GoedBericht.nl logo
UltimateGoodNews

ik stá erop!

24-03-2019 - Geplaatst door Andre Piet
toespraak gehouden op zondag 24 maart 2019 in Rotterdam EH

Bij herhaling hamert Paulus er op dat we als gelovigen zouden staan en blijven staan op de waarheid van het Goede Bericht. Wat betekent dat? Bedoelt hij daarmee dat we de waarheid zouden blijven geloven? Zeker, maar het is méér dan dat. Er op stáán wil zeggen: er voor uitkomen! Met het hart geloven en met de mond belijden. Dát is het geheim van een vitaal, vruchtbaar en ook strijdbaar geloof.

Powered by RedCircle

📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing

Samenvatting van deze toespraak

Deze Bijbelstudie benadrukt de actieve en standvastige houding van het 'staan' voor het goede bericht. Wie met het hart gelooft en met de mond belijdt, zal onvermijdelijk op tegenstand en strijd stuiten. De boodschap roept op om onverzettelijk te blijven in de unieke hoop dat God de gehele schepping met Zich verzoent door het bloed van het kruis. Door vast geworteld te zijn in dit evangelie van leven en opstanding, kan de gelovige vol vreugde overvloeien in dankzegging.

“Op het moment dat je staat voor het goede bericht en ervoor uitkomt, betekent dat per definitie dus strijd.”

De Veelzijdige Betekenis van het Woord 'staan' ↑ hoofdstukken

Een hele goedemorgen, dames en heren, jongens en meisjes, broeders en zusters, of hoe u ook maar wenst te worden aangesproken. Ik denk dat ik het eens ga hebben over het onderwerp wat u hier op het scherm ziet geprojecteerd: "Nee, ik stá erop!" Want dat is precies het onderwerp waar we het vandaag eens over gaan hebben. Zojuist is Filippi 1 voorgelezen, een gedeelte daaruit tenminste, en straks zal ik daar nog even op aanhaken; het zal als vanzelf nog voorbij komen. Maar diverse andere Bijbelgedeelten zullen daarbij ook ter sprake komen.

Eerst even dit. Als je zegt: "Ik sta erop", nou, dan is het toch echt wel heel zeker. Het is interessant trouwens hoe dat werkwoord 'staan' in onze taal — en in vele andere talen ongetwijfeld net zo — functioneert. Ik heb dat zo eens eventjes voor mezelf zitten brainstormen: hoe gebruiken we dat werkwoord en allerlei aanverwante begrippen? Ik zet zomaar voor de vuist weg wat associaties voor u op een rij.

Eerst even over dat thema. Als je zegt: "Ik sta erop", dan bedoel je daarmee: ik laat me er niet vanaf brengen. En als je zegt "dat staat voor...", ja, dat hangt er nog een beetje vanaf hoe je de klemtoon legt, maar als je zegt dat een hart staat voor liefde of een anker staat voor hoop, dan bedoel je daarmee dat het iets representeert of vertegenwoordigt. Je ziet iets, en het is een logo of een embleem daarvan. Dat staat daarvoor.

Als ik zeg: "Daar stá ik voor", dan betekent dat — vooral als je dat voorzetsel 'voor' gebruikt — dat ik dat standpunt verdedig. Daar sta ik voor. Je kunt er ook nog 'achter staan'. Dan hoeft dat nog niet noodzakelijk te betekenen dat je het ook verdedigt. Je staat er voor in. Eigenlijk maakt dit allemaal niet zo gek veel uit welk voorzetsel je erbij gebruikt. Dat is bij 'voor' en 'achter' trouwens wel vaker het geval. Want je zegt bijvoorbeeld: "Ik zit vóór de televisie", maar "Ik zit áchter het scherm van de computer". Denk daar maar eens over na, dat is vreemd. Maar in het ene geval of het andere maakt het niet zoveel uit.

Afijn, staan. Nog één: als je zegt dat iets 'staat', bijvoorbeeld "dat staat als een huis", dan geef je daarmee aan dat het vast is, solide en onwrikbaar. Of: "Ik houd dat staande". Dan wil je daarmee zeggen: ik heb dat ooit beweerd en ik houd dat staande, ik blijf dat beweren en ook verdedigen. Je komt er openlijk voor uit.

Dan hebben we er nog eentje, daar wil ik dit rijtje dan maar mee afsluiten: "je mannetje staan". Dat is niet erg genderneutraal natuurlijk, maar goed: je mannetje staan betekent dat je opgewassen bent tegen tegenstand; je kunt het weerstaan. Trouwens, 'weerstaan' is ook een leuke in dit verband, want dat betekent dat je het kunt wederstaan terwijl er een vijandige omgeving is. Dat is een beetje de gedachte: je wordt aangevallen en ondanks dat blijf je staan. Zo gebruikt Paulus het trouwens ook in Efeze 6, in dat bekende gedeelte over de wapenrusting. Daar zegt hij dat je die wapenrusting zou opnemen opdat je zou kunnen blijven staan, standhouden. Dus blijven staan.

Ik zei dat dit de laatste was, maar ik zit er eigenlijk ook nog aan te denken: we spreken ook over 'opstand'. En over 'opstanding' natuurlijk heel veel. Maar opstand in de zin van: ik sta op. En dat betekent meestal ook: in het midden van een omgeving die daar moeite mee heeft of die dat tegenstaat, en dan kom je in opstand. Je staat ergens voor, maar aangezien de omgeving het daar op een of andere manier niet mee eens is, krijg je een conflict. Dat is wat het woord opstand in zo'n context ook betekent.

Nou, deze korte overwegingen zijn in ieder geval genoeg om aan te geven dat als je spreekt over "ik sta erop", je daarmee bedoelt dat je er ook actief inderdaad voor uitkomt. Op zijn minst. Het is dus niet alleen maar een kwestie van, zoals wij dat dan zeggen: "Nou, ik geloof het wel." Daarvan zou je nog kunnen zeggen dat het positief is, want je gelooft het, maar bij ons heeft dat vaak de bijklank van: "Nou, die gelooft het wel, hij zal er niet tegenin gaan." Maar daar is ook ongeveer alles mee gezegd. Als je zegt: "Ik sta erop", dan wilt dat zeggen: ik geloof het niet alleen, maar ik kom er ook voor uit. Ik kom — om een ander begrip te gebruiken dat in dit verband natuurlijk misplaatst is — uit de kast. Ik houd het niet verborgen, nee, ik kom er openlijk voor uit. Ik stá op!

Trouwens, als je het zo zegt, dan vind je dat nogal eens in de Psalmen: de bede dat er tegen God gezegd wordt of tot Hem gebeden wordt: "Heer, sta op!" Met andere woorden: blijf niet langer in rust, maar kom in actie, onderneem iets en maak het anders. Ik citeerde zojuist uit de Efezebrief, maar daar lees je ook over: "Ontwaakt gij die slaapt, en sta op uit de doden." Opstaan heeft altijd iets van activiteit. Je wordt gewekt — dan ben je nog passief — maar je staat op. Ja, nou.

Met het Hart Geloven en met de Mond Belijden ↑ hoofdstukken

Uitspreken. Romeinen 10, daar staat in vers 9: "Want indien je met de mond belijdt dat Jezus Heer is en gelooft met je hart dat God hem opwekte uit de doden, zul je gered worden." Eerst even dit: met de mond belijden dat Jezus Heer is, en geloven met je hart. Eigenlijk wordt daar nog een ander voorzetsel gebruikt: in je hart. Geloven doe je namelijk met het hart. Dat is de Bijbelse gedachte altijd: dat is iets wat je van binnenuit doet. Maar er worden hier twee dingen gezegd: met de mond belijden en met je hart geloven. Met de mond belijden dat Jezus Heer is, en met je hart geloven dat God Hem uit de doden opwekte.

Kijk, in feite is dat hetzelfde. Dat woordje 'belijden' dat ik hier onderstreept heb, dat is in het Grieks het woordje homologeo, en dat betekent letterlijk 'hetzelfde zeggen'. Iets wat je belijdt, is namelijk een bepaalde waarheid waar je 'amen' op zegt of die je naspreekt. Je zegt hetzelfde; dat is eigenlijk belijden. En in dit geval is dat ook heel duidelijk, want God wekte Jezus op uit de doden. Dat is de Bijbelse gedachte: Jezus was een mens en God wekte Hem op. En als God Hem niet zou hebben opgewekt, dan zou Hij nog steeds dood zijn. Dus niet wat natuurlijk heel dikwijls gepredikt wordt van: "Ja, Jezus is God en Hij stond op uit het graf in eigen kracht, want Hij is God bekleed met macht." Nou, dat kunnen we wel vergeten. Dat is echt niet waar. God wekte Hem op.

Het is zelfs zo: als ik denk dat Hij God is, dan kan ik niet eens van harte geloven dat God Hem uit de doden opwekte. Want ja, dan had die God helemaal niet nodig. Trouwens, dan kon Hij niet eens sterven! Wat dacht je daarvan? Maar goed, God wekte Hem op uit de doden. Dat wil zeggen dat alle doden bleven achter, maar God wekte Hem als eersteling op. Hij was de eerste die opstond uit de doden, die gewekt werd om nooit meer te sterven. Hij was degene die de dood dus met recht overwon; Hij liet de dood achter Zich. Maar dat is wat God deed, dat geloof ik met mijn hart.

Dat betekent dus dat Hij de Heer is, de kurios. Hij is degene aan wie alle autoriteit is toegeschreven. Hij is de Vorst, ook in de zin van de voorste, de eerste, the first. En daarom is Hij ook Heer. Hij gaat voorop. Dus als ik dat met de mond belijd, dan herken ik daarmee ook in mijn hart... eigenlijk moet ik het omkeren: als ik geloof dat God Hem als eersteling opwekte uit de doden — en dat is wat ik geloof met het hart — en ik belijd dat, dan geef ik daarmee aan: Hij is Heer. Maar dat is in feite hetzelfde. Je zegt daarmee dus feitelijk hetzelfde.

Er staat trouwens nog iets verder in Romeinen 10 vers 10, makkelijk te onthouden: "Want met het hart gelooft men tot rechtvaardigheid en met de mond belijdt men tot redding." En die twee gaan altijd hand in hand. Een feitelijk geloof is een hartelijke — ik zou ook haast zeggen een hartige — zaak. Ja, pittig bedoel ik. Het is iets van het hart, maar ook daarmee van de mond. Ach, dat hoef ik toch niet uit te leggen: waar het hart vol van is, daar stroomt de mond van over.

Het is daarom ook onzin om tegen mensen te zeggen: "Je moet ergens van spreken," als het hart er niet vol van is. Dat is het paard achter de wagen spannen. Als het hart er vol van is, dan is het veel moeilijker om ervan te zwijgen dan erover te spreken. Dat is trouwens een Bijbelse uitdrukking: "Uit de overvloed van het hart spreekt de mond," zegt de Statenvertaling ergens in de evangeliën. Als het hart er vol van is, dan is het het hart, want je gelooft met het hart. Je bent erbij betrokken en je hebt het Woord lief, en dus spreek je er ook over.

Wij leven denk ik in een cultuur... nou ja, daar valt wel wat over te zeggen, want dat maakt misschien ook nog wel weer verschil in welk land je woont. Wij Nederlanders hebben de reputatie dat we nogal recht voor de raap zijn in vergelijking met bijvoorbeeld landen om ons heen. Maar als het gaat over je overtuiging, dan zijn de meeste mensen toch dikwijls maar bang. En dat geldt ook voor gelovigen. Bovendien is het ook nog eens een keertje zo: als je spreekt over datgene waar de Schriften van spreken, gewoon het evangelie, ja, dan steek je — om een andere uitdrukking te gebruiken — je hoofd boven het maaiveld uit, en u weet wat er dan kan gebeuren. Ja, dat is heel tricky. Want op het moment dat je uitkomt voor dat wat je gelooft, dan heb je strijd.

Maar laat ik eerst nog eventjes iets anders zeggen. Kijk, de Bijbelse gedachte is — dat zie je heel duidelijk in Romeinen 10 ook geïllustreerd: geloof is uit gehoor. Dat lijkt me niet zo moeilijk, want je kunt alleen maar iets geloven, iets beamen, als je het eerst hoort. Via het gehoor komt dat binnen. Hoe anders? Mensen zeggen wel eens een keertje: "Geloof moet handen en voeten krijgen." Ik houd niet zo van die uitdrukking. De Bijbel spreekt niet zozeer over handen en voeten, maar over hart en mond. De binnenkant en het komt eruit. Omdat het zo'n krachtig, geweldig woord is, het is een goed bericht, komt het via het gehoor in het hart. Ja, en vandaar ook dat er staat: "Met het hart gelooft men." Dat is ook Romeinen 10 wat we zojuist lazen. En vervolgens staat er dan: "En met de mond belijdt men."

In feite is daarmee de cyclus weer rond, of je zou ook kunnen zeggen: daarmee gaat het proces weer verder. Want het is echt... ja, woord is communicatie. Het veronderstelt dat er een boodschap uitgezonden wordt en ontvangen wordt. Hoe wordt het uitgezonden? Via de mond. En hoe komt het binnen? Via het oor. En waar komt het dan? In het hart. En als het hart er vol van is, dan gaat het weer de mond uit en zo verspreidt dat zich. Dat is eigenlijk ook wat een bericht doet.

Het evangelie is een goed bericht. Ja, het is goed. Want, heel grappig hè, tenminste als je het evangelie echt kent — ik bedoel, het échte evangelie kent — dan is dat een onmiskenbaar goed bericht. Niemand kan ontkennen dat áls God nou werkelijk God is, en begaan is met elk schepsel en alles in de hand heeft en alles tot een goed einde gaat brengen en de Redder is van de hele wereld... dan kan niemand — ik heb het ook nooit gehoord — zeggen dat dat géén goed bericht is. Oké, mensen geloven dat niet, want het is te mooi om waar te wezen, of weet ik veel welk bezwaar men daartegen heeft. Maar je kunt niet ontkennen dat áls het waar is, het het beste bericht is wat je maar zou kunnen bedenken zelfs.

Het is een goed bericht. Ja, en wat doe je met een bericht? Of wat is een bericht? Een bericht wil gewoon zeggen: het is een mededeling, een boodschap, een woord dat uitgezonden wordt met de bedoeling dat het ontvangen wordt. En waarom zou je het ontvangen hebben? Ik denk bij mezelf altijd: als degenen die het gehoord hebben en het kennen, waarom zouden die schroom hebben om daarover te spreken? Want — dat is trouwens ook Romeinen 10 — hoe zouden mensen het kunnen geloven als ze het niet te horen krijgen?

O ja, want dat is wat ik net bedoelde te zeggen; ik maakte mijn zin geloof ik niet helemaal af. Maar als het nou gaat over handen en voeten en over je levenswandel... oké, daar kunnen mensen misschien nog door getroffen worden, maar ik heb daar niet zo'n hoge pet van op. Ik geloof dat het Woord zo enorm krachtig is. Het is ook werkelijk licht. Els had het zojuist in de inleiding daar ook over: het Woord is licht. Ja, en wat doet licht? Nou, het verdrijft de duisternis. En ja, dat Woord zou dus gehoord worden. Hoe zouden mensen anders die boodschap kunnen aanvaarden, zodat het ook in hun hart komt? Dus het is heel logisch dat het hele proces zoals Romeinen 10 daar onder andere over spreekt.

Samen Vaststaan en de Onvermijdelijke Strijd ↑ hoofdstukken

Dat is zojuist voorgelezen. Het gaat mij eigenlijk om een paar van die woorden in vers 27; ik heb ze voor het gemak ook eventjes vetgedrukt. Paulus zegt daar alleen – zo staat het er eigenlijk min of meer letterlijk: "wees waardige burgers van het goede bericht, het evangelie dus, van Christus, opdat hetzij ik kom en jullie waarneem, hetzij ik afwezig ben." Dat schrijft hij aan die Filippiërs. Nou, dat is de huidige situatie dus, want Paulus is niet in ons midden. Hij vervolgt: "...dat ik aangaande jullie zou horen dat jullie vaststaan." Hier heb je dat 'staan' weer, maar ook dat het 'vast' is. Maar ja, dat is vaak een beetje dubbelop. Iets wat staat, dat is vast, dat is solide. Het is de waarheid, het berust op feiten, het is het Woord van God. Paulus zegt: "dat ik dan aangaande jullie zou horen dat jullie vaststaan in één geest", dus ook niet alleen maar individueel, maar gewoon ook gezamenlijk.

En waarin dan vaststaan? Niet aan elkaar hangen of aan elkaar klitten, nee, en het is ook niet een of ander clubverband wat je dan vormt. Nee, je staat gewoon vast in één geest, in één ziel, samenstrijdend in het geloof. Ja, heb je het weer? En waar was geloof ook alweer uit afkomstig? Ja, geloof is uit het horen, namelijk van het Woord van Christus. Dat dus: samenstrijdend in het geloof van het goede bericht. Dat is het. Hier is het heel boeiend. Kijk, Paulus zegt dat jullie allemaal vaststaan. Uiteindelijk is dat staan iets wat je persoonlijk doet; je stáát in dat evangelie. Daar hebben we trouwens ook over gezongen. Want niet alleen het laatste lied van Els sloot erg mooi aan op wat we vandaag in deze predicatie overdenken, maar ook die andere liederen hoor. "Ik sta op de rots die niet wankelt of bezwijkt." Daar kan ik op staan. En als ik daarop sta, en u staat erop, en jij staat daarop, nou dan staan we dus samen. Niet omdat we aan elkaar hangen of omdat ik... want dan krijg je een kaarthuis, hè? Dan hoef je er maar één weg te halen en dan gaat het hele zaakje. Nee, als je staat en als je samen in dat éne staat – namelijk in dat geloof, in dat vertrouwen, in het beamen van dat goede bericht – ja, dan sta je vast.

Maar het idee is ook dat je daarvoor uitkomt. Niet alleen maar in het hart gelooft, maar daarvoor uitkomt, en vandaar ook dat er gesproken wordt over 'samen strijdende'. Niet omdat... kijk, staan in het geloof heeft per definitie te maken met strijd. En hoe werkt dat? Eigenlijk is het heel eenvoudig. Kijk, je kunt natuurlijk zeggen dat als je uitkomt voor het goede bericht, dat toch geen strijd is? Je vertelt het beste nieuws! Ja, maar vertel het maar eens. We moeten kijken wat er gebeurt: je wordt bestreden. En dan zit je ongevraagd in de strijd, terwijl jij het beste nieuws vertelt.

Destijds had ik een boek in de kast staan – dat is gejat denk ik of zo, maar in ieder geval ben ik het kwijt. Dat was van een voormalige nieuwslezer, Bob Meier, een Joodse nieuwslezer. Hij was Joods, maar beleed de Messias en had een prachtig boekje geschreven. De titel daarvan was: 'Het beste nieuws wordt verzwegen'. Dat vond ik wel een leuke titel voor iemand die het NOS-journaal voorleest. Hij is er trouwens ook om die reden mee gekapt, want ja, het beste nieuws wordt verzwegen en dat is juist wat hij wilde vertellen. Maar op het moment dat je daarvoor uitkomt, ja, dan word je bestreden en dan heb je dus gewoon strijd.

Vandaar ook dat er in Efeze 6, waar ik al eerder aan refereerde, sprake is van de wapenrusting. Waarom heb je die nodig? Niet omdat wij zo agressief zijn of omdat we zo militant zelf zijn, maar het is noodzakelijk want op het moment dat je daarvoor uitkomt, uit de kast komt, je spreekt ervan en je staat erop, dan word je bestreden. Dus als je staat in het geloof, dan betekent dat strijd. Vandaar ook dat embleempje, dat zwaard; dat staat voor strijd. Ja, vandaar ook dat je dat nodig hebt. Dat je ook als je staat op de rots, weet waar je het over hebt, zodat je dat zwaard dan ook kan hanteren. Dat je kan zeggen: "er staat geschreven." Je weet gewoon hoe de vork aan de steel zit. Maar dat betekent dus strijd.

Waarom? Kijk, als je gewoon... laat ik u dit vertellen. Als je gewoon je mond houdt – even de disclaimer erbij, ik bedoel natuurlijk niet daarmee te zeggen, wellicht ten overvloede, dat je te onpas over het Woord zou spreken, want er zijn momenten dat je veel beter kunt zwijgen, uiteraard. Maar er zijn situaties waarin iets ter sprake komt of waarin je wordt gevraagd. Spreek daar dan van waarvan je weet... eigenlijk komt het erop neer: lieg niet, maar spreek gewoon de waarheid. Dat is het. Je weet dat het waar is? Nou, spreek er dan van en lieg niet. En dat geeft dus wel strijd. Kijk, op het moment – dat is eigenlijk de bottomline van wat ik nu zeg – zolang je je mond houdt, zal je echt geen last hebben. Dan blijf je gewoon incognito, je bent als een verborgen pijl. En trouwens, waarom zou men moeilijk doen?

Maar op het moment dat je ervoor gaat staan, ja, dan krijg je wind. Dat is net als een boom die in het veld ligt: omdat die omgehakt is, vangt hij geen wind meer. Maar u weet het: als een boom staat, zeker als het een hoge boom is, dan vangt hij veel wind. Ja, dat is meteen dan ook de waarschuwing. Maar ja, dat is gewoon ook eerlijk. Op het moment dat je staat voor het goede bericht en ervoor uitkomt, betekent dat per definitie dus strijd. Kom je er niet voor uit, dan heb je geen last. Een enkel punt.

Gefundeerd in de Hoop van het Goede Bericht ↑ hoofdstukken

Ik neem u mee naar een ander Schriftgedeelte. Ik had ze voor het oprapen, want er zijn heel wat Schriftplaatsen, met name in de brieven van Paulus, waarin de metafoor van het 'staan' of het 'staan op' ter sprake wordt gebracht.

Kolosse 1. Ik begin nu midden in een zin, wat altijd een beetje lastig is. Maar goed, daar staat: "Indien jullie blijven" — ervan uitgaande dat jullie blijven — "in het geloof, gefundeerd en standvastig." Dat lijkt me een duidelijk voorbeeld van ergens op staan en er zelfs in staan. Er niet van af laten brengen, staat er ook bij: gefundeerd en standvast, wat betekent: niet afgebracht worden van de hoop van het goede bericht. Ik wil dat toch even gezegd hebben, want dit is al eeuwenlang een actueel woord.

Want wat is nu die hoop van het goede bericht? Dan zouden we even terug moeten lezen. Ik las net vanaf vers 23, maar kijk eens terug naar vers 20. Daar staat wat die hoop is: de verwachting van de blijde boodschap. Er staat dat God verzoent, en er staat ook hoe Hij dat doet: door het bloed van het kruis. Hij verzoent 'het al' — dat wil zeggen tapanta, de kosmos, het heelal — tot Zichzelf. Alles wat er is, hoezeer het ook vervreemd is van God en vijandig tegenover Hem staat, God gaat het tot Zich verzoenen.

Let op, dat is goddelijk werk. Het is niet zo dat vijanden zich verzoenen met God. Nee, God verzoent het al tot Zich. En hoe doet Hij dat? Wel, door hen te overtuigen van Zijn liefde. Wat is het bewijs van Zijn liefde? Dat is het kruis. Nooit heeft God dieper, grootser of ingrijpender kunnen bewijzen dat Hij van deze schepping houdt dan aan het kruis. Als je wilt weten hoeveel God van deze wereld houdt, dan kijk je naar het kruis. Als daar Zijn Zoon vermoord wordt en God zegt: "Ik ga jullie redden," dan is dat liefde. Zijn liefde is namelijk niet kapot te krijgen. Zelfs de grootste vijandschap en haat gebruikt Hij als bewijs van Zijn liefde.

De hoop van het goede bericht is dat God het al met Zich gaat verzoenen. Het feit wordt hier gesteld. Hoe Hij dat gaat doen en in welke fases, is nu niet aan de orde, maar het feit staat vast: er is hoop voor elk mensenkind, voor de hele schepping en voor iedere creatuur. Paulus zegt dat we daarin gefundeerd en standvastig moeten zijn en ons er niet van af laten brengen.

Zal ik u eens wat vertellen? In de christenheid is men hier bijna vanaf het begin van afgebracht. Zózeer zelfs dat als je hier nu op stáát — u begrijpt wat ik bedoel — men zegt dat je een ketter bent. Dit wordt gezien als een dwaalleer. Zo actueel is dit woord: dat je daarop staat. Je kunt natuurlijk zeggen: "Laten we hier verder geen punt van maken, want het geeft zoveel verwijdering met andere mensen." Maar mensen, dit is de hoop van het evangelie! God verzoent alles en iedereen tot Zich door het bloed van het kruis. Er is hoop voor de hele schepping.

Op het moment dat je daar voorwaarden aan gaat koppelen of dit op welke wijze dan ook gaat weerspreken, is de clou weg. De essentie van de hoop is dat het voor iedereen is: onvoorwaardelijk en universeel. Op het moment dat je er weer een voorwaarde aan koppelt of het gaat beperken, dan heb je in feite het goede bericht verkwanseld. Paulus zegt: "Blijf daarop staan." Gefundeerd, standvastig, laat je er niet van afbrengen.

Dit is zo'n unieke boodschap. Vertel het maar eens. Ja, dan blijkt inderdaad dat op het moment dat je hierop staat, gefundeerd en standvastig, en je er niet van laat afbrengen, je automatisch in strijd komt. Als u zegt: "Dat geloof ik niet," test het dan maar eens uit. Ik houd er niet zo van om me op eigen ervaringen te beroepen, maar ik kan inmiddels uit enige ervaring spreken.

Het is zo geweldig. Laat je er niet van afbrengen. Paulus zegt van die hoop van het goede bericht dat jullie die horen en dat die geproclameerd wordt. Want u weet het: geloof is uit het gehoor. Paulus was geroepen om deze boodschap wereldkundig te maken onder de natiën en hij heeft het gesproken. De tegenstand die hij ondervond met dat geweldige evangelie dat hij predikte, was nog wel van een andere orde dan in deze tijd. Wij leven in een tijd met veel tolerantie. U zegt misschien dat dit een omstreden uitspraak is, maar toch: je kunt vrijwel alles zeggen. Ze kunnen je met de nek aankijken of zeggen: "Ga maar weg, jij hoort in onze gemeente of kerk niet meer thuis." Prima. Maar een paar eeuwen geleden belandde je hiervoor nog op de brandstapel. Wat dat betreft leven we in luxe tijden. We moeten niet zeuren over tegenstand. Is dat het lijden? Afwijzing is aanwijzing. Strijd is strijd, maar dan nog.

Paulus zegt: dat is die boodschap, de hoop van het goede bericht die jullie horen en die geproclameerd wordt onder elk schepsel onder de hemel, waarvan ik, Paulus, een dienaar ben. Ik ben God dankbaar dat hij dit allemaal heeft mogen optekenen, zodat we ons daar in deze tijd volledig op kunnen oriënteren.

Geworteld, Opgebouwd en Overvloeiend in Dankzegging ↑ hoofdstukken

Ik ga even een hoofdstuk verder in diezelfde brief, dan komen we dus in Kolosse 2. Daar schrijft Paulus weer een soortgelijke metafoor en dan zegt hij in vers 6: "Zoals jullie dan Christus Jezus de Heer aanvaard hebben — of ontvangen hebben — wandelt in hem." Wat bedoel ik daarmee? Je hebt die boodschap gehoord, en wat doe je daar dan vervolgens mee? Nou, je wandelt in die boodschap. En dan volgt dat in drie aspecten. Hij zegt: "geworteld zijnde". Dat is het idee van bijvoorbeeld een boom. Die staat ook, maar die staat werkelijk niet alleen óp de grond, maar staat erín, namelijk geworteld. Hij onttrekt zijn voeding daaraan.

Ik heb trouwens van een Boskoopse kweker wel eens gehoord — het is trouwens vrij algemeen bekend — dat als een boom zijn wortels ontwikkelt, die juist ontwikkeld worden aan de kant van waaruit de wind altijd komt. Wim, je zit hier, je ziet het hè? Ja, klopt, oké ja. Dat is zo'n Boskoopse kweker. Maar juist daar van waar de strijd komt of van waar de tegenwind komt, daar is het noodzakelijk dat je geworteld bent.

Afijn: geworteld én opgebouwd. Dat is een ander idee; dan denk je aan een gebouw. Een gebouw wordt gebouwd, maar dat moet ook gefundeerd zijn. "Geworteld, opgebouwd, bevestigd worden." Dat is weer de gedachte dat het vaststaat, maar het wordt bevestigd. Dat wil zeggen: het wordt vastgesteld. Des te meer kom je erin vast te staan. Solide, want dat is zo belangrijk. We leven in een tijd waarin alles beweegt. Els had het over turbulentie. Alles beweegt, en wat staat er nog vast? Allerlei wind van leer komt van alle kanten op ons af. Dan is het zo belangrijk dat je gewoon grond onder de voeten hebt, dat je weet hoe de vork in de steel zit. Dat is op zich al uniek hoor, als je die rust kunt hebben en beleeft om vast te staan.

Paulus zegt: geworteld, opgebouwd en bevestigd wordt het in het geloof. Niet in werken, maar in het geloof. In het vertrouwen op wie Hij is en wat Hij doet. Want dat is het geweldige van het Evangelie. Het Evangelie is geen moralistische boodschap van wat jij of ik moeten doen — oh, wat een muziekinstrumenten hier allemaal, joh — nee, het vertelt niet wat wij moeten doen. Het vertelt gewoon wie God is en wat Hij gedaan heeft, wat Hij doet en wat Hij gaat doen. Alsjeblieft, dat kan niet stuk, hè? Dat is daarom ook zo geweldig; daar kan ik op staan. Want op het moment dat het iets te maken heeft met mijn wandel, dan wankelt het alweer. Of met mijn gevoelens. 'Emotie' zegt het al: motion, beweging. Dat beweegt, alles beweegt. Maar hoe geweldig is het dat er iets is wat vaststaat.

God heeft het eerste woord en Zijn woord staat vast. Hij heeft ook het laatste woord. Als je daarin vastgesteld wordt, zoals Paulus zegt: "zoals jullie werd onderwezen." Het woord dat zij hadden vernomen, het woord zoals Paulus dat ook gepredikt had. En dan zegt hij er nog bij: "overvloeiende in dankzegging." Dat overvloeien heeft denk ik alles te maken met het feit dat het de mond uitgaat. Kijk, je bent dankbaar. Dankbaarheid is een houding; dat is iets wat zich in het hart bevindt. Maar dankzegging is iets wat je uitspreekt. "Overvloeiende in dankzegging" wil zeggen dat dankbaar zijn niet alleen maar een houding in het hart is, maar dat je er ook van spreekt. Je mond spreekt van dat wat je hebt ontvangen.

En die dankbaarheid is trouwens ook heel uniek, want er wordt zoveel geklaagd, toch? Terecht of ten onrechte, daar gaat het me nog niet eens om, maar er wordt zoveel geklaagd — en dan gebruik ik nog een net woord. Hoe heerlijk is het dan, en wat een uitkomst, als er mensen zijn die dankbaar zijn. Ja, al was het maar omdat ze nog een GOD met allemaal hoofdletters kennen, die alles vast in handen heeft. Bij wie er nooit iets misgaat, die mij geeft wat ik nodig heb en die daar ook absoluut garant voor staat. Voor staat, ja. Ja, overweeg het maar. Je gaat dan toch vanzelf stralen? Je wordt dankbaar en spreekt het ook uit. Ja, dat is dat 'staan' ook: overvloeiende in dankzegging.

Standvastig en Onverzettelijk Door de Opstanding ↑ hoofdstukken

Nou, dan neem ik u tenslotte nog mee naar 1 Korinthe 15, het laatste vers. Dit laatste vers volgt op een lang hoofdstuk waarin Paulus op een magistrale wijze het feit van de opstanding had uiteengezet. Paulus was zelf een ooggetuige van de Opgestane en hij zegt: "Ik niet alleen. Sterker nog, ik was de laatste." Hij wijst erop dat er honderden andere mensen zijn; vraag het ze maar na. In die dagen waren de meesten van hen nog in leven. Zo stelt hij alles vast. Kortom, we hebben het gewoon over een historisch feit.

Dat is één ding, maar vervolgens gaat het om de betekenis van dat historische feit. De steen van het graf is weggewenteld en het graf is leeg. Dat was trouwens ook een onomstreden feit, want zelfs de vijanden hebben dat nooit ontkracht. Dat kon sowieso niet, maar het is ook nooit met succes bestreden. Dat graf was daar neergezet, de steen was weggewenteld en Hij leeft!

Denk aan de geweldige consequenties daarvan, waar ik zojuist ook al aan refereerde toen we het over Romeinen 10 hadden: God heeft Christus Jezus uit de doden opgewekt. Hij is de Eersteling; de dood is overwonnen. Nu zongen er in Korinthe echter andere berichten en beweringen rond die dat probeerden te ontkrachten of te betwijfelen, en Paulus bevestigt de gelovigen daar weer in. Vandaar ook dat hij letterlijk zegt — in de meeste vertalingen komt het niet helemaal goed uit de verf, maar er staat: "word standvastig". Dat suggereert dat ze het op dat moment niet waren. Ze stonden er wel in, maar dat is een mooi, subtiel verschil: ze stonden wel, maar een beetje wiebelig. Ja, dan sta je wel, maar daar is ook alles mee gezegd. Standvastig wil gewoon zeggen: hoeveel tegenstand, tegenwind of vijandigheid er ook op je afkomt, je blijft staan.

Daarover spreekt Paulus: "Zo dan, mijn broeders, geliefden, word standvastig. Onverzettelijk daarin." Ik weet dat deze eigenschap soms als negatief wordt opgevat, als er over je karakter verteld wordt dat je onverzettelijk bent. Maar Paulus zegt: word het maar als het gaat om deze dingen. Onverzettelijk. Natuurlijk weet ik dat er dingen in het leven zijn waar je je een beetje flexibel zou moeten opstellen, allemaal tot je dienst. Maar dít is iets waar je op stáát, ook al zegt de hele wereld dat je gek bent. Want je bent natuurlijk een dorpsgek als je gelooft dat een dode uit het graf werd opgewekt. "Laat me niet lachen man, dat is zo bizar." Nou, dan ben ik zo’n gek. En er zitten nog veel meer gekken hier in de zaal. Om elkaar een hart onder de riem te steken komen we bij elkaar. Maar het is simpelweg een historisch feit. Het is zo geweldig: zou Hij die hemel en aarde gemaakt heeft niet in staat zijn een dode levend te maken? Als je de vraag zo stelt, dan zeg je: "Sorry, wie is er nu eigenlijk gek?" Natuurlijk kan Hij dat. Als er een God is, dan is dit — sorry dat ik het een beetje raar zeg — geen kunst. Sterker nog, als er een God is, dan kan het eigenlijk ook niet anders. Want je denkt toch niet dat een God een schepping maakt en dat dit het allemaal is? Nee, Zijn werk is nog lang niet af.

Wat wij hier kennen, is trouwens nog niet eens leven. We noemen het wel leven, maar eigenlijk is het geen leven, het is sterven. We zijn bezig dood te gaan. Dat is meestal een langdurig proces van tachtig of negentig jaar, maar je bent bezig dood te gaan; we zijn stervelingen. Maar Paulus heeft het over Leven. Leven met allemaal hoofdletters, dat de dood achter zich heeft, onvergankelijk is, krachtig en heerlijk. Dat is waar Paulus het over heeft. Dat heeft God weggelegd voor de hele schepping, voor de hele mensheid. Zoals in Adam allen sterven, zo zullen in Christus allen worden levend gemaakt. Oké, ieder in zijn eigen rangorde, maar het feit staat. Dit is geweldig! De lente is begonnen. Wij hadden net de winter hier op het podium staan, maar de lente is begonnen en wij spreken van leven. 'Pasen' betekent eigenlijk 'het passeert', het gaat voorbij. Dit leven wat wij leven noemen, gaat voorbij, maar het Leven met hoofdletters triomfeert. God zegt: "In mijn Zoon ligt dat allemaal vast, blijf daarin staan."

Dat is een volstrekt unieke boodschap. Het is ook geen religie; dit is gewoon een bericht, een mededeling. Maar ik zal u vertellen: op het moment dat dit hier in het hart is gearriveerd — gewoon puur, zonder er iets van af te doen — dan gaat het zijn werk doen. Want het Woord is licht, en wat doet licht? Het laat je stralen. Het Woord is licht, het Woord is een tweesnijdend zwaard. Dat Woord hoef je ook niet te verdedigen, dat is ook zo mooi. Een zwaard is niet een ding om te verdedigen; nee, het is een instrument om juist mee te verdedigen. Spreek dat Woord en het bewijst zijn eigen kracht.

Word dus standvastig en onverzettelijk in die boodschap dat de dood wordt tenietgedaan. Let op: de dood is overwonnen, dat is een feit en inmiddels ook geschiedenis. Maar de dood wordt tenietgedaan, dat wil zeggen dat er een moment zal komen dat er geen dood meer is. Hoe? Wel, omdat God alle doden levend gemaakt heeft. Dat is de boodschap: standvastig, onverzettelijk, altijd overvloedig in het werk van de Heer.

Let goed op, er staat niet: "het werk vóór de Heer". Dat is een groot verschil. Het werk vóór de Heer zou het werk zijn dat wij voor Hem doen, maar dat staat hier niet. Er wordt gesproken over het werk van de Heer. Het is namelijk het werk wat Hij doet. Hij heeft Zijn Woord gegeven, dat Woord komt in ons hart, het vervult ons en dat gaat zijn werk doen. Paulus verwijst daar ook naar in hoofdstuk 15 vers 10. In hetzelfde hoofdstuk zegt hij: "Gods genade is aan mij niet tevergeefs geweest." Dan vergelijkt hij zich even met zijn collega-apostelen en zegt hij: "Ik heb meer gearbeid dan zij allen." Maar hij voegt er direct aan toe: "Niet ik hoor, maar de genade Gods die met mij is." Kijk, dat zijn de verhoudingen. Paulus was gewoon een instrument in Zijn handen. Hij doet het werk, Hij gebruikt ons. Dat is mooi, als Hij jou wil en kan gebruiken.

En dan dat 'overvloedig'. Ik denk dat dat ook alles weer te maken heeft met waar we het over hadden: overvloedig doordat het Woord in ons hart geplaatst is. Daarom spreken we ervan. "Ik heb geloofd en daarom spreek ik," zoals in 2 Korinthe 4 staat. Er zit muziek in. Het Woord gaat zijn werk doen en het wordt verspreid; daar is het immers een goed bericht voor.

Paulus zegt erbij — en ik mag niet verder gaan — "Wetende dat jullie moeite, jullie arbeid niet vergeefs is, niet ijdel is in de Heer." Wees daar maar gewoon van overtuigd. Inderdaad, het geeft moeite en het geeft tegenstand, dat is waar. Maar weet dat het Woord zo groot is. Ik heb expres dat plaatje erbij gedaan van zaad dat je in de aarde stopt. Dat Woord is namelijk een zwaard, een hamer en een licht, maar het is ook zaad. Dat wil zeggen: het heeft kiemkracht. Het is een woord over leven, maar het is ook een woord ván leven, een levend woord. U begrijpt nu toch waarom het een levend woord is? Omdat het gaat over Iemand die de dood heeft overwonnen.

En in wie het leven gegarandeerd is voor elk mensenkind... nou, dat heeft kiemkracht hoor! En het mooie is: je strooit het uit. Dat is wat je met zaad doet; dat moet je niet gewoon voor jezelf bewaren. Hoeveel mensen zijn er niet die hier zo’n behoefte aan hebben? Een woord van hoop bij alle hopeloosheid die er is, en onvastheid.

Dit is zo geweldig. En daarom: strooi het maar uit. Er is genoeg hoor! Kijk, voor een heleboel dingen geldt: als ik een appel heb en ik geef die aan u, dan hebt u die appel en ik niet meer. Maar als je het woord doorgeeft, het goede bericht doorgeeft, ja, dan hebt ú het, maar dan ben ík het niet kwijt.

Nee, dat is het geweldige: het vermeerdert zich. Je deelt het en daardoor vermeerdert het zich alleen maar. Het heeft kiemkracht, het is een levend woord. Spreek ervan, sta erop. Amen.

🎧 ik stá erop!
Delen: