▶ 00:00 De Metafoor van Gods Rechterhand ↑ hoofdstukken

Een hele goede morgen van mijn kant ook. Vrienden hier in Nieuw-Buinen, hartelijk dank voor de uitnodiging. Jullie hebben me weer heerlijke uurtjes bezorgd vanmorgen; we mogen genieten langs Nederlandse wegen. En ik stel me zo voor dat er niemand is die van de reis vanmorgen naar deze samenkomst zo genoten heeft als ik. In ieder geval niet zo lang als ik.

Ik mag jullie vanmorgen meenemen naar het onderwerp wat Bert zojuist al even aankondigde en wat u hier ook geprojecteerd ziet: gezeten aan Gods rechterhand. Deze uitdrukking of varianten daarop vind je ontzettend vaak in het Nieuwe Testament, hoewel het ontleend is aan het Oude Testament. Vele tientallen keren worden we gewezen op deze geweldige waarheid. Waar het van spreekt, is in dit gezelschap vrij voor de hand liggend: het spreekt van de tegenwoordige positie van Christus vandaag. Bij deze uitdrukking worden we niet bepaald bij wie Jezus was hier op aarde, tweeduizend jaar geleden, maar wie Hij is sinds Zijn hemelvaart. Namelijk aan Gods rechterhand en Hij is, zoals dat elders genoemd wordt in de Hebreeënbrief, maar ook trouwens in de Psalmen, gekroond met eer en heerlijkheid. Dat is waar deze uitdrukking ook naar verwijst. Hij is momenteel gezeten aan Gods rechterhand in het verborgene, maar Hij heeft daar de hoogste positie.

Misschien is het goed om er meteen al even op te wijzen dat de uitdrukking zelf beeldspraak is. Het is zelfs dubbele beeldspraak, want zowel het werkwoord 'zitten' als de term 'rechterhand' zijn vooral een metafoor. Als je het hebt over zitten, dan verwijst dat in dit verband naar de troon. Hij is gezeten op de troon van God, we zullen dat vanzelf straks ook nog zien. Die uitdrukking als metafoor kennen we maar al te goed in het Nederlands. Je zegt bijvoorbeeld van de huidige koning van Nederland, Willem-Alexander, dat hij sinds 2013 op de troon zit, al twaalf jaar. Maar ik denk zo dat hij veruit de meeste tijd niet echt letterlijk zit. Het is een uitdrukking en het betekent dat hij koning is. Het is eigenlijk maar hoogst zelden dat hij echt concreet op de troon zit, maar het is een uitbeelding van de positie die hij inneemt.

Er zijn eigenlijk heel wat uitdrukkingen die we in datzelfde verband gebruiken. Je zegt van Macron of Trump dat zij de 'zittende presidenten' zijn van respectievelijk Frankrijk en Amerika. De zittende president, terwijl ze over het algemeen van alles doen; net zoals wij staan, lopen en liggen ze. Maar waarom dan zitten? Wel, dat heeft vooral te maken met het feit dat ze macht hebben en dat ze heerschappij voeren en de positie van een troon innemen. Je kunt ook zitten in de gevangenis, maar daar zit natuurlijk niet de gedachte in van koningschap en heerschappij, maar integendeel die van rust of het feit dat je eigenlijk helemaal niks kunt. Als u een beetje vertrouwd bent met het kerkelijke jargon, dan weet u van predikanten die ergens 'staan'. Die predikant staat al zes jaar in Nieuw-Buinen, zeg je dan. Maar je spreekt ook weer over het 'zittende tweetal' van ouderlingen. Dat is ook weer kerkelijk jargon. Ik bedoel ermee te zeggen dat als we het hebben over Hem die gezeten is aan Gods rechterhand, we daarmee uiteraard niet bedoelen dat Hij voortdurend zit. Dat is niet de gedachte, maar het is een uitbeelding van de positie die Hij inneemt.

Dat geldt dus ook voor die andere term: de rechterhand. Eigenlijk is dat woord 'hand' er in het Nederlands altijd bijgevoegd, maar je zou net zo goed kunnen vertalen met 'rechterkant'. Het element of de gedachte van de hand zit in de Bijbelse uitdrukking niet eens besloten; het gaat erom dat het rechts is. Ook hier zie je weer niet alleen een Bijbels fenomeen optreden, maar in het algemeen spraakgebruik kennen wij dat ook, namelijk dat de rechterhand een uitbeelding is van voorrang en van een positie of plaats die verband houdt met eer. Iemands rechterhand zijn wil zeggen dat je de belangrijkste positie voor zo iemand waarneemt.

Als u Bijbelse voorbeelden daarvan wilt hebben, dan kunnen we nog wel even doorgaan. Laat ik er een tweetal noemen. Je leest van Jakob als hij zijn jongste zoon krijgt en Rachel in de velden van Efrata is, daar bij Bethlehem, dat dit een buitengewoon zware bevalling is. Zij komt bij de bevalling te overlijden en dan noemt ze haar zoon vanwege de smart Ben-Oni. Ben-Oni betekent in het Hebreeuws 'zoon van mijn smart'. Als Jakob dat verneemt, zegt hij: "Nee, hij gaat niet Ben-Oni heten, de zoon van mijn smart, maar Benjamin: de zoon van mijn rechterhand." Daar zit natuurlijk alweer een geweldige rijkdom in besloten. Bert wees er zojuist al op dat als je het Oude Testament opslaat, je voortdurend bepaald wordt bij Hem die zou komen. Hij die in de velden van Efrata geboren werd, was aanvankelijk de Man van Smarten, maar Hij is door God de Vader gesteld tot de Zoon van de rechterhand, de Benjamin. Dat wil zeggen: een positie van eer en van glorie.

Diezelfde Jakob zegen aan het eind van zijn leven de zonen van zijn zoon Jozef. U kent wellicht die geschiedenis waarin de oudste, Manasse, geplaatst wordt aan zijn rechterhand en de jongste, Efraïm, geplaatst wordt aan de linkerkant, met de gedachte dat als Jakob zijn rechterhand op de oudste kleinzoon zou leggen, die de belangrijkste zegen zou krijgen. Maar Jakob had inmiddels al 'Bijbelstudie' gedaan of kende in ieder geval de geschiedenis hoe dat zou gaan, namelijk dat het eerstgeboorterecht niet naar de eerste, maar naar de tweede gaat. Wat doet hij? Hij kruist zijn armen en hij legt zijn rechterhand op de jongste zoon, Efraïm. Hij kreeg het eerstgeboorterecht. Met andere woorden: dit zijn twee voorbeelden uit het boek Genesis waarin je ziet dat de rechterhand inderdaad alles te maken heeft met voorrang, met eer en met de belangrijkste positie. Als we het dus hebben over de uitdrukking gezeten aan Gods rechterhand, dan worden we bepaald bij Hem die daar boven is en de hoogste positie heeft. Een positie van eer en van heerlijkheid, waar Hij daadwerkelijk gezeten is in rust. Deze uitdrukking vinden we vele tientallen keren in het Nieuwe Testament.

▶ 08:54 Psalm 110: Priester en Koning ↑ hoofdstukken

Maar oorspronkelijk is het ontleend aan Psalm 110:1. Er is geen psalm die in het Nieuwe Testament zo vaak aangehaald wordt als deze psalm. Laten we daar eens naar kijken en eerst het vers lezen waar het over gaat.

Psalm 110:1, van David, een psalm: "Aldus luidt het woord van JAHWEH tot mijn Heer." Want JAHWEH is de Godsnaam die daar wordt gebruikt. David doet hier ergens verslag van en zegt dat hij verneemt wat God tegen zijn Heer zegt. En dat is heel bijzonder. In deze psalm blijkt — en trouwens uit zoveel andere teksten ook — dat deze Heer van David, die uitgenodigd wordt om te gaan zitten aan Gods rechterhand, ook zijn zoon blijkt te zijn.

Dat is heel interessant. Ik ga er nu niet naartoe, maar ik wil er toch even op wijzen; ik heb het hieronder ook vermeld. Kijk het maar eens na in Mattheüs 22. Daar lees je dat de Heer Jezus, in de week dat Hij ook overgeleverd zou worden, de Farizeeën een vraag stelt die ze niet konden beantwoorden. Hij vraagt: "Hebben jullie niet gelezen in de Psalmen dat David zegt: 'Zit aan mijn rechterhand'?" Hij citeert letterlijk dit vers uit Psalm 110:1. "Hebben jullie dat niet gelezen? En wie is de Christus eigenlijk? Wie zal de Messias zijn?" Nou, dat is nogal wieders, dat wisten ze maar al te goed: de Messias zou een zoon, een nakomeling van David zijn. En dan zegt de Heer Jezus als reactie: "Ja, dat klopt, maar hoe kan David Hem dan ook 'mijn Heer' noemen?" De gedachte is vooral dat die Heer en die zoon van David kennelijk ook verhoogd zou worden aan Gods rechterhand alvorens Hij daadwerkelijk ook zou gaan heersen. Dat is heel bijzonder.

Maar in ieder geval, hier lees je dus het woord van JAHWEH dat komt tot Davids Heer, en dan vinden we deze woorden: "Zit aan mijn rechterhand, totdat Ik uw vijanden stel tot een voetbank voor uw voeten." Feitelijk zie je in dit vers een drietal fasen. In de eerste plaats wordt Davids Heer hier uitgenodigd om te gaan zitten aan Gods rechterhand. Hij wordt verhoogd, wat impliceert dat Hij eerst vernederd was. Hij wordt uitgenodigd door God, of Hem wordt geboden, om te gaan zitten aan Zijn rechterhand. Vervolgens zit Hij aan Gods rechterhand, maar dat heeft een "totdat". Want er staat: "Zit aan mijn rechterhand totdat Ik uw vijanden stel tot de voetbank voor uw voeten." Met andere woorden: eerst gaat Hij daar zitten aan Gods rechterhand en vervolgens zit Hij daar voor een bepaalde tijd. Dat wordt hier niet vermeld, maar er wordt wel vermeld tot wanneer Hij daar zou zitten, namelijk totdat God Zijn vijanden zou gaan stellen tot een voetbank voor Zijn voeten. Dan zou Hij de vijanden gaan onderwerpen en daadwerkelijk als Koning gaan heersen.

Dit vers — laat ik me even precies uitdrukken — wordt in totaal zeven keer letterlijk geciteerd in het Nieuwe Testament. Ik heb het nagekeken: er wordt zelfs zevenentwintig keer aan gerefereerd zonder dat het een letterlijke aanhaling is. Ik zet ze even op een rijtje. Eerst Mattheüs 22, waar ik zojuist al op wees, en de parallelteksten in Marcus 12 en Lukas. Daar wordt verhaald over de vraag die de Heer Jezus stelt naar aanleiding van Psalm 110. In Handelingen 2 komt dit straks ook terug; daar wijst Petrus op deze psalm. Later in 1 Korintiërs 15 wijst Paulus, in dat machtige hoofdstuk over de opstanding, ook weer op dat vers uit Psalm 110. En in Hebreeën 1 en 10 wordt het vers zelfs twee keer aangehaald. Eigenlijk gaat de hele brief daarover, over dat geweldige thema. Ook dat wil ik u straks laten zien.

Het is trouwens heel boeiend als je Psalm 110 in zijn geheel beziet. We gaan dat nu niet verder bespreken, maar ik wil er wel even op wijzen dat die psalm uiteenvalt in twee gelijke delen: vers 1 tot en met 3, en vers 4 tot het einde. Het eerste deel van de eerste helft gaat over de positie van Christus vandaag, namelijk gezeten aan Gods rechterhand. Maar het vierde vers, de tweede helft, begint daar ook weer mee, namelijk met de positie van Christus vandaag. U kent wellicht ook die woorden, want ook die worden in het Nieuwe Testament nogal eens aangehaald. Er staat: "JAHWEH heeft gezworen en het zal Hem niet berouwen: U bent priester tot in de aeon — tot in de eeuw staat er — naar de ordening van Melchizedek. Mijn Heer is aan uw rechterhand."

In feite loopt dat vierde vers parallel met het eerste vers. Wat God heeft gezegd tegen Hem die Hij uitgenodigd heeft om aan Zijn rechterhand te gaan zitten, is dat Hij Priester zal zijn. Niet alleen Koning om te gaan heersen, maar ook Priester, en wel naar de ordening van Melchizedek. Het aardige van Melchizedek is dat die figuur uit het Oude Testament — in het boek Genesis lees je daarover — én koning én priester was. Dat is heel bijzonder, want onder het Oude Volk komt dat helemaal niet voor. De koning kwam uit de stam van Juda en de priester kwam uit de stam van Levi, zodat die twee ambten nooit in één persoon verenigd konden zijn. Maar the Messias die zou komen, zou Koning-Priester zijn zoals ooit Melchizedek dat was. Dat is een geweldig verhaal.

In de Hebreeënbrief wordt er in een heel hoofdstuk uitgebreid bij deze geweldige waarheid stilgestaan. Vervolgens gaat zowel de eerste als de tweede helft van Psalm 110 over de toekomst: dat de Messias daadwerkelijk vanuit Sion zou gaan heersen en Zijn vijanden zou onderwerpen, met alles wat daarmee verband houdt. Dus nogmaals: eerst aan Gods rechterhand, waar Hij de Priester is tot in de aeon naar de ordening van Melchizedek, totdat Zijn vijanden gesteld zullen worden tot een voetbank voor Zijn voeten. Dan zal Hij daadwerkelijk gaan heersen, want dat doet Hij in de tegenwoordige tijd nog niet; Hij wacht daarop. Laten we zo wat passages nog eens lezen. De belangrijkste om mee te beginnen in het Nieuwe Testament vind ik Handelingen 2.

▶ 17:12 Handelingen 2: de Verhoogde Zoon van David ↑ hoofdstukken

Het is een keuze die ik moest maken, want het is zo'n onderwerp als wat we nu bij de kop hebben. We wandelen zowat door wat Bijbelteksten heen, maar het is zo'n groot thema en dat heeft zoveel facetten dat je op voorhand genoodzaakt bent om daarin te selecteren. In Handelingen 2 – u kent wellicht het hoofdstuk – vinden we de beroemde toespraak die Petrus heeft gehouden op het Tempelplein op de Pinksterdag, de vijftigste dag, het Wekenfeest. Dat was met die wonderlijke fenomenen van de wind die daar waaide en het talenwonder dat daar plaatsvond. Petrus staat dan op en gaat een uitleg geven van wat daar gaande is en wat er aan de hand is.

Ik haak zomaar midden in de toespraak aan, waar hij zojuist Psalm 16 had aangehaald. We zijn vanmorgen erg met de Psalmen bezig; bij de kinderen zijn ze met Psalm 23, ook van David, en Petrus had in deze toespraak verwezen naar Psalm 16, waar David profeteert over de Messias die zou opstaan uit de doden. Luister met me mee: "Mannen en broeders, men mag vrijuit tot u zeggen van de aartsvader David dat hij én gestorven én begraven is." Dat kon Petrus heel vrijmoedig zeggen, want hij kon bij wijze van spreken het graf aanwijzen: "en zijn graf is bij ons tot op deze dag", want dat graf bevindt zich in Jeruzalem.

Waarom zegt Petrus dit? Wel, hij had zojuist Psalm 16 aangehaald, waar David spreekt over dat zijn ziel niet zou worden overgelaten aan het dodentrijk en dat zijn vlees geen ontbinding zou zien, maar dat God hem wegen van leven zou tonen. Dan zegt Petrus: ja, wacht even, dat kan natuurlijk nooit over David zelf gaan. Want David is gestorven en hij is begraven en zijn graf is bij ons. Het gaat dus helemaal niet over David. Lees verder met me mee: "Daar hij nu een profeet was." Vanuit het Grieks betekent het woord profeet: iemand die voorzegt. Niet iemand die voorspelt; dat doen horoscopen en waarzeggers en dat soort lui, maar de Bijbel voor-zegt. David was een profeet. Hij was ook een poëet, een dichter, maar hij was bovenal een profeet en hij wist dat God hem onder ede gezworen had.

Dat is trouwens heel bijzonder, want ik verwees zojuist ook even naar Psalm 110 vers 4, dat God zweert. God heeft een eed gezworen en gezegd: "Gij zijt priester tot in de aeon naar de ordening van Melchizedek." Hij wist dat God hem onder ede gezworen had één uit de vrucht van zijn lendenen – dat is een hele plechtige manier om te zeggen dat het een nakomeling, een lijfelijke nakomeling van hem zou zijn – op de troon van David te doen zitten. Dat is een van dé dingen die van de Messias verwacht worden. Tot op de dag van vandaag is dat wat een Jood weet over de Messias, namelijk dat hij zal zitten op de troon van David en niet alleen over Israël, maar zelfs over de hele wereld zal gaan regeren.

Wel, over die persoon, over de zoon van David gaat het dus. "Daar hij nu een profeet was en wist dat God hem onder ede gezworen had één uit de vrucht van zijn lendenen op zijn troon te doen zitten, heeft hij in de toekomst gezien en gesproken van de opstanding van de Christus." Ik sla nu even wat over en dan staat er: "Deze Jezus heeft God opgewekt en waarvan wij allemaal getuigen zijn." Er was geen enkele dissonant; iedereen kon het bevestigen. Niet alleen de twaalf, er waren honderden ooggetuigen. Unaniem konden ze bevestigen: deze Jezus die jullie gekruisigd hebben – het was nog maar een paar weken eerder dat dat had plaatsgevonden – deze Jezus heeft God opgewekt uit de doden en wij zijn daar allemaal getuigen van. Dat is wat hij te melden had.

En nu lees ik nog even door: "Nu hij dan door de rechterhand van God verhoogd is en de belofte van de heilige geest van de Vader ontvangen heeft." Toen hij opstond uit de doden, hoe kwam dat? Omdat God hem de geest gaf. Hij kreeg de geest en zo werd hij opgewekt uit de doden, en vervolgens heeft hij die geest ook uitgestort. Petrus zegt: dat zien jullie en dat horen jullie ook. En nu komt het, want we hadden het over Psalm 110 vers 1: "Want David is niet opgevaren naar de hemel. Maar hij zegt zelf..." en dan volgt het citaat uit Psalm 110 vers 1: "De Heer (namelijk JAHWEH) heeft gezegd tot mijn Heer (namelijk de zoon van David): Zit aan mijn rechterhand, totdat Ik jouw vijanden plaats tot een voetbank voor je voeten."

Wat Petrus hier dus zegt is: David heeft in Psalm 110, zoals in talloze psalmen, gesproken als profeet over de toekomstige dingen en over hem die uit zijn lendenen zou voortkomen, de Davidszoon. En hij zou niet alleen maar op de troon van David zitten, maar hij zou ook sterven, hij zou opstaan uit de doden – zijn vlees zou geen ontbinding zien – maar ook, en dat is Psalm 110, hij zou verhoogd worden aan Gods rechterhand. Dat is trouwens een heel belangrijk gegeven. Want als er iets is wat wij weten van de Messias en de boodschap in de Bijbel, dan is het Jezus. Ja, hij, de zoon van David, hij stierf, hij stond op en waar is hij nu dan? Hij zou toch ook gaan zitten op de troon van zijn vader David en al zijn vijanden gaan onderwerpen? Jawel, maar in die tussentijd zou hij gaan zitten en verhoogd worden aan Gods rechterhand.

Nu begrijp je ook waarom dat zo'n enorm belangrijk thema is, want het verklaart precies de tijd waarin wij nu leven. Waar is de Messias? Wel, daar, aan Gods rechterhand, zoals voorzegd. En blijft hij daar? Nee, want er komt een moment dat God zijn vijanden gaat stellen tot de voetbank voor zijn voeten. Ik neem u nog naar een andere passage mee, naar Hebreeën 8.

▶ 24:58 Hebreeën 8: Bedienaar in het Hemelse Heiligdom ↑ hoofdstukken

De Hebreeënbrief is wel een kroongetuige als het hierom gaat. Niet alleen omdat Psalm 110 vers 1 zo vaak aangehaald wordt en er aan gerefereerd wordt, maar lees eens met me mee in Hebreeën 8. Ongeacht wie de schrijver is geweest – ik persoonlijk denk dat het Paulus is geweest, maar dat doet er nu even niet toe, anders had zijn naam er wel bij gestaan – de schrijver gaat hier samenvatten. Hij zegt: de hoofdsom... Dat is interessant, want Hebreeën 8 volgt natuurlijk op Hebreeën 7. Dat hoofdstuk gaat over Melchizedek en de verklaring van zijn naam: koning van rechtvaardigheid. Hij was koning van Salem en er valt enorm veel over hem te melden. De schrijver zegt zelfs over hem dat hij zoveel te zeggen heeft, dat hij het niet allemaal kwijt kon bij de Hebreeën, maar dat is een ander verhaal.

De hoofdsom van ons onderwerp is in feite de samenvatting van alles wat wij eigenlijk te melden hebben; in feite de kern van de hele brief. Dat is dat wij – de Hebreeën, want deze brief is gericht aan het volk Israël – zulk een hogepriester hebben die gezeten is aan de rechterzijde van de troon der Majesteit in de hemelen. Dat is een hele mond vol, maar de boodschap is duidelijk: wij hebben een priester die gezeten is op een troon. Dat is naar de ordening van Melchizedek: koning én priester. Eigenlijk zegt hij: alles wat wij te melden hebben over die Jezus die hier op aarde ooit leefde, is dat zijn actuele situatie is dat Hij de Christus is. De naam Jezus verwijst naar Hem die hier op aarde in vernedering wandelde. God heeft Hem gemaakt tot Heer en tot Christus, en dat is de eer die God aan Hem heeft gegeven door Hem te verhogen aan Zijn rechterhand. Sindsdien is Hij de Christus en de Heer, en dat is de eer die wij Hem ook geven; wij erkennen Hem als Heer.

Hij is voor Israël de hogepriester, gezeten aan de rechterzijde van de troon van de Majesteit in de hemelen. Die gedachte is een heel belangrijk onderwerp in de Hebreeënbrief. Er wordt uitgebreid ingegaan op de tabernakel en de typologie, en op het feit dat de hogepriester momenteel onzienlijk is. Waar is die hogepriester? Hij is in het Heilige der Heiligen, in het hemels heiligdom. De tabernakel is daar slechts een beeld van en daar is Hij onttrokken aan het oog. Zijn koningschap moet nog blijken als Hij straks uit het heiligdom komt op de Jom Kippur, de Grote Verzoendag; dan wordt Hij zichtbaar. Maar nu is Hij in het heiligdom en is Hij daar gezeten in die positie van macht.

Er staat nog bij: Hij is een bedienaar van het heiligdom in de ware tabernakel, die de Heer opgericht heeft en niet een mens. De ware tabernakel wil zeggen: de echte. Niet slechts een beeld of een type zoals die tent die hier op aarde stond en meegenomen werd bij allerlei gelegenheden. Al die details – de kleuren, de afmetingen, al die attributen en alles wat er moest plaatsvinden – alles verwijst naar Hem die zou komen. Dat is ons hoofdonderwerp. Hij is nu dan ook een bedienaar van het heiligdom in de ware tabernakel. Want Hij is daar gezeten, maar denk niet dat Hij daar niets doet. Dat is een prachtig onderwerp om dieper op in te gaan en ik wil het alleen maar even aanstippen.

De hogepriester ging eens per jaar in het Heilige der Heiligen, maar hij kwam ook dagelijks in het heiligdom. En daarover gaat het hier ook: wat die hogepriester dagelijks deed. Dat waren twee dingen. In de eerste plaats verzorgde hij de kandelaar, de Menorah die daar stond. Die moest dagelijks bijgevuld worden met olijfolie, zodat het licht kon branden in het heiligdom. Het tweede wat hij dagelijks deed, was de dienst bij het reukofferaltaar. Daar werd reukwerk ontstoken, wat in beeld verwijst naar wat voor God tot een liefdelijke reuk opstijgt in het heiligdom. De Heer Jezus Christus is daar verborgen in eer en heerlijkheid, maar wat Hij doet, zie je prachtig in Efeze 5. Je leest daar van de Heer Jezus dat Hij momenteel de Ecclesia, de gemeente, reinigt door Zijn woord. Hij vult, om in de typologie te blijven, die kandelaar en al die lampen met olie. Olie is een beeld van leven, van onvergankelijkheid, maar ook van Zijn Geest en van Zijn woord.

Hij vult ons met Zijn woord, zodat wij kunnen stralen. Dat is ook waarom we bij elkaar zijn als Ecclesia: we zoeken elkaar op zodat we gevuld worden, persoonlijk maar ook collectief, met Zijn olie. En wat Hij ook doet: Hij brengt ons tot aanbidding, zodat het reukwerk opstijgt tot Zijn heerlijkheid. Hij vertelt wie Hij is, wat Hij doet en wat Hij gaat doen. Zijn belofte doet ons stralen en maakt ons tot lichten. We zongen er zojuist trouwens ook over: "Ik wandel in het licht met Jezus," en zo zullen we ook een licht zijn. Hoe kun je stralen? Je kunt niet op commando stralen, maar je wordt een stralend licht doordat je blij gemaakt wordt met wat Hij jou te melden heeft en wie Hij voor je is. Hij legt je geen last op, maar Hij verlicht je met recht. Dat wil zeggen: Hij neemt de last weg en doet ons stralen van Zijn geweldige glorie. Dat is wat Hij doet als bedienaar van het heiligdom. Hij is daar in het heiligdom gezeten, jawel, maar Hij doet daar geweldig belangrijke dingen. Dan heb ik er nog één: Hebreeën 10.

▶ 33:37 Hebreeën 10: het Volbrachte Werk van de Zittende Priester ↑ hoofdstukken

En ook daar wordt weer Psalm 110 vers 1 aangehaald. Laten we er even naartoe gaan. Er wordt een contrast gemaakt met de situatie onder het Oude Verbond; de schrijver van de Hebreeënbrief doet dat voortdurend. Hij laat niet alleen parallellen zien tussen het oude en het nieuwe verbond, maar hij laat vooral ook het contrast zien. Hij schrijft — en pardon dat ik midden in zo'n passage binnenval — maar de schrijver zegt dit: "Voorts staat elke priester dagelijks in zijn dienst om telkens dezelfde offers te brengen die nimmer de zonden kunnen wegnemen." Dat is ook zoiets; in feite was het alleen maar illustratief. Feitelijk deden die offers onder het Oude Verbond niets. Het wees vooruit naar wat komen zou, maar het kon geen zonde wegnemen. Vandaar ook dat die priesters stonden.

Want de aardigheid is — ik vind dat echt een heel bijzonder ding — alles was tot in detail geregeld in die tabernakel, maar kijk het maar eens na: in de instructies werd niet voorzien in een stoel. Er stonden geen stoelen in de tabernakel, in ieder geval niet in de instructies. De priesters stonden dagelijks in hun dienst. Waarom? Het was nooit af. Ze konden niet zitten. Dat dit inderdaad de gedachte is, blijkt uit het vervolg, want de schrijver gaat dan verder: "Deze echter" — en nu gaat het over de Messias, de echte Priester, de Koning-Priester — "deze echter is, na één offer voor de zonden te hebben gebracht, voor altijd gezeten aan de rechterzijde of aan de rechterhand van God." Dat "voor altijd" betekent hier: afdoende, genoegzaam.

Het contrast is dus: die priesters moesten staan, want het was nooit af en het ging altijd maar door. Het haalde namelijk niets uit. Maar het gaat erom dat het verwees naar Hem die zou komen. Hij heeft één offer gebracht. Hij stierf één keer. Hij werd door God opgewekt, eens voor altijd. Dat is het grote offer. Ik bedoel, het offer werd geslacht en vervolgens steeg het op voor God tot een lieflijke reuk op die verhoging, op dat altaar. Dat is de Heer Jezus Christus. Hij stierf, Hij werd geslacht en God heeft Hem opgewekt en verhoogd tot een lieflijke reuk, en zo stijgt Hij op.

En nu is Hij, na één offer voor de zonden te hebben gebracht, voor altijd gezeten. Hij kan zitten. Daarom zei ik ook: Hij zít. Waarom? Het werk is gedaan, het is volbracht. Daarom hoeft Hij niet te staan, maar is Hij gezeten. Dat betekent dat het werk afgerond is. Hij doet niet niets, daar gaat het niet om, maar het offer is gebracht en daarom kan Hij zitten, nu gewoon definitief, afdoende en genoegzaam, aan de rechterzijde van God.

Ik lees nog even een vers door: "Voorts afwachtende totdat zijn vijanden gemaakt worden tot een voetbank voor zijn voeten." Want Hij zit daar nu; dat is Zijn positie omdat het werk af is. Maar Hij wacht daar. Hij blijft daar namelijk niet altijd zitten, dat staat hier ook: "voorts afwachtende." In feite is Zijn positie nu aan Gods rechterhand een pauze, een intermezzo. Zijn taak als Messias, als Koning, die moet feitelijk nog aanvangen. Maar waar is Hij dan nu? In het heiligdom, verborgen, gekroond met eer en heerlijkheid, maar Hij wacht. En het duurt niet lang meer trouwens, want we zijn sowieso tweeduizend jaar verder en dat moet al heel veelzeggend zijn.

In die tussentijd dat Hij daar gezeten is, is dat een pauze. En nu komen we op een heel mooi onderwerp, misschien eigenlijk wel het allermooiste, en daarvoor moet je echt bij Paulus wezen. Want waarom zit Hij daar dan? Omdat de Christus nog niet compleet is. Hoezo niet? Jezus Christus is het Hoofd. Maar wat er vandaag in deze tijd gebeurt terwijl Hij daar gezeten is, is dat er een ekklesia gevormd wordt, oftewel er wordt een "uitroepsel" bijeengeroepen uit alle natiën. En dat volk krijgt de allerhoogste bestemming. Welke bestemming? Om met Hem gezeten te zijn aan Gods rechterhand. Daar is Hij en Hij is ons leven, en daarom zoeken wij ook de dingen die boven zijn. Wij zijn met Hem verbonden als Hoofd en lichaam. Hij is nog niet compleet en tot de tijd dat het werkelijk af is, Hoofd en lichaam samen, dan wordt de situatie anders. Maar laat ik u dan ook nog even meenemen naar Efeze 1.

▶ 39:29 Efeziërs 1: de Ekklesia als Completering van het Hoofd ↑ hoofdstukken

De ekklesia die Christus aanvult. En ook dan moet ik weer even midden in een passage inbreken. En ik begin dan te lezen ergens halverwege vers 20. Het gaat over God, wat Hij gedaan heeft met de Heer Jezus Christus. Ik bedoel, de mensen hebben Hem gekruisigd, maar God heeft Hem opgewekt uit de doden. En ik lees nu voor: "door Hem uit de doden op te wekken en Hem te doen zitten aan Zijn rechterhand".

Heb je hem weer? Het is niet direct een citaat, maar het refereert duidelijk – de duim ligt er bovenop – aan Psalm 110 vers 1. Door Hem uit de doden op te wekken en Hem te doen zitten aan Zijn rechterhand in de hemelse gewesten, of "te midden van de hemelsen". Wellicht dat dat een wat betere weergave is, maar in ieder geval: daar is Hij nu. Aan Gods rechterhand, boven alle overheid en macht en kracht en heerschappij en alle naam die genoemd wordt. Niet alleen in deze, maar ook in de aanstaande, in de komende aeon, het wereldtijdperk dat nog gaat komen.

Dus waar is Hij? Dáár. En daar heeft Hij de allerhoogste positie nu al in deze aeon. Maar straks zal dat ook daadwerkelijk gaan blijken. En ik lees nu verder, want ik wil mijn punt maken wat ik al even aansneed. "En Hij" – en dan gaat het over God – "stelt alles onder Zijn voeten". En Hij heeft Hem als Hoofd boven alles wat is, want Hij is het Hoofd boven alle dingen. Hij heeft Hem gegeven aan de gemeente, de ekklesia, dat "uitroepsel", die Zijn lichaam is.

Dat is helemaal een unieke manier van formuleren, want hier is niet de ekklesia een gave aan het hoofd... nee, pardon, is niet Christus een gave aan het lichaam, maar de ekklesia... Nee, dit moet u even terugspoelen, want ik formuleerde het nu echt fout. God heeft Hem alles onder Zijn voeten gesteld en heeft Hem, Christus, als Hoofd boven alles wat is nu gegeven aan de ekklesia die Zijn lichaam is. Dus het Hoofd daarboven aan Gods rechterhand wordt gecompleteerd.

Dat dat zo is, blijkt ook wel, want er staat pal achter: "de vervulling van Hem". Andere vertalingen zeggen "de completering van Hem". In de interlineair hier ziet u dat: de compleetmaking, de pleroma, de aanvulling. Een hoofd zonder lichaam is niet compleet. Wel, aan het hoofd is het lichaam gegeven. Dus dat uitroepsel wat nu verzameld wordt, uitgeroepen wordt, dat wordt gegeven aan Christus. En als dat af is, dan wordt alles onder Zijn voeten gesteld. Dat wil zeggen: onder dat complete lichaam, hoofd en lichaam. "En heeft Hem als Hoofd boven alles wat is gegeven aan de ekklesia die Zijn lichaam is... de vervulling, de completering van Hem die alles in allen volmaakt."

Ik vind het zo'n indrukwekkende gedachte, je kunt je er bijna niets bij voorstellen. Als we het hebben over de Heer Jezus Christus, dat Hij daar nu gezeten is, en er dan bij bepaald te worden – zoals Paulus dat in zijn brieven laat zien – dat die ekklesia met Hem die positie daar deelt. En sterker nog: dat Hij niet compleet is zonder dat lichaam. Nou, en ja, de gedachte is dus: wij zijn Zijn completering, Zijn aanvulling, Zijn vervulling als hoofd en lichaam. En wat God voornemens is, is om via Hem al Zijn plannen te realiseren, die alles in allen volmaakt.

▶ 44:00 Korinthe 15: de Dood Tenietgedaan en God Alles in Allen ↑ hoofdstukken

En als ik het dan even mag samenvatten: God gaat alles onder Zijn voeten stellen. En hoever gaat dat? Nou, dan moet je echt nog heel ver kijken. Want als straks de toekomende aeon gaat beginnen – dit wereldtijdperk wordt afgesloten en Hij zal verschijnen – die Hogepriester komt uit het heiligdom, Hij gaat verschijnen. En als Hij verschijnt, dan zullen wij met Hem in heerlijkheid verschijnen.

Ja, maar dan gaat het pas echt beginnen. Want dan gaat Hij de heerschappij daadwerkelijk op zich nemen. Heersen vanuit Sion; Hij zal de troon van Zijn vader David gaan innemen. En Hij zal gaan heersen over Israël, over de volkerenwereld. En Hij zal alle vijanden aan Zich gaan onderwerpen.

Als je Paulus daarover leest in 1 Korinthe 15 – ik heb er al even aan gerefereerd – dan zegt hij dat God al Zijn plannen helemaal met Hem gaat realiseren en totaal zal afmaken. Laat ik het even wat schematisch mogen voorstellen. De gedachte is deze, even terugspoelen naar het begin: de Zoon van David wordt verhoogd aan Gods rechterhand. Dat is duidelijk, daar begonnen we mee. Vervolgens zal Hij gaan heersen vanuit Sion en al Zijn vijanden aan Zich gaan onderschikken. Dat is toekomst. Als Hij straks inderdaad Zijn hemelse plaats zal verlaten – in zekere zin – en ook op aarde zichtbaar zal worden, dan zal Hij vanuit Sion gaan heersen en Zijn vijanden onderwerpen.

Paulus zegt in 1 Korinthe 15 – u moet dat daar maar lezen, want de tijd zou me ontbreken om dat nu helemaal aan te halen en goed uit te leggen – maar hij zegt daar, even met de telescoop: zoals in Adam allen sterven, zo zullen in Christus ook allen worden levend gemaakt. Maar niet allemaal tegelijk, zegt hij, ieder in zijn eigen rangorde. Christus als Eersteling, vervolgens die van Christus zijn in Zijn parousia, en uiteindelijk de laatste levendmaking.

En terwijl ik het nu aanhaal, denk ik: ik ga het toch even lezen. Geef me nog een paar minuten. 1 Korinthe 15, ik heb er geen diaatje meer van, maar ieder in zijn eigen rangorde. Vers 23: Christus als Eersteling. Hij is de eerste, de hoogste en ook de Vorst. En straks, in Zijn parousia, is de volgende categorie. Daarna het einde, de laatste levendmaking, dat wil zeggen: de resterende.

Wanneer is dat? Wanneer Hij het koningschap aan God de Vader overdraagt, wanneer Hij alle heerschappij, alle macht en kracht ontroond zal hebben. Als je goed leest, dan hoor je hier de echo van Psalm 110. Al Zijn vijanden zal Hij aan Zich onderschikken, want Hij moet als Koning heersen totdat Hij al Zijn vijanden onder Zijn voeten gelegd heeft. Daar heb je hem weer: totdat Hij al Zijn vijanden onder Zijn voeten gelegd heeft. Want dat is namelijk wat God voornemens is met Hem en via Hem te doen. En dat gaat Hij ook doen.

Al Zijn vijanden... en dan staat er in vers 26: de laatste vijand die ontroond of tenietgedaan wordt, dat is de dood. Want, zegt Paulus dan, alles heeft Hij aan Zijn voeten onderworpen. Dat is natuurlijk beeldspraak. Als je iets onder je voeten hebt, dan beheers je dat. 'Onder de voet lopen' is een uitbeelding van heerschappij. Alle vijanden worden onder Zijn voeten gelegd, zelfs de laatste vijand, en dat is de dood.

En als de dood tenietgedaan is, dan is er geen dood meer. Maar dat was juist het onderwerp: allen zullen worden levend gemaakt. Het is eigenlijk het antwoord op de vraag: hoe doet Hij de dood teniet? Nou, het antwoord is: door allen levend te maken. Want als allen levend gemaakt zijn, dan is er geen dood meer.

Maar moet je dan eens doorlezen? Want alles heeft Hij aan Zijn voeten onderworpen. Wanneer Hij zegt dat alles Hem onderworpen is, dan is blijkbaar Hij uitgezonderd die Hem alles onderworpen heeft. En wanneer alles Hem onderworpen is, dan zal ook de Zoon Zichzelf aan Hem onderschikken die Hem alles ondergeschikt heeft, opdat God zij: alles in allen.

Dan is alles gerealiseerd. Want dan kan Christus een volmaakt koninkrijk waar niets en niemand ontbreekt, waar de dood tenietgedaan is en waarin het leven triomfeert, aan Zijn God en Vader teruggeven. Dan zal Hij voor de tweede keer kunnen zeggen: het is volbracht. De heerschappij kan Hij dan inderdaad overdragen. Wat er dan gebeurt, dat is de voleinding van de wereldtijdperken en dan wordt God alles in allen.

Ik denk dat dit elke beschrijving tart. Het geweldige daarvan is natuurlijk dat de Zoon inderdaad dat zal gaan doen. Hoofd en lichaam – ja, wij zijn daar helemaal in betrokken. Via Christus, de Zoon, gaat Hij alles tot een volmaakt einde brengen waarin niets en niemand ontbreekt. Dan denk je: wat een God kennen we die ons in de Bijbel wordt voorgehouden! De God die werkelijk alles in Zijn hand heeft, alles onder controle heeft en alles tot een goed einde gaat brengen. Dat is ook de reden waarom het evangelie 'evangelie' heet: een blijde tijding, het allerbeste bericht ooit. Amen!