▶ 00:00 De Illustratie van de 'red Letter Bible' ↑ hoofdstukken

Dankjewel Koos voor deze inleiding. Inderdaad gaan wij ons bezighouden met dit thema: het woord van Christus. De illustratie is AI-gegenereerd, moet ik erbij zeggen. Dat is de disclaimer; nee, het is geen foto. Maar in de loop van deze studie zal vermoedelijk duidelijk worden waarom deze illustratie precies weergeeft – of heel goed weergeeft – wat de gedachte daarbij is.

Wat verstaan we onder het woord van Christus? Dat is de eerste vraag die we ons gaan stellen en eigenlijk ook dé grote vraag. Het plaatje wat u hier achter mij ziet, is een fenomeen dat in de Engelstalige wereld tamelijk bekend is. In de Nederlandse Bijbels weet ik het eigenlijk niet zo, ik heb het ook niet nagegaan, maar ik weet wel dat ik in Amerika destijds heel vaak zulke Bijbels tegenkwam: een 'Red Letter Bible'.

Het idee daarbij is dat alle letters, ofwel het schrift, zwart zijn, tenzij het woorden in de evangeliën betreft waarin Jezus aan het woord is; die worden dan rood gekleurd. Vandaar dus de 'Red Letter Bible', met de gedachte: dát is het woord van Christus.

Laat ik nog niet teveel verklappen en de lijn van het betoog vanzelf vanuit de Schrift uiteenzetten, maar ik zal u dit vertellen: het antwoord op de vraag wat we onder 'het woord van Christus' verstaan – ook met dit in gedachten – is heel verrassend. Ik zeg niet per se in dit gezelschap, maar in het algemeen bestaan hier heel veel misverstanden over. Laten we eerst de eerste tekst eens bezien. We gaan zo allerlei Schriftpassages langs, vanmiddag uitsluitend in het Nieuwe Testament.

▶ 02:36 Jezus als Dienaar van de Besnijdenis (romeinen 15) ↑ hoofdstukken

De eerste tekst die ik heb uitgekozen is Romeinen 15 en dat zet eigenlijk ook wel meteen de toon, als u het mij vraagt. Daarin betoogt Paulus – ik lees nu even vanaf vers 8 – hij zegt: "Want ik zeg dat Christus ter wille van de waarheid van God een dienaar van de besnijdenis is geweest." Waarom? Om de beloften die aan de vaderen gedaan zijn te bevestigen. Waar het om gaat zijn de woorden die vetgedrukt zijn: dat Hij een dienaar van de besnijdenis is geweest.

U begrijpt, dat is een technische term. Als u enigszins op de hoogte bent van het Nieuwe Testament, dan weet u dat wanneer het gaat over de besnijdenis, het gaat over het volk van Israël. Dat is het volk dat als teken van dat verbond dat God met hen gesloten heeft – eigenlijk van oudsher al, vanaf de dagen van Abraham – de besnijdenis is.

Als de Heer Jezus Christus hier een dienaar van de besnijdenis genoemd wordt, dan is daarmee gezegd dat Hij tot dat volk kwam. Hij was zelf trouwens uit de besnijdenis. We lezen in Galaten 4 dat God in de volheid van de tijd Zijn Zoon heeft uitgezonden, geboren uit een vrouw, geboren onder de wet. Dat was de positie waarin de Heer Jezus ter wereld kwam en op de achtste dag werd Hij ook daadwerkelijk besneden. Hij hoorde bij het volk van de besnijdenis. Hij was ook gezonden tot de besnijdenis en om dat volk te dienen. En met name dan ook, zoals hier staat, om de beloften – meervoud – die ooit al aan de vaderen van oudsher gedaan zijn, vast te stellen, te bevestigen en ook te vervullen.

In feite is Hij ook de vervulling van de profetie. Hij zegt in Matteüs 5: "Meen niet dat Ik gekomen ben om af te breken, maar om de wet en de profeten te vervullen." Dat is heel apart. Dat de profeten of de profetieën vervuld worden, dat begrijpen we, maar dat de wet ook vervuld wordt... hoe dan wel? Nou, dat wordt vooral duidelijk op het moment dat je gaat verstaan dat de wet feitelijk ook profetie is.

Ik heb juist vanmorgen ook gesproken – u krijgt trouwens een heel aantal hartelijke groeten vanuit Nieuw-Buijnen, waar ik twee keer per jaar spreek. Wat wilde ik ook weer zeggen? De wet. Ja, dankjewel Jan. Ik word gauw, morgen, 65 jaar. Is dat ook een profetie? Dat is geen profetie. Goed, de jaren gaan tellen. Dus misschien wel even een excuus, maar inderdaad: toen heb ik naar voren gebracht dat de wet inderdaad ook in de formuleringen van 'gij zult' en 'gij zult niet' in feite profetisch is. Het is een aanzegging en een toezegging, een belofte van wat zal gaan gebeuren. Het geeft een totaal andere kijk.

Hoe dan ook, Hij is gekomen om die belofte te vervullen. En als Hij in Zijn prediking meteen aanvangt, dan lees je: "Kom tot bezinning, want het Koninkrijk van God is nabijgekomen." Dat Koninkrijk was aangekondigd en was ook 'getimed', dat wil zeggen: de tijd was ook daadwerkelijk vervuld. De tijd is vervuld, het Koninkrijk van God is nabijgekomen. En Hij heeft dat bevestigd, en wel door het te vervullen.

Maar waar het me nu even om gaat: Hij was daarin een dienaar van de besnijdenis. Heel duidelijk, en ik ga het nog sterker vertellen: exclusief zelfs. En ja, dat was de dia inderdaad die ik daar nog bij had: inderdaad geboren onder de wet.

▶ 07:28 Het Brood van de Kinderen en de Kruimels (mattheüs 15) ↑ hoofdstukken

En ik neem u mee naar Matteüs 15. Dat is misschien wel een van de allerduidelijkste schriftplaatsen om dit duidelijk te maken. In Matteüs 15 lees je dat de Heer Jezus buiten de landsgrenzen is gekomen, eigenlijk om even rust te hebben. Dat geeft op zich al heel sterk aan dat zodra Hij in het buitenland komt, Zijn bediening feitelijk ook ophoudt. En dan wordt Hij aangesproken door een vrouw uit Kanaän, de Kananese vrouw – niet de Canadese vrouw, dat is weer wat anders, maar een vrouw uit Kanaän. Zij vraagt om hulp en smeekt om ontferming over haar kind. Dan lees je dat de Heer Jezus daarop reageert op een wijze die, als je het zo leest, tamelijk botweg overkomt.

Maar dan staat er in vers 24 van Matteüs 15: "Hij echter antwoordde en zeide: Ik ben slechts gezonden tot de verloren schapen van het huis Israëls." Let even op hoe dat hier geformuleerd wordt. Er komt dus een heidense vrouw die een beroep op Hem doet, en dan antwoordt Hij daarop. Ik zei zojuist "bot", maar het is gewoon een vaststelling: Mijn missie is om Israël te bedienen. Hij is een dienaar van de besnijdenis en Hij is tot hen, tot het huis van Israël, gezonden. Vandaar dat Hij het nog sterker zegt: "Ik ben slechts gezonden." Dat wil zeggen: uitsluitend of exclusief gezonden tot het huis van Israël en al die verloren schapen daar die gevonden moeten worden. Dat verklaart dus ook de wijze waarop Hij op die vrouw reageert die een beroep op Hem doet. Eigenlijk excuseert Hij zich met deze woorden: "Ik ben slechts gezonden tot de verloren schapen van het huis Israëls."

Dan lees je in vers 26 hoe het verdergaat. Die vrouw had een dochter die bezeten was. Eerst reageerden de discipelen tamelijk bot; zij zeggen tegen Hem: "Zend haar weg, want zij roept ons na." De Heer Jezus echter antwoordt: "Ik ben slechts gezonden tot de verloren schapen van het huis Israëls." Dat is eigenlijk wat Hij tegen die vrouw zegt. Hij zendt haar dus niet weg, maar dit is wel Zijn antwoord. Maar zij kwam en viel voor Hem neer en zei: "Heer, help mij."

En dan krijg je deze woorden in vers 26: "Hij echter antwoordde en zeide: Het is niet goed het brood der kinderen te nemen en het de honden voor te werpen." Het brood der kinderen, wat wil dat zeggen? Dat is het brood voor de kinderen van Israël. Het brood staat hier voor het Woord. Je hebt ons dagelijks brood, maar dat is eigenlijk een uitbeelding van dat wat God geeft. Een mens zal niet leven van brood alleen, maar van alles waar het brood een beeld van is, namelijk de woorden Gods. Dat brood der kinderen is het brood, het Woord dat bestemd is voor de kinderen van het huis Israëls. Dat is ook in andere verbanden een hele bekende uitdrukking.

Wat de Heer Jezus hier zegt, is dat het niet goed is om dat Woord dat bestemd is voor de kinderen Israëls, aan de hondjes te geven. Er staat hier eigenlijk een verkleinwoord: de hondjes. Tot op de dag van vandaag is dat feitelijk ook de benaming – het klinkt wat denigrerend – voor de natiën: alles wat niet Israël is. Wat de Heer dus zegt, is: dat Woord dat Ik heb en wat Ik geef, is bestemd voor de kinderen Israëls en het is niet goed om dat aan de niet-Joden, het niet-Israël, oftewel de natiën, de volkeren, de honden te geven.

De reactie van deze vrouw is prachtig: "Zeker, Heer, ook de honden eten immers van de kruimels die van de tafel van hun meesters vallen." Met andere woorden: zij ontkent niet wat de Heer zegt. Zij zegt niet dat het wel goed is om het brood te geven dat voor de kinderen Israëls bestemd is. Nee, zij ontkent niet wat de Heer hier zegt. Kijk, die tafel waar de kinderen aan zitten, dat is een uitbeelding van Israël. En die kruimels zijn een gevolg van de overvloed. Het brood is bestemd voor de kinderen, maar er valt altijd wel wat af; er is genoeg van dat brood als kruimels op de grond en daar mogen de hondjes dan van eten. Wat zij eigenlijk zegt, is: dat brood is zo overvloedig bestemd voor Israël, dat ontken ik niet, maar mag ik van de overvloed daarvan toch wat hebben?

Het is prachtig hoe de Heer daar vervolgens op reageert: "Zo'n geloof heb Ik in Israël nog niet gevonden." Je leest trouwens iedere keer dat als de Heer spreekt over groot geloof, het over heidenen gaat. Dat zijn mensen die helemaal niet met werken komen en ook niet met een claim, want zij staan buiten. Maar juist daar vindt Hij geloof; dat wil zeggen: puur het vertrouwen op wat God zegt, geeft en belooft.

Waar het nu even om gaat, is dat de missie van de Heer Jezus in de evangeliën bestemd is voor Israël, en zelfs uitsluitend bestemd voor Israël. Dat wij daarvan de kruimels nemen, adresseert hoe wij het Woord in de evangeliën moeten lezen. Dat is een punt dat heel dikwijls aan de orde komt op het moment dat je de Bijbel opent. De Bijbel is een complete bibliotheek; "Bijbel" betekent eigenlijk ook bibliotheek. Hoe lees je dat? Waar begin je en voor wie is wat bestemd? Eén ding moet duidelijk wezen: heel die Bijbel is voor ons, maar dat wil niet zeggen dat heel de Bijbel en alles wat daarin staat direct aan ons gericht is.

De woorden die in de evangeliën staan opgetekend, zijn het brood voor de kinderen Israëls. Het is niet goed om dat zomaar aan de natiën te geven. Oké, ze mogen van de kruimels daarvan eten, want van de overvloed is er ook genoeg voor hen. Het loutere feit dat wij nu Matteüs 15 voor ons hebben, betekent dat wij nu ook van de kruimels eten. Maar we realiseren ons: Hij is een dienaar van de besnijdenis geweest en Hij richtte zich tot het volk waar Hij uitsluitend toe gezonden was. Dat zet alles toch wel in een wat ander perspectief. Al die woorden die in de Red Letter Bibles in het rood staan opgetekend, daarvan zou je op voorhand kunnen zeggen: dat zijn de woorden, dat is het brood dat bestemd is voor de kinderen Israëls. De evangeliën kun je alleen in dat perspectief en in dat kader begrijpen. Het gaat erom dat daar dat volk wordt aangesproken, heel expliciet geadresseerd. Alleen zo kun je het verstaan. Je kunt dat Woord in de evangeliën dus niet zomaar, zoals overal gedaan wordt, op de heidenen van vandaag van toepassing brengen. Hebben die dan niets? Nou, dat zal ik u vertellen.

▶ 17:05 Evangelie Door Openbaring van de Hemelse Christus (galaten 1) ↑ hoofdstukken

En dan gaan we naar Galaten 1. Daar zegt Paulus dit. Galaten 1 is een schitterend hoofdstuk omdat Paulus daar meteen ook met de deur in huis valt en introduceert dat hij een apostel van Christus Jezus is, niet vanwege een mens en ook niet door een mens. Dat woord wat Paulus bracht, dat was nogal vermengd daar onder de Galaten. Ze gingen dat vermengen met het woord van Jacobus en Petrus en Johannes; je leest dat dan weer in Galaten 2. Maar Paulus gaat er met gestrekt been in. Hij maakt heel duidelijk hoe precies het erop aankomt als het gaat om het woord.

Want hij zegt: indien iemand jullie een evangelie verkondigt dat afwijkt van wat ik jullie vertelde: anathema. En dan zegt hij in vers 11: "Want ik maak jullie bekend, broeders, dat het evangelie, dat goede bericht, dat door mij letterlijk wordt geëvangeliseerd..." Het idee is dus niet alleen maar verkondigd, maar het wordt werkelijk als een goed bericht doorgegeven. Hij zegt: "Het is niet naar de mens," en dat betekent, zo staat het er letterlijk ook: het is niet in overeenstemming met de mens. Het is ook niet voortgekomen uit menselijk denken, het is ook niet aangepast aan menselijke verwachtingen en ook niet ontstaan binnen bepaalde menselijke religieuze kaders. Nee, het staat daar helemaal los van.

In feite wordt hier gezegd: het is een woord niet naar de mens. Daarmee is eigenlijk alleen maar gezegd wat het niet is. Wat het wel is, dat staat in het volgende vers. Maar hier wordt in ieder geval aangegeven dat je het niet kunt herleiden tot een menselijke bron. Paulus had zijn woord, het evangelie, ook niet van een mens vernomen. Hij was niet alleen maar niet geroepen door een mens, maar ook het evangelie zoals hij dat onder de natiën bracht, had hij niet onderwezen gekregen door een mens. Hij maakt dat in het vervolg van dit hoofdstuk duidelijk.

Laten we eerst nog even vers 12 daarbij betrekken. Want dan zegt hij: "Want ik heb het ook niet van een mens ontvangen of geleerd." Van een mens hier op aarde. En dat is al heel veelzeggend, want in het vervolg maakt hij dan ook duidelijk dat toen hij geroepen was op de weg naar Damascus, de Heer al tegen hem zei — je leest dat in Handelingen 26 —: "Ik ben aan jou verschenen, maar Ik zal ook nog aan jou verschijnen."

En wat Paulus dan vervolgens doet als hij geroepen is... In Galaten 1, laat ik dat ook even lezen. Ik heb op ieder gegeven diaatje gezet: "Ja, nu moet u nog eens een keertje bladeren hè." Als u tenminste met mij mee wilt bladeren in vers 15: "Maar toen het Hem, die mij van de schoot van mijn moeder aan afgezonderd en door Zijn genade geroepen heeft, behaagd had Zijn Zoon in mij te openbaren, opdat ik Hem onder de natiën verkondigen zou, toen ben ik geen ogenblik te rade gegaan met vlees en bloed. Ook ben ik niet naar Jeruzalem gereisd tot hen die reeds vóór mij apostelen waren." Hoe logisch zou dat niet geweest zijn? Dat heeft hij niet gedaan. De Heer had gezegd: "Ik heb je nu geroepen." Maar wie gaat hem dan onderwijzen? En hij zegt dan ook: "Maar ik ben naar Arabië gegaan."

De enige conclusie die ik kan trekken is deze: als hij onderwezen moest worden en hij ging niet naar Jeruzalem naar degenen die reeds voor hem apostelen waren, waarom ging hij dan naar Arabië toe? Nou, gewoon eigenlijk tussen de regels door, en de goede verstaander zegt: aha, de Heer heeft gewoon gezegd: ga naar Arabië. Het is een leuk woordje; Arabië komt twee keer voor in het Nieuwe Testament. Hier in Galaten 1, en in Galaten 4 ook nog een keer. Daar lees je dat de Heer Zijn woord heeft gegeven aan Israël via Mozes. Dus de Heer heeft Zich ooit bij het oude verbond geopenbaard aan Mozes en daarmee ook aan het volk Israël. En als Paulus dan vervolgens ook onderwezen moet gaan worden op een hele frisse, nieuwe wijze nadat Israël inmiddels ook terzijde was gesteld... De eerste keer dat je de naam van Paulus tegenkomt is na de steniging van Stefanus. Op dat moment wordt hij geroepen en dan wordt hij vervolgens ook onderwezen.

Ja, en dat kan niet anders dan in Arabië geweest zijn, precies op die locatie. Het is zo mooi dat Hij juist daar waar ooit de Heer aan Mozes verscheen en Zijn woord bekendmaakte, Hij ook aan Paulus Zijn woord heeft bekendgemaakt. De Sinaï. Ja, precies. Dat zou je daarmee dus... Kijk, het staat er niet letterlijk. Er staat niet 'van de Sinaï'. Je leest wel in Galaten 4 — zullen we die dan ook nog even erbij nemen? — in Galaten 4 vers... ja, daar staat: "Dit zijn twee verbonden: de ene van de berg Sinaï die slavernij baart, dat is Hagar." Het woord Hagar betekent: berg Sinaï in Arabië. Dat is de tweede keer.

Dus als hij naar Arabië ging... het is heel suggestief, laat ik het op zijn zachtst zo zeggen, dat hij naar Arabië ging. U weet wel, dat is dat land, die landstreek of een bepaalde woestijn daar waar de berg Sinaï lag. Daar is hij naartoe gegaan en hoe mooi is dan de gedachte dat Hij Zich ooit bekend heeft gemaakt aan Mozes bij de Sinaï, en dat Hij later Zich bekend heeft gemaakt aan de apostel Paulus en hem ook heeft onderwezen. Hij zegt over dat evangelie: het is niet naar de mens. Het is wel voor de mens, maar een mens zou het niet bedenken. Kan het trouwens ook niet bedenken. Maar hij zegt: "Ik heb het ook niet van een mens ontvangen of geleerd." Het is mij niet door een mens onderwezen, maar door openbaring van Jezus Christus.

Jezus is de naam van Hem die hier op aarde wandelde. Christus is de naam van Hem, of eigenlijk de titel: de Gezalfde die Hij heeft gekregen toen Hij werd opgewekt uit de doden. Toen kreeg Hij officieel ook die naam. Je leest van Petrus ook in Handelingen 2 vers 36: "Dat deze Jezus die jullie hebben gekruisigd," zegt Petrus dan tegen zijn volksgenoten, "die jullie hebben gekruisigd, die heeft God tot Heer en tot Christus gemaakt." Hoe dan? Wel door Hem op te wekken uit de doden, en Hij heeft hem zo die titels gegeven. En ja, het is een en dezelfde, maar het zijn twee fasen. Eerst Jezus; Hij werd geboren, Hij werd besneden en kreeg toen de naam Jezus. Als zodanig heeft Hij hier ook gewandeld op aarde. In de evangeliën heet Hij ook altijd Jezus. Maar in de brieven, sinds Zijn opstanding, draagt Hij altijd de titels mee die juist samenhangen met het feit wat God met hem gedaan heeft, namelijk dat Hij tot Christus gemaakt is en tot Heer.

En als zodanig is Paulus dus onderwezen door de Heer Jezus Christus zelf. Door openbaring is hem dat evangelie verteld. Wat trouwens al aangeeft dat het dus niet dezelfde boodschap is als die Jacobus en Petrus en Johannes hebben gebracht. Dat is ook logisch, want in Galaten 2 wordt dat genoemd: het evangelie van de besnijdenis. Dat is geen ander soort; in beide gevallen is het het evangelie van de Heer Jezus Christus. Maar in het ene geval heeft het te maken met de besnijdenis en wat God via dat volk doet en met dat volk doet, en in het andere geval gaat het over het evangelie van de voorhuid waarin de besnijdenis en waar Israël in feite helemaal geen rol meer speelt. Ja, het is wel van een andere orde.

Het is dezelfde Heer, maar het zijn twee verschillende boodschappen en twee verschillende doelgroepen ook. En Paulus, dat is hier het punt, hij heeft dat wat hij te melden heeft door openbaring van Jezus Christus zelf onderwezen en geleerd gekregen. En trouwens, dat lees je later ook van de geheimenissen en de verborgenheden die hij bekendmaakt. Hij zegt: "Het is mij door openbaring bekendgemaakt." Dat is nu niet eens vanmiddag het onderwerp, maar het gaat er maar om.

De Heer Jezus Christus heeft hoogstpersoonlijk aan de apostel Paulus deze dingen bekendgemaakt. Hier is het evangelie: het is niet naar de mens en Paulus heeft het ook niet van een mens ontvangen of geleerd, maar door openbaring van Jezus Christus. Dat is heel veelzeggend. En nu even als conclusie vanuit dat gegeven ook: Paulus is dus geen uitlegger van Jezus op aarde; nee, hij is een spreker namens Christus in de hemel. De Opgewekte.

De woorden die de Heer Jezus hier op aarde sprak... heel vaak wordt het zo voorgesteld: 'Weet je, het gaat allemaal eigenlijk om de woorden die Jezus heeft gesproken hier op aarde. Dat is waar het eigenlijk allemaal om draait en Paulus heeft dat later op zijn wijze uitgelegd voor de volgenden.' Nee, nee, nee, nee, dat is het niet. Paulus is... zoals de Heer Jezus hier op aarde sprak, zo heeft Hij ook gesproken na Zijn opstanding en na Zijn hemelvaart. En zelfs nog jaren later, want Paulus zegt dat Hij is verschenen aan Jakobus en Petrus en zovelen — aan vijfhonderd broeders tegelijk enzovoorts in 1 Korinthe 15. En het allerlaatst is Hij ook aan mij verschenen. Dat was nog weer drieënhalf jaar later, als u het mij vraagt, dat Hij aan Paulus is verschenen en hem hoogstpersoonlijk ook heeft onderwezen.

Dus het hele idee dat Jezus' onderwijs beperkt is gebleven tot hier op aarde toen Hij onder Israël arbeidde? Nee, helemaal niet. Toen Israël eenmaal het evangelie had afgewezen, heeft Hij Paulus geroepen en hem geïnstrueerd. Niet alleen geroepen, maar ook geïnstrueerd en geleerd en onderwezen in dat wat hij vervolgens aan de natiën zou gaan bekendmaken — aan de voorhuid, waarin de besnijdenis geen enkele rol speelt.

Zie je dat je dan een heel andere boodschap krijgt? Of in ieder geval een heel ander verhaal. Het is dus niet zo van: Jezus heeft ooit gesproken hier op aarde, daar moeten we het mee doen en sindsdien zwijgt Hij. Nee! Dan heb je in feite het evangelie zoals Paulus dat heeft onderwezen aan de natiën, om zeep geholpen. Dat klinkt vrij heftig, maar ja, soms kan het wel eens nuttig zijn om het heel scherp te stellen. Dat is namelijk wat Paulus hier zegt. Hij zei: 'Wat ik vertel, herinnert dus niet aan de woorden van Jezus hier op aarde.' Hij zei: 'Hoogstpersoonlijk ben ik onderwezen door die hemelse Heer, door wie ik ooit verblindend ben geroepen.' Het geeft wel aan hoe bijzonder die bediening is.

Het gaat er trouwens niet om dat Paulus zo bijzonder is. Ik houd niet zo van de term 'het evangelie van Paulus', want dat suggereert alsof Paulus het onderwerp zou zijn van het evangelie. Nee, natuurlijk niet; het gaat om de Heer Jezus Christus, maar Hij heeft Paulus geroepen als instrument om de boodschap door te geven. Het zijn hemelse gegevenheden en het zijn ook heidense gegevenheden. Het is ook niet voor niks dat Paulus geroepen werd buiten het land.

Ja, dus het is buitengewoon bijzonder dat de Heer Jezus Christus — toen inmiddels de kaarten ook heel anders waren komen te liggen in verband met Israël en zij in ongeloof de Messias hadden verworpen — een dertiende apostel heeft geroepen, buiten de twaalf om, in het buitenland. Een apostel die ook hoogstpersoonlijk door de hemelse Heer is onderwezen. Nou, genoeg hierover.

▶ 30:50 Christus Niet Meer Naar het Vlees Gekend (2 Korinthiërs 5) ↑ hoofdstukken

2 Korinthiërs 5. Daar lees je dit. Dat is min of meer een conclusie. "Zo kennen wij dan"; dat woordje "dan" geeft aan dat het inderdaad een conclusie is. Zo kennen wij dan van nu aan niemand naar het vlees.

Naar het vlees kennen wil zeggen: gewoon naar de aardse omstandigheden. Zoals je dat van elkaar weet; wanneer iemand jarig is, waar hij woont, of wat hij of zij allemaal op de kerfstok heeft. Of dat die persoon bepaalde vreemde eigenschappen heeft, sympathiek of antipathiek. Dat is allemaal kennen naar het vlees. Ja, dat is onvermijdelijk natuurlijk. Maar soms heeft het een groot voordeel om iemand helemaal niet naar het vlees te kennen. Zeker in het geloof, dan zie je iemand namelijk... Dan heb je al die ballast ook niet, dat verleden en dergelijke. Nee, je kent iemand niet. Dat is mooi. Dan ken je iemand niet naar het vlees. Ook niet de afkomst of tot welk volk hij behoort. Ook niet, in dit geval wat Paulus zegt, of ze nou bij het volk van de versnijdenis horen of niet. Nee, dat doet niet ter zake. Wij kennen van nu aan niemand meer naar het vlees.

En dan zegt hij erbij dat dat zelfs voor Christus geldt. Hij zegt: "Indien wij al Christus naar het vlees gekend hebben... thans niet meer." Hij laat dat eigenlijk in het midden. Hij ontkent niet dat hij Christus naar het vlees gekend heeft. Eerlijk gezegd denk ik dat hij Jezus hier op aarde echt wel eens gezien heeft. Paulus had immers al jarenlang een opleiding genoten in Jeruzalem. Dat is in de tijd geweest dat de Here Jezus ook in Jeruzalem kwam en vele mensen toesprak. Wellicht dat Paulus daar ooit... dat Saulus van Tarsis toen al met zijn tanden heeft geknarst. Want zo zal het zijn geweest; hij moest immers niets hebben van die Jezus van Nazareth. Het is ook heel apart dat hij, toen hij geroepen werd op de weg naar Damaskus, vroeg: "Wie bent u, Heer?" En Hij zei: "Ik ben Jezus die jij vervolgt." Ik ben dus die man van wie hij helemaal niets moet hebben.

Goed. Dus ja, heeft Paulus Hem gekend? Heeft Paulus misschien ooit in zijn vroegere bestaan, zal ik maar zeggen, Hem wel eens gehoord? Wellicht. Hij laat het hier in het midden: "Indien we Hem al gekend hebben..." Hij zegt in ieder geval: "Thans niet meer." De Jezus hier op aarde, zo zegt hij, dat is niet degene die ik predik. Wat ik te melden heb, is de boodschap die ik gehoord heb van Hem, nu Hij de Opgewekte en de Verhoogde is. Thans niet meer. Hij kent Christus dus niet vanuit een aardse bediening, maar vanuit Zijn verhoging. En dus ook niet vanuit herinnering, zoals Hij ooit was. Nee, vanuit openbaring.

En hij zegt er dan nog dit prachtige vers bij: "Zo is dan wie in Christus is een nieuwe schepping; het oude is voorbijgegaan, zie, het nieuwe is gekomen." De Christus. Dat is niet voor niets. Voor een heleboel mensen is het een ergernis. Ja, eigenlijk wel, laat ik eerlijk zijn, het is ook een ergernis omdat ik denk dat men beter zou moeten weten. Het is het loutere feit dat Jezus de naam is van Hem die hier op aarde wandelde en daarom in de evangeliën ook altijd zo genoemd wordt. Maar in de brieven krijgt Hij altijd de eer. Gewoon in de wijze waarop Hij aangesproken wordt of over Hem gesproken wordt: altijd met de eer die God Hem heeft gegeven, namelijk dat Hij Heer is en Christus.

Het is zelfs Paulus die Christus vooropzet. De apostelen — ik bedoel Jakobus, Petrus en Johannes — spreken over Jezus Christus. Dat doet Paulus ook wel hoor, maar zij kenden Hem eerst als Jezus hier op aarde en later als de Verhoogde. Paulus kende Hem eigenlijk omgekeerd. De eerste ontmoeting, de echte ontmoeting die hij met Hem heeft gehad, is als de Christus. En toen vroeg hij: "Wie bent u?" Nou: "Ik ben de Jezus die hier op aarde ooit was, maar die nu dus in hemelse heerlijkheid aan jou verschijnt." Dus ja: "Ik ben de Verhoogde."

Maar wie in Christus is... het oude speelt helemaal niet meer. Een nieuwe werkelijkheid heeft zich aangediend in de Verhoogde, de Opgestane. En zo zien we elkaar. Zo ziet God ons ook: volmaakt rechtvaardig. Dat is toch geweldig? Dat is een totale nieuwe schepping. Het oude is voorbijgegaan, zie, het nieuwe is gekomen. En dat is in Christus. En Christus, dat wil zeggen: de Gestorvene, en wat meer is: de Opgewekte. In Hem is dat de realiteit. En zo predikt Paulus Hem dan ook. Een geweldige waarheid.

▶ 36:18 Paulus' Onderwijs Rechtstreeks van de Heer (1 Korinthiërs 11) ↑ hoofdstukken

1 Korinthiërs 11. Ik zei al, we gaan zo wat schriftplaatsen langs. En dan lees je iets, en dat is ook weer heel apart. Dan gaat hij in op de betekenis van brood en beker. Niet over de 'maaltijd des Heren', want dat begrip kent men vaak niet op die manier, maar wel over een heerlijke maaltijd. Dat wil zeggen: als gelovigen bij elkaar komen en ze hebben een maaltijd, dan eten ze van het brood en denken ze aan de eenheid die zij samen vormen. Dat is niet omdat het een ritueel is, maar omdat het brood, dat ene brood, gewoon een uitbeelding is.

Paulus zegt in vers 23: "Want zelf heb ik van de Heer ontvangen wat ik u weder overgegeven heb." Nou wordt het kwalijk: in de Statenvertaling staat dit correct, maar in de NBG-vertaling hebben ze iets bijgevoegd. Het is een pure toevoeging aan het Woord, namelijk dat hij het 'bij overlevering' zou hebben ontvangen. Er staat gewoon letterlijk 'van' of 'vanaf', maar de NBG-vertaling heeft ervan gemaakt: 'bij overlevering'. Maar dat is nu juist het hele punt wat Paulus maakt. Hij zegt dat hij het níet bij overlevering heeft ontvangen. Het is geen herinnering, maar ook hier weer: openbaring. Hij zegt niet: "De anderen hebben mij verteld dat..." Nee, hij zegt: "Ik heb van de Heer zelf dat ontvangen." Niet omdat hij het bij Lukas had kunnen lezen – Lukas was weliswaar een medewerker – maar hij zegt: "Ik heb het van de Heer zelf ontvangen, wat ik u dan weder overgegeven heb." Dit is dus feitelijk bronvermelding. "Hoe weet je dat dan, Paulus?" "Ja, bij overlevering," zegt de vertaling. Forget it! Nee, Paulus zegt juist: "Ik heb het van de Heer zelf ontvangen."

Dat de Heer Jezus in de nacht waarin Hij werd overgeleverd een brood nam, daar spreken de evangeliën ook over, maar Paulus wist het via een directe weg. Hij zegt dat bij die gelegenheid de Heer de dankzegging heeft uitgesproken. Het brood brak Hij en Hij zei: "Dit is mijn lichaam voor u, doe dit tot mijn gedachtenis." Dit is mijn lichaam. Weet u waar dat brood dan van spreekt? In de evangeliën zou je daar niet direct op komen, maar in feite is dit al een verborgen heenwijzing naar de ekklesia. Even daarvoor had Paulus al gezegd: "Is niet het brood dat wij breken een gemeenschap met het lichaam van Christus?" En omdat het één brood is, zijn wij, hoevelen we ook zijn, één lichaam. Wij hebben immers allen deel aan dat ene brood.

Het is dus een uitbeelding, een typologie. En als je het glas met elkaar heft, dan zeggen we: "L'chaim!" – op het leven! Want het spreekt van Hem die Zijn leven gaf en opstond uit de doden: het bloed van Christus. Nogmaals, ik bedoel het dus helemaal niet ritueel, dat je bij elkaar komt en dan één klein stukje brood eet. Paulus spreekt over een maaltijd houden. Hij spreekt niet over een klein brokje; dat noem ik geen maaltijd. U zegt misschien dat ik veeleisend ben, maar sorry, ik noem één stukje brood geen maaltijd. Men viert de maaltijd en Paulus zegt: doe dat dan ook op een heerlijke wijze. Dat is het woord wat hij gebruikt, zodat het verwijst naar Hem en je je verblijdt over de eenheid die je samen vormt en de vreugde die dat met zich meebrengt. Wat Paulus doet, is vertellen dat de Heer hem zelf heeft verteld waar dat brood van spreekt, namelijk van het ene lichaam.

▶ 40:28 Het Woord van Christus Rijkelijk in U Wonen (romeinen 10 & Kolossenzen 3) ↑ hoofdstukken

Romeinen 10. Ik heb deze studie 'Het Woord van Christus' genoemd en die term komen we twee keer tegen. Niet helemaal exact hetzelfde, maar hier in Romeinen 10 lees je dat midden in het betoog. Dat is nu eenmaal eigen aan de manier waarop we bijbelstudie doen: van de ene passage naar de andere hoppen, zeg maar. Maar dan zegt Paulus: "Niet allen hebben aan het evangelie gehoor gegeven." Want Jesaja zegt in Jesaja 53: "Heer, wie heeft geloofd wat hij van ons hoorde?" En dan zegt hij in vers 17: "Zo is dan het geloof uit het horen." Je kunt alleen maar iets geloven als je eerst ook iets hoort. Dat geldt trouwens ook voor het negatieve: je kunt alleen maar ongelovig zijn als je het eerst gehoord hebt. Ongeloof is dus wat anders dan 'niet geloven'. Ik wil maar zeggen: als je het nooit gehoord hebt, kun je ook niet een ongelovige zijn. Ze hebben het simpelweg nooit gehoord.

Dat geldt dus positief en negatief. Je moet eerst horen. En als het woord dan binnenkomt – ik zeg erbij: als Hij jou daar de ogen, de oren en het hart voor opent, want dat is essentieel, dat is allemaal Zijn werk – dan mag je zien en verstaan. Het is geen verdienste, Hij geeft het je. Maar hoe komt dat dan tot je? Gewoon via het gehoor; je hoort een mededeling. En dan zegt Paulus: "En het horen door de uitspraak van Christus." In de gewone vertaling staat "door het woord van Christus", maar er staat eigenlijk rhematos. Dat is net even een ander woord dan logos, dat we straks nog tegen zullen komen. Het betekent eigenlijk een uitspraak of een uitlating.

En let op: van Christus! Wat Paulus vertelt, is dat het evangelie, het goede bericht, wereldwijd is gegaan. Hij was naar de natiën gezonden. Hij zegt: het is het woord van de Christus. Niet het woord van Jezus; die kende Paulus niet eens in die zin. Hij kende de Christus die zich aan hem geopenbaard had als de levende Heer. Dat is de 'up-to-date' versie, de geüpdatete versie. Want inmiddels is de stand van zaken heel anders dan in de dagen van de evangeliën, voordat Paulus geroepen werd. Nu hebben we een woord van de Christus. Natuurlijk is dat dezelfde persoon als Jezus, begrijp me goed. Ik bedoel niet dat Jezus een heel ander is dan Christus, nee. Maar Hij is nu de Christus en als zodanig wordt dat woord gepredikt. Paulus is het instrument, het medium waarvan God of Christus zich bedient. Vandaar dat Paulus zegt: "Ik ben zijn apostel, een afgevaardigde van Hem." Ik spreek namens Hem. Dus het woord dat hij vertelt, is het woord van Christus zelf.

In Kolossenzen 3 vinden we echt de uitdrukking "het woord van Christus". Dat is een prachtige passage. Vers 15 is een heel kort vers: "Word dankbaar." Dat heeft alles te maken met de genade waaruit we mogen leven. En dan vervolgens: "Het woord van Christus wone rijkelijk in u", zodat jullie in alle wijsheid elkaar leren en – ja, helaas staat er in de NBG-vertaling "terechtwijzen", maar het is eigenlijk "attent maken" of "attenderen". Letterlijk staat er: "voor het denken plaatsen". Dat wil zeggen: onder de aandacht brengen. Dat is de betekenis van het woord. Dat kan corrigerend zijn, maar de gedachte is dat je de ander attent maakt.

Dat vind ik prachtig. Als het woord van de Christus – dat wil zeggen: van Hem, de Levende – rijkelijk in ons woont. Ik herhaal mezelf, maar dat moet duidelijk zijn. Het woord van Hem dat Paulus onder de natiën mocht prediken en door openbaring heeft ontvangen, dat moet rijkelijk in ons wonen. En dan gaat het over de boodschap die Paulus mocht prediken. Dat brengt ons vervolgens bij heel de Bijbel, vergis je niet. Van Genesis tot en met Openbaring, heel de Schrift. Dat zegt Paulus trouwens ook: "Al de Schrift is van God ingegeven en nuttig om te leren en te onderwijzen." Het staat allemaal tot je dienst. Maar het woord van Christus dat Paulus mocht prediken en dat hem door openbaring bekend is gemaakt, dat zou rijkelijk in ons wonen.

En waar moet je dan wezen? Bij het woord dat de Christus heeft gesproken. 'Live', zal ik maar zeggen; nu actueel. Niet ooit, tweeduizend jaar geleden hier op aarde, maar vandaag: de Christus, de Hemelse, de Opgewekte in onze dagen. Dat wone rijkelijk in jullie. Hier vinden we echt de culminatie, de bekroning van alles wat de Heer te melden heeft. De geweldige geheimenissen die Paulus bekend mocht maken. Zodat jullie in alle wijsheid elkaar onderwijzen, leren en ook attenderen. En psalmen, lofzangen en geestelijke liederen gebruiken. Want er zit echt muziek in! Breng Gode dank in uw harten. Ik denk niet dat de gedachte is dat je die psalmen en lofzangen alleen maar in je hart zingt – dat kan natuurlijk ook, daar heb je elkaar niet eens voor nodig – maar het hele idee is dat in die liederen tot uitdrukking wordt gebracht wat Christus vandaag te melden heeft. Geestelijke liederen dus. Een schitterende waarheid.

▶ 47:08 De Gezonde Woorden van Onze Heer Jezus Christus (1 Timotheüs 6) ↑ hoofdstukken

1 Timotheüs 6, daar wil ik u ook nog mee naartoe nemen; dat is de een na laatste passage. Daar wordt Paulus heel scherp. Hij schrijft: "Indien iemand een andere leer verkondigt en zich niet voegt naar de gezonde woorden van onze Heer Jezus Christus." Heb je het weer? De woorden van onze Heer Jezus Christus. Dat zijn niet slechts de woorden van Jezus hier op aarde; nee, dat zijn de woorden van Hem die Heer en Christus is.

Maar hij zegt er nog iets bij: "een andere leer verkondigt". Letterlijk staat er een heterosleer. Ik wil het niet ingewikkeld maken, maar je hebt een woord dat 'ander' betekent en een woord dat 'andersoortig' betekent — van een heel andere aard. Een andersoortige leer dus. In Galaten 1, ik verwees er al eventjes naar, spreekt hij ook over "indien iemand jullie een evangelie verkondigt" en hij noemt dat andersoortig. Dat is eigenlijk een mix.

Kijk, dit is van belang. Aan Petrus was het evangelie van de besnijdenis toevertrouwd; een boodschap die Petrus rechtstreeks van Jezus Christus heeft ontvangen hier op aarde. Paulus heeft het woord van een hemelse Christus; het evangelie van de voorhuid is aan hém toevertrouwd. Beide komen van de Heer. Wat in Galatië onder de Galatiërs werd verteld — en tegenwoordig is dat mainstream in de hele christenheid — is een mix van die beide.

Zie je het grote verschil? Op het moment dat je het ene met het andere gaat vermengen of het ene op het andere gaat toepassen, dan krijg je een mismatch en dat is een andersoortig evangelie. Met water is niks mis en met wijn is ook niks mis, maar je moet geen water bij de wijn doen. Begrijpt u wat ik bedoel? Dan krijg je limonade. Dat is wat er in Galatië gebeurde. Daar werd onder de natiën een vermengd evangelie van de besnijdenis gebracht. Maar dat is geen evangelie; daarvan zegt Paulus: "dat is geen evangelie". Hij zegt ook dat dit een andersoortige leer is.

Tegen de Korinthiërs maakte hij het verwijt: "Indien iemand jullie een andere Jezus predikt, dan verdragen jullie dat zeer wel." Een andere Jezus, dat wil zeggen: de Jezus hier op aarde. Ook in die dagen was wat Paulus vertelde heel controversieel. Er waren predikers die zeiden: "Ja, die Paulus brengt een heel andere boodschap; wij beroepen ons op de Jezus hier op aarde." "Ja," zegt Paulus, "maar ik heb een boodschap van onze Heer Jezus Christus door openbaring zelf ontvangen."

Die woorden die hij mocht doorgeven, dat zijn de woorden van onze Heer Jezus. Daarom zijn ze ook gezond, vitaal; het geeft balans. Je leert de dingen daardoor verstaan. Je gaat de Schrift verstaan op het moment dat je de dingen laat waar ze gezet zijn en dat je niet de woorden van de Heer Jezus hier op aarde zomaar op de natiën toepast. Het is niet goed om dat brood van de kinderen aan de hondjes te geven. Maar het evangelie zoals we dat in de brieven van Paulus vinden, dat is de boodschap die juist nu actueel is en gebracht moet worden. Het effect ervan is — en dat is en passant — dat je de dingen gaat verstaan en heel de Schrift daardoor in perspectief ziet.

Het is bovendien de leer der godsvrucht die Paulus te vertellen heeft. Een van de mooiste dingen — en ik kan dat rustig ook als persoonlijk getuigenis bevestigen — is het geweldige van de boodschap zoals Paulus die mocht brengen onder de natiën. Dat is een boodschap die eer geeft aan God als God. Hij zegt dat ook in Romeinen 1 vers 21: God als God verheerlijken. In deze zelfde brief, in 1 Timotheüs 1, zegt hij dat aan hem het evangelie — het goede bericht — van de heerlijkheid van de gelukkige God is toevertrouwd.

Er is niets wat zo heerlijk is dan het besef dat God met allemaal hoofdletters GELUKKIG is. De meest simpele, maar ook duidelijke en heerlijke reden waarom God gelukkig is: Hem gelukt alles. Hij maakt nooit een fout, Hij tast nooit mis. Dat wat Hij wil bereiken, dat bereikt Hij; Hij heeft alles in handen. Hij is daardoor die gelukkige God. Dus dat wat Paulus vertelt, de gezonde woorden van onze Heer Jezus Christus, is in overeenstemming met de eerbiedigheid, de leer van de eerbiedigheid of godsvrucht. En als je dat niet weet, dan zegt Paulus: "Sorry, maar dan ben je opgeblazen." Je denkt het misschien wel te weten, maar je weet niks. Waarvan akte, denk ik dan.

▶ 53:03 De Verhoogde Christus Horen (efeziërs 4 & Conclusie) ↑ hoofdstukken

En dan tenslotte wil ik u nog meenemen naar Efeze 4. Daar lees je dit — een bekend woord denk ik wel op zich — Efeze 4 vers 20. Paulus gaat daar een contrast tekenen. Hij heeft zojuist de natiën neergezet in hun onwetendheid, die in de duisternis wandelen en niet weten waar ze vandaan komen of waar ze naartoe gaan. En dan zegt hij: maar jullie zo anders, jullie geheel anders. Hoezo? Gij hebt Christus leren kennen.

Christus, niet Jezus, maar Christus hebben jullie leren kennen. Namelijk de levende Christus, nu in de hemelen, die hebben jullie leren kennen. En hij zegt erbij — het is een heel subtiel verschil — hij zegt: "Gij toch hebt Hem gehoord." In de NBG-vertaling, hoe het in de Statenvertaling is weet ik niet, maar daar wordt gezegd: "Gij toch hebt van Hem gehoord." En dat zou ruimte kunnen geven aan de gedachte van: ja, jullie hebben over Hem gehoord. Nee, er staat: jullie hebben Hem gehoord.

Hoe dan? Zouden de Efeziërs of die mensen uit de natiën dan kunnen zeggen: hè? Nou, ze hoorden de woorden van Paulus, maar het is de stem van de Heer Jezus Christus die daarin doorklinkt. Het is Zijn onderwijs. Jullie hebben Hem gehoord. Toen Paulus sprak, was het Christus die daarmee duidelijk maakte aan jullie wat Hij aan hem geopenbaard heeft. Jullie hebben Hem gehoord en zijn in Hem ook onderwezen. Christus zelf is de sprekende persoon.

En dan staat er ook bij: "Gelijk dit de waarheid is in Jezus." Niet: gelijk dit de waarheid is zoals Jezus het vroeger ook heeft verteld. Nee, de gedachte is dat de hemels sprekende Christus dezelfde is als Degene die hier op aarde tweeduizend jaar geleden leerde, onderwijs gaf, predikte en wonderen deed. Degene die dat onderwijs gaf in "rode letters", zal ik maar zeggen. Jazeker, het is dezelfde persoon, maar vergis je niet: die Jezus is inmiddels de Christus.

En daarom gebruikte ik zojuist ook de term "update". Als je nog steeds blijft bij die woorden die ook gesproken zijn in de setting van de wet, van de besnijdenis en van Israël, dan heb je toch echt een update nodig. En wie heeft die ontvangen? Nou, dat is de apostel Paulus en dat is de waarheid die hij mocht prediken. Dus ja, als we het hebben over "het woord van Christus" — en nu is de cirkel weer rond — dan is dat niet het woord van Jezus, maar het woord van Hem die nu vanuit de hemel spreekt.

In de Bijbelse kleurensymboliek — dit bedoel ik niet als een bewijs, maar ik vind het wel illustratief — is rood de kleur van de aarde. In het Hebreeuws is het Adam, Adom, en dat betekent rood. De Heer Jezus hier op aarde sprak inderdaad en om dat dan in rode letters weer te geven, vind ik wel eigenlijk... of er echt over nagedacht is weet ik niet, maar dat is wel tekenend. En als we het er dan toch over hebben: er zijn ook woorden die eigenlijk, als je ze dan al een kleur wilt geven, blauw zouden mogen zijn. En dat zijn de woorden die in de brieven van de apostel Paulus zijn opgetekend. Niet alleen maar wat hij mondeling heeft gegeven, maar wat hij Godzijdank ook heeft opgeschreven en naar ons heeft nagelaten. Het Woord van Christus wone rijkelijk in ons.

Daar wilde ik het vanmiddag graag bij laten. Ik heb een keer drie maanden een kerkgemeenschap gevolgd om te kijken hoe vaak de "vrienden" van de apostel Paulus werden gepredikt. En wat dacht je? Vertel eens, Luc? Ik ben bang dat dat... Nou, dat was één keer. Altijd hoorde je het evangelie in het Oude Testament. Daar is niks mis mee, daar gaat het niet om, maar het woord van Christus woonde daar op dat moment niet rijkelijk in hen. Het was zeer armtierig. Ik vind dat zo... Dit is wat ik vanmiddag doorgeef. Het heeft grote consequenties als je dit gaat verstaan en de Bijbel gaat daardoor op een geweldige wijze ook leven.