst nog een valse ruiter op het witte paard zou komen. Dat wil zeggen: degene die de trekken en de claims heeft, en die op de een of andere wijze lijkt op de Vredevorst, maar het niet is. U kunt gaan rekenen. Als het precies 2000 jaar zou zijn, dan zitten we nu op de drempel. Ik zeg niet dat het exact zo is; sommige mensen zeggen precies 2000 jaar, anderen zeggen na 2000 jaar. Dat geeft een marge, maar daar gaat het niet om. Het gaat mij erom dat hij inderdaad optreedt tegen het einde van de twee dagen, precies in de tijdspanne die je zou mogen verwachten. Dus opnieuw zeg ik: check!

En dan nog eentje: hij laat de tempel herbouwen. Daarvan moet ik zeggen dat ik het nog niet weet. Waarom geef ik dan toch deze checklist? Nou, hij voldoet tot dusver, als u het mij vraagt, aan al die karakteristieken. Of hij ook de tempel gaat herbouwen, dat weet ik niet. Maar de suggestie die ik hiermee meegeef is: let er maar eens op wat er gaat gebeuren. Want er komt weer een tempel. Gisteren heb ik hierover nog een artikel op mijn website geplaatst. Het broedt in Israël en de moslimwereld ziet het met lede ogen aan. Er gaat weer een tempel komen, hoe dan ook. En wie gaat dat dan doen? Wie gaat dat, in welke hoedanigheid ook – want geopolitiek heeft het heel wat voeten in de aarde – doorzetten? Wie zou daarvoor in aanmerking komen? Zeven jaar geleden werd deze munt uitgegeven. Het Tempelinstituut zegt: "Zou het Trump wezen?" Ik weet het niet.

Maar laten we dit vaststellen, lieve mensen: we leven echt in zulke bijzondere tijden. Ik hoop dat u het met me eens bent. En aangezien wij uitgaan van de Bijbelse profetie: dit is zo geweldig, daar kun je werkelijk blind op varen. Op mensenwoorden niet. Ik voorspel niets – dat is de grote discussie – ik lees de Schrift, ik geloof de Schrift en ik lees de krant, en die vergelijk ik met elkaar. Ik stel mijn vragen, en dat zorgt ervoor dat ik geopende ogen heb en wakker ben. Ik zie hier om me heen ook een heleboel mensen die wakker zijn. Ik zou zeggen: doe net als Daniël en wijs andere mensen op wat Daniël met Kores heeft gedaan. Heb je weleens gelezen wat hier allemaal staat? Wijs op die grote God van hemel en aarde, de God van Israël. Zo willen we het daarbij laten voor deze morgen.