GoedBericht.nl logo
UltimateGoodNews

het onmiskenbare lege graf!

09-04-2023 - Geplaatst door Andre Piet
9 april 2023, Benthuizen

In deze studie willen we de feiten rond het graf waarin Jezus was gelegd eens op een rijtje zetten. Hoe was het zo gekomen dat Jezus begraven werd in een duur graf nabij de plaats waar Hij was gekruisigd? Wat ging aan de begrafenis vooraf en welk rol heeft Jozef van Arimathea daarin gespeeld? Wat bracht het Sanhedrin ertoe later alnog een verzegeling van het graf plus grafwacht te regelen? En last but not least: wat betekent het dat vriend en vijand in Jeruzalem het over één ding eens waren: Jezus’ graf was leeg!!

Powered by RedCircle

📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing

Samenvatting van deze toespraak

De studie benadrukt de onmiskenbare boodschap van het lege graf van Jezus Christus. Ondanks menselijke pogingen om het graf te sluiten met een zware steen en grafwachten, brak het leven van binnenuit door. Er wordt gedetailleerd ingezoomd op de begrafenis door Jozef van Arimathea en Nicodemus in een nieuw grafmonument op de Olijfberg. Daarnaast wordt de goddelijke timing behandeld, waaronder de drie nachten in het graf en de opstanding op de dag van de omertelling. Dit alles fungeert als bewijs dat de dood is overwonnen en als garantie voor de uiteindelijke levendmaking van ieder mens.

“De dood is overwonnen en zal eens volledig teniet zijn gedaan. Dat is het evangelie.”

Introductie: het Onmiskenbare Lege Graf ↑ hoofdstukken

Hartelijk dank Dirk voor deze mooie introductie en ja, wat valt er aan toe te voegen? Want dit is het hele eieren eten, hè. Maar goed, dit was dan de natuurafdeling en wij gaan het vanuit de Schriften en de geschiedenis voortzetten. En ja, het kon ook qua onderwerp niet missen. De kerkelijke kalender zegt me niet veel trouwens. Het is sowieso een bijzondere kalender. Net voordat ik hiernaartoe ging, las ik in De Telegraaf dat er nogal wat onrusten waren in Jeruzalem en dergelijke. Want ja, er vielen drie grote feesten samen: zowel de Ramadan als Pasen als ook het Joodse Pesach. Het is geloof ik zo’n derde of vierde dag van de Pesach-week.

Het maakt me niet uit: als er een aanleiding is om alle registers even open te trekken om erop te wijzen dat Jezus Christus, 1993 jaar geleden om precies te zijn, het graf eens voor altijd leeg achterliet... elke aanleiding grijpen we aan om dat vooral maar uit te bazuinen en voor het voetlicht te brengen. En ik ga het vanmorgen hebben over het onmiskenbare lege graf.

Waarom onmiskenbaar? Nou, de aardigheid is dat dit nooit ter discussie heeft gestaan. Dat het graf toen op die derde dag na Jezus’ sterven leeg was, dat was onmiskenbaar. Vriend en vijand waren het daar in elk geval over eens. Men heeft alles in het werk gesteld om die waarheid tegen te spreken en om mensen daarin te misleiden en desinformatie de wereld in te sturen. Dat is niet nieuw dus, nee.

Maar één ding was volstrekt helder: dat graf waarin Jezus gelegd was, was vanaf de derde dag inderdaad leeg. Dat heeft nooit ter discussie gestaan. En eigenlijk wat ik meteen al wil verklappen — het mooie is — men heeft alles gedaan om dat graf af te sluiten (en dat zullen we vanzelf ook wel zien), maar juist dat maakt de boodschap des te helderder. En duidelijker had het niet gekund. Het moest eruit. We zongen het zojuist in een iets ander verband, maar zo is het wel: het leven breekt van binnenuit inderdaad door. En zegels of grafwachten of zware stenen ten spijt, dat maakt niet uit. Het nieuwe leven heeft zich aangediend naar de belofte. Dat is sindsdien het feit bij uitstek. De dood is inderdaad overwonnen.

Inzoomen op het Graf: Jozef van Arimathea en Nicodemus ↑ hoofdstukken

Ik wil vanmorgen eens wat verder inzoomen op dat graf zelf. Wat weten we eigenlijk over het graf van Jezus, over zijn begrafenis en de dingen die in de loop van die paar dagen hebben plaatsgevonden? Ik had kunnen kiezen voor het Matteüsevangelie, Markus of Lukas, maar ik heb in dit geval gekozen voor het Johannesevangelie. Wat we doen is de gegevens wat bij elkaar sprokkelen, zodat we het helder op een rijtje hebben, en dat alles om juist deze waarheid te onderstrepen: dat het graf inderdaad op die derde dag leeg was en dat dit door goddelijk ingrijpen heeft plaatsgevonden.

We gaan het hebben over de veertiende Aviv. Aviv is de Hebreeuwse naam voor de eerste maand. Het heeft nog een naam die misschien zelfs iets bekender is, namelijk Nisan, maar Aviv betekent letterlijk 'lente'. Het is dus de eerste maand van het jaar, de voorjaarsmaand. Dat de veertiende van die maand de dag van het Pascha was, waarop het paaslam geslacht zou worden, was al goddelijk bepaald in de dagen van Mozes. Dat is ook de dag geweest waarop de Heer Jezus stierf. Alles is, zoals gezegd, tevoren beschreven en voorzegd; zelfs de data zijn al neergezet en gefixeerd.

Over wat er op die veertiende Aviv heeft plaatsgevonden met betrekking tot het Pascha gaan we het nu niet hebben, maar wel even over dat graf. In Johannes 19 lees je: "Na deze dingen nu vroeg...". 'Na deze dingen' wil zeggen: nadat de Heer Jezus was gestorven. Als je het vergelijkt met Matteüs en Markus, dan weten we dat het avond werd; het was donker aan het worden. Dat is een bedreigend korte tijdspanne, zeker in het Midden-Oosten. Maar toen vroeg Jozef van Arimathea – de eerste keer trouwens dat hij bij deze gelegenheid genoemd wordt.

Deze Jozef van Arimathea wordt in alle vier de evangeliën met die naam genoemd. Vanuit het Matteüsevangelie weten we dat hij een rijk man was. Er doen veel verhalen over hem de ronde en het is altijd lastig om daar een eenduidig antwoord op te vinden wat daarvan waar zou kunnen zijn. Er wordt bijvoorbeeld verteld dat hij kopermijnen had in Bretagne, en er zijn nog veel meer verhalen over hem in omloop, maar laten we ons beperken tot de Bijbelse gegevens; dat lijkt me wel zo reëel. Hij was een rijk man en we weten uit het Markusevangelie dat hij een aanzienlijk lid van het Sanhedrin was, de Joodse raad. In het Lukasevangelie wordt van hem gezegd dat hij de reputatie had voor God een rechtvaardig man te zijn.

Hij kwam dus uit Arimathea, een stad van de Judeeërs. Vermoedelijk is dit dezelfde plaats als Ramataïm-Sofim in het gebergte van Efraïm, de plaats waar ook Samuël geboren is. Meestal wordt het kortweg Rama genoemd. Rama betekent trouwens 'hoge plaats' en Ramataïm is een 'dubbele uitkijkplaats'. Trouwens, even helemaal afwijkend, maar dat 'Sofim' heeft vermoedelijk connecties met het Griekse woord 'filosofie'. Filosofia is liefde voor wijsheid, en de gedachte is dat het Griekse woord voor wijsheid, 'Sophia', herleid kan worden tot het Hebreeuwse woord 'Sofim'. Dat wil zeggen: een plaats waar je op een hoogte gesteld bent en waarbij je uitzicht en overzicht hebt. Als u mij vraagt, is dat een hele mooie definitie van wat wijsheid – Sophia – is: je hebt overzicht en je hebt uitzicht. Dat is dus wat anders dan alleen maar kennis.

Het was dus in het gebergte van Efraïm. Ik wil hier toch even een typologische opmerking in uw midden strooien, om vervolgens meteen weer verder te gaan: het lichaam van Christus – ik druk me expres even zo uit – wordt gevonden en komt terecht bij Jozef en Efraïm. Dat heeft alles te maken met het eerstgeboorterecht. U vraagt zich misschien af: bedoel je dat dubbelzinnig? Ja, dat bedoel ik inderdaad dubbelzinnig. Denk daar maar eens over na. Het is haast misdadig om het alleen maar zo te zeggen zonder het toe te lichten, maar overweeg in uw hart wat daar de zin van zou kunnen zijn.

Goed, ik wil me vooral beperken tot de gegevens aan zich. Je leest in Johannes 19 dat hij een discipel van Jezus was, een leerling dus, maar in het verborgene vanwege de vrees voor de Joden. In Matteüs wordt hij ook een discipel genoemd, en in Markus en Lukas wordt er nog bij vermeld dat hij het Koninkrijk van God verwachtte. Zoals iemand die de Schriften kende en geloofde, en dus rechtvaardig was, wist hij: wij leven nu in de tijd dat de Messias gaat komen. Men wist dat, althans een aantal mensen die de Schriften kenden. Wat dat betreft is het eigenlijk een-op-een vergelijkbaar met de huidige tijd: als je de Schriften kent en je hebt als het ware een uitkijktoren, dan weet je dat dit de tijd moet zijn dat het gaat gebeuren. Waarom? Niet alleen vanwege de gebeurtenissen en allerlei aanleidingen, maar gewoon omdat de Schrift daar zoveel voor aanreikt dat je die verwachting mag hebben.

Deze Jozef van Arimathea was dus in het verborgene een discipel. Je leest in het Lukasevangelie dat hij wel raadslid was, maar dat hij niet had ingestemd met hun raad en praktijk. Dat ligt voor de hand; hij vormde een kleine minderheid. Dat gold voor Nicodemus ook; hij was eveneens een raadslid en wordt straks nog genoemd. Al te expliciet konden zij daar niet voor uitkomen. Zonder daar nu een moreel oordeel over te geven: in dit geval is het wel heel apart dat Jozef juist nu zijn nek uitsteekt om naar Pilatus toe te gaan. Want dat is precies wat hij doet.

Jozef van Arimathea vroeg aan Pilatus om het lichaam. Hij heeft dat natuurlijk niet via het Sanhedrin gedaan. In principe was het zo dat iemand die geëxecuteerd was in een massagraf terechtkwam; je kreeg helemaal geen persoonlijke begrafenis. In dit geval heeft Jozef zich over het lichaam ontfermd. Ook daarover doen weer verhalen de ronde, bijvoorbeeld dat hij een oudoom van Maria zou zijn geweest en daarom het lichaam kon claimen. Ik zeg niet dat het onmogelijk is, ik zeg alleen dat de Bijbel het niet vermeldt. In ieder geval is hij naar Pilatus toegegaan. Reken maar dat het Sanhedrin daar niet van gecharmeerd was toen ze er later lucht van kregen. In Markus 15 wordt het zo geformuleerd: "hij waagde het naar Pilatus te gaan en het lichaam van Jezus te vragen". Hij waagde het, dat wil zeggen dat hij inderdaad zijn nek heeft uitgestoken. Enerzijds omdat hij hiermee aangevaf dat hij helemaal niet achter de overlevering door het Sanhedrin stond, en anderzijds omdat hij zich ontfermde over het lichaam van Jezus. Hij heeft dat dus geheel buiten de raad om, op eigen initiatief, gedaan. Maar goed.

Hij had een hele hoge positie daar in Jeruzalem. Dat is een gerespecteerd man in het Sanhedrin. Dus hij kon zich het veroorloven en hij had toegang tot de stadhouder, de procureur. En toen vroeg Jozef van Arimathea aan Pilatus om het lichaam van Jezus te mogen wegnemen.

In het Matthäus-evangelie vind je daar dan nog wat informatie erbij. Dat vind ik wel mooi als je dan de Schrift met Schrift vergelijkt. Dan staat er dat als Jozef van Arimathea bij Pilatus komt, het Pilatus bevreemdde dat hij, Jezus, reeds gestorven zou zijn. En hij ontbood de hoofdman en vroeg hem of hij reeds lang gestorven was. Ja, dus dat was heel ongebruikelijk. Waarom? Nou, ik denk omdat Jezus namelijk geslacht was, vanwege de speer in zijn zijde. Maar daar hebben we het ooit wel eens een keer over gehad, ik laat dat nu ook even.

Je leest er trouwens nog bij dat Pilatus dan toestemming geeft. Ook dan lees je weer in het Matthäus-evangelie erbij, of het Markusevangelie. En toen hij het van de hoofdman vernomen had – dus hij heeft gewoon eerst even navraag gedaan – toen schonk hij het lichaam aan Jozef. En hij – dat is Jozef dus, Jozef van Arimathea – kwam dan en hij nam zijn lichaam weg. Ik mag aannemen dat hij daarvoor wel assistenten heeft gehad, maar zo wordt dat dus beschreven.

Nicodemus nu kwam ook, die de eerste keer naar hem toe kwam. Juist Johannes had dat al veel eerder in hoofdstuk 3 beschreven. Die Nicodemus die kwam ook, die was ook stiekem in de nacht naar Jezus toe gegaan. Vergis je niet, van die Nicodemus zegt de Heer Jezus: "Ben jij dé leraar van Israël en jij weet deze dingen niet?" Maar in ieder geval een man van aanzien, ook in het Sanhedrin. En nu dus én Jozef van Arimathea én Nicodemus, beide dus mensen van de elite, om het zo te zeggen, die zich nu ontfermen over het lichaam van Jezus.

En daar staat het bij: Nicodemus nu kwam ook, die de eerste keer ’s nachts naar hem toekwam. Trouwens, van die Nicodemus lees je later in hoofdstuk 7 van het Johannes-evangelie dat op het moment dat Jezus in het Sanhedrin besproken wordt en men zelfs ook overweegt om hem te gaan arresteren, dat Nicodemus het ook vragenderwijs, voorzichtig, voor Jezus opneemt en dus feitelijk oppositie voert. Maar goed, getalsmatig hadden ze helemaal geen enkele invloed, want ze vormden een kleine minderheid.

Maar goed, die Nicodemus kwam dus ook, die de eerste keer ’s nachts naar hem toe kwam, en die bracht een mengsel van mirre en aloë, ongeveer honderd pond. En mirre, dat ziet er zo uit, als we dan toch een beetje op de natuurkundige toer zijn vanmorgen. En aloë ziet er zo uit. In feite was dit in beide gevallen bedoeld om de lijklucht tegen te gaan, als een aromatische luchtverfrisser, zeg maar. Het was dus niet het idee van balseming, maar het was vanwege de geur. Want dit was met recht, met een knipoog naar 2,5, een geur van leven. Want dat is wat het eigenlijk verspreidde en wat de lijklucht moest tegengaan.

En dat was honderd pond, en dat is omgerekend ongeveer 33 kilo. Dus hun vermogen is daar aan specerijen betaald. Nicodemus nam het mee; ik mag aannemen – ik weet niet hoe rijk Nicodemus is geweest, maar in ieder geval was Jozef erg rijk, dus de kosten waren geen probleem. Eigenlijk vind ik het wel mooi: op het moment dat Jezus in het graf gelegd wordt, is het eigenlijk al bestemd voor het leven. In feite dragen die specerijen die boodschap ook uit: niet de dood moet geroken worden, maar het leven!

Nou, dat is ook precies wat er zou gaan gebeuren. En ze namen dan het lichaam, lees je erbij in vers 40. Ze namen dan het lichaam van Jezus en ze bonden het in linnen windsels. Dat is ook wel apart, want linnen is in feite priesterlijk textiel; kijk het maar eens in het Oude Testament na. Juist de priesterlijke gewaden waren van linnen gemaakt. Ik laat dat ook even nu rusten, maar er staat erbij: met de specerijen die zojuist al genoemd waren. Met meer aloeën. Zoals dat bij de Joden het gebruik is te begraven.

En ik herhaal nog maar eventjes: dat was dus niet als balseming bedoeld om het lichaam goed te houden, maar gewoon om de lijklucht tegen te gaan. En er staat ook bij – want we zijn nog steeds even aan het investeren... nee, hoe zeg je? Inventariseren, ja precies. Het inventariseren: wat vond er eigenlijk plaats bij die gelegenheid?

De Locatie: een Nieuw Grafmonument op de Olijfberg ↑ hoofdstukken

Er was ter plaatse waar Hij gekruisigd werd een tuin. Typologisch vind ik dat heel opmerkelijk: daar waar Hij geslacht werd, daar werd Hij ook begraven. En, dat zeggen we nu natuurlijk achteraf, dat is ook de plaats waar Hij verhoogd werd, waar Hij verrees uit het graf en opsteeg. Oftewel: de slachting vindt plaats bij het altaar. Ik zeg dat er nog even bij — voor degenen die vaker komen is dat geen verrassing meer, maar het is zo onbekend: het offer van de Heer Jezus is niet Zijn slachting. Het offer is niet wat er gebeurde op de dag dat Hij stierf. Het offer vond plaats op de dag dat Hij verrees, opsteeg en verhoogd werd. Dat is het offer. De slachting vond daarbij vlak vóór het altaar plaats.

U leest eerder in Johannes 19 dat, toen de Heer Jezus gekruisigd werd, de plaats nabij de stad was. De aanduiding 'de plaats' in het Hebreeuws en in het Griekse Nieuwe Testament is vaak een aanduiding voor de tempel: Hamakon, of zoals de Joden in Nederland zeggen: Mokum. Gewoon 'de plek'. Wat is de plek, de plaats? Dat zie je heel vaak in de Hebreeuwse Bijbel: dat is de tempel.

Kort en goed: de plaats van de kruisiging was vlakbij waar Jezus begraven werd. Maar waar was dat dan vlakbij? Wel, het was vlakbij de plaats van de stad. Pak een plattegrond van Jeruzalem, ongeacht uit welke tijd, en kijk waar de tempel heeft gestaan. Probeer dan een plek te vinden buiten de legerplaats die vlakbij de plaats van de stad is. Dan kom je automatisch op de Olijfberg uit. De tempel bevindt zich aan de oostkant van de stad en als je naar buiten gaat, kom je vanzelf op de Olijfberg. Als de Heer Jezus dus gekruisigd en begraven is vlakbij de plaats van de stad en het was buiten de legerplaats, dan moet dat aan de oostkant geweest zijn, op de Olijfberg. Daarmee weten we in ieder geval waar we die plek moeten zoeken.

In de tuin was een nieuw grafmonument. De tekst gebruikt hier niet het eigenlijke woord voor een graf, maar echt een grafmonument. Het is een monumentale plek. Dat is typisch iets voor iemand die 'duiten' heeft, iemand die rijk is. In de tuin was dus een nieuw grafmonument waarin nog niemand was geplaatst. Het Mattheüs-evangelie zegt daarover dat Jozef van Arimathea Hem in zijn nieuwe graf legde, dat hij in de rots had laten uithouwen. Nadat hij een grote steen voor de ingang van het graf had gewenteld, ging hij heen.

Ook hier staat weer: het was een nieuw graf, nooit had er iemand in gelegen. Het was bovendien een graf dat hij zelf had laten maken, waarschijnlijk bestemd als een familiegraf. Trouwens, waar willen Joden bij voorkeur begraven worden in Jeruzalem? Welke plaats in Jeruzalem ligt helemaal bezaaid met graven? Dat is de Olijfberg. Dat zal toen niet anders geweest zijn. Hoe dan ook, daar in die tuin was een nieuw grafmonument en Jozef had daar zojuist een graf uit de rots laten uithouwen. Daar plaatsten zij Jezus vanwege de voorbereiding van de Joden, omdat het grafmonument dichtbij was.

Nu komen we bij het tijdstip: de voorbereiding van de Joden. Dit was de dag die voorafging aan het feest dat begon op de 15e Aviv. U moet weten — en ik zal straks nog een overzicht geven — dat er nogal wat te doen is over het tijdstip van de kruisiging, de begrafenis, de tijdsduur in het graf en de dag van de opstanding. Wat ik hierover doorgeef, is geen pauselijk decreet, om even in de termen van Dirk te blijven. Zo heb ik het gevonden in de Schrift en zo geef ik het door. Het is aan jullie om dat te checken.

Het was dus de voorbereiding van de Joden. Wanneer begon het Pesachfeest? Dat begint op de 15e Nisan, de 15e Aviv, en dat duurt een week lang, zeven dagen. De dag daaraan voorafgaand is de 14e. Dat was de dag van het paaslam. Dat is niet echt een feest, maar de dag dat het lam geslacht wordt. De dag daarop is het feest, dat op de 15e begint. Je leest dat de Joden veel moeite hebben gedaan om alles voor het feest geregeld te hebben, want de dagen daarna kwamen niet meer in aanmerking om Jezus te kruisigen. Er zat haast achter; dat lees je een paar keer in de evangeliën: "Niet op het feest". Vandaar dat er echt tempo werd gemaakt. Het was de dag van de voorbereiding, naar mijn overtuiging gewoon op de 14e.

Het was inmiddels avond. U moet weten dat Joden dagen rekenen van avond tot avond. Zoals bekend begint de sjabbat op vrijdagavond en duurt voort tot zaterdagavond. Het liep dus tegen de 15e dag van de maand aan. Zij plaatsten Jezus daar vanwege de voorbereiding van de Joden. Er was nóg een reden waarom Hij daar begraven werd: het was dichtbij de plaats van de kruisiging. Men kon zich niet veroorloven om nog lange reizen te maken. Het moest dichtbij gebeuren, want de 15e brak bijna aan.

Dit is dus de dag geweest, tegen de avond, dat Jezus begraven werd. In een nieuw graf, in de rotsen uitgehouwen, vlakbij de plek waar de Heer Jezus ook gekruisigd was. Een zeer grote en zware steen werd voor het graf gewenteld. De volgende dag — de 15e Aviv, de dag dat het feest begon — was inmiddels aangebroken. Vandaag is het bij ons de 18e Aviv, dus drie dagen geleden begon voor de Joden het Pesachfeest.

U weet wat het meest karakteristieke van dat feest is: men eet matzes. Het feest van de ongezuurde broden begon op de 15e. Daarvóór, op de 14e, at men ook al geen gezuurd brood, maar het officiële feest begon op de 15e. Inmiddels is er een nacht verstreken: de eerste nacht in het graf. En dan staat er...

De Tegenstanders Eisen Bewaking en Verzegeling van het Graf ↑ hoofdstukken

Ik ga nu door naar Matteüs 27, want dit wordt uitsluitend in het Matteüs-evangelie beschreven. Er staat: "En de volgende dag, dat is na de Voorbereiding..." U ziet, alles grijpt in elkaar. Het ene evangelie bevestigt het andere; het ene geeft deze informatie en het andere die informatie, en als puzzelstukjes past het precies in elkaar. Dit is dus de dag na de Voorbereiding, oftewel de vijftiende Aviv. Het is de dag nadat de Heer Jezus was gekruisigd en begraven. De volgende dag werden de hogepriesters en de Farizeeën verzameld bij Pilatus. Dit is geen officiële vergadering van het Sanhedrin geweest, maar een delegatie van een select gezelschap, want niet iedereen was hierbij betrokken.

Het opmerkelijke — het woord 'aardigheid' is hier eigenlijk misplaatst, want het is helemaal niet aardig — is dat de hogepriesters, die voortkwamen uit de school van de Sadduceeën, en de Farizeeën hier gezamenlijk bij Pilatus verschenen. Die twee stromingen hadden normaal gesproken niets met elkaar; er heerste altijd een grote rivaliteit tussen die scholen. Maar in dit geval hadden zij een gemeenschappelijk doel. Zo werkt dat dikwijls, ook in de politiek: de vijand van mijn vijand is mijn vriend. In dit geval hadden ze een gezamenlijk belang, namelijk dat men niets wilde weten van die Jezus van Nazareth en de beweging rondom Hem. Dat hadden de Sadduceeën en de Farizeeën met elkaar gemeen.

Er gaat dus een hele delegatie naar Pilatus toe: de hogepriesters, want er waren er verschillende die bij toerbeurt dienden, en de Farizeeën. De vraag is: waarom nu? Ik kan eigenlijk maar één verklaring bedenken. Het wordt gesuggereerd, al wordt het niet expliciet genoemd. Kennelijk hadden zij vernomen dat één van hen, Jozef van Arimathea, Jezus had begraven. Jozef bevond zich in de kring van de discipelen; hij was weliswaar een verborgen discipel, maar waar rook is, is vuur. Men voelde wel uit welke hoek de wind waaide en men wist in welke richting Nicodemus en Jozef van Arimathea dachten. Nu gaan ook zij naar Pilatus, net zoals Jozef van Arimathea de dag daarvoor, vlak voordat de avond aanbrak, op eigen houtje naar Pilatus was gegaan om zich over het lichaam van Jezus te ontfermen en het op te eisen.

Zij zeiden tegen Pilatus: "Heer, wij worden eraan herinnerd dat die verleider bij zijn leven zei: 'Na drie dagen word ik opgewekt'." Het is opmerkelijk dat Pilatus wordt aangesproken als 'heer', terwijl ze over Jezus spreken als 'die verleider'. Denigrerender kan haast niet. Zij herinneren zich dat Hij voorzegde na drie dagen te zullen opstaan. En inderdaad, bij meerdere gelegenheden heeft Jezus dat van tevoren gezegd. Meestal was dat trouwens in de kring van de intimi, dus je zou je kunnen afvragen of er iemand uit de school is geklapt. Dat is één optie. Aan de andere kant lees je dat Hij het ook wel publiekelijk heeft gezegd, maar dan meer cryptisch, zoals: "Breek deze tempel af en in drie dagen zal ik hem weer opbouwen." In Matteüs 12 lees je bovendien dat Hij de leidslieden rechtstreeks aansprak toen zij om een teken vroegen: "Dit geslacht krijgt één teken, namelijk het teken van Jona, de profeet." Er staat bij dat zoals Jona drie dagen en drie nachten in het binnenste van de grote vis zat, zo de Ben Adam ook drie dagen en drie nachten in het hart van het land zal zijn. Met 'het hart van het land' wordt Jeruzalem bedoeld. Dat was dus al een duidelijke aanwijzing.

In feite hebben zij het beter begrepen dan veel van de discipelen zelf, die volledig in droefenis waren en alleen maar discussieerden en rouwden over wat er met Jezus was gebeurd. Deze tegenstanders weten zich echter heel goed te herinneren dat die misleider gezegd had: "Na drie dagen word ik opgewekt." Daarom verzoeken zij hem: "Beveel dan het graf te verzekeren tot de derde dag, opdat niet zijn discipelen hem 's nachts zullen stelen." Vanuit hun optiek was dat logisch. Jezus lag begraven in het graf van één van de discipelen, dus zij hielden er serieus rekening mee dat de discipelen Hem 's nachts zouden stelen, misschien wel met medewerking van Jozef van Arimathea. Die suggestie zit er ook in; voor de goede verstaander is de hint duidelijk genoeg. Dit scenario moest voorkomen worden. Ze vragen daarom het graf te verzekeren tot de derde dag. Na die derde dag is het niet meer nodig, want dan zou de voorzegging immers niet zijn uitgekomen.

Zij zijn bang dat de discipelen Jezus' eigen profetie zouden willen vervullen door het lichaam te stelen. Dat is natuurlijk een bizarre gedachte. Als er één ding niet is opgekomen in de gedachten van de discipelen — en dan bedoel ik niet alleen de twaalf, maar de hele kring — dan was het wel om het lichaam van Jezus te stelen om vervolgens blijmoedig te gaan verkondigen dat Hij was opgestaan. Bovendien werd er later een unaniem getuigenis gegeven: Hij is opgewekt uit de doden. Er waren honderden getuigen, en zij getuigden allemaal eenstemmig. Het loutere feit dat het getuigenis zo veelvuldig was, bewijst de kracht ervan. Er waren vele, vele ooggetuigen van de levende Christus en hun getuigenis was eenstemmig. Er was geen dissonant die zei: "Dat zeggen zij wel, maar het is helemaal niet waar, ik was er zelf bij en Hij was er niet, ze hebben het verzonnen." Nee, niemand! Het was kristalhelder dat het inderdaad gebeurd was.

Maar de tegenstanders, de mensen van het Sanhedrin, zijn bang dat de discipelen Hem 's nachts zullen stelen en dan tegen het volk Israël — voor wie de Messias in de eerste plaats bestemd was — zouden zeggen dat Hij werd opgewekt van de doden. Ze voegen eraan toe: "Die laatste dwaling zou erger zijn dan de eerste." Daarmee bedoelen ze het Messiaanse gerucht dat over Jezus rondzong; de bewering dat Hij de Messias zou zijn. Als dat na Zijn sterven onder het volk bekend zou worden in combinatie met een opstanding, dan zou dat in hun ogen nog erger zijn dan wat er tijdens Zijn leven al over Hem werd beweerd.

Pilatus zei daarop met nadruk tot hen: "Jullie hebben een wachtpost." In veel vertalingen komt dit niet helemaal goed uit de verf, waardoor de suggestie wordt gewekt dat Pilatus hen Romeinse soldaten ter beschikking stelde. Ik denk echter dat Pilatus tegen de hogepriesters en Farizeeën zei dat zij hun eigen wachtpost hadden, hun eigen politie. Het Sanhedrin was immers een Joodse raad die over een eigen, zij het beperkte, politiemacht beschikte. Een executie konden ze weliswaar niet op eigen houtje regelen — daarvoor moesten ze naar de gouverneur — maar ze hadden wel eigen manschappen voor bewakingstaken.

Maar ze hadden toch een bepaalde mate van zelfstandigheid. Neem bijvoorbeeld het hele tempelplein, dat werd beheerst door de tempelpolitie; dat was in dienst van het Sanhedrin. Dus ik denk dat de gedachte simpelweg deze is: dat Pilatus tegen die gasten zegt: "Nou, jullie hebben een wachtpost. Jullie hebben dat zelf." En ik moet er wel bij zeggen: ze hadden de Romeinen wel nodig, want hij zegt: "Ga heen en verzeker het naar jullie beste weten."

Er klinkt ook wat ironie in door. Want Pilatus zal inmiddels ook wel – hoe zeg je dat nou netjes? – er een sik van hebben gekregen, van die hele kwestie. Hij was er zeer, zeer ongemakkelijk mee. Daar kwam nog eens bij dat zijn vrouw hem ook nog eens lastigviel omdat ze die nacht heel slecht over Jezus had gedroomd. Hij wilde Jezus eigenlijk helemaal niet veroordelen, want er was geen enkele aanleiding, geen enkel echt motief voor Pilatus om Jezus over te leveren om gekruisigd te worden. Die man was in zijn ogen onschuldig.

Maar toen ze aan zijn positie gingen zitten... "Ja, maar dan bent u niet langer minister-president!" Pardon, oei, dat moet er even uitgeknipt worden. Maar toen werd hij bang. Want: "Dan bent u niet langer een vriend van de keizer." En toen heeft hij gedacht: "Nou ja." Hij waste zijn handen in onschuld. "Oké, jullie willen dat graag? Prima."

En nu dan vervolgens de dag erna. De dag ervoor kwam Jozef van Arimathea. Als ik probeer voor te stellen hoe dat gegaan kan zijn: wanneer Jozef van Arimathea komt en buiten de raad om Jezus' lichaam opvraagt en opeist, dan wilde Pilatus hem eigenlijk wel ter wille zijn. Want hij had eigenlijk nog een appeltje te schillen met die Joodse raad. Op deze manier kon hij toch nog even iets rechtzetten in verband met die Jezus van Nazareth. Dus Jozef van Arimathea wilde hij wel ter wille zijn.

En nu kwam deze delegatie van het Sanhedrin weer! Terwijl inmiddels de begrafenis al een dag daarvoor had plaatsgevonden. En dan komen ze weer. Dus hij zegt: "Jullie hebben je eigen wacht, ga heen en verzeker het." Hij is nu zo coulant om ook een zegel toe te staan. Dat betekent dat het graf werd verzegeld met een Romeins zegel, een keizerlijk zegel. En op het verbreken daarvan stond absoluut de doodstraf. Die zware steen die voor het graf werd gelegd, kon dus alleen maar geopend worden door het zegel te verbreken.

Als dat zegel verbroken zou worden, stond daar dus de doodstraf op. Ik vind dat zo grappig: degene die de steen zou wegrollen en daarmee het zegel zou verbreken, daarop stond de doodstraf. En uitgerekend die daad is het bewijs dat de dood is overwonnen! Ik vind het geweldig dat ze juist alles in het werk hebben gesteld om het graf dicht te houden. Je leest trouwens in de Kolossenzenbrief dat de Heer Jezus in zijn opstanding de overheden en machten openlijk tentoongesteld heeft. Nou, dat heeft Hij inderdaad gedaan hoor! Door het keizerlijk zegel van binnenuit te verbreken. Van binnenuit heeft het leven overwonnen. Dat zegel is gewoon verbroken en de keizer is openlijk tentoongesteld.

In ieder geval staat erbij: "Ga heen, verzeker het naar jullie beste weten." En zij gingen heen en verzekerden het graf, de steen verzegelend. Ze verzekerden het graf met de wachtpost en ondertussen ook de steen verzegelend. Ik denk dat dit een keizerlijk zegel was, dus dat moesten de Romeinen doen. Dat kon het Sanhedrin niet zelf doen.

En dan staat erbij: "In de avond nu van de Sabbatten." Ik zei al dat er over die hele kwestie van de datering en de benaming van de dagen nogal wat te doen is. Maar er staat letterlijk: "In de avond van de Sabbatten." In de NBG staat 'laat na de Sabbat', maar in de grondtekst is het gewoon een meervoudsvorm. Dat komt denk ik omdat men vaak niet weet dat er namelijk twee verschillende Sabbatten waren.

Kijk, het punt is die vijftiende Aviv waar ik het over had. De eerste dag van het Feest van de Ongezuurde Broden was een dag waarop geen slaafse arbeid verricht mocht worden. In de praktijk was dat dus gewoon een Sabbat. Het was de vijftiende Aviv. Op welke weekdag die viel, was per jaar verschillend. Het ene jaar valt dat op een donderdag, het andere jaar op een woensdag; dat kan logischerwijs op alle dagen vallen. Maar goed, als die vijftiende Aviv op een vrijdag is geweest, dan had je dus een jaarlijkse Sabbat – die Sabbat was groot – en de dag daarna was weer een Sabbat, namelijk de wekelijkse Sabbat, de zaterdag. Dan had je dus twee Sabbatten achter elkaar. En dan begrijp je ook hoe het kan dat hier staat: "Het was in de avond van de Sabbatten."

Ik wil eventjes de lijn geven zoals ik het versta. Ik zeg het nogmaals: zoals ik het in de Schrift heb gevonden. En als u zegt: "Ik zie die datering toch iets anders", dan even goede vrienden, zolang we het over één ding maar eens zijn: het graf is leeg! Maar dit wilde ik dan toch bij dezen wel even gezegd hebben.

De Tijdlijn: Twee Sabbatten, Drie Nachten en de Omertelling ↑ hoofdstukken

Je had dus de veertiende, dat was wat mij betreft de donderdag; de dag waarop het Pascha geslacht werd en ook de kruisiging plaatsvond. En uiteraard volgde in de avond de begrafenis. Vervolgens kreeg je de eerste nacht en daaropvolgend de vrijdag, dat was de vijftiende. Dat was de dag dat het feest van de Ongezuurde Broden of het feest van Pesach aanving. Het was op die dag dat de delegatie bij Pilatus kwam. Dit is dus een dag later, dat de delegatie bij Pilatus kwam om te vragen om een wacht en om het graf daadwerkelijk te verzegelen. In de avond van de sabbatten is dat alsnog geregeld. Dat wil zeggen: men heeft de soldaten daar neergezet.

Daarop volgt dan de tweede nacht. Omdat dit de vrijdag is, is de zaterdag daarop ook een sabbat. Dat betekent dus dat je in de praktijk eigenlijk twee sabbatten achter elkaar hebt; twee dagen waarop men rustte. En dat betekent dus ook dat deze avond de avond van de sabbatten was. Dan krijg je nog een derde nacht. Meestal rekent men twee nachten tussen de kruisiging en de opstanding, maar ik geloof dat het drie nachten geweest zijn, omdat dat in Matteüs 12 ook zo genoemd wordt. Ik weet dat daar redenen voor zijn of dat men dat wegverklaart, maar ik geloof dat het inderdaad letterlijk drie nachten zijn geweest dat de Heer Jezus in het graf heeft gelegen.

Dat betekent dus dat Hij de dag daarop opstond uit de doden. En dat was ook de dag waarop de omertelling begon. Dit was opnieuw een dag die op de kalender van de Joden een enorm belangrijke dag was. Waarom? Het was namelijk de dag na de sabbat. Voor die omertelling wordt geen datum genoemd, maar er wordt gezegd dat het moest zijn op de dag na de sabbat. Dan begint de omertelling. En weet u wat de omertelling is? Omer betekent een schoof; de schoof van de gerst namelijk, de eerste schoof van de gerst. Die werd dan bewogen en vanaf die dag ging men zeven sabbatten tellen, oftewel 49 dagen. Na die 49 dagen, dus na zeven sabbatten, breekt de vijftigste dag aan en dat is Pinksteren. Dat betekent letterlijk 'de vijftigste'. Dat was puur gebaseerd op tellen; er wordt geen vaste datum voor genoemd, maar men moest daar via telling achter komen. Hier begint het tellen van de sabbatten, de sabbatentelling.

Het is ook op deze dag dat de Heer Jezus opstond uit de doden: daags na de sabbat, de dag dat de omertelling begon en de dag dat de eerstelingschoof door de priester bewogen werd voor het aangezicht van God. Op welke dag denkt u dat de Heer Jezus zou zijn opgestaan als Hij stierf op de dag van het Pascha en Hij verrees na drie nachten? Inderdaad, ten derde dage. Dat hangt er ook een beetje vanaf hoe je telt, inclusief of exclusief. Het was de derde dag, maar het was ook na drie dagen. Dat wil zeggen: Hij stierf op de veertiende en als je die inclusief meerekent, dan is dit ook na drie dagen. Snapt u? Op de derde dag stond Hij op uit het graf, maar het was na drie dagen na Zijn sterven. Denk daar ook maar eens over na.

Waar het om gaat, is dat de Heer Jezus opstond uit de doden als eersteling. Hij liet definitief de dood achter Zich en overwon de dood. De zware steen is weggerold op de dag van de eerstelingschoof. In het evangelie — en dat is echt een goed bericht, een blijde tijding — legt Paulus in 1 Korinthe 15 uit dat Christus de Eersteling is. Hij stond op en werd opgewekt op de dag van de eerstelingschoof; zo was dat goddelijk bepaald. Dat is geweldig. En waarom is dat zo geweldig? Wel, dat is de dag dat de dood overwonnen is, maar het is ook de dag dat de garantie werd afgeleverd dat alle mensen, ieder in zijn eigen rangorde, levend gemaakt zullen worden. Niemand uitgezonderd. Paulus zegt dan: de Eersteling is Christus. Dat is verleden tijd. Vervolgens de tweede rangorde: zij die van Christus zijn bij Zijn parousia. Dat is nog toekomst, maar dat is binnenkort. En uiteindelijk de laatste afdeling van de levendmaking, wanneer de dood tenietgedaan wordt. Dat wil zeggen dat alle mensen levend gemaakt worden, want als alle mensen levend zijn gemaakt, dan is er geen dood meer. Dan moet God alles in allen worden. Weet u, dat geweldige...

Het Evangelie: de Eersteling en de Definitieve Overwinning op de Dood ↑ hoofdstukken

De boodschap van Pasen is die van de eerstelingsgolf, van de weggewentelde steen. Het is de boodschap dat de dood is overwonnen en dat de dood het nakijken heeft. En daarom vind ik het ook zo ernstig – ik zeg het er dan toch maar even bij – wat men ervan gemaakt heeft. Ik heb het dan niet eens alleen over hel en verdoemenis, maar ook over de gedachte dat de tweede dood, waar men het dan over heeft, dat die dood blijft.

Nee, de dood wordt tenietgedaan. Er zal geen dood meer zijn. Dat is de betekenis van het geopende graf en van de weggewentelde steen. De dood is overwonnen en zal eens volledig teniet zijn gedaan. Dat is het evangelie. Dat is het goede bericht.

En weet u wat geweldig is? Je kunt daartegen protesteren, je kunt zeggen: "Ik geloof het niet..." Het maakt allemaal niet uit, want het is onontkoombaar. Voor wie er ook naar luistert: het is een bericht. Het is geen aanbod, wat men er altijd weer van gemaakt heeft. "Wil je het aannemen?" Nee, ik vraag helemaal niet of u het wilt aannemen. Ik meld het u.

En als u zegt: "Ik heb daar niets mee..." Het maakt niet uit, maar tegelijkertijd maakt het heel veel uit als je dit nu al mag weten. Als je ogen daar nu al voor geopend worden en je hart daarvoor geopend wordt, nou, dank God op je knietjes! Want dan hoor je namelijk ook bij de eerstelingen. Dat is trouwens weer Pinksteren; dat is meervoud. Dan ben je niet de Eersteling, maar hoor je wel bij de eerste categorie, de meest bevoorrechte. Alles in zijn eigen rangorde. Goed.

Conclusie: Menselijke Tegenstand Bewijst de Goddelijke Interventie ↑ hoofdstukken

Waar ik mee wil afsluiten, is met deze vaststelling die ik eigenlijk aan het begin ook al deed. Alle moeite die men heeft gedaan om Jezus' graf gesloten te houden – als we dat nagaan: de zware steen, de keizerlijke verzegeling en de grafwacht (dat vind ik wel een mooi woord) – alles wat men daar gedaan heeft, dat heeft het bewezen.

Eigenlijk ben ik blij met die tegenstand, want die bewees juist des te meer dat er inderdaad op de derde dag een goddelijke – ik zeg het even deftig – een Goddelijke interventie heeft plaatsgevonden. God heeft daar gewerkt en God heeft Jezus uit de doden gewekt. Onmiskenbaar.

En zo werd de steen van het graf weggerold en de verzegeling tenietgedaan. Niet van buitenaf, waar men bang voor was, maar van binnenuit. Dat is het bewijs dat het leven inderdaad sterker is dan wat dan ook, sterker dan de dood. De dood is overwonnen, en wat valt daar nog aan toe te voegen?

Amen.

🎧 het onmiskenbare lege graf!
Delen: