▶ 00:00 De Structuur en Elementen van een Goed Script ↑ hoofdstukken

Een heel goedemorgen allemaal, vrienden in Nieuw-Buinen. Dank u wel voor de prachtige rit die ik heb mogen afleggen vanmorgen in alle vroegte. We zongen zojuist van de lente die eraan komt en ik heb het gezien. Het is prachtig weer, de zon schijnt, de hemel is blauw en alles loopt weer prachtig uit, dus ik heb mogen genieten van de schitterende schepping, meer nog dan u waarschijnlijk.

Ik wil u vanmorgen graag bepalen bij het thema wat u hier achter mij ziet geprojecteerd: 'Het script en de Auteur'. U ziet dat het woord 'Auteur' met een hoofdletter is geschreven, en dat is al een aanwijzing dat het moet gaan over God. En dat is ook zo. God, die de Schepper is, maar ook inderdaad de Auteur. Want ik weet niet of u het zich wel eens hebt gerealiseerd, maar een scriptschrijver — ongeacht of je het nu hebt over iemand die een boek schrijft, een toneelstuk, of wat moderner, een film — de auteur van het scenario daarvoor is in feite een schepper. Hij creëert een wereld waarin hij feitelijk als een god is. Dat wil zeggen: hij maakt de dingen zoals hij dat wil. Dat geldt voor de omgeving die hij zich voorstelt en waaraan hij vervolgens vormgeeft door woorden aan het papier toe te vertrouwen. Hij maakt de tijd; hij plaatst het verhaal dat hij optekent in een specifieke tijd die hij schildert. Hij maakt de personages, de karakters en bovenal natuurlijk het verhaal zelf.

Een verhaal is natuurlijk niet alleen maar een begin waarmee de schrijver een wereld creëert. Nee, er moet ook daadwerkelijk een verhaal worden opgetekend met een begin en een einde, een kop en een staart; een begin, een middenstuk en een einde. In scenario's, en in feite geldt dat voor elk verhaal wat je schrijft, werkt men met wat ze noemen een drie-actenstructuur. Het geeft gewoon aan dat het een begin moet hebben en een middenstuk — wat meestal het leeuwendeel van het verhaal is — en dan vervolgens ook het eind. Die aanvang, dat begin, noemen ze de 'set-up'. Dat is de intro. Een boek, een verhaal of een film begint daarmee; je leert kennismaken met de wereld waar aandacht aan gegeven wordt en met de personages. Het is de introductie.

Dan krijg je het grote deel van het verhaal, het boek of het scenario, en dat noemen we dan vaak het drama. Feitelijk is een drama het verhaal in zijn totaliteit, maar wij spreken meestal over een drama in de zin van een tragedie als we iets dramatisch noemen. Er moet iets misgaan. Elk verhaal kent dat fenomeen, want alleen maar een set-up waarin je iets schetst zonder dat er verder iets gebeurt, dat is nog geen verhaal. Nee, er moet iets gebeuren en dat is dan een probleem, een conflict, een sterfgeval, een oorlog of noem maar op.

Uiteindelijk, en dat is dan het derde deel van die drie-actenstructuur, moet het eindigen in een uitkomst. Het klassieke einde van een boek — en dat is voor mij ook een vereiste wil ik eraan beginnen, en dat geldt trouwens ook voor films — is dat het wel een 'happy end' moet hebben. Dat wil zeggen: het moet een goede uitkomst hebben. Dat hoeft niet per se voor elk scenario, maar het moet in ieder geval wel een einde hebben en een uitkomst, en feitelijk ook een climax. Er zijn een aantal van die kenmerken die elk goed verhaal kenschetsen. Het zijn universele ingrediënten in elk verhaal, en zeker in een goed verhaal. Ik wil er een paar opnoemen om straks de link te leggen met het Grote Verhaal.

Het eerste wat ik zou willen noemen, ongeacht het genre — want je hebt natuurlijk allerlei scenario's, boeken en toneelstukken, of dat nu een liefdesroman is, een oorlogsroman, een detective of een ander fictief boek — is dat elk verhaal bepaalde kenmerken heeft. Bijvoorbeeld contrast. Dat is een heel belangrijk element waar elke auteur gebruik van maakt. Trouwens, elke creator, iedereen die iets creatiefs doet, maakt daar gebruik van. Dat geldt ook voor een componist of voor een schilder. Een schilder kan niet zonder contrast; hij maakt gebruik van donker en licht, van wit en zwart. De componist doet dat ook; die maakt gebruik van hoge tonen en lage tonen, van mineur en majeur. Altijd is er weer die tegenstelling, want alleen op die wijze kun je iets neerzetten.

In een verhaal geldt dat natuurlijk ook. Er moet 'goed' zijn, maar alleen maar 'goed' is geen verhaal. Toch? Daar begin je niet eens aan. Een boek waar alles alleen maar 'happy' is en waar feitelijk niks gebeurt, dat is geen verhaal. U hebt nog nooit een liefdesroman gelezen waarin niet in ieder geval een drama gebeurt, waarin bijvoorbeeld de geliefde verdwijnt, de liefde verbroken wordt of waarin sprake is van een ziekte of een overlijden. Altijd is daar sprake van goed en kwaad. Bij een detective is dat natuurlijk helemaal sterk, en wat dacht u van een oorlogsroman? Een oorlogsroman zonder oorlog bestaat niet, en een detective zonder misdaad ook niet. Altijd is er dat contrast.

Er is nog zo'n element: een schrijver laat, als het een goede schrijver is, niets aan het toeval over. Alles wat hij optekent, elke zin die hij schrijft, elk woord en elke letter heeft een betekenis. Zelfs als u als lezer de betekenis daarvan ontgaat, doet dat niets af aan wat de schrijver in gedachten heeft. Hij creëert een wereld en alles heeft daarin een betekenis. Hij zet de dingen neer en hij kan dat doen omdat hij zelf de schrijver is. Hij is de Auteur, degene die het allemaal in handen heeft. Dat is het kenmerk van een schrijver: hij maakt zijn wereld en hij is daarin volstrekt autonoom. Houd dat in gedachten.

Nog een kenmerk is dat elk verhaal en elk scenario een plot kent. Voordat de schrijver begint met zijn verhaal, heeft hij dat al in gedachten. Er is een verhaallijn; het moet ergens op uitlopen. Meestal is het zo dat de plot pas aan het einde, of gaandeweg steeds meer, openbaar wordt. In eerste instantie word je als lezer voor vragen gesteld: hoe zal dit aflopen? Bij een detective is dat natuurlijk helemaal sterk, dan blijf je gespannen afwachten hoe het gaat eindigen. Maar die schrijver heeft dat in gedachten, hij weet dat van tevoren, hij heeft het plot. Dat plot is in de loop van het boek verborgen en pas aan het einde komt het allemaal openbaar.

Nu kom ik bij het laatste element: de climax van het boek. Dat is feitelijk ook het eindpunt, namelijk de verrassing. Dat wat je als lezer niet had verwacht of durven hopen, gebeurt. Dat is die uitkomst, dat einde, die verrassing. Zonder dat dit element in het boek zit, is het geen goed boek. Een boek moet aan het einde echt het hoogtepunt hebben bereikt. Het eindpunt moet ook het hoogtepunt zijn, en dan leg je het als lezer met tevredenheid weer weg. Waarom? Omdat het dan een 'goed boek' — een God-boek — is gebleken.

Nou, we gaan het maar eens hebben over God die Zijn script schrijft. Maar voordat ik dat doe, wil ik nog even aangeven dat wat ik zojuist stelde, opgaat voor elk boek en voor elk scenario.

Ik geef hier een paar voorbeelden van. Dat is een oude trouwens hoor, van één van de bekendste schrijvers: William Shakespeare, met het verhaal van Romeo en Julia. Of je neemt een kinderfilm als The Lion King, of Sophie's Choice. Steven Spielberg-films: Titanic of Indiana Jones. Noem maar op. Ik heb zomaar een paar films, boeken en verhalen genoemd die erg klassiek zijn; in ieder geval heb ik ze als voorbeeld gegeven.

Maar die kenmerken waar ik het zojuist over had – dat plot en dat verrassende einde, waarin niets aan het toeval is overgelaten – dat script, die drie-actenstructuur, dat drama... Altijd zit dat erin. Dat maakt een verhaal een goed verhaal.

▶ 11:50 God als de Volstrekt Autonome Auteur ↑ hoofdstukken

En wat ik nu wil gaan vertellen — want dit is natuurlijk nog inleiding — is dat, als dat opgaat voor een goed verhaal en wat een schrijver doet als creator, dat helemaal van toepassing is op het grote verhaal: namelijk dat van God. Hij is de echte grote auteur en Hij schrijft Zijn verhaal. Heel de geschiedenis is feitelijk 'His story', Zijn verhaal. En feitelijk is dat grote verhaal weer gecomponeerd uit miljarden andere kleine verhalen; namelijk het verhaal van jou en van mij en van u. Van al die mensen die allemaal weer hun eigen verhaal hebben — en trouwens, dat geldt zelfs voor elk schepsel. Elk heeft zijn eigen verhaal met een begin, een middenstuk en een einde. En God is degene die dat gecreëerd heeft. Hij is de auteur.

Ik wil graag eens een aantal schriftplaatsen onder uw aandacht brengen die die waarheid onderstrepen. Ik heb een zevental teksten — dat is wel een mooi getal natuurlijk in dit verband — op een rijtje gezet vanuit de Schrift, die allemaal onderstrepen hoe God de grote Creator is. De grote Schepper die autonoom, volstrekt zelfstandig en onafhankelijk Zijn verhaal geschreven heeft. Alles is onderdeel van Zijn plan.

In Jesaja 46 lees je een prachtig woord waarin God Zelf aan het woord is. Waar Yahweh spreekt en zegt: 'Ik, die van den beginne de afloop vertel en van ouds wat nog niet is geschied. Die zegt: mijn raad zal bestaan en ik doe al wat ik verlang.' Moet u eens opletten: dit is de Schepper die niets aan het toeval overlaat. Die vanaf de aanvang, voordat Hij als auteur de pen bij wijze van spreken opnam, het script al in gedachten had. Hij wist, terwijl het nog niet eens begonnen was, hoe de afloop zou zijn. Hij had het plot al volstrekt voor ogen en daarom kon Hij daar ook al over spreken. Dat is een geweldige gedachte dat er één is die het allemaal bedacht heeft. Het is Zijn concept en Hij is degene die het ook uitwerkt, en daarbij niets aan het toeval overlaat.

De tweede tekst is Psalm 139. Dat is zojuist in de schriftlezing ook al naar voren gekomen, al hadden we dat niet afgesproken. Trouwens, dit vers is daarnet niet gelezen, dus dat komt dan ook wel weer mooi uit. Daarin wordt prachtig naar voren gebracht hoe God de Schepper is en ons allemaal al in de moederschoot gevormd heeft. Hoe bij de aanvang twee onogelijk kleine celletjes bij elkaar komen en in veertig weken tijd een mens formeren. Het is een volstrekt godswonder. Je zou zeggen: dit kan helemaal niet, maar het gebeurt. We zitten hier allemaal en dit is ons verhaal, ons persoonlijk verhaal. Zo is het allemaal ooit begonnen. En wie is degene die dat allemaal zo bedacht en gemaakt heeft? Ik hoop tenminste niet dat u zo dwaas bent om te denken dat het allemaal stom toevallig is ontstaan. Dat is dwaas, dat is bizar, gezien het geweldige design en ontwerp dat alles verraadt.

Er staat in Psalm 139 vers 16: 'Uw ogen zagen mijn ongevormd' — of in de NBG-vertaling staat 'mijn formeloos begin'. Toen ik nog niet gevormd was, zagen Uw ogen mij al. 'En in Uw boekrol' — en daarom haal ik het ook aan, omdat God hier door David wordt neergezet als auteur — 'werden zij alle opgeschreven'. Wat dan? Wel, de dagen. Ze werden geformeerd toen nog niet één daarvan was. Dat is mooi: God is de schrijver van het script, niet alleen maar van het grote geheel van de schepping, maar daarmee dus ook, logischerwijs, van mijn verhaal en van jouw verhaal. Hij heeft het script van ons leven in de hand en dat schrijven wij zelf niet. Wij zijn het onderwerp, wij spelen een rol. Je speelt natuurlijk de hoofdrol in je eigen leven, in je eigen verhaal, dat is nogal logisch. Maar wie heeft die rol bedeeld? Wie heeft dat script geschreven? Waarvan we misschien denken, terwijl we nog halverwege zijn: 'Dit gaat helemaal niet goed.' Zoals je dat als lezer ook zo vaak hebt bij een boek: 'Hoe moet dit aflopen?' Maar er is een schrijver, er is een auteur, en die wist al lang voordat je zelfs gevormd was hoe het script eruitzag. Hij wist hoe het zou beginnen, Hij wist hoe het drama zich zou voorttrekken, maar Hij wist ook al van de goede afloop. Waarom? Omdat Hij de schrijver is. Hij heeft in Zijn boekrol dat alles opgeschreven: de dagen. Die schrijven wij niet, nee, Hij schrijft het script. Van mijn verhaal is Hij de grote auteur.

De derde tekst is Handelingen 17. Daar lees je dit: Paulus is daar op de Areopagus in Athene en hij is verzocht om zijn verhaal te vertellen, om even in die termen te blijven. Hij gaat spreken voor een publiek dat volkomen onwetend is over God. Dat wisten ze zelf eigenlijk ook wel, want ze hadden daar gewoon een lege sokkel neergezet met het onderschrift: 'Aan de onbekende God'. Ze hadden vele goden, maar ze wisten eigenlijk ook wel dat ze ongetwijfeld een god vergeten waren. Daar hebben ze een lege sokkel voor neergezet — want ja, die kun je verder niet afbeelden — die gewijd was aan de onbekende God. Paulus maakt daar een meesterlijke zet door te vertellen: 'Die God die jullie niet kennen, die verkondig ik jullie.' Die onbekende God is nu juist degene die hemel en aarde geformeerd heeft. Hij vertelt hun dingen die voor hen volkomen onbekend waren. Zij hadden vele goden, maar als je vele goden hebt, dan ken je God dus niet. Het punt is nu juist dat je God alleen kent als je weet dat er maar één is. Er is maar één God, met allemaal hoofdletters, die echt de auteur is die alles gemaakt heeft. Maar ik bedoel dan ook echt: alles geschreven heeft.

Dat vertelt Paulus op prachtige wijze en dan zegt hij in vers 25 dit: 'Hijzelf geeft aan allen' — dat wil zeggen aan heel het mensdom, al die miljarden mensen — 'leven en adem'. Hij vormde ons, zoals we net lazen in Psalm 139. Na veertig weken begonnen we te ademen — na veertig begint het leven, zeggen we dan. Hij geeft leven en adem; feitelijk zijn dat synoniemen. Op het moment dat je gaat ademen, begint het leven. En er staat bij: 'en alles'. Dat vind ik mooi. Dat is nogal logisch: als Hij de Schepper is, dan geeft Hij dus alles wat wij hebben. We zingen dat ook in zo'n liedje: 'Alles wat ik heb, dat heb ik van mijn Vader. Alles wat ik ben, dat ben ik door mijn Heer.' Waarom? Omdat ik mijzelf niet gemaakt heb. Wie je ook bent, niemand heeft zichzelf gemaakt. Er is maar één Schepper en Hij is mijn Formeerder. Hij is mijn Creator, Hij heeft mij bedacht. Hij is de Ontwerper, de Designer die het script en het plot in handen had. Om in auteurstermen te blijven: Hij gaat vervolgens schrijven en formeren. De geschiedenis rolt zich af. Wij kennen inmiddels het verleden — dat is een kenmerk van het verleden — maar de toekomst is voor ons volkomen onbekend. Dat is trouwens ook een geweldig ontwerp dat God Zelf bedacht heeft: dat de toekomst voor ons een volkomen blank terrein is, tenzij Hij daarover gesproken heeft. Wij kennen dat van onszelf niet.

Wij zeggen: het verleden staat vast, dat kun je niet meer veranderen. Maar weet u wat? Ik zal u nog eens wat anders vertellen: de toekomst staat net zo vast als het verleden. Wist u dat?

Ja, want Hij heeft het script. De toekomst ligt net zo vast als het verleden. Het verschil is: het verleden kennen wij, de toekomst nog niet. Maar het ligt vast. Hij is de Auteur, Hij is de Schrijver. Hij heeft het script. Hij geeft alles. Er is niets wat ik heb of bedenk of kan, zonder dat Hij mij daartoe in staat heeft gesteld. Hij is de Schepper.

▶ 23:32 Contrast: de Schepper van Licht, Duisternis en Kwaad ↑ hoofdstukken

Er staat dit in Jesaja 45: "Opdat men het wete" – dat wil zeggen dat iedereen ervan op de hoogte zou zijn – "vanwaar de zon opgaat in het oosten en waar zij ondergaat in het westen." Daar wonen wij dan, hè? Nou ja, dat is een beetje moeilijk om te zeggen als Katwijker in Nieuw-Buinen natuurlijk, want ik ben net van west naar oost gegaan, maar het hangt ervan af hoe je het bekijkt. "Opdat men het wete vanwaar de zon opgaat en waar zij ondergaat, dat er buiten Mij niemand is." Kijk, daar heb je weer die Auteur die volstrekt autonoom te werk gaat. "Buiten Mij is er niemand. Ik ben JAHWEH en niemand meer; Formeerder van het licht" – maar let op – "en Schepper van de duisternis; die vrede maakt en kwaad schept. Ik, JAHWEH, doe al deze dingen."

Ziet u hoe God ook gebruikmaakt van contrast? Sterker nog, dat is noodzakelijk in Zijn script. God is een goede God, jawel, maar Hij schept ook het kwade dat Hij gebruikt en nodig heeft. Waarom? Juist om Zijn goedheid te bewijzen. God krijgt niet de schuld van het kwaad; Hij krijgt de eer van het kwaad. Waarom? Omdat het kwaad bij Hem in goede handen is. Hij gebruikt het, Hij brengt het in en Hij zet het in, omdat Hij er iets mee gaat maken. Precies zoals een auteur daar iets mee gaat doen. Waarom? Hij heeft het nodig. Zonder dat kwaad, zonder de duisternis, kun je geen goed verhaal maken. Hij is de Auteur. Als dat al voor mensen geldt, dan zeker ook voor God.

En hier staat het, gewoon in zwart-wit. God zegt het zelfs hoogstpersoonlijk; Hij verklaart het in de eerste persoon: "Ik ben JAHWEH en niemand meer, die de Schepper is van de duisternis, die vrede maakt en kwaad schept. Ik, JAHWEH, doe al deze dingen." Hij ontvangt daarvoor alle glorie. Hij is Degene die het kwaad inzet en daarbij ook niets aan het toeval overlaat. De volgende tekst brengt dat ook prachtig naar voren: ook weer dat contrast, maar waarbij Hij ook alles gebruikt en zodanig inzet dat niets daarbij aan het toeval is overgelaten. Dat wil zeggen dat Hij met alles een bedoeling heeft.

Bedenk dat, dat is zo’n geweldige waarheid: dat Hij de Schepper is en dat er nooit iets gebeurt zonder dat het een bedoeling heeft. Dat kan niet, want Hij is de Schepper. Hij schrijft het verhaal, het goed en het kwaad, en Hij heeft met alles een bedoeling. Er staat in Spreuken 16 ook zoiets; eigenlijk ligt dat heel erg in de lijn van wat ik zojuist al las uit het boek Jesaja. Eigenlijk gaat het hele boek Job daar ook over. Job begint er zelfs al mee: "Zouden wij het goede van God aannemen en het kwade niet?" En dan lees je: "In dit alles zondigde Job met zijn lippen niet." Dat wist hij weliswaar, maar pas door de ervaringen kwam hij echt tot dat besef. Dat zegt hij dan ook aan het einde van het boek. Dan heb je de uitkomst. Eerst wordt Job neergezet – het boek Job is trouwens een prachtig voorbeeld van die drie acten. Eerst de intro, de setup. Dan krijg je het grote drama, hoofdstukken lang, en dan uiteindelijk de uitkomst, als God het woord gaat nemen en zegt: "Weet jij wel wie Ik ben? Kun jij wat Ik kan? Weet jij wat Ik weet, Job?" Dan gaat Hij beschrijven wie Hij is en dat er niets gebeurt zonder dat Hij, de Schepper, daar een plan mee heeft. Hij heeft een plan met elk creatuur en er gebeurt niets bijgeval of toevallig. Nee, er gebeurt toevallig helemaal niks toevallig.

Als je het woord 'bijgeval' al wilt gebruiken – en de Bijbel doet dat soms ook – dan betekent het eigenlijk dat Hij het 'laat vallen'. Maar wie zit daarachter? Dat verhaal schrijft zichzelf niet. Sommige schrijvers zeggen dat wel: "Het verhaal schrijft zichzelf." Nou, dat kun je vergeten. Die schrijver moet het vertellen en opschrijven. In Spreuken 16 vers 4 staat: "JAHWEH maakt alles voor Zijn doel." Alles. Nu zou je natuurlijk kunnen denken: "Ja, natuurlijk al het goede, dus 'alles' is niet echt alles." Nee, zegt Salomo dan, als ik zeg 'alles', dan bedoel ik ook alles. Hij zegt er zelfs bij: "Zelfs de goddeloze voor de dag van het kwaad." Als er iets illustreert dat God inderdaad alles inzet, dan is het wel deze waarheid. Is die goddeloze daarmee minder goddeloos? Is God verantwoordelijk of krijgt Hij de schuld? Nee, God heeft ook met de goddeloze en het kwade Zijn plan en Zijn bedoeling. Met alles. Niets in Zijn script is doelloos. JAHWEH maakt alles voor Zijn doel, zonder één uitzondering. Geen lettertje in Zijn script is daar zomaar binnengekomen. Het mooie, maar ook het afschuwelijke; het licht, maar ook de duisternis. Hij is de Schepper.

▶ 31:43 De Plot: Waarom God Allen Opsluit in Ongehoorzaamheid ↑ hoofdstukken

We gaan naar Romeinen 11, en daar eindigen we trouwens ook, bij Romeinen 11. Daar lees je dit, als Paulus eigenlijk de hele geschiedenis, de historie van Israël, zo doorlopen heeft: het verleden en het heden, namelijk het huidige ongeloof van Israël en hoe God vandaag ook een zijpad, een zijspoor bewandelt. De geschiedenis maakt een u-bocht en gaat naar de natiën, maar uiteindelijk komt Hij toch gewoon weer terug bij Israël. Paulus heeft dat beschreven en hij heeft ook beschreven hoe God uiteindelijk met Israël door het drama heen gaat. Wat trouwens ook niet zomaar is; dat had God van tevoren al gezegd. Dat is één ding. En bovendien: het feit dat Israël ongelovig is, daarvan staat er ook nog bij dat Hij hun ogen geeft om niet te zien en oren om niet te horen. Ja, dat staat allemaal in Romeinen 11.

Paulus eindigt feitelijk met deze vaststelling. Het is een geweldige hymne, een lofzang. Hij trekt zijn conclusie en zegt: "Want God sluit allen op in ongezeggelijkheid." In ongehoorzaamheid, zegt de NBG-vertaling. Dat wil zeggen: heel de mensheid. Dat had Paulus hoofdstukken eerder ook al gezegd. Ik bedoel, heel de mensheid is samengesteld uit zondaren. Is dat een keuze van ons? De rol die wij daarin hebben, hebben wij niet onszelf toebedacht. Nee, natuurlijk niet, dat is geen keuze. Ik was al een zondaar en een sterveling toen ik nog in de wieg lag. God sluit daar allen in op.

Dat woord 'opsluiten' is trouwens wel aardig als je dat in het Nieuwe Testament nakijkt. Waar dat woord nog meer gebruikt wordt, is bijvoorbeeld in de evangeliën voor de vissen die in een net zitten. Gewoon zo: er is geen ontkomen aan. Heel de mensheid is ingezet als zondaar, als sterveling. Dat is geen keuze van de mens, dat heeft Hij zo gedaan. Het is Zijn plan. En wij denken dan: o, dat gaat niet goed. Maar vergeet dat nooit: bij God gaat er nooit iets fout. Je mag van mij een heleboel vergeten — niet te veel natuurlijk van wat ik vanmorgen verteld heb — maar als u dit wilt onthouden: bij God gaat er nooit iets fout.

God sluit allen op in ongezeggelijkheid. Je zou zeggen: hoezo dan? Wat is dat? Ja, maar dat heeft een plot, dat heeft een plan. Let op: "opdat Hij Zich over allen zou ontfermen." Daarom. Dan zie je ook hier weer: God heeft contrast nodig. Die ongezeggelijkheid, die zonde en dat kwaad, dat heeft juist het doel om Zijn licht te laten schijnen, om Zich over allen te ontfermen. En zo onontkoombaar als het eerste is, zo onontkoombaar is ook dat tweede. Dat is namelijk de Schrijver die Zijn verhaal vertelt.

En dan barst Paulus eigenlijk uit. Want dit is feitelijk de conclusie van zijn betoog, en nu gaat hij verder schrijven. Je ziet het voor je ogen gebeuren: hij valt bij wijze van spreken in aanbidding neer. "O diepte van rijkdom en van wijsheid en van kennis van God! Hoe onnavorsbaar zijn Zijn oordelen en hoe onnaspeurlijk Zijn wegen! Want wie kende het denken van de Heer?"

Het denken — daar heb je het weer, zoals het daar staat. Ik noem het dan maar even zo: het denken, namelijk de verborgen plot. Ik weet nog steeds niet of het een de- of een het-woord is, maar goed, ik denk beide: de plot, het plot. Wie had dat gedacht terwijl je halverwege de geschiedenis bent? Kijk, we zeggen dat ook van een gedicht: het rijmt aan het eind. Dat rijmt ook. Maar zo geldt het ook voor het verhaal: het klopt pas aan het eind. Je moet niet halverwege een boek neerleggen en zeggen: "Nee, ik vond het boek niks aan." Dan moet je zeggen: "Hallo, het is nog niet af." Dat geldt ook voor een schilder; die gaat toch ook niet halverwege zeggen: "Nee, ik vind het helemaal niks." Weet je wat die schilder zegt? "Wacht even met je oordeel, want ik ben nog niet klaar."

Dat is met His story ook zo. Er zijn tal van mensen die God nu wegzetten en die Hem zelfs willen ontkennen. Ze zeggen: "Nee, dat kan nooit een God zijn, want er gaat zoveel fout, er is zoveel kwaad." Maar het is allemaal vooroordeel; je oordeelt terwijl het nog niet af is. His story is nog steeds gaande. Hij gaat Zijn weg en Hij vertelt Zijn verhaal. En wij lezen in feite ook het boek van de geschiedenis. Je bent al halverwege en je denkt: hoe gaat dit goed komen? Nou, reken maar dat de Schrijver, de grote Auteur van goed en kwaad, het allemaal perfect in handen heeft. Perfect!

Wie kende het denken van de Heer? Nou, niemand. Want Hij had namelijk, voordat Hij de geschiedenis begon, al lang de afloop in gedachten, en het plot, de hele verhaallijn en de drie acten, om het zo maar te zeggen. En dan staat erbij: "Of wie werd Zijn adviseur?" Alsof God voor het schrijven van His story iemand nodig had om Hem even van advies te dienen over hoe Hij het het beste zou kunnen doen. Dat is toch een dwaasheid? God is aan het werk en niets gaat er fout. Helemaal niets.

▶ 38:26 De Climax: uit Hem, Door Hem en tot in Hem Zijn Alle Dingen ↑ hoofdstukken

En weet u hoe Paulus dan verder gaat? Dat is nummer zeven, en dat is de grote conclusie. Wie werd Zijn adviseur? Dat staat erbij, want vanuit Hem en door Hem en tot in Hem zijn alle dingen. Herkent u dit traject? Uit Hem is de setup, het begin; daar is het allemaal begonnen. Het is Zijn concept, maar Hij is ook gestart. En ook door Hem gaat het hele drama van de geschiedenis. Al die lijnen, die onontwarbare knoop, het is allemaal uit Hem en door Hem. Maar let op, ook tot in Hem. Zoals het uit Hem voortkomt, zo komt het ook allemaal weer bij Hem terecht. Waarom? Wel, Hij is de Schrijver. Hij heeft het perfect in handen en de uitkomst staat vast. Gods story, His story, heeft een happy end voor heel Zijn schepping. Want elk schepsel is Zijn bedenksel, Zijn creatie, en dat kan niet fout gaan. Wat er ook gebeurt, Hij schrijft Zijn verhaal. En uit Hem en door Hem en tot Hem zijn alle dingen, ook hier weer: gewoon alles. Ook dat drama, hoe Hij alles onder ongehoorzaamheid of in ongezeglijkheid heeft besloten. Dat kwaad, jawel. En wat blijkt aan het eind? Het was allemaal nodig om Zijn liefde te bewijzen.

Want om even bij dat laatste te blijven: hoe weten wij dat God liefde is? Hoe is dat op de meest ultieme wijze geopenbaard, anders dan op het kruis van Golgotha? Toen kwam het kwaad in zijn meest afschuwelijke vorm aan het licht: wat de mensheid deed met de Zoon van God. Ze sloegen Hem aan het kruis. En juist toen bewees God: zoveel hou ik van deze mensheid. Want wat jullie ook doen, al slaan jullie mijn Zoon aan het kruis, Ik hou van jullie en wat jullie ook doen. Dat is liefde. Stel je voor dat er nooit iets fout was gegaan, tussen aanhalingstekens. Dan hadden we nooit geweten hoeveel God van deze wereld houdt. Want dan had Adam altijd kunnen zeggen: "Ja logisch, U houdt van mij, ik doe alles gewoon perfect." Nee, het kwaad had Hij nodig, heeft Hij ingezet. Hij gebruikte dat contrast om Zijn verhaal te schrijven.

En dan eindigt Paulus met, en dat is ook de wijze waarop ik graag zou willen afsluiten, de grote conclusie. Als uit Hem — want zo moet je eigenlijk dat accent leggen — en door Hem en tot in Hem alles is, wel, dan is er maar één conclusie: aan Hem de heerlijkheid tot in de aeonen, die wereldtijdperken die nog gaan komen. Want Hij bedacht alles. Hij is de grote Auteur, de Schepper van die wereld en Hij schrijft Zijn verhaal: het begin, het middenstuk en de geweldige climax. Dat geweldige einde waarin uiteindelijk elke knie gaat buigen en elke tong zal juichen tot eer van God de Vader en zal zeggen: Jezus Christus is Heer. Dat is de climax, dat is de uitkomst van de geschiedenis. Wat een story! En dan zeg ik: Amen.