coronavirus uiting van Gods toorn?
03-01-2021 - Geplaatst door Andre Piettoespraak gehouden op zondag 3 januari 2021 te Urk
Het is klassiek dat rampen en uitbraken van ziekten worden toegeschreven aan de toorn van God. Maar klopt dat ook? Inderdaad, in de toekomende “dag van toorn” zal God dergelijke middelen inzetten. Maar waar lezen we dat de wereld ook vandaag het voorwerp zou zijn van zijn slaande hand? Is het niet juist zo dat Hij de wereld vandaag overlevert en loslaat? En dat Hij zijn aangezicht voor de wereld verbergt?
Powered by RedCircle
📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- Introductie: de Actuele Vraag Naar Gods Toorn bij Rampen en Ziekte
- De Theologische Traditie Versus het Getuigenis van de Schrift
- Punt 1: de Dag van Gods Toorn Is Toekomstig
- Punt 2: Gods Toorn in de Tegenwoordige Tijd Is Passief (overleveren In)
- Het Bijbelse Equivalent: God Die Zijn Aangezicht Verbergt
- Punt 3: Wij Worden Gered van de Toorn en Wandelen in het Licht
- Conclusie: Waarom het Coronavirus Geen Actieve Toorn van God Is
Introductie: de Actuele Vraag Naar Gods Toorn bij Rampen en Ziekte ↑ hoofdstukken
Een hele goedemiddag allemaal, ook van mijn kant. Ik sluit me geheel aan bij wat zojuist door het duo naar voren is gebracht: de gebeden, de vraag en de wens dat we een geweldig 2021 gaan beleven in het uitzicht van een geweldig groot God die alles in de hand heeft. Dat we maar veel mogen ontdekken, leren en vooral ook beseffen wat het betekent om Hem te kennen en uit die rijkdom te leven, wat er inderdaad dan ook mag gebeuren. Daar hebben we zojuist over gezongen.
Het is goed om jullie hier te treffen, in grotere getale dan ooit geloof ik. We moeten maar eens een keer gaan uitkijken naar een andere locatie, hoewel het hier zo goed is. Wat zei je? Of ruzie maken? Ja, daar zijn we ook altijd erg goed in. Of... dat is off the record. En anders buiten samenkomen, dat heeft ook nogal wat.
Vanmiddag neem ik jullie mee naar het thema dat hier staat afgebeeld. Het staat er een beetje in telegramstijl, anders wordt de titel wat al te lang: 'Coronavirus: uiting van Gods toorn?'. Ik werd getriggerd door een artikel dat ik een week of anderhalf geleden las in het Nederlands Dagblad. Het heeft de schijn dat dit een actueel thema is, want als ik het twee jaar geleden over deze titel had gehad, dan had u niet eens begrepen waar ik het over zou gaan hebben. Dit heeft dus in ieder geval de schijn van een actueel thema te zijn.
Tegelijkertijd moet ik erbij zeggen dat in feite alleen de vorm heel actueel is. De eigenlijke vraag, het type vraag, dat doet zich zo vaak aan ons voor. Namelijk dat er iets gebeurt in de wereld, zoals wanneer er een ramp plaatsvindt. Ik kan me herinneren dat ik daar destijds nogal veel over gelezen heb – wanneer was dat? Ergens in 2003 of 2004, toen die tsunami plaatsvond in Zuidoost-Azië. Toen kwam in feite exact dezelfde vraag op, alleen de aanleiding was een andere. Toen ging het niet over het coronavirus, maar over een tsunami met ook een enorme impact.
In 1953 zal de vraag ongetwijfeld ook hebben gespeeld, zeker daar in Zeeland, toen daar de watersnood was. Of denk aan aardbevingen – die kennen we hier niet zo, in ieder geval niet in die mate dat we ons de vraag gaan stellen of Gods toorn daarin een rol speelt. Hooguit dat we het Hem kwalijk nemen. Maar dit soort aanleidingen, of bij ziekte-uitbraken... nou ja, dat is momenteel natuurlijk ook aan de orde. Hoewel het natuurlijk niet alleen maar een kwestie is van een virus, maar ook van alles wat er vervolgens aan maatregelen genomen wordt en de crisis die dat dan weer tot gevolg heeft.
Of neem oorlogen. Het gaat eigenlijk vooral om zaken waarbij deze vraag dus opspeelt: zou dat te maken hebben met een straf of de toorn van God? Het gaat om dingen die ons overkomen en waar je eigenlijk geen enkele invloed op hebt. Dat is dan met name inderdaad het geval bij ziekte-uitbraken en bij rampen; het doet zich heel direct zo aan je voor. Bij oorlogen is dat al iets minder, omdat je daar natuurlijk heel duidelijk kunt onderscheiden dat daar ook een menselijke factor aanwezig is. Dan kun je dat niet helemaal op het conto van God schuiven. Maar u begrijpt hoe dat werkt. Het was, zoals gezegd...
De Theologische Traditie Versus het Getuigenis van de Schrift ↑ hoofdstukken
Anderhalve week geleden las ik in het Nederlands Dagblad een preek die daar was afgedrukt. Het was een preek van een man wiens naam voor sommigen van u ongetwijfeld bekend is: dominee Henk de Jong. Hij is inmiddels een hoogbejaarde man, emeritus predikant en een gezien figuur binnen de Nederlandse gereformeerde kerk. Voordat we dieper op de materie ingaan, wil ik u ter inleiding een indruk geven van de vraagstelling die hij daar aan de orde stelde.
Hij begon zijn preek met de woorden: "O Heer, straf mij niet in uw toorn en kastijd mij niet in uw grimmigheid." Het zou me niet verbazen als dit uit de berijmde Psalm 6 komt. Dominee Henk de Jong vervolgde zijn preek met de vraag: "Weet u dat ik deze psalmtoon mis in het hele gesprek over de coronacrisis? De gedachte dat God boos is — zoals ik onlangs een oudere volksvrouw uit een van de oostelijke landen hoorde zeggen — en ons met dat verraderlijke, ellendige coronavirus wereldwijd straft. Die gedachte kom je bijna nergens meer tegen. Die vrouw kwam er in alle eenvoud mee aan."
Hij gaat verder door te stellen dat wij vandaag de dag heel anders op een dergelijke plaag reageren dan ons voorgeslacht. Neem bijvoorbeeld de pest in de Middeleeuwen. Groepen mensen trokken dan door het land, de zogenaamde geselaars, die zichzelf met zwepen verwondden en de mensen zo opriepen tot verootmoediging onder de slaande hand van God. Zou dat tegenwoordig niet louter de spot van de mensen opwekken?
In werkelijkheid is dat natuurlijk een hele toespraak geweest, maar ik geef hier slechts het begin van zijn preek weer om een indruk te geven. Dominee De Jong stelt dat men tegenwoordig liever vertrouwt op maatregelen: gedragsregels opstellen, quarantaines afroepen en lockdowns instellen. Dat zet tenminste zoden aan de dijk. "Alleen samen immers kunnen wij deze pandemie aan. Zo bestrijden we toch effectief deze besmettelijke ziekte en haar gevolgen? Kijk maar naar de cijfers in de nieuwsbulletins. Maar dat dit van God komt? Dat is iets van vroeger."
Hij mijmert daarover verder en legt uiteindelijk de vraag aan het kerkvolk voor: "Denkt u daar eens over na?" Maar dat zijn vooral theologische overwegingen. Wat ik vanmiddag wil doen, is veel directer. Het gaat mij er niet zozeer om hoe hier in de loop der jaren of in de kerkgeschiedenis over nagedacht is en wat grote mannen of theologen daarover hebben gedebuteerd. Nee, simpelweg: wat zegt de Schrift? Dat klinkt misschien wat houten of arrogant als ik het zo formuleer, maar dat is in ieder geval mijn intentie. Het is aan u om kritisch te beluisteren of het inderdaad naar de Schrift is wat we vanmiddag overwegen en wat ik doorgeef.
De vraag is dus deze: toornt God vandaag? Of, in het verlengde daarvan: als het antwoord negatief zou zijn, hoe zit het dan? Toornt Hij überhaupt wel, of is de toorn uitsluitend toekomstig? De gedachte dat Hij überhaupt niet zou toornen, laat ik volledig buiten beschouwing. We zijn hier als bijbelstudenten bij elkaar; we zijn gelovigen, we kennen de Schrift en we weten dat de Bijbel spreekt over de toorn van God. Daar zetten we op zich geen vraagtekens bij. De vraag is echter: wanneer is dat actueel? Wanneer is dat aan de orde? Vandaag, in deze tijd, of is dat toekomstig? En nog een vraag: is dat überhaupt wel een tegenstelling?
U voelt waarschijnlijk al aankomen dat ik naar voren wil brengen dat dit niet het geval is. Vandaar het volgende punt: als het geen tegenstelling is en het dus zowel vandaag als toekomstig aan de orde is, waarin verschillen die twee dan? Is er een verschil tussen Gods toorn vandaag en Gods toorn in de toekomst?
Ik citeerde zojuist een Nederlands gereformeerde predikant en nu ga ik zelf ook iets heel reformatorisch doen. Homiletisch technisch gezien is het namelijk heel verantwoord om de inhoud in drie punten samen te vatten. Ik doe dat op voorhand, ook al doe ik dat niet heel vaak. Ik wil drie punten naar voren brengen:
Punt 1: De dag van Gods toorn is toekomstig. Ik zal u straks de 'bonnetjes' daarvoor overleggen vanuit de Schrift. Punt 2: Gods toorn vandaag is er wel degelijk, maar deze is passief. Wat ik daarmee bedoel, komt uiteraard in het vervolg aan de orde. Punt 3: Wij — en met wij bedoel ik niet de mensheid in het algemeen, maar wij die geloven en Gods Woord beamen — worden gered van de toorn.
Als ik het zo zeg, dan kan dat eigenlijk niet missen, want dat is exact wat Paulus in Romeinen 5 vers 9 naar voren brengt. Toevallig ben ik daar momenteel ook mee bezig in mijn bespreking van de Romeinenbrief in de dagstukjes op mijn website. Dat is dus ook een van de aanvliegroutes waarom ik dit thema vandaag bespreek.
Deze drie punten wil ik nader onder de loep nemen. In aansluiting op wat er zojuist uit Romeinen 8 naar voren is gebracht, zal ik vandaag met name vanuit de Romeinenbrief mijn punt maken. De Romeinenbrief is zo'n basale brief. Er is haast geen bijbels thema dat niet direct of indirect aan de orde komt in deze brief, waarin een heel plateau, een brede basis wordt neergelegd voor het bijbelse onderwijs zoals dat via de apostel Paulus tot ons is gekomen.
Punt 1: de Dag van Gods Toorn Is Toekomstig ↑ hoofdstukken
We beginnen dus bij punt 1: de dag van Gods toorn is toekomstig. Als je een klein beetje het Bijbels spraakgebruik kent, dan weet je dat de uitdrukking 'de dag van Gods toorn' – of vergelijkbare uitdrukkingen als 'de dag van des Heeren toorn' of 'Jahwehs toorn' – nogal eens voorkomt, ook al in het Oude Testament. Ik wil dit in de eerste plaats laten zien aan de hand van Romeinen 2. Het is onvermijdelijk om midden in het betoog aan te haken, maar Paulus zegt daar iets belangrijks.
Kort ter inleiding: in Romeinen 1 brengt Paulus naar voren hoe de houding van de natiën, van de wereld in het algemeen, is ten opzichte van God en vice versa. In Romeinen 2 gaat Paulus in op de houding van de religieuze mens die denkt beter te zijn dan de heiden – om het even in het christelijke vocabulaire te zeggen. Die denkt beter te zijn omdat hij godsdienstig is, maar Paulus keert het precies om. Hij zegt juist dat de religieuze mens nog verder van huis is. Dat zijn termen die ik nu zelf gebruik om het weer te geven, maar daar komt zijn formulering echt op neer.
In vers 5 zegt hij: 'Maar in overeenstemming met jouw hardheid en onbezonnen hart...' – kijk het in de context maar na, want hij heeft het daar over degene die zich een oordeel meent te kunnen aanmatigen over de wereld die zonder dé God leeft. Hij spreekt daar vooral de Jood aan, die zich inderdaad verheven voelt boven de heidenwereld die van God niet weet. Maar, zegt Paulus: '...spaar je voor jezelf toorn op in de dag van toorn, de dag van toorn, een onthulling van Gods rechtvaardig oordeel, die aan een ieder betaalt naar zijn werken.'
Dat is wat je mag verwachten. De dag van toorn wordt hier als toekomstig voorgesteld. Immers, degenen die hier aangesproken worden, sparen voor zichzelf toorn op. Het wordt opgespaard en dat zal in de dag van toorn, wanneer Gods rechtvaardig oordeel wordt onthuld, worden uitbetaald. Waar het hier specifiek over gaat is de religieuze mens, vooral de Jood, maar ik zou het nu ook in het algemeen kunnen zeggen: de christelijke mens. Het christendom dat zich verheven voelt boven de wereld die God niet kent en daar een snoeihard oordeel over heeft. Paulus zegt dat dit volkomen ten onrechte is.
Ik moet even mijn doorwerkte Bijbel openen om te zien hoe het ook alweer precies stond in Romeinen 2, zodat ik niet verkeerd citeer. In het voorgaande vers, vers 4, staat: 'Of veracht je de rijkdom van zijn goedertierenheid, verdraagzaamheid en langmoedigheid? En besef je niet dat het de goedertierenheid van God is die je tot boetvaardigheid leidt?' Met andere woorden: wat hij eigenlijk zegt is dat jullie geen idee hebben van Gods liefde en van Gods goedertierenheid. Dat bewijst juist dat je zo enorm hard bent, en dat is nog erger dan de wereld die van God niet weet. Dat is namelijk hardheid.
Ik moet erbij zeggen: ik had het net over het Jodendom, maar het christendom is vaak nog vele malen harder, omdat men een oordeel voor de wereld heeft klaarliggen voor alles wat niet christelijk is: namelijk een eindeloze hel. Als je geen christen wordt, dan is dat wat je wacht. Dat kun je alleen maar menen als je hart verhard is. Keihard. Dat je dat kunt verdragen! Het Jodendom kent dat idee van een eindeloze hel niet; daar duurt de hel hooguit een jaar. U zegt misschien: 'Dat is ook verzonnen.' Dat is waar, maar in ieder geval is het oordeel van het christendom veel harder en ook onbezonner dan dat van het Jodendom. Dus als dit van toepassing is op het Jodendom – en dat is het, want daar schrijft Paulus over – dan is het zeker van toepassing op het christendom. Paulus zegt: je kunt weliswaar menen beter te zijn, maar wat je in werkelijkheid doet, is jezelf toorn opsparen voor de dag van toorn en de onthulling van Gods rechtvaardig oordeel.
Die dag van toorn is een uitdrukking die te maken heeft met de tijd die inmiddels zeer aanstaande is, namelijk wanneer God gaat ingrijpen in deze wereld. In het boek Openbaring lezen we daarover. Ik neem u in de eerste plaats mee naar de opening van het zesde zegel. Bij de opening van het zesde zegel van dat boek dat het Lammetje in handen heeft, gebeurt er iets ingrijpends: de zon, de maan en de sterren worden verduisterd. We weten dat dit precies het moment is dat de Heer zal verschijnen op de Olijfberg om Zijn volk uit te redden. De Olijfberg zal scheuren en er zal een vluchtweg gecreerd worden. Degenen die de achtervolging inzetten, zullen juist daardoor worden getroffen.
Dat is precies wat hier staat: 'En zij zeiden tot de bergen en de rotsen: valt op ons en verberg ons.' Dat is het gebergte daar bij Jeruzalem. Hoe dat precies in zijn werk gaat, daar spreekt Zacharia 14 over. Maar dat moment, aan het einde van de grote verdrukking, na die periode van 42 maanden, zal de Heer verschijnen. In feite wordt Israël dan uitgered, maar God gaat dan nog een rechtsgeding voeren met de volkerenwereld. Israël zal daarmee gered worden en vervolgens zijn de volken aan de beurt. Dat wordt beschreven in wat na de zegels plaatsvindt, namelijk de bazuinen, en dat loopt weer parallel met de schalen van toorn.
Wat er gebeurt bij die gelegenheid, bij het zesde zegel, is dat men zal zeggen: 'Valt op ons en verberg ons voor het aangezicht van Hem die zit op de troon en voor de toorn van het Lammetje.' Dat is een heel eigenaardige uitdrukking. Je verwacht van alles van een lammetje, maar geen toorn. Dat hij ingrijpt in zijn boosheid, dat verwacht je wel van een leeuw. Maar als je even terugleest, dan weet je dat dit Lammetje de Leeuw van Juda is; dat is Openbaring 5. Men weet dan: dat Lammetje dat geslacht is, maar dat is opgestaan, zal gaan optreden als de Leeuw van Juda en Hij zal brullen. 'Voor de toorn van het Lammetje', staat er, 'omdat de grote dag van hun toorn kwam' – dat wil zeggen van Hem die op de troon zit en van het Lammetje. Omdat de grote dag van hun toorn kwam, en wie kan standhouden? Wie kan dat, als het Lammetje gaat optreden en acte de présence zal geven op de Olijfberg?
Dan gaat die dag van toorn voor de volkerenwereld aanbreken. De grote dag van hun toorn kwam. In Sefanja en Obadja vind je die uitdrukking ook: 'de dag van de toorn van God'. Het gaat dan inderdaad over de periode die volgt na de huidige periode van genade waarin God niet ingrijpt. Ik kom daar straks op terug, maar straks gaat God echt ingrijpen en dan zal Hij Zijn boosheid openbaren. Dat zie je in alles wat je leest over die zeven bazuinen: dat de zee voor een derde bloed wordt en dat het gewas verschroeit.
Al die plagen, dat is inderdaad een uiting van Gods toorn. Zo staat het er ook. Trouwens, later in hoofdstuk 16 lees je ook over de schalen van toorn die worden uitgegoten. Die schalen lopen parallel met de bazuinen, trouwens. Maar goed, dat is de dag van Gods toorn. Dan zal Hij ingrijpen, en laat dit duidelijk zijn: dat is niet nu, dat is toekomstig. Dit is in de tijd van de Openbaring. Niet nu verbergt God zich, straks wordt Hij openbaar en dan gaat Hij ingrijpen. Dan komt er een einde aan deze aion en dan zal er een toekomende aion aanbreken. Die transitie, daar gaat het hier over. Dan zal er een toekomende aion aanbreken: het millennium, enzovoorts.
En dat gaat niet geruisloos. Nee, dat is een... Ja, ik zit even te aarzelen. In de auto hadden we het nog over die uitdrukking: een 'big reset' of een 'great reset'. Maar dan bedoel ik niet datgene waar Klaus Schwab en consorten het over hebben. Nee, ik bedoel dan écht een great reset. Dat wil zeggen: de reset van deze boze aion naar de rechtvaardige aion waar Openbaring 20 van spreekt, dat millennium.
Die dag van toorn is inderdaad toekomstig. Trouwens, ik moet er nog even iets bij zeggen. Je leest hier over de dag van Gods toorn. Dat is de toorn over de levenden en de onthulling van Gods rechtvaardig oordeel. Dat is ook het gericht bij de grote witte troon, maar dat is een oordeel over de doden. In de theologie wordt dat altijd ineen geschoven, en dat komt omdat men het millennium niet ziet.
Kijk, wat je krijgt is dit, even schematisch voorgesteld. De dag van toorn waar ik het zojuist over had – dat is waar we nu zitten in die stippellijn, zeg maar – dat is een oordeel over de levenden hier op aarde. Dan krijg je, als dat allemaal zijn beslag heeft gehad, de duizend jaren. Relatief is de dag van toorn maar kort. Dat is altijd zo. Gods toorn is een ogenblik ten opzichte van Zijn goedertierenheid. Een ogenblik duurt Zijn toorn, maar een leven lang Zijn goedertierenheid. Dat zijn de verhoudingen. Zijn toorn moet je niet wegvlakken, maar je moet wel de proporties en de verhoudingen zien.
De dag van toorn gaat over de levenden, dan krijg je de duizend jaren... en na de duizend jaren – als je het niet geloven wilt, pak Openbaring 20 erbij, daar staat het gewoon keurig – na die duizend jaren krijg je de grote witte troon. En dat is het oordeel, Gods rechtvaardig oordeel over de doden. Dat wil zeggen: degenen die gedurende de duizend jaren dood waren. Want ook voor de duizend jaren vindt er al een opstanding plaats: de eerste opstanding. En zalig en heilig is hij die deel heeft aan die eerste opstanding. De resterende doden zullen na de duizend jaren worden opgewekt, en dat is het rechtvaardig oordeel van God.
Ik had het er net al even over: in de theologie wordt gezegd – hoe staat het ook alweer in de Twaalf Artikelen des geloofs, zoals dat zo mooi heet? – "vanwaar Hij komen zal om te oordelen de levenden en de doden". Zo staat het niet in de Bijbel. Hij oordeelt weliswaar levenden en doden, maar het is niet zo dat Hij komt en dan direct over levenden én doden oordeelt. Nee, maar als je dat millennium niet ziet, dan denk je dat. Er zit namelijk tussen het oordeel over de levenden en het oordeel over de doden duizend jaar. Nou, dat mocht je toch niet ontgaan? Dat vind ik nog een aardig lange periode.
Maar ja, één dag... dat kun je ook nog verdedigen. Dat is waar. Wat is lang, wat is kort? Maar goed, als je geen zicht hebt op dat millennium – en dat heeft men in de kerk over het algemeen helemaal niet, daar zegt men dat we nu in het millennium leven – als je geen zicht hebt op de tijden en de aionen, dan bak je er van de Bijbel en van het verstaan van de Schrift echt helemaal niets van.
Ik heb hier eventjes een paar tekstverwijzingen gegeven, maar in ieder geval is er dus een verschil tussen de dag van toorn en het rechtvaardig oordeel over de doden. Het gaat mij er vooral om: de dag van toorn ligt in de toekomst; de dag van Gods toorn is toekomstig.
Punt 2: Gods Toorn in de Tegenwoordige Tijd Is Passief (overleveren In) ↑ hoofdstukken
Maar nu een ander punt, en dat is: Gods toorn vandaag is passief. Ook dat wil ik laten zien aan de hand van de Romeinenbrief. In Romeinen 2 vers 5 lazen we inderdaad dat die dag van Gods toorn voor ons ligt en in de toekomst geplaatst wordt. Niettemin is het zo dat Gods toorn vandaag wel degelijk onthuld wordt. Maar hoe dan wel? Dat moeten we eens nader gaan bezien in Romeinen 1 vers 18.
Daar staat dit: "Want de toorn van God" – Zijn boosheid of, zoals andere vertalingen zeggen, Zijn verontwaardiging – "wordt vanaf de hemel onthuld over alle oneerbiedigheid en onrechtvaardigheid van mensen die de waarheid in onrechtvaardigheid ten onder houden." Het is heel erg belangrijk dat hier sprake is van de tegenwoordige tijd. Er wordt gezegd: want de toorn van God wordt vanaf de hemel onthuld. "Wordt onthuld", dat is tegenwoordige tijd. Degenen die dat hier in de interlineair zien, weten dat het verticale streepje dat aangeeft. Het is tegenwoordige tijd. Niet "zal worden geopenbaard" of "zal worden onthuld", nee: wordt onthuld. Nu, in de tegenwoordige tijd.
De dag van Gods toorn is in de toekomst, maar de toorn van God wordt nu al vanaf de hemel onthuld. Niet over de mensen an sich, maar over hun oneerbiedigheid. Het feit dat ze God wegredeneren – trouwens, het vervolg van Romeinen 1 gaat daarover. Ze kennen God wel, ze weten dat Hij er is, maar ze hebben Hem buitengesloten uit hun denken en de waarheid mag niet gehoord worden; zij wordt gecensureerd en ten onder gehouden. Dat is eigenlijk een plaatje van de tegenwoordige aion, en Gods toorn wordt daarover onthuld.
De vraag die zich dan aandient, is: hoe dan? Hoe wordt die toorn van God onthuld? Dan kun je twee dingen doen. Je kunt gaan theologiseren en iets bedenken van wat het zal zijn, maar je kunt ook gewoon lezen wat er staat. Het antwoord geeft Paulus namelijk tot drie keer toe. Ik moet er wel bij zeggen: hij geeft drie keer hetzelfde antwoord op de vraag wat die onthulling van de toorn van God in de tegenwoordige tijd is. Dat vind je in vers 24, 26 en 28.
De vraag is dus: hoe wordt Gods toorn vandaag, in de tegenwoordige tijd, onthuld? In vers 24 – ik sla nu een paar verzen over – staat het volgende, nadat Paulus heeft uiteengezet dat de mensheid in het algemeen de waarheid onderdrukt. Ze willen het niet horen. Ze weten dat Hij er is, maar men wil het niet weten, men wil er niet mee rekenen en daarom is het duister geworden in hun onverstandig hart. Waarin blijkt dan Gods toorn? In virussen? In rampen die de aarde treffen? In bliksem en donderslag of wat dan ook? Nee. Kijk, er staat in vers 24: "Daarom heeft God hen overgeleverd in de begeerten van hun harten, tot in onreinheid van het onteren van hun lichamen onder elkaar."
Nadat hij heeft uiteengezet wat die wereld doet die de waarheid ten onder houdt en onderdrukt – dat is onrechtvaardig trouwens, want dan doe je de waarheid geen recht – staat er: "Daarom heeft God hen overgeleverd in de begeerten van hun harten." Als je God hebt weggeredeneerd, wat blijft er dan over? Gewoon alleen het fysieke, alleen het lichamelijke. Dan wordt seks ook – en daar gaat het hier vooral over – plat, gewoon zonder enige dimensie naar boven. Dat is dan niets anders dan alleen maar begeerten, zonder echte betekenis, zonder dat het verwijst naar de Schepper en de schepping, naar mannelijk en vrouwelijk.
Let nu op zo'n voorzetsel. Er staat niet "aan". Hij heeft hen niet overgeleverd aan de begeerten van hun harten. Dat zou actief zijn. Als God hen over zou hebben geleverd aan de begeerten van hun harten, dan zou dat betekenen: "Nu zijn jullie nog niet in die begeerten, maar nu lever Ik jullie over en nu zijn jullie wel in die begeerten." Nee, Hij heeft hen overgeleverd in de begeerten van hun hart. Dat wil zeggen: ze waren daar al. Zij bevonden zich al in de begeerten van hun eigen harten en God heeft hen daarin overgeleverd. Dat is dus geen actieve daad; zij waren daar al, alleen God laat hen daarin los. Hij levert hen daarin over.
Dat is buitengewoon belangrijk, want die andere twee keren dat dit overleveren wordt gebezigd, staat er exact hetzelfde: "in" of "tot in", het Griekse eis. Dat is belangrijk, want het geeft aan dat God als het ware Zijn handen aftrekt. Het idee stond eigenlijk al in het voorgaande: het wordt duister in hun onverstandig hart. Als de mens nu gewoon de hele kamer verduistert en dichttimmert zodat het licht niet meer binnenkomt, dan wordt het donker. En wat doet God? Hij doet het licht niet aan. Dan zegt Hij: "Oké, ga je gang. Doe je best. Zoek het dan maar uit." Dat is overleveren in.
De wereld zegt: "Wij willen de waarheid niet, wij willen het licht niet," en God zegt: "Oké, dan val Ik je daar ook niet mee lastig, Ik lever je daarin over." Ze zijn in de begeerten van hun harten, in onreinheid, en God zegt: "Prima." Hij grijpt niet in. Je kunt bij toorn aan twee dingen denken. In de dag van toorn gaat God ingrijpen en dan is er sprake van dat Hij daadwerkelijk gaat optreden. Dan is er inderdaad ook sprake, zoals dat gebezigd werd in die preek van dominee de Jong, van de slaande hand van God; dan komt het van Hém. Maar nu, in deze tegenwoordige tijd, is dat niet aan de orde. De mens gaat zijn eigen gang en God zegt: "Prima, ga je gang."
Dat is Gods toorn. De toorn van God wordt daarin onthuld dat Hij zegt: "Ik laat je daarin vrij." De mens zegt dan vervolgens: "Waar is God? Hij is zeker dood" – dat was Nietzsche trouwens die dat concludeerde. We merken namelijk helemaal niets. Natuurlijk moet Hij er wel wezen, want het kan niet allemaal vanzelf ontstaan zijn, maar we merken helemaal geen bal van Hem. Welnu, dat is dus inderdaad het feit dat God de wereld heeft losgelaten: overgeleverd in.
In vers 26 staat exact hetzelfde weer: "Daarom levert God hen over in hartstochten van oneer. Want hun vrouwen vervangen het natuurlijk gebruik tot wat naast de natuur is." Het gaat hier inderdaad over homoseksualiteit en bestialiteit. Het feit dat de mens dat doet, is een bewijs van de verduistering en van het feit dat God hen overlevert. Zij zijn daarin, zij kiezen daarvoor, en God laat hen daarin begaan. Gods toorn is dus niet dat Hij daar iets tegen doet of dat Hij de mens trakteert op het aidsvirus. Dat was de versie in de jaren tachtig; toen hadden we het niet over het coronavirus maar over het aidsvirus, en dat zou dan een straf zijn van God vanwege de homoseksualiteit.
Maar het is anders. Het feit dat het donker wordt en de mens kiest voor het vervangen van het natuurlijk gebruik, komt doordat ze geen zicht meer hebben op de Schepper en de schepping. En dus wordt het donker en zien ze het verschil niet meer tussen mannelijk en vrouwelijk. Die duisternis, en het feit dat God hen daarin laat, dat is het overgeleverd worden in. De mens doet het licht uit, het wordt donker en God zegt: "Prima, zo be het, Ik lever je daarin over."
En dan nog twee verzen later zegt hij: "En zoals zij het verwerpelijk achten God in erkenning te hebben, heeft Hij hen overgeleverd tot in verwerpelijk denken om dingen te doen die niet behoren." Zij gaan dus verwerpelijk denken.
En God zegt: "Oké, ga je gang." En dan zul je er gewoon proefondervindelijk achter komen dat je op een doodlopende weg bent geslagen. En ook dat is trouwens pedagogisch. Je kunt iets zeggen tegen je kinderen en ze waarschuwen. En hoe zeggen we het dan? Als je niet horen wilt, nou ja, dat is heel pijnlijk, maar dan moet je het maar voelen.
En feitelijk is dat wat Romeinen 1 is. Wil je het niet horen? Oké, dan zul je het voelen. Dat dit uiteindelijk goed komt, ja, dat is Romeinen 3 en 4 en 5 en 6. Daar gaat het nu even niet om, maar dit is zoals God daar dan mee dealt, of juist niet mee dealt.
Oké, Hij heeft hen overgeleverd tot in verwerpelijk denken om dingen te doen die niet behoren. Ik ga je nog iets vertellen hierover. Dat overleveren ín – dus eigenlijk het loslaten – daar doet God niets aan. In de dag van Gods toorn gaat Hij ingrijpen, maar nu blijkt Gods toorn juist in het feit dat Hij niet ingrijpt en dat Hij zegt: "Zoek het dan maar uit." Even plat gezegd. Of even anders geformuleerd.
Het Bijbelse Equivalent: God Die Zijn Aangezicht Verbergt ↑ hoofdstukken
Het is heel boeiend, want er is namelijk een equivalent in het Hebreeuws voor de uitdrukking dat God 'overlevert in'. Dat is de uitdrukking dat Hij Zijn aangezicht zal verbergen. Dat is eigenlijk exact hetzelfde. Want wat doe je als je iets overlevert? Dan laat je het los. Maar als je je aangezicht verbergt, dan wil dat gewoon zeggen: Je gaat weg en mensen zien je gezicht niet meer. Mij zie je nu even in ieder geval niet meer. De uitdrukking van God die Zijn aangezicht verbergt, komt heel wat keren voor in de Hebreeuwse Bijbel. Dat werpt ook heel veel licht op deze tijd. De dag van Gods toorn is toekomstig, maar wij leven nu in de tijd dat God Zijn aangezicht verbergt.
Ik heb hier een stuk of vier, vijf voorbeelden van. Ik zei al: ik maak me sterk dat er zelfs tientallen voorbeelden van zijn in ons Oude Testament. In Psalm 27:9 staat de bede: "Verberg Uw aangezicht niet voor mij, wijs Uw knecht niet af in toorn." Dat is frappant. Want als God Zijn aangezicht verbergt, dan is dat juist Zijn toorn. Zo van: mij zie je niet, en dat is Zijn toorn. Het is dus niet Zijn actieve ingrijpen; aangezicht verbergen is afwijzen in toorn. Dat is precies waar Romeinen 1 ook over sprak.
Nog een voorbeeld uit Psalm 44:24: "Waarom verbergt U Uw aangezicht, vergeet U onze ellende en verdrukking?" Hier is het verbergen van het aangezicht gelijk aan het vergeten worden; dat God geen aandacht aan je geeft. De vraag is dan: Waar bent U, God? Het punt is dat je niets van Hem merkt of beleeft, en dat je in ieder geval meent dat Hij geen aandacht geeft aan je ellende en verdrukking.
De volgende twee voorbeelden zijn heel bijzonder, vooral ook in verband met de tijdsgewrichten of de twee millennia die nu bijna ten einde zijn. In Jesaja 8:17 wordt daarover gesproken: "Ik zal wachten op JAHWEH, die Zijn aangezicht verbergt voor het huis van Jakob." Dat is precies de situatie van onze dagen. Paulus heeft het daar ook in de Romeinenbrief over en haalt dit aan. Als je dit namelijk in het verband leest, zie je in vers 14 dat Jeruzalem dan zal zijn gestruikeld over de Steen. Paulus citeert Jesaja in Romeinen 9: "Zie, Ik leg in Sion een uitverkoren en kostbare hoeksteen." Het gaat over de Steen, over Christus, die daar in Jeruzalem geplaatst is als de Opgewekte. Jeruzalem struikelt daarover en valt zelfs te pletter, want dat staat in vers 15. Ze worden gevangen genomen, wat wil zeggen: in ballingschap gevoerd. Dat is precies wat er gebeurde. De Steen werd in Sion gelegd en een generatie later – precies veertig jaar later – werd heel de stad Jeruzalem verpletterd en verbrand. Vervolgens werd wat er nog over was in gevangenschap gebracht.
Ik wijs hier alleen maar kort op, want dit verdient veel meer aandacht, maar om dit goed te begrijpen moet je het verband verstaan. Dan zie je inderdaad dat het verbergen van Gods aangezicht voor het huis van Jakob te maken heeft met de huidige tijd waarin Jeruzalem gestruikeld is, verpletterd en gevangen genomen. Er staat ook dat het getuigenis – dat is gewoon de Schrift die van God getuigt – en de wet zijn toegebonden en verzegeld. Er staat: "Verzegel de wet en bind het getuigenis toe." Dat wil zeggen: het wordt dichtgedaan, gesloten en is ontoegankelijk. Dat wordt later in Jesaja 28 ook aangehaald – we hebben het daar hier wel eens over gehad – en dan wordt er gezegd: ja, dat is deze tijd. Israël is wel bezig met de Schrift, maar er ligt een bedekking op. Ze verstaan het niet, het is een gesloten boek. Het is toegebonden en verzegeld. Dat is eigenlijk een plaatje van de tegenwoordige tijd, waarin God Zijn aangezicht verbergt voor het huis van Jakob. Voor Israël, en daarmee ook voor de volkeren, want in feite is Israël exemplarisch voor de volkerenwereld. God opereert en zegent de volkerenwereld immers juist via Zijn volk Israël. Als Israël buiten spel staat, betekent dat de wereld daar als zodanig ook geen profijt van heeft. God verbergt Zijn aangezicht voor het huis van Jakob.
Ik heb er nog eentje uit Deuteronomium 31:18. Dat wordt daar al bij monde van Mozes gezegd: "Doch Ik zal te dien dage Mijn aangezicht volkomen verbergen vanwege al het kwaad dat zij gedaan hebben." Ook daar gaat het weer over het feit dat het volk het Woord verwerpt. In Deuteronomium 30 staat dat het volk onder de natiën verstrooid zal worden en dat daar enorm veel onheil zal treffen. God verbergt Zijn aangezicht; dat is de tegenwoordige tijd. Wij zeggen heel vaak dat wij leven in de bedeling van de verborgenheid, en dat sluit daar naadloos bij aan. Het betekent dat God via de apostel Paulus allerlei verborgen dingen uit het Oude Testament aan ons bekendmaakt, ook dat Hij Zijn aangezicht verbergt. Het meest karakteristieke van deze tijd is dat Hij Zich verbergt. Zo karakteristiek als het is dat Hij straks geopenbaard wordt. In de taal van de antoniemen: Hij verbergt Zich, en als Zijn aangezicht niet langer verborgen is, dan openbaart Hij Zich. Dat is waar de Openbaring van spreekt. Het is allemaal heel logisch eigenlijk als je er zo tegenaan kijkt.
In de tijd dat Hij Zich verbergt, zie je Zijn gezicht niet en laat Hij niets van Zich merken. In Numeri staat de hogepriesterlijke zegenbede die heel vaak wordt uitgesproken: "De HEERE verheffe Zijn aangezicht over u en geve u vrede." Maar dat is voor straks. Dan verheft Hij Zijn aangezicht, dan wordt het weer gezien, verspreidt het Licht zich en geeft Hij vrede. Nu verbergt Hij Zijn aangezicht voor Israël en voor deze hele wereld. Hij laat gewoon de wereld haar gang gaan. Dat is wat God doet, of eigenlijk: wat God laat. 'Overleveren aan' betekent gewoon loslaten. Ik zei eerst 'overleveren in', neem me niet kwalijk. Maar inderdaad: Hij levert over in de onreinheid, in het verwerpelijk denken. Het Licht is uit en God zegt: "Oké, nu is het donker."
Punt 3: Wij Worden Gered van de Toorn en Wandelen in het Licht ↑ hoofdstukken
Maar nou komen we bij het derde punt uit en ik wil daar zeker nog even aandacht aan geven. Heb je thuis niet gezang gehoord? Hè? Thuis is dat, maar... Thuis is hangen. Nee, je mag straks ook weer zingen, Lub. Ja, wij worden gered van Gods toorn. Dus we hebben nu vastgesteld: de dag van Gods toorn is toekomstig. Dan gaat Hij daadwerkelijk actief ingrijpen. Dan zijn rampen en pestilentieën en wat het maar wezen mag, die worden inderdaad geopenbaard over deze wereld. Geopenbaard. Nu verbergt God Zijn aangezicht en Hij levert de mensheid over. Hij laat los en grijpt juist niet in. Dat is passief. En wij worden gered van Gods toorn.
Ik lees Romeinen 5 vers 8: "God echter bewijst zijn liefde jegens ons dat toen wij nog zondaren waren..." Als je het goed leest, dan merk je dus op dat hij hiermee zegt dat wij nu geen zondaren meer zijn. Toch? "Toen wij nog zondaren waren." En ik weet het, het zal hier in Urk ongetwijfeld ook vele malen in allerlei toonaarden vandaag weer geklonken hebben dat wij zondaren blijven tot onze laatste snik. Maar goed, als je Romeinen 1 en 2 niet begrijpt, dan kom je bij Romeinen 5 ook niet uit. De Bijbel zegt wel degelijk anders. "Toen wij nog zondaren waren", dat Christus ten behoeve van ons stierf. Moet je nagaan. Dat is eigenlijk ook de vergelijking. God bewijst Zijn liefde. Dat toen wij nog zondaren waren — en in die andere verzen zegt hij dat wij nog goddelozen waren, dat wij vijanden waren — dat Christus voor ons stierf. Vijandschap maakt geen einde aan de liefde. Nee, vijandschap is juist de hele display, zeg maar. Dat is de achtergrond waarin Hij Zijn liefde bewijst. Daar waar de mens vijandig, goddeloos en zonder opstel is, daar bewijst God Zijn liefde onvoorwaardelijk, doordat Christus ten behoeve van ons stierf.
Nou, dan staat er: "Veel meer dan zullen wij die nu gerechtvaardigd worden in zijn bloed" — dat heeft te maken met Zijn opstanding uit de dood — "door hem gered worden van de toorn." Kijk, het idee is een bepaalde type argumentatie. Ik heb me daar juist deze week even wat meer mee beziggehouden. Dat is een argumentatie van minder naar meer. Kijk, als ik zeg: "Als je 10 kilometer te hard rijdt, dan krijg je een boete", dan is het: "Als je 50 kilometer te hard rijdt, dan krijg je dus een nog veel grotere boete." Die argumentatie gebruikt Paulus hier. God bewijst Zijn liefde. Toen wij nog zondaren waren, stierf Christus voor ons? Nou, als wij dan nu inmiddels gerechtvaardigd zijn, dan moet dat er nog veel meer zijn. Dan worden wij inderdaad gered van de toorn. En dat betekent die toorn waar hij dus al in de voorgaande hoofdstukken over sprak: eerst in Romeinen 1 over de toorn in de tegenwoordige tijd, en over de toorn in de toekomst. Daar worden wij van gered.
Wij worden gered. Kijk, zoals Hij met de wereld omgaat, of eigenlijk de wereld loslaat en zich niet openbaart en haar de gang laat gaan... De wereld kan gewoon haar gang gaan. Het hele idee dat God nu door rampen of door virussen of pestilentie of ongelukken, whatever, dat Hij daarmee zou straffen, dat is gewoon... God opereert en heerst — dat is trouwens ook Romeinen 5 — in genade. Hij heerst in genade betekent gewoon: Hij treedt niet op. Hij grijpt niet in. En de wereld kan doen wat ze wil en God grijpt niet in. Hij verbergt Zijn aangezicht. Dus het hele idee dat het coronavirus Zijn slaande hand is... Dat is zo on-Bijbels. Dan versta je deze tijd niet, dan versta je ook niet het grote contrast met de toekomende tijd waarin Hij wel zal ingrijpen. Dan zullen virussen of rampen inderdaad wel direct kunnen toegeschreven worden aan Hem en dat zal men trouwens ook niet aantwijfelen. Dat God ingrijpt is dan ook niet meer een discussiepunt, dat is dan volstrekt helder.
Maar vandaag grijpt God niet in. Maar zoals Hij de wereld in duisternis laat, doet Hij dat ook met ons? Nee. Ja, wat er nu juist gebeurt in de wereld is dat die wandelt in duisternis; die kent Zijn woord niet. Er zijn mensen die worden uitgeroepen en die het licht zien. Het woord wordt vernomen en dat verlicht de ogen, het opent ogen en het verlicht het hart. En als je God mag kennen, dan word je verlicht. Dan wandel je dus niet in de duisternis. En dan ben je niet overgeleverd in een verwerpelijk denken. Daar word je van gered in de tegenwoordige tijd. Dus terwijl de wereld ronddolt in de duisternis en niet weet waar ze heen moet, eigenlijk geen oriëntatie heeft... Met recht: oriëntatie, oriënt, zich richten op het oosten, het licht, waar het licht vandaan komt. Ze is gedesoriënteerd in de duisternis rondtollend. Want dat doe je altijd in het donker, hè? En ja, mogen wij wandelen bij het licht omdat we beter zijn? Nee, helemaal niet. Omdat God dat licht ons nu al gegeven heeft. En ik zeg erbij: dat wat wij nu weten, dat zal eenmaal de hele wereld weten. Maar wij mogen — met dank aan degene die dat al heeft opgemerkt uit Romeinen 8 — eerstelingen zijn. Wij worden gered van de toorn en dat is de tegenwoordige tijd. Wij mogen in tegenstelling tot de wereld wandelen in het licht.
En wat de toekomst betreft, nou dan, daar wil ik mee afsluiten: 1 Thessalonika 1 vers 10, het laatste vers van het hoofdstuk. En dan staat er: "En te verwachten" — en op te wachten staat er eigenlijk — "zijn zoon vanuit de hemelen." Daar is Hij nu, en dus als Hij komt, dan komt Hij vanuit de hemelen. Gods zoon die Hij, God, opwekte vanuit de doden. En wie is dat? Nou, dat lijkt me duidelijk: Jezus. Zijn naam betekent trouwens Redder. En wat doet Hij? "Die ons bergt." Hoe staat het in de NBG-vertaling? "Die ons verlost." Eigenlijk uitredden of bergen. Niet in de zin van een zelfstandig naamwoord, maar als werkwoord: bergen. Dus evacueren.
Hier al: "Die ons bergt vanuit de komende toorn." Hé, nou zijn we weer terug bij af. Want we stelden al vast: de dag van Gods toorn is in de toekomst. Dus als de toorn geopenbaard gaat worden, dan worden wij geborgen. Mooi woord. En ook geëvacueerd. Dat is wat later in 1 Thessalonika 4 wordt beschreven: de wegrukking. Weggerukt tot God en Zijn troon. Dan lees je ook over die mannelijke zoon in Openbaring 12. Die wordt weggerukt net voordat die vrouw gaat vluchten naar de woestijn, waar ze 1260 dagen een onderduikadres heeft. Maar die mannelijke zoon, Christus, hoofd en lichaam, wordt weggerukt en geëvacueerd. Hij bergt ons uit de komende toorn. Waarmee ik dus wil zeggen: wij worden gered van de toorn in de tegenwoordige tijd doordat we wandelen in het licht en daarmee ons denken hervormd wordt en we inderdaad vrede en rust hebben en wij Hem kennen. In tegenstelling tot de wereld die in duisternis wandelt en gedesoriënteerd is. En in de toekomst, in de nabije toekomst, als het gaat losbarsten in deze wereld, vlak daarvoor worden wij in veiligheid gebracht. Ook om daar nog onze functie te gaan uitoefenen natuurlijk.
Maar hoe dan ook, hetzij in de tegenwoordige tijd als het gaat om de passieve toorn, hetzij in de toekomende tijd als het gaat om de actieve toorn dat God gaat ingrijpen: wij worden gered. Waarom? Wel, als Christus voor ons stierf toen wij nog zondaren waren, veel meer nog zullen wij nu door Hem gered worden van de toorn. Dus daar zijn wij met recht geheel safe voor, op zijn Engels dus hè, gered. Dus ook daarin zijn wij zo bevoorrecht dat we dat licht hebben en straks dat we naar die plek worden geëvacueerd om onze functie te gaan uitoefenen.
Conclusie: Waarom het Coronavirus Geen Actieve Toorn van God Is ↑ hoofdstukken
Dit waren de overwegingen die ik met u wilde delen. Ik hoop dat ik hiermee antwoord heb gegeven op de vraag of het coronavirus een uiting is van Gods toorn. Het antwoord daarop is: nee. Virussen, ongelukken en rampen worden namelijk geopenbaard in de dag van de toorn, een toekomstige periode.
Er is echter nog iets dat ik aan het slot wil benadrukken. De mensheid wandelt momenteel in duisternis. Ook in alles wat er rondom het coronavirus gebeurt, zien we dat de mens de waarheid ten onder houdt en daarmee het licht onderdrukt. Dat is verwerpelijk denken. In die zin is het feit dat God zo'n wereld laat begaan, zodat zij haar eigen foute wegen inslaat en de verkeerde dingen doet, een uiting van duisternis. Dat God daar op dit moment niet bij ingrijpt, is wel degelijk een vorm van Gods toorn.
Het is een subtiel onderscheid dat ik vanmiddag heb willen maken en ik hoop dat dit voor u enigszins duidelijk is geworden.
UltimateGoodNews