▶ 00:00 Schriftlezing: Deuteronomium 30 ↑ hoofdstukken

Deuteronomium 30, de verzen 1 tot en met 14. En daar staat het volgende. Wanneer dan al deze dingen over u komen, de zegen en de vloek die ik u voorgehouden heb, en gij dit ter harte neemt te midden van al de volken naar wier gebied de Heere uw God u verdreven heeft, en wanneer gij u dan tot de Heere uw God bekeert en naar zijn stem luistert, overeenkomstig alles wat ik u heden gebied, gij en uw kinderen met geheel uw hart en met geheel uw ziel, dan zal de Heere uw God in uw lot een keer brengen en zich over u erbarmen. Hij zal u weer bijeenbrengen uit al de volken naar wier gebied de Heere uw God u verstrooid heeft.

Al waren uw verdrevenen aan het einde des hemels, de Heere uw God zal u vandaar bijeenbrengen en vandaar halen. De Heere uw God zal u brengen naar het land dat uw vaderen bezeten hebben. Gij zult het bezitten, en Hij zal u weldoen en u talrijker maken dan uw vaderen. En de Heere uw God zal uw hart en het hart van uw nakroost besnijden, zodat gij de Heere uw God liefhebt met geheel uw hart en met geheel uw ziel, opdat gij leeft.

De Heere uw God zal al deze vervloekingen op uw vijanden en uw haters leggen die u vervolgd hebben. Gij zult weer naar de stem des Heeren luisteren en al zijn geboden volbrengen die ik u heden opleg. De Heere uw God zal u in overvloed het goede schenken bij al het werk uwer handen, in de vrucht van uw schoot, in de vrucht van uw vee, in de vrucht van uw bodem. Want de Heere zal weer behagen in u hebben, u ten goede, zoals Hij behagen had in uw vaderen, wanneer gij naar de stem van de Heere uw God luistert door zijn geboden en inzettingen te onderhouden die in dit wetboek geschreven staan; wanneer gij u tot de Heere uw God bekeert met geheel uw hart en met geheel uw ziel.

Want dit gebod dat ik u heden opleg, is niet te moeilijk voor u en het is niet ver weg. Het is niet in de hemel, zodat gij zou moeten zeggen: wie zal voor ons opstijgen ten hemel, het voor ons halen en het ons doen horen, opdat wij het volbrengen? En het is niet aan de overkant der zee, zodat gij zou moeten zeggen: wie zal voor ons oversteken naar de overkant van de zee, het voor ons halen en het ons doen horen, opdat wij het volbrengen? Maar dit woord is zeer dicht bij u, in uw mond en in uw hart, om het te volbrengen. Tot zover.

▶ 02:57 De Betekenis van Geloof: "alsjeblieft" ↑ hoofdstukken

Een hele goede morgen, beste vrienden. Nu ziet u waar we het over gaan hebben deze morgen: "alsjeblieft". Daar zit het woordje "beliefd" in, en dat heeft weer te maken met het Engelse woordje "believe", oftewel geloof. Over de betekenis van dat woord gaan we eens verder doorborduren op wat Jan zojuist naar voren bracht. We gaan inzoomen op dat woord geloof: belief. Voor wie het gelooft: alsjeblieft.

De hele brief aan de Romeinen gaat daarover: over de betekenis van geloof. Dat is al het geval in hoofdstuk 1. We gaan het straks trouwens ook zingen aan het slot van deze samenkomst: "Want ik schaam mij het evangelie niet" – dat is Romeinen 1 vers 16 – "want het is een kracht Gods voor een ieder die gelooft." En als u Romeinen 16 aan het slot leest, dan kom je het weer tegen: geloof. In de tussenliggende hoofdstukken brengt Paulus onder woorden en zet hij uiteen, betoogt hij, argumenteert hij en debatteert hij ook in de Schrift wat geloof nou is. Dat is toch wel heel belangrijk en fundamenteel om dat goed te beseffen.

Kijk, bij ons is geloof zo'n algemeen begrip geworden waar wel wat voor te zeggen is. Maar wil je Paulus verstaan, dan zul je toch in elk geval ook open oren moeten hebben voor wat hij te melden heeft. Geloof is in wezen bij ons al min of meer synoniem met religie. Wat voor geloof heb jij? "Nou, ik ben een boeddhist", of "ik ben een moslim", of "ik ben een Jood". Je kunt zelfs een atheïstisch geloof hebben. Want strikt genomen gelooft een atheïst ook, namelijk dat er geen God is. Ja, een geloof. Ik moet er trouwens bij zeggen: God gelooft op Zijn beurt weer niet in atheïsten. Maar dat is weer een ander verhaal.

Maar geloof, dat is bij ons een godsdienst, een levensovertuiging. Dat is dus niet het idee wat Paulus naar voren brengt. Hij zet dat systematisch uiteen en daar was hij al mee begonnen in Romeinen 4. Dat is een heel hoofdstuk dat over Abraham gaat. Maar weet u, dan laat Paulus ook zien dat geloof alles te maken heeft met het beamen van een belofte.

▶ 05:54 Ijver voor God Zonder Besef van Zijn Gerechtigheid ↑ hoofdstukken

Laten we eerst eens naar het eerste vers gaan van Romeinen 10. We vallen daarmee midden in een uitgebreid betoog, maar dat moet dan maar even zo. Paulus schrijft daar: "Broeders" – en ik zeg er dan anno 2011 maar even "en zusters" bij. "De begeerte mijns harten..." Dat is natuurlijk erg oud-Nederlands; zelfs in een officiële setting zeg je dat tegenwoordig niet meer. Je begint een sollicitatiebrief ook niet met: "Geachte heren, de begeerte mijns harten gaat uit naar deze functie." Nee, het is mijn hartsverlangen. Dat is wat het is: mijn vurige wens en mijn gebed tot God over hun behoud.

Paulus heeft het hier over Israël, waar hij een heel aantal hoofdstukken aan wijdt. Hij was ervan op de hoogte dat heel Israël gered zal worden; hij zet dat later in Romeinen 11 vers 26 ook uiteen. Daar is geen enkele twijfel over mogelijk. Maar waar Paulus in deze hoofdstukken op uit is, is dat ook enigen uit hen nu reeds tot erkenning zouden komen, opdat zij nu al behouden zouden worden. De redding van het hele volk is toekomstmuziek, maar nu gaat het hem om enkelingen. Paulus wist heel goed dat Israël als natie in zijn dagen niet tot geloof zou komen. Dat was een van de dingen die hem duidelijk waren geworden; iets wat de twaalf apostelen nog niet wisten, maar hij wel. In Romeinen 11 zegt hij dat hij erop uit was dat enigen van hen, van Israël, tot behoud zouden komen; tot Hem in wie de redding en de behoudenis gelegen is.

In vers 2 zegt hij: "Ik getuig van hen..." Hij kende ze door en door, want hij was zelf een van hen. Hij was een Jood, een Farizeeër. In Galaten 1 zegt hij dat hij het onder zijn tijdgenoten verder had gebracht dan de meesten van hen. Hij was een ijveraar voor de wet. Hij getuigt hier van zijn volksgenoten dat zij een ijver voor God bezitten, zoals hij die zelf ook had. Maar, zegt hij erbij: "Zonder verstand."

De vraag is of dat woord "verstand" hier helemaal passend is, want het Joodse volk heeft juist heel veel verstand van de wet. Het woord dat hier echter gebruikt wordt, epignosis, betekent werkelijk besef; het werkelijk verstaan waar het in de Torah om gaat. Ze hebben ijver voor God, jazeker. En hoe stipt is men niet in die dingen? Ik heb daar gisteren toevallig nog wat over gelezen. Gisteren was het trouwens Jom Kippoer, de hoogtijdag bij uitstek voor het Joodse volk. Het is indrukwekkend hoe stipt men die hoogtijden en alle bijbehorende rituelen onderhoudt. Als je enigszins kennisneemt van de ijver van het orthodoxe Jodendom voor God, dan is dat overweldigend.

Paulus zelf was ook zo iemand, maar hij zegt: ze weten niet waar het werkelijk om gaat. Ze hebben een ijver voor God, maar zonder besef. Er staat ergens in het boek Spreuken dat zonder verstand zelfs ijver niet deugt. IJver mag dan heel mooi zijn, maar als je niet weet waar je mee bezig bent, waar hebben we het dan over? Paulus getuigt van hen dat ze een ijver voor God bezitten, maar dat ze niet beseffen waar het in de Schriften, in de Torah, werkelijk om gaat.

Hij argumenteert dat verder in vers 3: "Want onbekend met Gods gerechtigheid en trachtende hun eigen gerechtigheid te doen gelden..." Dat woord trachtende heb ik in de PowerPoint ook expres cursief geschreven. Trachten, proberen; dat is typisch een woord dat hoort bij mensenwerk. In dat proberen zit altijd ook het begrip falen besloten. Als je zegt: "Ik heb het geprobeerd," dan betekent dat meestal dat het niet is gelukt. Dat is trachten; het is typisch iets voor een mens die doelen stelt en die probeert te realiseren. Paulus zegt: zij hebben een ijver, maar ze zijn onbekend met Gods gerechtigheid en ze trachten hun eigen gerechtigheid te doen gelden.

Gods gerechtigheid staat daar lijnrecht tegenover. God probeert nooit iets. God belooft, en Hij vervult het. Hij spreekt Zijn woord, en Zijn woord is onmiddellijk een daad. Hij zei: "Daar zij licht," en er was licht. Gods woord is kracht, het realiseert de dingen. En daar heeft Gods gerechtigheid ook mee te maken: dat God recht doet. Waaraan dan? Daarvoor zou je eigenlijk de Romeinenbrief in zijn geheel moeten teruglezen. Dat gaan we nu niet doen, maar ik kan het u aanbevelen: lees die brief eens in één keer door, zo ontzettend veel werk is dat nu ook weer niet.

Gods gerechtigheid is de vervulling van Zijn belofte. Het betekent dat Hij recht doet aan wat Hij gesproken heeft. Vanaf het begin heeft Hij gesproken over Hem die zou komen en in wie Hij Zijn plannen met de hele schepping uiteindelijk zou realiseren. God heeft dat nader betoogd en uiteengezet in de Schriften en beloofd in talloze profetieën wie Hij zou zijn en wat Hij zou doen. Welnu, Gods belofte is inmiddels vervuld. Hij die zou komen, is gekomen. Dat is Gods gerechtigheid. Door Hem heeft Hij leven tot stand gebracht, leven uit de dood. Dat is de gerechtigheid van God.

En weet u, die gerechtigheid van God geeft een mens gratis dingen die je nooit zou kunnen verkrijgen door te werken. Nu is er natuurlijk niets tegen werken – je moet niet overdrijven – maar je moet je wel realiseren dat de belangrijkste dingen in het leven niet te verkrijgen zijn door te werken, te verdienen of te kopen. De Engelsen zeggen: "The best things in life are free." Ga maar na: een auto of een vakantie kun je kopen met geld. Maar als het werkelijk gaat om de dingen die ertoe doen, de dingen van het hart, dan is dat anders. U denkt misschien aan gezondheid, maar ik denk ook gewoon aan dingen waar het in het hart om gaat. Dat je vrede hebt in het hart, vreugde, rust en hoop. Dat krijg je; dat is met geen goud te betalen. Dat is met recht onbetaalbaar.

God geeft deze dingen, en wie meent ze door werken te kunnen verkrijgen, blijkt blind te zijn voor Gods geschenk. Dat is wat Paulus hier ook aantoont. Hij spreekt hier specifiek over Israël, maar feitelijk heeft hij het over elk religieus pogen van de mens. Mensen die binnen religies – de christelijke religie inclusief – proberen door werken iets bij God te verdienen, tonen aan onbekend te zijn met Gods gerechtigheid. Ze trachten hun eigen gerechtigheid te doen gelden en hebben zich daarmee aan de gerechtigheid van God niet onderworpen.

Het is namelijk het een of het ander: of Hij geeft de dingen gratis, of je verdient het. Als je gaat werken en denkt het door eigen trachten te kunnen verkrijgen, dan blijk je doof te zijn voor het feit dat Hij het gewoon om niet geeft. Als ik tegen mijn zoontje zeg – hij is morgen jarig – dat hij het computerspel krijgt dat hij zo graag wil hebben, dan is dat een belofte. Als hij mij vervolgens gaat vragen: "Pap, mag ik alstublieft dat computerspel hebben?" of als hij het probeert te verdienen door extra goed zijn best te doen in de hoop dat ik het hem dan geef, dan zou hij daarmee eigenlijk laten zien dat hij niet op mijn woord vertrouwt. Nu gebeurt dat gelukkig niet hoor, want daar heeft hij wel oren naar. Want dat is natuurlijk het mooiste wat je kunt horen.

Dat je het zo mag krijgen. Dat is ook zo. Maar weet je wat nou zo gek is? God geeft het allerbeste en de mensen zijn er compleet doof voor. En ze blijven maar werken. Maar daarmee demonstreren ze hun ongeloof. Het is wel ijver, ja, maar het is ook zonder verstand.

Want je kunt natuurlijk wel heel vroom aan God dingen vragen: "Heer, wilt U dat geven?" En je kunt je best doen zodat je in een goed blaadje bij God komt, dat je acceptabel voor Hem bent. Maar daarmee bewijs je dat je Hem gewoon niet op Zijn woord gelooft. Want Hij geeft het. Alstublieft, voor wie het maar wil geloven. Hier, heb je het. Leven, vrede, redding, wat je maar wilt en wat je ook maar nodig hebt; je krijgt het gratis, voor niks.

En wat is de reactie dan? De enige normale, gezonde reactie, ook precies wat het beoogt, dat is dat de mens het zou ontvangen en zegt: "Dank U wel." Alstublieft, dank u wel. Gratias, genade. En dat is juist wat de menselijke godsdienst — en hier specifiek het judaïsme — niet gedaan heeft. Trachtende hun eigen gerechtigheid te doen gelden, hebben zij zich aan de gerechtigheid Gods niet onderworpen.

Dan ga ik verder.

▶ 18:05 Christus Is het Doeleinde van de Wet ↑ hoofdstukken

Want Paulus schrijft dan in vers 4: "Want Christus is het einde", of letterlijk het doeleinde. Telos staat er, van de wet. Tot gerechtigheid voor eenieder die gelooft. Zoals Abraham ooit God geloofde. Dat is trouwens ook het grote voorbeeld in de Romeinenbrief: Abraham, die in de nacht naar buiten mocht gaan en omhoog zou kijken. Een oude, kinderloze man. En dan zegt God: "Zo met al die ontelbare sterren, zo zal jouw nageslacht zijn." God belooft dat. Het werd zonder enkele voorwaarden gesteld. En dan staat er in Genesis 15 vers 6: "En Abraham geloofde God en het werd hem tot gerechtigheid gerekend." Dat wil zeggen: Abraham was in de ogen van God een rechtvaardige. Waarom? Had hij iets gedaan? Nee, hij had gehoord wat God zei. Het was volstrekt onmogelijk naar menselijke maatstaven; die man kon helemaal geen kinderen meer voortbrengen, afgezien van het feit dat zijn vrouw inmiddels ook een hoge leeftijd had bereikt en ook onvruchtbaar was. Maar Abraham dacht: "Nou, als U het zegt, de Schepper van hemel en aarde die dat alles gemaakt heeft, als U dat zegt, dan zal het zo zijn." Hij beaamde Gods belofte.

En wat kun je met een belofte doen? Daar kun je maar één ding mee doen – voor zover er met een belofte iets te doen is. Kijk, als ik zeg: "Kom hier naartoe", dan is dat een opdracht. Dan moet u iets doen en dan komt u naar mij. Maar als ik zeg: "Ik kom naar u toe", ja, wat kunt u dan doen? "O?" Dat is een toezegging. En voor zover je daar iets mee kunt doen – en dat is ook precies de bedoeling van een toezegging, van een belofte – is dat je het gelooft. Ja, waarom zou je het anders beloven? Ik kan ook gewoon naar u toe komen, dan zeg ik niks. Maar je spreekt het uit, het is een belofte. Waarom? De hele achtergrond van waarom een belofte gegeven wordt, is dat de ander het zou geloven. Er valt niks te doen, er wordt namelijk niks gevraagd. Er valt niks te verdienen, er wordt gewoon iets aangereikt: "Alstublieft!" En dan zeg je: "Amen." En dat is precies wat God zegt: "Ik kom naar je toe en Ik ben alles voor je." En wij maar ons best doen: "Heer, wilt U dat?" Bidden... dat is heel vroom, hè? Maar God zegt: "Ik geef het allemaal puur om niet."

Christus is het einde der wet. Christus, Hij die opgestaan is uit de doden, Hij is het einde van de wet. Je kunt het opvatten als: heel de wet gaat over Hem. Dat is waar, hoor. Maar hier betekent het nog iets. Want "het einde der wet"... kijk, de wet, de Torah, dat zijn de boeken van Mozes: Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri en Deuteronomium. Welnu, het einde van de Torah, dat is het laatste boek: Deuteronomium. En het einde van Deuteronomium, dat zijn de slothoofdstukken: hoofdstuk 30, 31, 32, 33 en 34. Welnu, zegt Paulus, Christus is het slot van de Torah. Dat woord "einde" hier heeft niet één, maar twee of nog meer dubbele bodems. Het is het doeleinde, het is het einde, maar het betekent hier ook heel concreet: Christus is het onderwerp van het slot van de wet. Dat ga ik ook laten zien.

Vervolgens gaat Paulus verder – dan krijgen we eerst nog even een tussenzin – en zegt: "Want Mozes schrijft..." En nu citeert hij in eerste instantie Leviticus 18: "De mens die de gerechtigheid naar de wet doet, die zal daardoor leven." Dat was het hele idee van het oude verbond. De mens kreeg allerlei opdrachten en Paulus openbaart – trouwens, dat lezen we ook al in het Oude Testament – dat het helemaal niet de bedoeling was dat de mens dat zou kunnen, maar dat hij zich ervan bewust zou worden dat hij het juist niet kon. Dat uiteindelijk, na al die arbeid, na al dat trachten en na al het proberen, zij zouden zeggen: "Nee God, wij zijn er niet toe in staat om te vervullen wat U spreekt." En dan zegt God: "Dat was ook helemaal niet de bedoeling. Ik wilde juist dat je deze ontdekking proefondervindelijk zou bevestigen en daarmee ook die ontdekking zou doen." En Mozes zegt: "De mens die de gerechtigheid naar de wet doet, die zal daardoor leven." Dat wil zeggen: je zou het zelf doen, doordat jij de dingen doet die gevraagd worden. Nou, en als je dat daadwerkelijk ook doet, dan zul je daardoor leven. Maar ontving Israël het leven door het houden van de wet? Viel er wat te verdienen? Nee, uiteindelijk niet. En nu gaat Paulus in vers 6 verder.

▶ 23:42 Deuteronomium 30 als Pure Belofte ↑ hoofdstukken

Maar, zegt hij, de gerechtigheid uit het geloof spreekt aldus. En nu gaat hij een citaat geven uit Deuteronomium 30, het einde van de Torah, het slot. Dan begint het citaat: "Zeg niet in uw hart: Wie zal ten hemel opklimmen?" Namelijk om Christus te doen afdalen. Dat is trouwens waar ook Deuteronomium 30 over gaat: dat Christus, de Messias, zal afdalen, zal wederkomen, zal komen tot Zijn volk. Ik zal het u laten zien.

U vraagt zich misschien af waarom zojuist Deuteronomium 30 is gelezen, terwijl ik het vanmorgen over Romeinen 10 heb. Ik dacht: Romeinen 10 ga ik toch wel onder uw aandacht brengen, maar Deuteronomium 30 is van belang om te weten wat daar staat om Romeinen 10 te begrijpen. Daarom leek het me een goed idee om dat in eerste instantie te lezen. In Deuteronomium 30, zo’n schitterend hoofdstuk, moet u zich realiseren dat Israël op het punt stond om het beloofde land in te gaan onder leiding van Jozua. Ze waren daar gelegerd bij de Jordaan en dan lees je dat God Zijn belofte geeft. Dat is waar Deuteronomium 30 over handelt.

Het is heel vreemd: Israël moest nog het beloofde land intrekken, maar dan kondigt God al aan dat het volk ongehoorzaam zou zijn en uiteindelijk vanwege ongeloof en ongehoorzaamheid het land ook weer uitgezet zou worden. Moet je nagaan! Voordat ze erin gingen, wordt dit al voorzegd en het is ook perfect vervuld. Dit waren profetieën. Dan lees je dat Israël verstrooid zou worden onder alle volken. Dat zou pas duizenden jaren later vervuld worden, maar het is gerealiseerd.

Maar dan staat erbij – want God laat nooit varen het werk van Zijn handen – dat als Israël te midden van de volkeren verstrooid zou zijn, er een moment zou komen dat ze weer terugverzameld zouden worden naar het land. En dan zouden ze luisteren naar de stem van de HEERE hun God. De HEERE zal hen terugverzamelen uit de volkeren. Het is allemaal belofte, Deuteronomium 30. Je zou zeggen: het is de wet, dat gaat allemaal over wat mensen moesten doen. Nee, het einde van de wet, dat is belofte. De HEERE zal dan ook wederkeren, staat erbij. In de vertaling is dat helaas weggemoffeld, maar het staat er echt. De HEERE zou ook wederkomen. Dat wil zeggen: Christus zou afdalen.

Het hart van het volk zou worden besneden. Dat is een vreemde beeldspraak misschien, maar als je weet wat besnijdenis is: bij besnijdenis wordt de omhulling, de bedekking, de voorhuid weggenomen. Weet u wat de besnijdenis van het hart is? Dan wordt de bedekking van het hart weggenomen. Dan wordt er met recht een ontdekking gedaan. Ook de bedekking over de voorlezing van het oude verbond, waar 2 Korinthe 3 over spreekt, zal worden weggenomen. Ineens zal Israël dan als natie ook verstaan waar heel die Torah en de Tenach over spreekt. Dan zal men met recht de ontdekking doen, omdat de bedekking wordt weggenomen. De Heer zal het hart van het volk besnijden en dan zullen ze gewaar worden wie Hij is, over wie heel die Schrift vanaf de eerste bladzijde tot de laatste bladzijde spreekt. Namelijk van Hem die is opgestaan uit de doden: Israëls Messias en de Redder van deze wereld.

Het hart van het volk zal worden besneden. Dat is een belofte, een aankondiging. Wat kon Israël daaraan doen? Niks. Weet je wat ze konden doen? Het geloven. Dat is precies ook waarom het wordt aangekondigd. En er staat ook nog bij: ze zullen de HEERE hun God van harte liefhebben. Met heel hun hart, met heel hun ziel, met al hun kracht. Dan niet meer als een gebod, als een last die hen wordt opgelegd. Je móet de HEERE je God liefhebben, want zo werkt liefde niet. God zegt: jullie zúllen Mij gaan liefhebben met heel je hart en heel je ziel. Waarom? Omdat jullie zullen begrijpen dat Ik liefde ben, dat Ik júllie heb liefgehad. Als je dat gaat begrijpen, dan zul je automatisch als een reflex Mij gaan liefhebben, omdat ze Hem leren kennen. Johannes zegt het later in zijn brieven: wij hebben lief, omdat Hij ons eerst heeft liefgehad.

Als je Hem werkelijk lief wil hebben, dan kun je proberen Hem lief te krijgen, maar dat werkt niet zo. Ga verstaan dat Hij jou en deze wereld liefheeft. Als je dat begrijpt, dan zul je als een reflector die liefde ook gaan weerkaatsen en weerstralen. Dat kan niet anders. Niet omdat het moet; het kan niet anders. Kijk, dan wordt Gods woord werkelijkheid in je. Niet omdat je dingen probeert, maar omdat je eenvoudig 'amen' zegt en 'dank u wel' zegt op Zijn 'alsjeblieft'. Zijn woord.

Ze zullen de HEERE hun God van harte liefhebben en Israël zal leven, staat er ook bij. We hebben het zojuist gelezen: Israël zal leven. Als natie zal het herleven, maar ook geestelijk. Ze zullen verstaan waar het allemaal om gaat en vreugde leren kennen. In dat verband staat er: dit gebod – dat wil zeggen: dit woord wat Ik je geef, deze instructie waarmee Ik je instrueer – dat is niet moeilijk. Ik heb dit nu even op een rijtje gezet, omdat Paulus dit als bekend veronderstelt wanneer hij in Romeinen 10 Deuteronomium 30 aanhaalt. Maar omdat dat niet voor iedereen geldt, leek het me toch wel wijs om dit even op een rijtje te zetten. Het is mij gebleken dat zelfs uitleggers dit ontgaat. Laat dat duidelijk en helder zijn: Deuteronomium 30 is een belofte! En dan staat er: dit gebod is niet moeilijk. Nee, natuurlijk niet. Dat kan ook niet moeilijk zijn, want het is namelijk een belofte. Voor zover het moeilijk zou zijn, is het voor degene die de belofte uitspreekt. Want daar ligt de last. Belofte maakt schuld; bij Hem ligt de last om het te realiseren. Dit gebod is niet moeilijk, nee.

Nu gaan we weer even terug naar Romeinen 10. Want daar staat: "Of: wie zal in de afgrond neerdalen?" Namelijk om Christus uit de doden te doen opkomen. Dat is een beetje lastig, want als je het in Deuteronomium 30 leest, dan staat er iets anders. Daar staat: het is niet aan de overkant van de zee. Je hoeft niet naar de hemel op te klimmen, maar je hoeft ook niet naar de andere kant van de zee te gaan. Je zou dan denken dat het in Deuteronomium 30 gaat over de overkant van de zee, horizontaal dus. Maar Paulus vat het verticaal op. Hoe dat precies zit, is interessant genoeg, maar dat ga ik nu niet verder verklaren. Het idee is: het gaat niet om de overkant van de zee horizontaal, maar verticaal. De onderkant van de zee, en daarmee dus de afgrond, oftewel het dodenrijk. In dat verband zegt hij: wie zal naar de andere kant – dat wil zeggen: naar de onderkant van de zee – gaan, het dodenrijk? Waarom? Wel om Christus uit de doden te doen opstaan, te doen opkomen. Nee, zegt hij. Maar wat zegt zij?

▶ 32:42 Het Woord van Geloof en Redding voor Eenieder ↑ hoofdstukken

Nabij u is het woord, in uw mond en in uw hart. Namelijk het woord van geloof dat wij prediken. Daarmee bedoelt Paulus Mozes en hemzelf. Het woord, welk woord? Die belofte waar het in Deuteronomium 30 over ging. Nabij u is dat woord. En hoe doe je dat woord? Met je handen en met je voeten? Nee, een heleboel mensen zeggen dan dat het om je hart gaat, en daarmee om je mond. Want als je hart er vol van is — in die volgorde — dan komt het vanzelf uit de mond. Dat kan niet anders. Nabij u is het woord in uw mond en in uw hart; daar zou die belofte zijn.

Het woord van geloof dat wij prediken... als Paulus dat zegt, het woord van geloof, dan bedoelt hij daarmee een woord waar je maar één ding mee kunt doen en dat is het beamen. Namelijk van harte zeggen: "Ja." Dat is in het Nederlands trouwens heel erg mooi, want als je "ja" zegt, dan spreek je eigenlijk een deel van de naam van God uit. Dat is een deel van Yahweh. Als je Gods woord hoort en je antwoordt met "ja", dan roep je de naam van God aan. Dat gaat alleen op in het Nederlands, maar het is wel mooi. Het woord van geloof is een belofte die gegeven wordt en die je mag beamen.

Want, vervolgt Paulus dan in vers 9 — want ik moet opschieten — want indien gij met uw mond belijdt dat Jezus Heer is, dat wil zeggen: tot Heer gemaakt is, en met uw hart gelooft dat God Hem uit de doden heeft opgewekt, zult gij gered worden. Even twee dingen. In de eerste plaats gaat het hier uiteindelijk over één ding: dit is in wezen het evangelie in een notendop. De boodschap van het evangelie is dat Jezus Christus, Hij die gestorven is, uit de doden is opgestaan en uit dien hoofde ook gemaakt is tot Messias en tot Heer. Dus als je met je hart gelooft dat God Hem uit de doden heeft opgewekt en Hem daarmee tot Heer en tot Redder gemaakt heeft, en dat Hij heel Zijn plan in Hem gaat realiseren, dan beaam je dat.

Geloven doe je trouwens met je hart. Wat is geloof? Geloven doe je niet met je mond, want dat heet lippendienst. Je kunt wel zeggen dat je naar de samenkomst gaat, liedjes meeprevelt of je gebedje wel eens uitspreekt, maar je leest al bij de profeten dat de Heere God Zelf het Israël verwijt: "Dit volk eert Mij met de lippen, maar hun hart is verre van Mij." Geloven is namelijk een zaak die je doet met het hart, van binnenuit. Indien gij met uw hart gelooft dat God Hem uit de doden heeft opgewekt, zult gij gered worden. Dat is overigens geen drempel hoor; dat is het kanaal. Geloof is de wijze waarop de redding jouw deel wordt; er is geen andere weg. Als u zegt: "Ja, maar God is toch een Redder van alle mensen?", dan is het antwoord: "Ja, maar hoe?" Doordat uiteindelijk alle mensen ook tot die erkenning zullen komen dat God Hem uit de doden opgewekt heeft en zullen belijden met de tong dat Jezus Heer is, tot eer van God de Vader. Het is geen drempel, dat geloof; het is het kanaal waardoor al die dingen jouw deel worden. Niet door te werken, maar door te beamen wat God gedaan en gesproken heeft.

Want er staat: met het hart gelooft men tot gerechtigheid en met de mond belijdt men tot behoudenis. Immers, het schriftwoord zegt: "Al wie op Hem zijn geloof bouwt, zal niet beschaamd uitkomen." Paulus ritst in dit gedeelte een heleboel citaten uit het Oude Testament aan elkaar. Wie op Hem zijn geloof bouwt, zal nooit beschaamd uitkomen. Dat is een universele waarheid die altijd voor iedereen geldt, ook voor ons vandaag. Als je Hem nodig hebt, als daar nood is en je op Hem bouwt, zul je nooit beschaamd uitkomen, welke nood je ook hebt. Een mens stelt teleur en je eigen prestaties stellen per definitie teleur of ze frustreren, maar Zijn woord nooit, never.

En dan staat erbij: er is geen onderscheid tussen Jood en Griek, want één en dezelfde is Heer van allen. In onze vertaling staat vaak "Heer over allen", maar er staat letterlijk: "Er is één Heer van allen." Weet u dat? Ik zeg het ook gewoon tegen iedereen die meeluistert via welk kanaal dan ook of meekijkt: Jezus Christus is jóuw Heer. Hij wil niet jouw Heer worden als jij voor Hem kiest; Hij is jouw Heer. Hij heeft jou gekocht, je bent van Hem en je bent ook voor Zijn rekening. Dat is de boodschap en dat mag je geloven, zonder enige voorwaarde vooraf. Net als die belofte die ooit aan Abraham werd gegeven: "Zo zal jouw nageslacht zijn." Zo zegt God: "Ik ben jouw Heer. Alsjeblieft." En je kunt zeggen: "Nee dank je, ik blief het niet." Prima, dat verandert niets aan de waarheid, maar je zult dan wel de rijkdom ervan moeten missen.

Eén en dezelfde is Heer van allen, en daar staat bij: rijk voor allen die Hem aanroepen. Kijk, ik kan natuurlijk wel zeggen: stel u voor, ik heb voor u een bankrekening geopend en ik heb daar miljoenen euro's op gestort. Dan bent u bij dezen miljonair. Maar als u dat bericht niet gelooft, dan bent u wel steenrijk maar u hebt er helemaal niets aan. Dan kunt u vervolgens nog een heel armoedig leven leiden. Zie daar het leven van velen: ze zijn steenrijk, want er is één Heer van allen, maar als je niet gelooft, als je er geen aanspraak op maakt en het niet claimt, heb je er helemaal niets aan. Tot die erkenning kom je uiteindelijk toch wel, maar het gaat er juist om dat je die rijkdom nú al zou kennen en verstaan.

Want er staat: "Al wie de naam van de Heere aanroept, zal gered worden." Dus dat geldt ook voor Israël straks. Als ze in grote nood komen — en daar gaat dit citaat uit Joël 2 over — wanneer alle volkeren ten strijde zullen trekken in het Midden-Oosten, dan zal men de naam van de Heere gaan aanroepen. En Hij zal komen! Hij zal inderdaad hun Redder blijken.

En dan tenslotte: hoe zullen zij Hem dan aanroepen in wie zij niet geloofd hebben? Hoe geloven in Hem van wie ze niet gehoord hebben? Hoe horen zonder prediker? Ja, ik vind het jammer, ik zou graag nog wat verder willen gaan, want dan gaat Paulus vervolgens uitleggen dat het zo belangrijk is dat je het ook hoort. Want hoe kan een mens dat woord geloven? Dat kan op maar één manier en dat is dat het uit de mond van een ander komt, zodat het in jouw oor terechtkomt. Toch? Dat is ook precies wat er met een goed bericht — want dat is wat het evangelie betekent — zou moeten gebeuren. Het is een belofte gegeven opdat we het zouden geloven. En wat doe je met een goed bericht? Je bericht het. Dat is de functie: dat het vervolgens doorgegeven wordt. Want hoe zouden al die mensen weten dat Hij een Heer van allen is en hun Redder is, en dat God zoiets geweldigs op het oog heeft en zal realiseren, als ze het niet te horen krijgen? Daarom is het machtig om het goede bericht, dat evangelie van Hem te kennen. Maar weet u wat nog veel groter en heerlijker is? Om dat wat in je hart is, te delen met anderen, zodat ook zij die rijkdom leren kennen en verstaan en die rijkdom ook tot hen komt.

Hoe zou men geloven als men het niet te horen krijgt?

Alsjeblieft.

Dank u wel.