▶ 00:00 Introductie: de Brief aan Timotheüs en de Gelukkige God ↑ hoofdstukken

Ook van mijn kant een hartelijke goedemorgen allemaal. Zoals u ziet, wordt het een prachtig onderwerp: een stil en rustig leven leiden. We doen dat hier onder het genot van... mijn broer heeft zojuist al het een en ander daarover verteld en ik zie dat we hier nog net niet als haringen in een ton zitten, maar de zaal is zeer goed vertegenwoordigd.

Een stil en een rustig leven leiden: deze uitdrukking is ontleend aan 1 Timotheüs 2. Ik denk dat er over deze uitdrukking en de betekenis ervan heel veel misverstanden bestaan. Meestal is de gedachte dat wij bidden en voorbeden doen met het oogmerk dat God het zo bestuurt dat wij met rust gelaten worden. Ik ga u vanmorgen uitleggen dat dit niet de gedachte is.

Laat ik u meenemen naar het gedeelte zelf. In 1 Timotheüs 2 schrijft Paulus een persoonlijke brief aan zijn veel jongere medewerker Timotheüs. Vanuit het boek Handelingen kennen we de achtergrond van Timotheüs; we weten wie hij was, wie zijn moeder was en hoe Paulus hem op zijn reizen heeft ontmoet. Timotheüs is met Paulus meegegaan en tot aan het einde van Paulus’ leven zijn zij zeer nauw bij elkaar betrokken geweest. Het is zelfs zo dat het geestelijke testament van Paulus, de tweede Timotheüs-brief, aan deze man gericht is. Hoewel, tegen die tijd was hij inmiddels waarschijnlijk ook niet echt meer een jongeman.

Paulus vertelt in deze persoonlijke brief, die wij als het ware over zijn schouder meelezen, buitengewoon belangwekkende dingen. Hij had zojuist gesproken over het goede bericht, het evangelie dat hem was toevertrouwd. In hoofdstuk 1 vers 11 noemt hij dat het evangelie van de heerlijkheid van de gelukkige God.

God heeft alles in de hand en Hij heeft een geweldig plan, zoals we zojuist ook hebben gezongen in het lied over God en God alleen. Niemand kan Zijn plan veranderen. God heeft een voornemen en Hij werkt dat plan uit via een perfect tijdpad. Vandaar ook dat Hij de God is – met alle hoofdletters – die gelukt wat Hij Zich ten doel gesteld heeft. Dat is ook precies de betekenis van het woord gelukkig: Hij is de God bij wie gelukt wat Hem voor ogen staat.

Dat is een geweldig besef. Hij tast nooit mis en er gaat bij Hem nooit iets fout. Hij heeft het allemaal geweldig in handen. Alleen al die wetenschap is een evangelie, een blijde tijding. Voor ons als kleine creatuurtjes is dat een geweldige, solide wetenschap waar je op kunt bouwen en op kunt rusten. Want wat weten wij nou eigenlijk? Er kan zomaar paniek in de tent zijn in je persoonlijk leven, waarbij je denkt dat alles uit de hand loopt. Dan is het een enorme zekerheid te weten dat Degene die alles overziet – niet alleen heel Zijn schepping, maar ook alle tijden die aan ons voorafgegaan zijn en die nog gaan komen – de situatie kent als geen ander. Tot in het kleinste detail en tot in de grootste verbanden weet en kent Hij alles. Dat is de gelukkige God. Een geweldige tijding. Paulus had daarover nog veel meer te vertellen, ook in verband met de omstandigheden waarin Timotheüs verkeerde.

▶ 04:25 Oproep tot Gebed en Dankzegging voor Alle Mensen ↑ hoofdstukken

En dan haak ik aan in hoofdstuk 2 vers 1. Paulus zegt daar: "Ik roep dan allereerst op..." – niet eens zozeer 'jou' allereerst, maar gewoon in het algemeen dat oproepen. In veel vertalingen staat daar "ik vermaan u", en vanuit het oude Nederlands is daar misschien helemaal niet zoveel mis mee, maar ik moet er wel meteen bij zeggen dat de klank van het woord vermanen in het huidige Nederlands een bijsmaak heeft gekregen. Je ziet daarbij vooral dat opgeheven vingertje voor je: "Kijk maar uit, ik vermaan jou!"

Het idee van het Griekse woord is echter anders. Het Griekse woord is parakaleo. Para kennen we als het voorzetsel "naast" en kaleo heeft te maken met roepen. Het woord ekklesia heeft daar ook mee te maken, want dat is "uitroepen" of een "uitroepsel". Te midden van die hele grote massa, te midden van die grote school vissen om het zo te zeggen, wordt daar een haring of een tonijn uitgeselecteerd. Dat heeft ook te maken met dat roepen.

Maar bij parakaleo gaat het dus om "naast-roepen". Ik heb expres dit plaatje erbij gezet, want soms zegt een plaatje meer dan duizend woorden. Het is eigenlijk wat supporters doen. Deze gasten op de foto zijn aan het wielrennen en dan heb je supporters langs de kant. Wat doen mensen in een stadion? Ze roepen, maar ze staan er naast. Ze hebben een functie, een hele belangrijke functie zelfs: zij roepen ernaast. Wat de inhoud ook is – of het nu een fluitconcert is of een aanmoediging – het is in ieder geval een uiting van intense betrokkenheid. Dat is dat naastroepen. En dat geeft perfect de betekenis weer van parakaleo. Soms wordt het vertaald met troosten of oproepen, maar denk aan dat naastroepen.

Met deze gedachte zegt Paulus: "Ik roep dan allereerst op" of "ik moedig aan in de allereerste plaats". Dat "allereerste" betekent natuurlijk dat voordat ik nog veel meer dingen ga vertellen, ik in ieder geval dit gezegd wil hebben en jou daartoe opgeroepen en aangemoedigd wil hebben. Waartoe roept hij dan op? Hij gebruikt vier termen in verband met gebed. Al die termen hebben een specifieke betekenis, hoewel ik erbij moet zeggen dat er in dit geval bij de eerste drie woorden – smeekbeden, gebeden en voorbeden – veel overlap is. De betekenissen zijn voor een groot gedeelte gelijk en komen met elkaar overeen; er zijn vooral accentverschillen. Smeekbeden heeft vooral te maken met de intensiteit waarmee gebeden wordt. "Gebed" is het algemene woord en een voorbede doe je altijd voor een ander. Een voorbede doe je niet voor jezelf, maar is iets wat voor anderen gedaan wordt.

Welke vorm van gebed er ook is, het gaat om wat je naar God toe brengt, want dat is bij gebed altijd de gedachte: je spreekt tot God. En het laatste woord is misschien wel de climax van deze reeks: smeekbeden, gebeden, voorbeden en dankzeggingen. Er moeten dankzeggingen gedaan worden ten behoeve van alle mensen. Je kunt bidden, je kunt voorbeden doen, maar het is pas af wanneer je daarbij ook de dankzegging hebt. Dat woord dankzegging is in het Grieks eucharistia. Daar zit het woordje charis in, en dat is het woord voor vreugde, maar eigenlijk ook voor gunst of genade. Het is vreugde om niet. En daar zeg je dank voor.

Het woord eucharistia is eigenlijk een schitterend woord. Het zegt veel meer dan ons woord dank, want er ligt in besloten dat je spreekt van vreugde die je om niet ontvangt. Je ontvangt iets wat je niet verdient en waar je geen aanspraak op kunt maken. Dat is heel anders dan bij salaris. Salaris is afgesproken en dat krijg je; daar hoef je in wezen niet eens "dank u wel" voor te zeggen, want het is iets wat je kunt claimen. Maar eucharistia heeft altijd te maken met iets wat je ontvangt zonder dat je daar aanspraak op kunt maken.

Waar het natuurlijk vooral om gaat, is dat dit geldt voor álle mensen. Als ik het zo zeg, dan is dat een wijze waarop wij dat in het Nederlands uitdrukken waarin verbazing ligt besloten. Als we het hebben over alle mensen, en zeker als dat uit de mond van Paulus komt: mensen, álle mensen! Daar is wat over te vertellen, want het accent ligt in deze zinsnede inderdaad op alle mensen, zonder onderscheid. Natuurlijk kun je zeggen: "Ik ken toch niet alle mensen?" Nee, wij individueel niet. Wij kunnen in absolute zin natuurlijk geen dankzegging en voorbeden doen voor alle mensen individueel, dat is waar. Maar zonder onderscheid kunnen wij de mensen bij God brengen en Hem daarvoor ook danken.

Waarom is dat "alle mensen" zo belangrijk? Dat gaat Paulus in de navolgende verzen uitleggen. Dat heeft namelijk alles te maken met de wijze waarop wij God kennen. Laat ik alvast eventjes vooruitlopen – ik kom er straks nog wat uitgebreider op terug: God is de Redder van alle mensen. God wil dat alle mensen gered worden. God heeft namelijk een plan met heel Zijn schepping en met alle mensen, wie zij ook zijn. Wij als gelovigen, wij die uitgeroepen zijn, wij weten daarvan. Wij kennen Hem nu al. Er komt een moment dat iedereen dat gaat belijden en dat iedereen zich voor Hem zal neerbuigen, voor God en God alleen. Maar wij kunnen dat nu al doen. Wij weten dat al; ons hart is daar nu reeds voor geopend. En dan ben je inderdaad een eersteling, een vooruitloper.

Waarom die smeekbeden, gebeden, voorbeden en dankzegging voor alle mensen? Omdat God heel de mensheid op het oog heeft en liefheeft. Als je daar weet van hebt, dan kun je ook doen wat Paulus zegt in Romeinen 12: "Heb het goede voor met alle mensen." Of een vers later: "Houd zo mogelijk, voor zover het van u afhangt, vrede met alle mensen." Die houding, die houding van vrede ten opzichte van iedereen, daar gaat het om. Het kan zijn dat niet iedereen het goede met jou voorheeft en ruzie met jou maakt. Oké, dat heb je niet in de hand. Maar voor zover het van jóu afhangt: heb vrede met alle mensen.

Daarin ligt de wetenschap besloten dat er een God is die wil dat alle mensen gered gaan worden. En omdat er maar één God is, gaat Hij dat ook realiseren. Zonder onderscheid, hoeveel partijen er ook in de wereld zijn en ongeacht de natie waartoe je behoort. Of je nu Nederlander bent of welke nationaliteit dan ook hebt, of je nu van een bepaalde partij of een bepaalde politieke richting bent: dat soort onderscheidingen die in de wereld heel erg belangrijk zijn, zijn voor ons volstrekt onbelangrijk. Die dingen spelen geen rol. Vandaar ook dat wij datzelfde hart dat God heeft voor alle mensen, weerspiegelen in ons gebedsleven. Wij bidden net zo goed voor alle mensen zoals wij Hem ook danken voor alle mensen. Laat ik om mijn punt te maken even verder gaan.

▶ 14:19 Overheden en Hooggeplaatsten Zijn Door God Gesteld ↑ hoofdstukken

Vervolgens komen we bij vers 2, want dan ga je de tekst ook in zijn context begrijpen. Want hoezo alle mensen? Paulus gaat dat hier specificeren door twee categorieën een speciale vermelding te geven. Eerst had hij gezegd dat er smeekbeden, gebeden, voorbeden en dankzeggingen gedaan moesten worden ten behoeve van alle mensen, en nu zegt hij specifiek: ten behoeve van koningen en allen die in superioriteit zijn.

Die weergave hebt u misschien nog niet zo vaak gelezen. In de NBG-vertaling staat 'alle hooggeplaatsten' en de Statenvertaling vertaalt het met 'allen die in hoogheid zijn'. Met name die laatste weergave geeft precies weer wat het is: ze zijn hoog in hoogheid, ze zijn superieur in macht en in volmacht, in datgene waarover zij kunnen beschikken. Ik bedoel, het gaat er niet om dat ze als mens meer waard zijn; nee, ze hebben een positie van macht en autoriteit. Ze zijn superieur en hebben het dus voor het zeggen.

Een koning is daarbij een speciale categorie, maar terwijl Paulus die koningen noemt, maakt hij de kring meteen veel breder: allen die in superioriteit zijn. Daarin zijn trouwens ook weer allerlei niveaus. Je hebt de lokale superieuren, zoals in de gemeenteraad, en je hebt de regionale, provinciale, nationale en zelfs internationale superieuren. Eigenlijk kom je iedere keer een treetje hoger in de superioriteit, wat wil zeggen in het terrein waarover zij beschikken en waar zij autoriteit uitoefenen. Hoe kleiner het gebied, hoe lager de treden in die piramide.

Paulus roept ons op om voorbeden, gebeden en dankzeggingen te doen voor alle mensen, voor de hele maatschappij en welke groep dan ook, zonder enig onderscheid. Dat geldt voor alle mensen, en speciaal voor de koningen en nog breder voor allen die in superioriteit zijn. Daarmee wordt gezegd dat het de machthebbers betreft; het gaat over de situatie in de maatschappij. Wie hebben het daar voor het zeggen? Er zijn immers allerlei richtingen en groepen die tegenover elkaar staan en onvrede hebben met elkaar, en ook daar zijn dan weer machthebbers en autoriteiten.

Weet u wat Paulus daarover leert? Hier in de brief aan Timotheüs veronderstelt hij het, maar in de Romeinenbrief, in Romeinen 13, lees je dat er geen autoriteit is dan onder God. God heeft al die machthebbers daar geplaatst. Ook Petrus zegt in zijn brief, in 1 Petrus 2 vers 13, iets gelijkluidends. Hoewel hij een heel andere doelgroep had, de besnijdenis, schrijft hij: "Onderschikt u aan alle menselijke instellingen om de wil van de Heer; hetzij aan de keizer als opperheer, hetzij aan de stadhouders als door hem gezonden tot bestraffing van boosdoeners maar tot lof van wie goed doet."

Het gaat erom dat al die menselijke instituties en instellingen er zijn, en het is aan ons totaal niet om daar een oordeel over te geven. God stelt hen aan, God beschikt dat en Hij heeft de autoriteiten zo hun plaats gegeven. Het is een geweldige gedachte dat de overheden er zijn door God. Dat vinden wij misschien wat moeilijk te verteren omdat wij democratisch denken. Wij denken dat die overheden verantwoordingsschuldig zijn aan het volk dat hen gekozen heeft, maar in de Bijbelse gedachte is dat niet zo. De Bijbelse gedachte is dat God hen daar heeft neergezet en dat zij verantwoordingsschuldig zijn aan God, onder wiens autoriteit zij staan. Ze zijn geen verantwoording schuldig naar degenen over wie zij regeren, maar naar Degene die hen in die positie gesteld heeft.

Die gedachte is op zich al heel rustgevend. Dat betekent namelijk dat wij als onderdanen – en dat geldt trouwens voor elke ziel, het is niet eens specifiek voor gelovigen alleen – ons zouden onderschikken. Paulus zegt immers in Romeinen 13 dat elke ziel zich zou onderschikken aan de overheden die boven hem staan. Want er is geen overheid dan onder God, en de overheden die er zijn, zijn van Gods wege gesteld. Dat is een duidelijke waarheid. God stelt ze aan en als het Hem niet bevalt, dan maken ze weer plaats. Heel simpel. Jesaja heeft daar een mooie beeldspraak voor: Hij blaast en dan zijn ze weer weg. Zo gaat dat in de wereld; je staat in een superieure positie en er hoeft maar iets te gebeuren of je macht is weer weg. Dat is onze zorg niet. Paulus zegt dat wij zouden bidden en dankzeggingen doen voor alle mensen, ten behoeve van koningen en allen die in superioriteit zijn.

Het mooie van deze oproep, en vooral ook van de timing, is dat dit geschreven is in de dagen van keizer Nero. Hij was de vijfde keizer in het Romeinse Rijk en een achterkleinkind van de befaamde keizer Augustus. Maar Nero is de meest beruchte keizer. Hij heeft slechts veertien jaar geregeerd, maar dat was lang genoeg voor de meeste mensen. Hij regeerde van het jaar 54 tot 68. Ongeacht wanneer deze brief precies geschreven is – daar zit wat marge in – was het in ieder geval in de dagen van keizer Nero. Hij is vooral berucht geworden vanwege de enorme vervolgingen van de Joden en de christenen. De wijze waarop hij dat deed was afschuwelijk; ik heb er gisteravond nog het een en ander over gelezen en het was werkelijk afgrijselijk.

En dan moet je bedenken dat Paulus zegt dat we zouden bidden en danken voor allen die in superioriteit gezeten zijn, wie ze ook zijn. Dat geldt dus ook voor keizer Nero, die in die dagen aan de top stond van alle menselijke instituties. Het is nogal wat dat je voor zulke mensen bidt en voor hen dankt. Of dat nu een Nero is die zulke enorme vervolgingen in gang gezet heeft en een schrikbewind voerde, of dat het veel betere machthebbers zijn: ze zijn door God daar gesteld. Daar moet je eens goed over nadenken. Waarom is dat zo belangrijk? Wel, zegt Paulus over de motivatie:

▶ 23:57 De Werkelijke Betekenis van een Stil en Rustig Leven ↑ hoofdstukken

"Opdat wij stil en rustig ons leven zouden doorbrengen in alle eerbied en eerbaarheid." Zoals ik in het begin van mijn toespraak al opmerkte, wordt dit bijna altijd zo uitgelegd alsof wij zouden bidden voor de overheden en allen die in superioriteit zijn met als oogmerk dat die overheden ons met rust zouden laten. De gedachte is dan dat wij een stil en rustig leven hebben doordat wij niet door hen lastiggevallen worden. Maar ik ga u vertellen dat dit niet de achterliggende gedachte is.

Overigens wil ik daar wel bij zeggen dat het een geweldig voorrecht is dat wij hier nu gewoon bij elkaar kunnen zijn in vrijheid, zonder dat we lastiggevallen worden door de overheden. Dat is een buitengewoon voorrecht, afgezien van alle andere omstandigheden in Nederland. Als er één soort mensen is die reden heeft om God te danken voor degenen die in superioriteit gezeten zijn, dan zijn wij het wel. Ik hoor sommige mensen al zeggen: "Je weet niet wat er allemaal misgaat in Den Haag." Dat soort geluiden hoor ik ook wel eens, maar feit blijft dat wij in buitengewoon voorspoedige omstandigheden leven.

Toch gaat het hier niet om het feit dat de overheden of degenen die in superioriteit zijn ons met rust laten. Het gaat erom dat wij een stil en rustig leven leiden omdat wij ons niet druk maken over de situatie van alle mensen en over degenen die in hoogheid gezeten zijn. Dat is een wezenlijk verschil. Paulus zegt dat wij bidden voor hen, voor alle mensen en ook voor degenen die in hoogheid gezeten zijn. Allemaal, zonder enige uitzondering. God heeft hen daar neergezet en wij bidden voor hen. Dat betekent dat wij onze stem gebruiken naar God toe en het verder allemaal aan Hem over laten. We geven het in vertrouwen aan Hem.

Dit vertrouwen brengt rust voort. Een stil en gerust leven heeft te maken met de houding die wij innemen, niet met de houding die de overheden naar ons toe hebben. Laat ik u twee dingen zeggen over de gedachte dat de overheden ons met rust zouden laten. In de eerste plaats is dat helemaal niet de normale of gebruikelijke gang van zaken in de wereld. Zoals wij hier van overheidswege met rust gelaten worden, is een hoogst ongebruikelijke situatie. Zelfs nu, en zeker in de dagen van Paulus, is het uitzonderlijk dat je vrijheid geniet en in een tolerant land mag wonen. Paulus zegt trouwens ook in de Timotheüs-brief dat allen die in Christus Jezus godvruchtig en eerbiedig willen wandelen, vervolgd zullen worden.

Paulus wist waar hij het over had. Hij werd vervolgd, meestal vanuit godsdienstige zijde, waarbij de plaatselijke overheden werden opgeruid zodat hij alsnog in de gevangenis belandde. Uiteindelijk is Paulus in Rome geëxecuteerd; de tweede Timotheüs-brief is geschreven vlak voordat hij daar ter dood gebracht zou worden. Dat is dus wat de superioren met hem hebben gedaan, en dat is geen ongewone situatie. De Heer Jezus had immers al tegen de twaalf gezegd: "In de wereld zullen jullie verdrukking hebben." Dat is de normale situatie. Je leeft in een boze aion en je moet niet denken dat het de gangbare weg is dat je een zorgeloos, rustig leventje kunt leiden. Dat is wel wat we graag begeren, maar het is niet de gebruikelijke gang van zaken.

Het tweede punt is dat het ook qua woordgebruik niet klopt. Het woord voor 'stil' dat hier gebruikt wordt, komt maar één keer voor, dus dat kun je niet gebruiken voor vergelijkend onderzoek in de Schrift. Maar als u een concordantie pakt en kijkt naar waar het woord 'rustig' gebruikt wordt, dan ziet u dat dit tien keer voorkomt in het Nieuwe Testament. In dit hoofdstuk zien we het ook in vers 11, waar Paulus over de vrouwen zegt dat zij zich rustig zouden houden. Ook daar is de gedachte niet dat zij met rust gelaten worden, maar dat zij zelf een rustige houding aannemen. Het duidt altijd op de houding van vrede en kalmte van de betrokkene zelf.

Dat is dus iets heel anders dan dat wij met rust gelaten worden door externen. Die garantie is er niet, maar er is wel een andere garantie en dat is een veel mooiere rust en stilheid. Een stil en gerust leven is niet wat de wereld, de maatschappij of de superieuren met ons doen; het is hoe wij in de wereld staan. Wij leven stil en rustig omdat we het allemaal overgeven aan God. We bidden voor alle mensen en voor al die partijen die tegenover elkaar staan. Want zo gaat het in de wereld: er is zoveel rumoer, zoveel tumult, conflict, strijd en oorlog. Maar een gelovige heeft daar in die zin niets mee te maken.

▶ 30:58 De Gelovige als Ambassadeur in Deze Wereld ↑ hoofdstukken

Dat heeft nog een andere achtergrond, en dat is dat wij hier een missie hebben. Feitelijk zijn wij ambassadeurs. Weet je wat een ambassadeur eigenlijk is? Het is heel interessant om daar eens over na te denken. Eerst waren we haringen, en nu zijn we — dit is weer een ander beeld, maar het drukt iets heel moois uit — ambassadeurs. Een ambassadeur is iemand die een staatshoofd in den vreemde vertegenwoordigt. Dat drukt perfect uit waartoe wij hier zijn. Wij kennen iemand, de Koning; Hij is buitenlands, ja inderdaad. Hij claimt Zijn autoriteit in deze wereld nu nog niet, maar wij vertegenwoordigen dat Koninkrijk dat straks hier op deze wereld gevestigd wordt. Wij vertegenwoordigen dat Koninkrijk.

Paulus spreekt ook verschillende keren over dat woord 'gezant' of 'ambassadeur'. Dat is iemand met een missie. Wat doet bijvoorbeeld de Nederlandse ambassadeur in Madrid? Hij vertegenwoordigt het Nederlandse staatshoofd in Spanje. Hij rijdt wellicht in een Spaanse auto en hij koopt Spaanse producten; in veel opzichten heeft hij een Spaans leven, maar hij heeft één missie en dat is dat hij zijn regering in den vreemde, in het buitenland, op een waardige wijze vertegenwoordigt. De conflicten in Spanje zijn zijn zaak niet. Hij respecteert de overheden; als hij in Madrid rondrijdt, houdt hij zich gewoon aan de verkeersvoorschriften. Sterker nog, dat is heel belangrijk, want een ambassadeur mag niet in opspraak komen. Het is essentieel dat een ambassadeur zich waardig gedraagt. Hij respecteert de geboden en de instellingen van het land waar hij eigenlijk te gast is.

Maar hij bemoeit zich absoluut niet met de interne kwesties van het land. Als er een opstand of een revolutie is in het land van verblijf, dan gaat dat aan hem voorbij. Daar heeft hij verder geen boodschap aan. Die neutraliteit is heel belangrijk voor een ambassadeur, want hij heeft maar één taak: zijn staatshoofd en de regering in het buitenland te vertegenwoordigen. De interne kwesties die er spelen, gaan aan hem voorbij; daar mengt hij zich niet in.

Vandaar dat Paulus ook zegt dat we ons voor alle mensen, voor al diegenen die in superioriteit zijn, onderschikken en dat wij bidden en danken voor alle mensen, zonder enig onderscheid. Wij kiezen geen partijen. Dat is het idee. Denk daar eens over door. Op het moment dat je dat doet, dan heb je een stil en gerust leven. De conflicten die er zijn in de wereld, maar ook dat wat superieuren bedisselen en wat zij doen... daar heb je natuurlijk je mening over, dat mag ook. Maar een ambassadeur houdt zijn mond.

Trouwens, in het algemeen wordt weleens gezegd dat dit met ons democratisch gevoel misschien vreemd is. De Bijbelse gedachte is echter dat wij ons gewoon onderschikken aan de overheden die boven ons gesteld zijn. Zij zijn verantwoording verschuldigd aan God, niet aan ons. Maar goed, daar had ik het net al even over. Voor een ambassadeur is het van belang dat wij ons oriënteren op datgene waartoe wij geroepen zijn, namelijk een missie ten opzichte van alle mensen. Wij hebben namelijk een boodschap. We zijn gezanten om een boodschap uit te dragen voor alle mensen. Wij onderschikken ons aan de overheden in het land waar wij te gast zijn, wij schikken ons in de omstandigheden en kritiek is niet aan ons. Dat is precies wat een stil en rustig leven is.

Of het nu Joop den Uyl is — laten we hem even tutoyeren, de beste man is inmiddels natuurlijk al lang overleden — of een minister-president als Wim Kok, Mark Rutte, Jesse Klaver of Thierry Baudet: wij danken daarvoor. Ongeacht wie, dat maakt echt niets uit. Ik merk heel dikwijls dat gelovigen zich over dat soort dingen druk maken, maar realiseer je wel dat je een ambassadeur bent? Dat zijn de interne kwesties die hier in Nederland spelen, maar die voor ons totaal niet ter zake doen. Wij danken, en op het moment dat je dankt voor de overheden die boven ons gesteld zijn, heb je een stil en gerust leven. Dat is wat ik elk mens zou willen toewensen.

Voor een ambassadeur is het zelfs heel belangrijk om je waardigheid te bewaren. In diplomatieke termen betekent dit dat je heel omzichtig omgaat met de interne kwesties; daar wil je je niet in mengen. Dat is ook de betekenis van het woord diplomatiek: dat je je heel nadrukkelijk niet wilt bemoeien met die zaken. Je distantieert je daarvan en die neutraliteit is belangrijk. Het gaat er dus om je niet te mengen in alle interne aangelegenheden van de wereld. Dat is dat stille en rustige leven.

Ziet u dat dit onafhankelijk is van wat de overheden of de maatschappij met ons doen, of van wie er aan het bewind is? Daar kun je je voorkeur over hebben en daar kun je je mening over hebben, maar het is iets wat onze zaak niet is. En wat doen wij met onze stem? Wel, wij richten die naar God toe. Wij spreken tot God en danken God. Wij bidden tot God met betrekking tot alle mensen en tot allen die in hoogheid of superioriteit gezeten zijn. Maar hier op aarde houden we ons, als het gaat om de zaken van degenen die in hoogheid gezeten zijn, stil en rustig. Dat is het adagium.

Paulus zegt er ook bij: "in alle eerbied en eerbaarheid". In de NBG-vertaling staat hier "godsvrucht", wat niets met vrucht te maken heeft, maar eigenlijk weer uit het Duits komt: 'Gottesfurcht', een godsvreze eigenlijk. Het idee is dat je eerbied hebt. 'Eusebia' betekent letterlijk 'goede verering', in alle eerbied. Naar wie toe? Naar God en God alleen. Wij vereren Hem. Hoezo? Wel, Hij is de God die alles in de hand heeft, de gelukkige God, en Hij is ook de God die wil dat alle mensen gered worden. Wij hebben eerbied voor die God.

Eerbaarheid heeft te maken met het feit dat wij ambassadeur zijn en in feite ook een hoogwaardige positie hebben. Een ambassadeur is niet zomaar de eerste de beste — en dan kom ik toch weer terug bij die vaatjes haring natuurlijk. Dat is een bijzondere positie. Een ambassadeur is iemand die in een hele bijzondere positie verkeert, maar ook een missie heeft, en alles draait erom dat die missie vervuld wordt. Je mengt je niet in zaken die die missie in gevaar zouden brengen, waardoor je partij zou moeten gaan kiezen in deze wereld tussen al die groepen, conflicten en strijd die er is. Nee, want wij hebben een boodschap uit te dragen voor alle mensen. En die superieuren, ook als ze het niet goed doen? Dat is onze zaak niet. Als het ons gebed behoeft, dan bidden we dat tot God en we danken Hem daarvoor. Tegelijkertijd, altijd die combinatie.

Dat is dat stille en rustige leven in alle eerbied; een houding van respect ten opzichte van God, ontzag voor God en eerbaarheid. Er staat bij: "Dit is voortreffelijk en welkom voor God, onze Redder." Dit sluit natuurlijk aan op het voorgaande: die houding van een stil en gerust leven in alle eerbied en eerbaarheid, en dat wij bidden en danken voor alle mensen. Dat is voortreffelijk, ideaal, goed en aangenaam voor God, onze Redder. Hoezo? Wel, Hij is...

Dat is mooi, want hier wordt gezegd: Hij is onze Redder. Ja, maar als je even doorbladert naar hoofdstuk 4 vers 10 – en we kennen dat vers ongetwijfeld, want we komen hier bij het hart van het evangelie – dan staat daar: Hij is de Redder van alle mensen. De levende God en Redder van alle mensen, allermeest van gelovigen.

Hebben we weer dat onderscheid. De grote massa, de grote oogst gaat nog komen, maar er zijn eerstelingen. En dat zijn die mensen met een speciale positie. Nu eventjes in politieke termen: wij zijn ambassadeurs. Wij zijn vertegenwoordigers in den vreemde voor het Koninkrijk met allemaal hoofdletters.

En welke houding is voortreffelijk en welkom voor God, onze Redder? Onze Redder, maar ja, de Redder uiteindelijk van deze hele wereld. Wel, dat is die houding die zojuist in de eerste twee verzen was beschreven.

▶ 42:56 Gods Wil en Voornemen: de Redding van Alle Mensen ↑ hoofdstukken

Let even op, want het is van belang: Paulus motiveert in vers 3 en vers 4 feitelijk wat hij in vers 1 en 2 had gezegd. Hij zegt: "Dit is" – verwijzend naar vers 1 en 2 – "voortreffelijk en welkom voor God, onze Redder." Hoezo God onze Redder? Nou, Hij wil dat alle mensen gered worden. Dat is opmerkelijk, want "alle mensen" is precies de uitdrukking die Paulus in vers 1 ook bezigde, namelijk dat we zouden bidden en danken voor alle mensen, wie dan ook.

Kijk, voor een mens kun je altijd nog zeggen: "Ja, maar hoe kan ik nou bidden en danken voor alle mensen? Dat is relatief." Maar voor God niet. Ik bedoel, God wil dat alle mensen gered worden. Wat wil God? Nou, hier staat het. Dit is Gods wil. Alleen is het dan wel te hopen dat je weet wie God is. Het is wel mooi om dat eventjes te vermelden: als je kijkt in de verklaring van de Statenvertaling naar dit vers – ik weet het niet precies uit mijn hoofd te reproduceren, maar kijk het maar eens na bij 1 Timotheüs 2 vers 4 – dan staat er in de oude kanttekeningen: "Alle mensen betekent hier allerlei mensen." Men redeneert daar: als God zou willen dat alle mensen gered worden, dan zouden alle mensen ook gered worden. En aangezien men ervan uitgaat dat dit niet kan, heeft men van "alle mensen" maar "allerlei mensen" gemaakt. Dat hebben de Jehova’s Getuigen tegenwoordig trouwens ook gedaan; die hebben zelfs "allerlei mensen" in hun vertaling gezet. Maar het zijn gewoon alle mensen.

En weet je wat? Tegenwoordig, zeker in ons vaderland, is er een veel grotere categorie van evangelische christenen die zeggen: "Ja, God wil dat alle mensen gered worden, stuk voor stuk." Maar zij voegen daaraan toe: "Jij moet het ook willen; als een mens het niet wil, dan gebeurt het natuurlijk niet." Dat is het punt. Dus die leggen dat woord "allen" inderdaad letterlijk uit en zeggen inderdaad dat God wil dat alle mensen gered worden, maar zij maken God afhankelijk van de keuze en de toestemming die een mens geeft. Want als een mens het niet wil, dan gebeurt het niet. God kan dat wel willen, maar wie is dan God als Hij afhankelijk is van de keuze van een mens? Als de mens het laatste woord heeft, dan heb je miljarden goden. Daar komt het op neer.

We zullen het straks lezen, maar God wil dat alle mensen gered worden, en dat betekent gewoon: alle mensen. Ik raad u aan om eens een keertje een Bijbelstudie te doen over "alle mensen" in de brieven van Paulus. Dat is werkelijk zo geweldig verlichtend. Als je door zijn brieven bladert, kom je meteen bij hoofdstuk 5 van de Romeinenbrief. Daarin legt hij uit dat alle mensen zondaren zijn sinds Adam, en stervelingen. Zo worden ook in Christus, de laatste Adam, alle mensen gered en gerechtvaardigd. Alle mensen.

God wil dat alle mensen gered worden, en er staat nog bij: "en tot besef van waarheid komen." Dan kom je bij de vraag: welke waarheid? Wat dacht u van de waarheid dat God wil dat alle mensen gered worden? Dat is de waarheid. Soms zeggen ze in het Engels: "the key hangs by the door". Dat is in dit geval ook zo. Over welke waarheid heeft hij het nou gewoon? Over de waarheid die in dezelfde zin al vermeld werd: God wil dat alle mensen gered worden. Mensen moeten gaan beseffen wat deze waarheid is; dat moeten mensen weten en beseffen.

Jawel, maar er is een ambassade. Er is een ekklesia die deze boodschap uitdraagt en dat ook waardig doet. Zij mengt zich niet in de zaken van deze wereld, maar vertelt deze boodschap: dat God wil dat alle mensen gered worden. Dat moet verteld worden. Paulus zegt dan: "Want er is één God." Dan weet je meteen dat die andere verklaring – "God wil dat wel, maar als een mens het niet wil, dan gebeurt het niet" – niet klopt. Met andere woorden: God wikt en de mens beschikt? Nee, er is één God. Er is één God die alles plaatst, alles beschikt en de superieuren hun positie geeft. Hij heeft alles in handen en aan Hem kunnen we het allemaal met een gerust hart overgeven. Dat is dat stille en geruste leven.

En wat is de boodschap die we uitdragen? Nou, dat is gewoon de waarheid. Welke waarheid? God wil alle mensen. Die ene God die alles beschikt en plaatst, die wil dat alle mensen gered worden. De boodschap is zo verschrikkelijk simpel en ook zo logisch. God is een Redder. Hij is de Schepper, maar Hij is ook de Redder. Dat is wat Hij voornemens is. Die boodschap mogen wij uitdraagen en vandaar ook dat het zo belangrijk is om ons met de interne kwesties van deze wereld niet te bemoeien. We moeten ons daarin niet laten meeslepen, want dat zou onze ambassadepositie, onze diplomatieke positie, in gevaar brengen. Een stil en gerust leven. Want er is één God, één middelaar van God en mensen.

▶ 49:37 Eén God, Één Middelaar en de Losprijs voor Allen ↑ hoofdstukken

De mens Christus Jezus gaf Zichzelf tot een losprijs ten behoeve van allen. Het kruis dat in deze wereld stond, is het bewijs waarin God bevestigde: "Mijn Zoon heeft de prijs betaald." Voor wie? Voor heel het mensdom. God wil dat alle mensen gered worden; de prijs is voor allen betaald en Hij staat daar garant voor. En dat is het getuigenis bij gelegenheden. Wat is dat getuigenis precies, bij welke gelegenheid dat dan ook verteld en vermeld kan worden? Wel dit: het getuigenis van die ene losprijs die voor allen is betaald, vanwege die ene God die er is. Want Paulus zegt: er is één God en er is één middelaar van God en mensen.

Ik ga daar nu even heel snel doorheen, maar ik kom dan uiteindelijk bij vers 7 aan waar Paulus zegt: "waarin ik werd gesteld." Namelijk als heraut — dat wil zeggen om dat door te geven, te proclameren en uit te roepen — en als afgevaardigde. Hij is letterlijk door Christus Jezus hoogstpersoonlijk afgevaardigd om deze dingen te spreken. Hij zegt dat hij de waarheid spreekt en niet liegt. Dit is de waarheid. En zo is hij een leraar van de natiën. Het is niet een boodschap specifiek voor Israël, zoals Petrus die bijvoorbeeld had; nee, hij is een leraar van de natiën, een onderwijzer. Dat is wat hij vertelt en uitlegt in geloof, opdat we zouden vertrouwen, en in waarheid, want het is solide. Het staat zwart-op-wit: duidelijk, logisch, vast en betrouwbaar. Dat is de boodschap die hij mocht uitdragen.

Kijk, voor ons die deze boodschap mogen geloven — als je hart daarvoor geopend is — is dat een enorm voorrecht. Deze boodschap houden wij hoog. De bottomline van vanmorgen is wat we in de eerste twee verzen hebben gelezen. Dat is deze boodschap: we bidden en we danken voor alle mensen, want God is hun Redder. Die boodschap houden wij hoog. Alle kwesties in deze wereld zijn aan ons niet besteed; we geven dat allemaal rustig over aan de ene God. En dat is dat stille en geruste leven dat wij als ambassadeurs mogen leiden. Daar laten we het bij voor vanmorgen.