▶ 00:00 Introductie en Historische Context van de Kolossenzenbrief ↑ hoofdstukken

Goed, lieve mensen. Ik stel voor dat we de Bijbel inderdaad gaan openen en u ziet het al: we gaan ons bepalen bij wat de apostel Paulus ooit schreef in de Kolossenzenbrief, de brief aan de Kolossers. Ik heb het als thema gegeven: 'Alles in Christus'. Vandaar ook dat plaatje van die beker of dat glas dat overvloeit, dat werkelijk vervuld is.

Laat ik eerst ter introductie wat mogen zeggen, gewoon als achtergrond en context over de brief. Deze brief is geschreven door Paulus en dat is, als je dat in de tijd wilt plaatsen, helemaal aan het einde van zijn bediening zoals beschreven in het boek Handelingen. Het was namelijk in die periode dat hij twee jaar gevangen zat. Nu zegt u misschien: "Ja, maar dat zat hij verschillende keren", want hij zat in Caesarea ook ooit twee jaar gevangen. Maar ik heb het nu over die gevangenschap in Rome, en dat zal ergens rond het jaar 60, 61 of 62 van onze jaartelling zijn geweest. Met opzet heb ik even de schriftplaatsen genoemd waar dat ook te achterhalen is.

Paulus schreef deze brief dus vanuit Rome aan de ekklesia te Kolosse. Dat is dus hier, ergens. Je leest ook – we zullen dat straks trouwens ook zien – dat dit een plaatsje was dat nu niet eens meer bestaat; het is nu alleen nog maar een natuurgebied als je het bezoekt. Maar ooit, tweeduizend jaar geleden, was het een betrekkelijk kleine plaats in de buurt van Laodicea en trouwens ook van Hiërapolis. Dat waren allemaal stadjes daar in de nabije omgeving.

Deze ekklesia, deze gemeente zo u wilt, was niet ontstaan door de prediking van Paulus. Paulus is daar vermoedelijk nooit geweest; dat kun je uit verschillende teksten afleiden, en ook dat zullen we straks nog zien. In ieder geval was deze ekklesia ontstaan door de prediking van ene Epafras, die we trouwens alleen maar kennen vanuit deze brief zelf, want zijn naam wordt elders niet genoemd. Maar heel uitdrukkelijk lees je dat Epafras de boodschap van het goede bericht aan hen had bekendgemaakt, en hij deed trouwens nog veel meer, wat we straks ook nog zullen zien. Maar dan weet u in ieder geval waar Kolosse lag en wanneer deze brief ongeveer geplaatst moet worden in tijd en ruimte.

▶ 02:49 De Gebedsstrijd voor Geestelijke Volwassenheid ↑ hoofdstukken

Nou, voor de rest lijkt het me gewoon het meest raadzaam om te beginnen bij het begin, in dit geval bij hoofdstuk 2 vers 1. Paulus begint daar met wat heet een redengevend voegwoord. Het woordje 'want' geeft al aan dat het natuurlijk weer refereert aan en gebaseerd is op het voorgaande. Want Paulus had zojuist al geweldige dingen beschreven over het geheimenis, de verborgenheid die aan hem bekendgemaakt was en die aionenlang, generaties lang, verborgen was gebleven, maar die hij nu onder de natiën mocht bekendmaken. In dat verband schrijft hij: "Ik wil dat jullie weten..." Dat heeft grote nadruk. "Dat hoeveel strijd ik voer ten behoeve van jullie en voor hen die in Laodicea zijn."

Laodicea was daar vlakbij. We kennen die plaats trouwens veel beter, of in ieder geval is het wat bekender, door wat we lezen in het boek Openbaring, waar Johannes zich richtte tot Joodse ekklesia's daar. Maar goed, Paulus zegt: "Ik wil dat jullie weten hoeveel strijd ik voer." Ik noemde zojuist al even de naam van Epafras, en die strijd waar Paulus het hier over heeft, die deelde hij met deze man. Want je leest in hoofdstuk 4, aan het einde van deze brief, in vers 12 van Kolosse dus: "Epafras groet jullie, die één uit jullie is." Hij was dus een Kolosser. "Hij is een slaaf van Christus Jezus." Daarmee is ook aangegeven dat deze Epafras wist dat hij niet alleen maar het eigendom was van Christus, maar dat wat hij zei, volstrekt onderworpen was aan wat Christus te melden heeft.

Er staat van hem: "Hij is altijd strijdend ten behoeve van jullie." Hoe dan wel? Wat bedoel je daarmee? In welke zin streed hij? Was dat fysiek? Nee, het staat er gewoon bij: "in de gebeden". En hoezo was daar dan strijd? Wel, "opdat jullie zouden staan, volwassen en ten volle verzekerd in heel de wil van God." Dat was de strijd van Epafras. Dat het woord 'strijd' gebruikt wordt, geeft aan dat er dus tegenstand was. Of in elk geval — en dat zullen we ook zien — kapers op de kust.

Paulus is buitengewoon enthousiast over wat hij gehoord had over die geloofsgemeenschap daar in Kolosse, en dat had hij allemaal vernomen van Epafras. Maar hij was zich aan de andere kant ook bewust van de gevaren die hen bedreigden. Hij wilde dat ze zouden blijven staan, dat ze ook volwassen zouden worden en ten volle verzekerd, en dan wel in heel de wil van God. Want Paulus motiveert dat nog. Hij zegt: "Ik getuig van hem dat hij veel moeite doet." Nou, dat is dus die moeite. Het was dus niet alleen maar zo dat Epafras ooit aan hen het evangelie had verteld, maar het is niet zomaar een kwestie van het evangelie daar droppen en dan weer verder gaan, hen aan hun lot overlatend. Nee, het was hem er alles aan gelegen dat nu ze dat evangelie hadden ontvangen, ze daarin ook zouden staan en zouden groeien in inzicht in heel de wil van God. Dat ze daarin steeds steviger zouden staan en bevestigd zouden worden. Daar was die Epafras dus zo druk mee doende, ook in de geest, dat hij alles daarvoor deed. "Want ik getuig dat hij veel moeite doet ten behoeve van jullie en ten behoeve van hen die in Laodicea en in Hiërapolis zijn."

Ik vertelde u al: dat zijn plaatsjes die daar dicht in de buurt zijn van Kolosse. Dus ook daar was deze Epafras drukdoende en direct bij de arbeid betrokken. Dan weten we ook waar Paulus op doelt als hij zegt: "Hoeveel strijd ik voer." De strijd die Epafras voert, was dezelfde als die Paulus voerde, want dat was waar het om gaat.

Afgelopen vrijdag hadden we een bespreking met een club jonge mensen in Rotterdam en toen ging het ook over de gebeden van de apostel Paulus. Het is zo opvallend — we hebben het er bij een andere gelegenheid ook wel eens een keertje over gehad — dat Paulus niet bidt voor de dingen van hier op aarde, in de zin van: "Heer, wilt u ons leiden" of "Wilt u geven dat zus of zo geregeld wordt". Als het daarom gaat, leefde hij in dankzegging. Bij één uitzondering heeft hij drie keer aan de Heer gevraagd: "Alstublieft!" En toen kreeg hij als antwoord: niet zeuren. Nou ja, dat gaat natuurlijk zo bij kinderen die vragen... Nee, het antwoord was: "Mijn genade is jou genoeg."

En waarom bad hij zo? Omdat de gelovigen ook zouden weten en beseffen wat de rijkdom is die ze hebben. Dat is het aller-, aller-, allerbelangrijkste. De aardse omstandigheden leidt God op voorhand, maar het gaat erom dat in alle omstandigheden onze harten volledig gevuld worden, dat we steeds meer groeien en volwassen worden. Ik denk dat je daaraan ziet hoe weids Paulus' zicht was en hoe hij werkelijk gefocust was op de dingen die er werkelijk toe doen. Wij denken vaak dat aardse omstandigheden en hoe de dingen gaan allemaal zo belangrijk zijn, maar weet gewoon op voorhand: ach, Hij leidt dat en Zijn genade in alles is genoeg. Het gaat erom dat ik dat ga beseffen. Dat ik juist in al die omstandigheden zicht ga krijgen op het grootste, op dat geweldige plan van God, op wat God voornemens is en wat God wil. Dat was toch wat hij wilde: volwassen en ten volle verzekerd in de hele wil van God. Niet alleen maar de wil van God met betrekking tot mijn eigen leventje, nee, de hele wil van God en wat Hij voornemens is.

Paulus was dus in diezelfde strijd betrokken. Er staat bij: "En voor zovelen die mijn aangezicht in het vlees niet hebben gezien." Ik vind het wel mooi dat hij dat er zo bij zegt, want dan denk ik: dat zijn wij ook hier in Benthuizen. Toch? Hebt u Paulus' aangezicht wel eens gezien? Nee? Nou, dan weet u meteen voor wie hij ook bad: "Voor hen die mijn aangezicht niet hebben gezien," maar die wel in diezelfde boodschap stonden die hij en Epafras uitdroegen. Nou, dat is zijn gebed.

▶ 11:12 Harten Bemoedigd en in Liefde Verenigd ↑ hoofdstukken

Opdat hun harten – en dus ook die van ons – bemoedigd en in liefde verenigd worden tot elke rijkdom van de volle zekerheid van het inzicht. Dat is een hele mond vol, dat realiseer ik me wel. Daarom moet je heel aandachtig zijn. Paulus heeft zijn woorden echt op een goudschaaltje gewogen. God heeft hem geïnspireerd, maar vooral dat wat hij optekende is geïnspireerd; het is levend en krachtig.

Wat hier dus staat, is die volle zekerheid van het inzicht. Dat doet drie dingen. Ten eerste bemoedigt het de harten. Je zou kunnen zeggen dat de harten getroost worden, maar het woord is breder dan alleen troost. Troost heeft te maken met verdrietige omstandigheden waarin je werkelijk bemoedigd wordt. Maar bemoedigd worden is ruimer; je kunt ook bemoedigd worden terwijl je helemaal geen verdriet hebt, in de zin dat je aangemoedigd wordt en meer moed krijgt. Ik denk dat dat hier ook de gedachte is.

De harten worden bemoedigd en het verenigt de harten – en ons met elkaar – in liefde. Er is niets wat zo krachtig en van binnenuit echte eenheid creëert als juist de volle zekerheid van het inzicht. Die boodschap die Paulus en Epafras mochten uitdragen, verenigt in liefde. Waarom? Omdat die boodschap ons bepaalt bij wat werkelijk liefde is, namelijk Gods liefde: agapé. Dat is de onvoorwaardelijke liefde die Hij heeft voor Zijn hele schepping.

Zoals Kolossers 1 al zegt, heeft Hij vrede gemaakt door het bloed van het kruis. Als er ooit één absoluut bewijs is van Gods liefde voor deze wereld, dan is het het kruis van Golgotha. Al slaan ze Gods Zoon aan het kruis, dan nog zegt God – en dat is wat het kruis uitbeeldt: "Al slaan jullie Mijn Zoon aan het kruis? Ik heb een plan met deze wereld, dat is onvoorwaardelijk en dat ga Ik ook volvoeren." Dat is liefde die over alles heen ziet en die niet kapot te krijgen is. Dat is Gods liefde.

Dat besef verenigt in liefde. Dat verenigd worden is geen mensenwerk; het is geen kwestie van een clubje vormen, dezelfde liefhebberijen hebben of hetzelfde lidmaatschap dragen. Nee, dat heeft te maken met een boodschap die werkelijk volle zekerheid van het inzicht geeft. Het geeft ook toegang tot elke rijkdom. De hele schatkamer van God staat hier open. Elke rijkdom, alle rijkdom – noem maar een schat of rijkdom op.

Zoals Paulus dat schrijft in Efeziërs 1 – trouwens, de Efeze- en de Kolosse-brief lijken heel erg veel op elkaar; er zijn merkwaardige verschillen, maar ze vertonen een sterke gelijkenis. Daarin zegt Paulus in Efeziërs 1 dat we gezegend zijn met elke geestelijke zegen te midden van de hemelsen in Christus. Noem een schat of rijkdom op die wij niet hebben? Die is er niet, want wij hebben dat alles in Christus ontvangen. Het geeft toegang tot elke rijkdom, en nu komt het...

▶ 15:09 Christus: het Verborgen Geheim Vol Wijsheid en Kennis ↑ hoofdstukken

...tot besef van het geheim van God, Christus. Als je het hebt over elke rijkdom, dan gaat het om het besef. Dat woord 'besef' vind ik een prachtig woord. Waarom? Omdat het weten en het kennen letterlijk te boven gaat. Het is epi-gnosis. Gnosis is het Griekse woord voor kennen of kennis, en 'epi' is een voorzetsel dat wil zeggen dat het erop ligt, dat het er bovenop ligt. Het overtreft dus het weten. Natuurlijk is epi-gnosis wel gebaseerd op weten; je kunt geen epi-gnosis hebben zonder dat je gnosis hebt. Je moet eerst op de hoogte gebracht zijn, je moet het weten, maar alleen weten is nog geen besef.

Besef wil zeggen dat je het werkelijk beseft. Er zijn heel veel dingen in ons leven die je wel weet, maar waarvan je je soms pas op een veel later tijdstip gaat realiseren hoe het zit. Wij zeggen dan: het kwartje valt. Je wist het wel, maar tot dan toe was het alleen nog maar iets van het hoofd. Dat bedoel ik niet minderwaardig, want daar begint het wel, maar dan zie je ook waarom Paulus bidt en strijdt dat we besef zouden krijgen van Gods geheim, de verborgenheid.

In dit verband moet je eigenlijk niet vragen: wat is dat? Je moet vragen: wie is dat? Er staat namelijk bij: Christus. Hij is dat geheim van God, en alle rijkdommen liggen in Hem. Hoe ik dat weet? Het staat er pal achter: "in Wie al de schatten van wijsheid en kennis verhuld zijn". Let op: al de schatten. Ik heb deze studie niet voor niets de titel 'alles in Christus!' gegeven. In Christus zijn inderdaad alle schatten van wijsheid en kennis verhuld. Hij is nu verborgen — we zien Hem niet — maar alle schatten van wijsheid en alles wat er te weten is, liggen in Hem. Dat is dus niet een beetje, maar alles.

Wijsheid heeft te maken met uitzicht en overzicht. Ik heb u wel eens verteld over het Griekse woord 'sophia', dat verwant is aan het Hebreeuwse woord 'tsofim'. Dat is een uitkijktoren die je uitzicht en overzicht geeft. Wijsheid houdt dus in dat je op de hoogte gesteld bent, waardoor je niet alleen de details en de data kent, maar het geheel overziet. Je krijgt een weidse blik, een grootse horizon. Als je op de hoogte staat, zie je vele malen verder. Dat is waar het om gaat in het leven en waar geestelijke volwassenheid over gaat.

In Hem zijn al de schatten van wijsheid en kennis verborgen, want Hij is degene die dat geheim van God is dat elke wezenlijke vraag beantwoordt, zowel van het hoofd als van het hart. Wie ben ik? Of nog groter: wat is de oorsprong en de bestemming van deze schepping? Hoe gaat God Zijn weg? Alles blijkt gecentreerd te zijn in Hem. Alle antwoorden op die vragen liggen in Hem. Het geeft antwoord op alle vragen van het hoofd: waar komen we vandaan, waar gaan we naartoe en waarom de wegen van God gaan zoals ze gaan. In Hem zijn al die schatten van wijsheid en kennis verhuld.

'Verhuld' wil zeggen dat Christus degene is die verborgen is. In Kolossenzen 3 staat: "Indien jullie dan met Christus opgewekt zijn, zoek de dingen die boven zijn." Het feit dat je ze moet zoeken, geeft aan dat het verborgen is. Het is er wel, maar het ligt niet voor het oprapen. Je vindt het niet in de headlines van de kranten, op de tv of in hoe zaken aan het publiek gepresenteerd worden. De echte dingen waar het om gaat, wat God te melden heeft, dat is verborgen. Zelfs als we het van de daken schreeuwen, blijft het nog verborgen.

Dat Hij verborgen is, is de huidige situatie. Er staat immers dat wanneer Christus verschijnt, die ons leven is, wij ook met Hem zullen verschijnen in heerlijkheid. De huidige situatie is echter dat Hij verborgen is. Ik weet dat dit een frustratie is voor veel mensen. Men denkt vaak dat wij vandaag de taak hebben om als gelovigen het koninkrijk van Christus te openbaren. Maar nee, het geheim van God is juist dat Christus verborgen is. Ons leven is met Christus verborgen in God daarboven. Zoek het dus niet hier op aarde, maar daarboven.

Dat is helemaal niet mystiek, het is niet dat je je ogen moet sluiten of in een yogahouding moet gaan zitten. Waar is het verborgen? In de Schrift! Het staat er zwart op wit. Het is in die zin volstrekt nuchter. Wat we nu doen, is de dingen zoeken die boven staan. Het is verborgen; je vindt het ook niet in de grote instituten en dogma's. Dat het verborgen is, is juist een bevestiging. Vaak wordt gedacht dat we daar wat aan zouden moeten doen, dat het niet fijn is dat dit niet veel breder gedeeld wordt via alle kanalen zodat iedereen het ziet en voelt. Maar nee, dat het verborgen is betekent: het gaat goed, jongens! Het is allemaal volledig in overeenstemming met Gods plan. De tijd nadert dat Hij gaat verschijnen, maar zover is het nu nog niet.

▶ 23:03 Waarschuwing Tegen Misleiding en Overredende Taal ↑ hoofdstukken

Paulus zegt: "Dit zeg ik, opdat niemand jullie zou doen misrekenen in overredende taal." Je voelt hier al aan wat ik al suggereerde: dat er kapers op de kust zijn. Dit zeg ik... Kijk, want het verhaal is dat doordat je op de hoogte bent gesteld van die verborgenheid en het geheimenis van God kent, dat je ook immuun maakt voor die drogredenen waar Paulus hier over spreekt. Overredende taal, dat is manipulatie. Mensen overdonderen met mooie woorden, maar het is misrekening. In de NBG-vertaling staat dat als: misleiden met drogredenen. Je wordt op het verkeerde been gezet.

Hoe voorkom je nou dat je daarin wordt meegenomen en overreden wordt door zulke taal en door zulke misleiding? Nou, dat is wanneer je je inderdaad op de hoogte stelt en dat je daarin ook staat. Dat is buitengewoon belangrijk. Het is de essentie. In feite is de essentie van de geestelijke strijd dat we stáán. Kijk maar in Efeze 6, waar die hele wapenrusting van God wordt gegeven; daar staat erbij dat we staande zouden blijven. Men zegt weleens: "Ja, dat is toch niet zo moeilijk, je blijft gewoon op je positie." Maar als de hele boel beweegt, dan kost het energie. Dan moet je ook heel bewust van je positie zijn om te staan en te blijven staan. Want als je naar je omgeving kijkt en je gaat gewoon met je omgeving mee, dan denk je: "Ik hoor alle mensen nog steeds om me heen, ik sta nog steeds waar ik stond." Maar als de hele meute beweegt en met de stroom meegaat, dan heb je niet in de gaten dat je beweegt. Je hebt in de afgelopen jaren gezien dat je, zonder dat je er erg in hebt, wel degelijk enorm verschuift. Maar goed, dan moet je wakker zijn.

"Want al ben ik in het vlees afwezig, niettemin ben ik in de geest bij jullie." Hoe was hij in de geest bij hen? Wat denkt u? Hoe denkt u dat Paulus in de geest bij hen was? Nou, gewoon doordat de woorden die hij had opgetekend bij hen werden voorgelezen. In feite is Paulus nu in de geest ook bij ons door de woorden die hij toen vanuit de gevangenis in Rome schreef aan de Kolossers, maar ook aan allen die zijn aangezicht niet hadden gezien. En het gebed dat hij had, ja, in de geest is hij bij ons, want dat moest hij van Godswege ook zo optekenen.

"Al ben ik in het vlees afwezig, niettemin ben ik in de geest bij jullie." En hij zegt: "Ik zie met vreugde de ordening en de stabiliteit van jullie geloof in Christus." Ik zei al dat Paulus heel enthousiast is. Hij is ontzettend blij en dankbaar; dat schrijft hij ook al in het eerste hoofdstuk over wat Epafras vertelt over hoe het daar in Kolosse ging en hoe hun hele leven verblijd was door de boodschap van Gods genade. Nu zegt hij ook: "Ik zie met vreugde de ordening en stabiliteit van jullie geloof in Christus."

De ordening; dat wil zeggen dat hun geloof in Christus geordend was. Dat woord betekent dat er structuur in zit, dat er samenhang is. Geloof is niet zomaar een kwestie van gevoel en emotie. Nee, het geloof heeft te maken met overtuiging. Dat wat ze wisten, dat kenden ze ook. De ordening: het was gestructureerd en het had samenhang. En dat heeft ook alles te maken met het andere woord: de stabiliteit. Hoezo ordening? Wel, het was gegrond en gefundeerd. En als iets gegrond en gefundeerd is, dan kun je ook stabiel staan. Maar dat kan alleen wanneer je ook ziet dat de boodschap zinvol en logisch is, dat het samenhang heeft, geordend is en dat de structuren vertrekken. Daarom doe je ook bijbelstudie: om die dingen te ontdekken, hoe groot en heerlijk dat Woord is en hoe dat Woord in alles bewijst het Woord van God te zijn. Hoe kom je daarachter? Eet het en je weet het. Neem een totje, onderzoek het en dan zie je: dit is het Woord van God. Nou, dat was bij deze Kolossers het geval en vandaar ook dat hun geloof in Christus geordend was en ook stabiliteit kende.

▶ 28:41 Geworteld, Opgebouwd en Wandelend in de Heer ↑ hoofdstukken

"Zoals jullie dan," zegt Paulus in vers 6, "Christus Jezus de Heer ontvingen, wandelt in Hem." Het idee is dus: ooit hadden ze via de boodschap die Epafras hun verteld had, Christus Jezus, de Heer van allen, ontvangen. Hij is Heer. Voordat de samenkomst begon, hadden we het nog even over dat lied: Hij is Heer, Hij is opgestaan uit de doden, want Hij is Heer. Elke knie gaat buigen, want Hij is Heer. Die boodschap hadden ze ontvangen en dat was toen genoeg. Maar wat Paulus hier zegt: "Zoals jullie Hem als de Heer hebben ontvangen, wandelt in Hem." Het idee is dat wat toen genoeg was, nu nog steeds voor de wandel ook genoeg is.

Er zit hier al een subtiele heenwijzing in naar de gevaren die hen bedreigden, namelijk het idee: ja, nu heb je Hem ontvangen en dat was genoeg, maar nu moet je verder wandelen in Hem en nu heb je ook andere dingen nodig. Want er is meer dan alleen het Woord van God op de slotrekening. Nee, zegt Paulus, Hij is genoeg in alles, ook in onze wandel. De ontdekking dat Hij de Heer is, ja, dat is wat blij maakt. Waarom? Nou, ik ben voor Zijn rekening. Ik ben Zijn eigendom en Hij is de eigenaar van alles. Hij is Heer van alles en allen, en heel de wereld is van Hem. In die wetenschap kan ik ook wandelen. Want als Hij mijn Heer is, betekent dat dus dat ik van Hem ben en dat elke stap die ik zet op Zijn gebied is, op Zijn terrein. Omdat Hij mijn Heer is en ik Zijn eigendom, geeft Hij mij dus ook wat ik nodig heb. Hoezo, dat is niet genoeg? Dat is meer dan genoeg! Wat je trouwens ook altijd ziet: als het Woord van God niet genoeg is, betekent dat feitelijk al dat je geen besef meer hebt van de rijkdom van Zijn Woord en dat je meent dat er meer dingen nodig zijn.

Kijk, je bent begonnen in genade. Hoe vaak heb ik het niet gehoord: je bent gered door genade, maar nu gaat het om onze wandel. En Hij is niet alleen maar – hoor wat ik zeg – Hij was... Je hebt Hem ontvangen als de Redder, als Heiland, maar Hij is niet alleen je Heiland of jouw Redder; Hij is ook jouw Heer. En nu moet jij dit doen, nu moet jij dat doen. Dan komen de voorwaarden. Je was zo blij toen je Hem ontving met die genade, maar dan krijg je door dat het niet zo makkelijk gaat. Het is niet 'alleen maar'. Dat zou wel mooi zijn! Op dat moment is men bezig je te overreden, te overrijden zelfs, als je daarin meegaat. Het is zo subtiel. "Hij is je Redder, dat is heerlijk, maar dat Hij mijn Heer is, dat is minder, maar dat hoort er dan ook bij." Nee! Dat Hij mijn Heer is, daarmee ben ik koning; ik ben namelijk Zijn eigendom. Dat Hij mijn Heer is, is juist de rijkdom van mijn leven, want dat betekent namelijk dat Hij alles geeft wat ik nodig heb.

En dan: "Zoals jullie Christus Jezus de Heer ontvingen, wandelt in Hem, geworteld zijnde en opgebouwd wordend in Hem." Het is heel mooi, want hier staan twee werkwoordsvormen. De Kolossers zijn geworteld – dat is voltooid. En ze worden opgebouwd – dat is onvoltooid. Ze zijn geworteld, dat betekent dat ze hun voedsel ontvingen uit en ook genoeg hebben aan Hem. Want dat is waar wortels voor dienen: wortels geven stevigheid en stabiliteit, maar het is ook de voedingsbron. Nou, ze waren geworteld. Waarin? In Hem. Dat is een vaststelling. En blijft het daar vervolgens bij? Nee, want je wordt ook opgebouwd. Dat gaat verder. Eigenlijk is het ene een meer biologisch beeld en het andere heeft te maken met een bouwwerk. We worden opgebouwd. Je krijgt meer zicht op dingen, meer besef van dingen, en je leert dingen. Dat is een proces. Zo rijk als het Woord van God is, die schatkamer van God met al die rijkdommen... Denkt u nu werkelijk dat u dat al weet? Beseffen doen we het sowieso nog niet, nog voor geen promille. Echt, ik meen het serieus: we beseffen echt totaal nog niet die geweldige verwachting en de liefde van God en alles wat God meedeelt. We hebben er geen notie van. En we weten het trouwens ook lang en lang niet allemaal. Dus ja, hoezo nog opgebouwd worden? Nou, dat vergt jaren. Ik denk dat we in de komende eeuwen gewoon verdergaan met ontdekken.

Ja, ik vind dat een adembenemende gedachte. Daar raken we niet op uitgestudeerd. Wat dacht u nu? Dat er bij al die schatten ooit een moment komt dat we zeggen: "En nu heb ik alles en nu is er niets meer te ontdekken"? Kom nou toch zeg! Maar dat is toch een geweldige, enerverende gedachte aan zich om dat te realiseren. Er is nog zoveel te ontdekken, zoveel te leren, zoveel te beseffen en er ligt nog zoveel vreugde waar ik op wacht om gevonden en beleefd te worden, terwijl ik er nu nog niet eens weet van heb. Het is zonde dat er vreugde en vrede is, en dat er zoveel blijdschap is, terwijl ik er nog helemaal geen weet van heb. Dat is net zoiets als dat er geld op je bankrekening staat, maar je weet niet eens dat het jóúw bankrekening is. Dat is zonde. Dat betekent dat het allemaal voor Jan Doedel is, zeg maar, terwijl het voor jou is.

Kijk, "geworteld zijnde en opgebouwd wordend in Hem en bevestigd wordend in het geloof zoals jullie werd onderwezen". Niet in de kerk "alhier". Ja, dat zeg ik even voor degenen met een "reformatoordje" achtergrond zoals ikzelf. Zo werd dat dan bij bepaalde formulieren gezegd: "zoals in de leer van de kerk zoals alhier geleerd wordt". Nee, zoals jullie werd onderwezen door Epafras, in navolging ook van de apostel Paulus. Over dát geloof gaat het en daarmee word je bevestigd. Trouwens, in waarheid word je altijd bevestigd; daar is waarheid namelijk voor. Een leugen wordt uiteindelijk ontmaskerd, maar waarheid wordt altijd bevestigd. Dat betekent ook dat het geordend is en stabiel. Je leest in hoofdstuk 1 vers 5 dat Epafras hun de waarheid van het evangelie had verteld, waardoor ze zo vervuld waren met vreugde. Maar daarin moet je vervolgens voortdurend bevestigd worden, zodat je steeds stabieler wordt en steeds minder ontvankelijk voor al die onzin, waanzin, bedrog en leugens die in een maalstroom op je afkomen. Vandaag de dag worden we voortdurend bestookt met info en desinfo; daar moet je met gemak tegenmoet kunnen treden. Daarom is het zo belangrijk om daarin vast te staan en bevestigd te worden in het geloof zoals jullie werden onderwezen.

En dan staat erbij: "overvloeiende in dankzegging". Als je het mij vraagt, is dat echt een punt dat je in de checklist zou moeten zetten. Op het moment dat je bevestigd wordt in dat geloof van Christus, wat is dan de uitwerking? Dat is karakteristiek: besef van genade. Kijk, als je genade ontvangt – dat wil zeggen, je ontvangt dingen waar je niets voor hoefde te doen en waar je blij van wordt – wat is daarvan de uitwerking? Dan word je dankbaar. Je krijgt het zomaar! Wauw! Voor mij? Is dat allemaal van jou? En er blijkt dan nog veel en veel meer te zijn. Dat betekent dat naarmate je gaat ontdekken, naarmate je meer beseft van genade, je steeds dankbaarder wordt. En je wordt overvloeiend. Dat wil zeggen dat het hart er vol van is en de mond er van overloopt. Dat gaat het spreken karakteriseren. Dankbaarheid heeft ook alles te maken met vreugde. Charis of eucharis is dankbaarheid; charis is vreugde. Het is een uiting van vreugde, het is overvloeiende vreugde. Hoe komt dat? Dat is niet omdat sommigen zeggen: "Ja, dat is een kwestie van wat voor type persoonlijkheid je bent of met wat voor temperament je geboren bent." Nou, ik zeg niet dat dat allemaal geen factoren zijn.

▶ 39:19 Waarschuwing Tegen Filosofie en Ijdel Bedrog ↑ hoofdstukken

En daar zie je dus opnieuw waarom Paulus deze dingen schrijft. Er zijn kapers op de kust. Kijk uit! We zagen het al in vers 5 of 6. Wist u dat hij dat zei, dat hij wist waarom hij dit schreef? Maar hier ook. Eigenlijk is dit vers, Kolossers 2 vers 8, een sleutelvers in deze hele brief, want het beschrijft namelijk de eigenlijke aanleiding tot het schrijven van deze brief. Kijk uit dat niemand jullie als een buit meevoert of meesleept, zoals de NBG-vertaling zegt, door zijn wijsbegeerte. Hier staat gewoon wijsbegeerte, maar in het Grieks staat daar het woordje wat we allemaal kennen: filosofia. Ja, filosofie. Het liefhebben of het beminnen van wijsheid, dat is wat filosofie betekent. Kijk uit dat niemand jullie als buit meevoert. Dat heeft te maken met misleiding; dat je meegenomen wordt, meegezogen wordt, of eigenlijk meewaait als een vaantje in de wind. Dat kan alleen maar als je dus niet staat en vast gefundeerd en bevestigd bent.

Kijk uit dat niemand jullie als buit meevoert door de filosofie. En filosofie heeft te maken met de liefde voor en het beminnen van wijsheid. Ja, natuurlijk, Paulus had zojuist gesproken over Hem in wie al de schatten van wijsheid en kennis geborgen liggen. Ja, dat is dus in Hem. Maar de filosofie en filosofieën zijn redeneringen, leerstelsels of denksystemen. Wij kennen ook allerlei -logieën. Dat klinkt een beetje vreemd, maar ik bedoel: je hebt de psychologie, de theologie — nee, dat ga ik nou niet zeggen — de sociologie, politicologie, allemaal -logieën. Maar kijk uit! Ik zeg niet dat het allemaal onzin en leugen is, maar kijk uit. Waarom? Omdat die -logieën gebaseerd zijn op logica. Maar u weet het: een ketting is zo sterk als de zwakste schakel. Op het moment dat je uitgangspunt niet goed is, dan is het hele verhaal wat jij daar vervolgens op baseert gewoon bullshit. U zegt nu dat ik dat woord niet mag gebruiken? Oké, dan zeg ik schade en drek. Dat is trouwens hetzelfde hoor. Drek, Filippenzen 3. Er zijn allerlei stromingen en redeneringen, maar als het uitgangspunt niet klopt... weet u dat nog van vroeger met wiskunde? Dan kon je de berekening helemaal goed doen, maar als je net bij het begin fout zat, dan kon je het helemaal weer overnieuw doen, want het klopt niet.

En dat is de ellende met heel veel van die -logieën. De uitgangspunten deugen niet. Dat geldt trouwens ook voor de psychologie; die gaat ook uit van allerlei aannames die niet kloppen. En daardoor deugt de hele redenering die daaruit volgt evenmin. Of wat dacht u van de -ismes? Ja, dat is me wat hoor. Dat zijn allemaal -ismes gebaseerd op personen: calvinisme, arminianisme, marxisme, darwinisme. Calvijn, Arminius, Marx, Darwin. Maar je hebt ook het rooms-katholicisme of het baptisme; dat is niet zozeer een persoon als wel een bepaald denkuitgangspunt. Maar van alles wordt de waarde bepaald door de uitgangspunten. En die uitgangspunten, dat is de ellende. Daarom zegt Paulus: "Kijk uit dat niemand jullie als buit meevoert door de filosofie en lege verleiding." De NBG-vertaling zegt: "ijdel bedrog". IJdel betekent gewoon leeg. Het is misleiding of verleiding, maar dat betekent dus gewoon dat je wordt bedrogen.

Men leert ook altijd weer dat Gods Woord niet voldoende is. Ik hoor dit zo vaak. Je kunt dat heel vroom inkaderen: "Het is allemaal wel mooi, maar er is meer." Op dat moment zouden alle alarmbellen moeten gaan rinkelen en alle lichtjes moeten gaan knipperen. Er is meer? Pardon? Hoor je wat je zegt? Er is meer dan alleen het Woord van God? Laat ik het omkeren: alle dingen zijn voortgekomen uit het Woord. Alles! God sprak en het was er. Dus alles wat wij kennen, komt voort uit het Woord. Het Woord is alles. En het hele idee dat dat niet genoeg zou zijn of aanvulling zou behoeven, ja, dat is dan wel in overeenstemming met de traditie van de mensen, met die menselijke overlevering. Weet je wat er dan gebeurt? Dan wordt het Woord van God, de Schrift, aangepast aan tradities en aan grote namen uit het verleden. Hoe vaak heb ik dat al niet gehoord? Dan vertel je gewoon wat de Schrift zegt, je wijst het aan: "Kijk, daar staat het geschreven." Dan zeggen ze: "Ja, dat is wel zo, maar heb jij wel eens kennisgenomen van...?" Nou, dan komen ze hoor. Het hangt er een beetje vanaf uit welke hoek je gesitueerd wordt in het religieuze of christelijke landschap. Of daarbuiten, dat kan ook, dat men zich baseert op allerlei filosofieën van seculiere aard. Dat zijn allemaal grote namen en ten behoeve daarvan wordt het Woord aangepast. Je leest dat de Heer Jezus al zegt: "Jullie hebben het Woord van God ontkracht vanwege jullie eigen overleveringen." En dat gebeurt nog steeds, heel effectief moet ik erbij zeggen. Want probeer daar maar eens wat tegen in te brengen. Je zegt iets wat geschreven staat in de Schrift, je toont het aan, en dan zeggen ze: "Ah, maar denk jij nu werkelijk dat jij het beter weet dan...?" Ik ga nu expres geen namen noemen, maar ik zou zeggen: kleur het plaatje zelf maar verder in. Geheid.

Dat is dus inderdaad in overeenstemming met de traditie van mensen en in overeenstemming met de elementen van de wereld. Hier staat in het Grieks het woordje stocheion, en dat betekent eigenlijk een rij, de stocheia, een galerij of de principes: het ABC. Deze hele wereld functioneert daarop. Het zijn de principes waarop deze wereld en het hele denken van de wereld gebaseerd zijn. Maar het is ijdel bedrog, weliswaar in overeenstemming met wat van oudsher is overgeleverd, jawel, maar wat is nu het eigenlijke grote punt? Het is niet overeenkomstig Christus. Het is niet in overeenstemming met Christus. En dat is het. Dat betekent dus dat elk denkstelsel, elke -sofie, elke -logie of elk -isme dat niet naar Hem leidt — en ik bedoel naar Hem leidt zoals de Schrift daarover spreekt en zoals het Woord Hem bekendmaakt — ijdel is. Waarom? Wel, in Hem zijn alle schatten van wijsheid en kennis verborgen. Dus als het niet naar Hem toeleidt, dan is het onzin. Dan kun je het gewoon naast je neerleggen.

Dit zijn dingen... ja, ik weet niet of u diezelfde ervaring deelt, maar als ik dit onderzoek en we zo'n ochtend als deze hebben waarin we zo'n tekst bestuderen en tot ons nemen, dan denk je: hoe actueel is het wat Paulus hier spreekt? Hoe gemakkelijk worden we meegenomen door al die -sofieën, -logieën, -ismes en redeneringen. Maar wat je bij Christus brengt, dat is waar het om gaat. Men denkt soms dat we allerlei psychologieën uit de wereld moeten halen. Dat zie je ook in gemeentes. Mag ik dat even zeggen? Ik moet zeggen dat ik van oudsher wel veel interesse heb in allerlei onderwerpen uit de psychologie. Ooit, een jaar of twintig, dertig geleden, had ik een boek in handen van ene Frank Farrelly en dat heette Provocative Therapy. Misschien heeft u er nooit van gehoord, dat maakt ook niet zoveel uit, het gaat me even om dit voorbeeld. Nu zag ik vorige week in de krant dat er een boek was uitgegeven waar iemand op was gepromoveerd en dat heette 'provocatief pastoraat', of 'provocatief paardenpastoraat'. En toen zag ik het weer: iemand vertelde mij dat ooit al eens een keertje, hij zei: "Moet je eens opletten hoe dat in het pastoraat en die hele christelijke scène gaat. Die lopen gewoon twintig, dertig jaar achter op de wereld." Je hebt een of andere wereldse populaire stroming en geheid dat het daarna in de christelijke wereld opduikt. De christenen zijn meestal niet zo heel erg snel.

En dan, na verloop van tijd, hebben ze daar een christelijk sausje overheen gegoten en krijgt het die naam. Dan is het bijna 'christelijk'. Onzin natuurlijk. Wat ik bedoel te zeggen, is dat het Woord van God werkelijk alle wijsheid bevat. Als we werkelijk rijker en bekwaam willen worden en inzicht willen hebben, als we willen weten hoe het in de gemeente onderling zou moeten gaan en waar we naar zouden moeten streven: alles vind je in het Woord van God.

En al die dingen die van stal worden gehaald, zoals managementtechnieken om de gemeente te leiden... Mensen hebben totaal geen idee wat er in het Woord van God staat. Maar weet je wat? "Ja, hij heeft een geweldige managementfunctie, die halen we naar binnen. Die gaat vertellen hoe we mooi kunnen preken en hoe we er een mooie organisatie neer kunnen zetten." Hoe? Nou, zoals dat in het bedrijfsleven ook gaat. En dan krijg je gewoon nog een manager die zijn wijsheid – zijn logieën en sofieën – er allemaal op loslaat. Mensen, het is ijdel bedrog. Het slaat ook nergens op.

Het is trouwens wat je altijd ziet: men denkt zich te verrijken. Het Woord van God is rijk, maar die managementgoeroes zijn ook niet van de gekken hoor; die kunnen ons heel veel vertellen. "Weet je wat? Die halen we ook naar binnen." En vervolgens hebben de mensen helemaal geen interesse meer in het Woord, dat dan ook bijna niet meer gepredikt wordt. Nee, natuurlijk hebben ze daar geen interesse meer in, dus gaan we het maar over die boeg gooien.

Ik geef nu zomaar een paar voorbeelden. Ik zou heel concreet kunnen worden, maar dat doe ik niet, want het gaat om het principe en de achterliggende gedachte. Eén ding telt, en dat is het kennen van Hem, en dat we wijzer worden in Hem. Hij is verborgen, ja, maar alles in Hem ligt bij Hem. En dan staat er in vers 9:

▶ 52:20 Compleet in Christus: de Volheid van de Godheid ↑ hoofdstukken

Daar wil ik mee afsluiten, want in Hem woont al de volheid van de Godheid lichamelijk. Dat is trouwens een hele mondvol, maar het betekent in ieder geval: alles wat God is, maar ook alles wat Hij doet, dat zien we en het werkt via Hem. Ik denk trouwens dat dit ook nog een verwijzing is – maar dat zeg ik voorzichtig – naar het lichaam van Christus waarvan Hij het Hoofd is. Maar heel de volheid van de Godheid woont in Hem. Dus als Hij dan niet in die 'logieën', 'sofieën' en 'ismes' naar voren gebracht wordt, of het leidt niet naar Hem, dan weet je op voorhand dat je gewoon op een dwaalspoor gezet bent. Want in Hem woont al de volheid, van God nota bene, lichamelijk. Hij is de Opgewekte, en Paulus zegt erbij: "En jullie zijn compleet in Hem."

Hoezo? Ja, je kent Hem nu wel, maar nu moet je ook nog, nou ja, dit ondergaan, of die riten, of je moet lid worden van onze club, dit of dat... Nee, in Hem zijn wij compleet. In alles. Je hebt niks buiten Hem nodig. Ik moet zeggen: ik vind dat zo'n geweldig blij bericht. Al die verhalen van: "Ja, maar je zou eigenlijk ook nog bij die autoriteit..." Autoriteit – ik weet niet of dat een grote naam moet wezen. Nee, zegt Paulus, jullie zijn compleet in Hem en Hij – namelijk Hij – is het Hoofd van alle overheid en autoriteit.

Dat betekent dus dat er geen enkele instantie is of autoriteit, ook niet religieus, die dan gaat vertellen hoe het moet. Hij en Zijn Woord, dat is het enige wat telt. En dat betekent dus dat daar niemand tussen kan staan. Hij is het Hoofd van het lichaam, de gemeente, de ekklesia. Bij Hem, in Hem zijn wij compleet. En Hij stuurt aan, ook het lichaam; de gemeente, de ekklesia leidt Hij. Hoe? Nou, gewoon door Zijn denken; Hij stuurt dat aan door Zijn Woord, logischerwijs. En jullie zijn compleet in Hem, die het Hoofd is van alle overheid en autoriteit. En daar ben ik onwijs blij mee. En die vreugde wilde ik vanmorgen graag met jullie op deze Moederdag delen.