▶ 00:00 De Veertig Dagen en Hun Bijbelse Typologie ↑ hoofdstukken

Mooi dat ik hier weer mag wezen, tenminste zo kijk ik er dan tegenaan, op deze prachtige stralende zondag. En zoals Ron zojuist al even aangaf, we gaan straks de draad weer oppakken waar we hem de vorige keer hebben losgelaten. We hadden het over de veertig dagen, dat wil zeggen de veertig dagen die gelegen zijn tussen de opstanding en de hemelvaart van onze Heer Jezus Christus, waarna nog weer tien dagen later de Geest werd uitgestort daar in Jeruzalem. Misschien dat we er zo nog even over komen te spreken. Het lijkt me goed, en dat is niet zo'n heksentoer, om eerst nog eventjes de verzen te lezen gewoon met elkaar die we de vorige keer hebben besproken. En dan pakken we de draad weer op bij vers 6, want daar hadden we hem de vorige keer losgelaten, en dan gaan we door tot vers 10.

Het was Lucas die zijn boek begon met deze mededeling en ik lees het gewoon voor, in principe zonder het nu nog nader toe te lichten: "Het eerste verslag inderdaad maakte ik, o Theofilus, omtrent alle dingen die Jezus begonnen is te doen en te onderwijzen tot op de dag dat hij werd opgenomen, door heilige geest instructies gevend aan de apostelen die hij had uitgekozen. Aan wie hij zichzelf ook na zijn lijden levend presenteerde in vele bewijzen, veertig dagen lang verschijnende aan hen en vertellende omtrent het koninkrijk van God." En hier wil ik toch nog eventjes op inzoomen, al was het maar om daarmee toch ook de titel van deze twee toespraken eer aan te doen, namelijk: de veertig dagen.

De vorige keer heb ik u er nog op gewezen dat die veertig dagen overeenkomen met wat we lezen over de ark van Noach die vaste grond kreeg op de zeventiende dag. Die dag kwam precies overeen met de dag dat de Heer Jezus Christus opstond uit de doden. Dat wil zeggen: te midden van de doodswateren vond de ark een rustpunt, vaste grond. Terwijl de hele wereld nog bedekt was door dat water, door eigenlijk de dood, was er grond gevonden, al was het nog verborgen. En dat komt overeen met de opstanding. Dan lees je in datzelfde Genesis 8 dat Noach op de veertigste dag het luik opende. Er ging een raaf uit en u weet: een aantal dagen later, ruim een week later, kwam een duif terug. Dat komt dan overeen, waarbij het eerste dus met de opstanding te maken heeft en de veertigste dag met de dag dat de hemel openging. Het venster naar boven ging open en de Heer onttrok zich aan het oog. En nog weer een aantal dagen later, de vijftigste dag weten wij, kwam de heilige geest daar over dat gezelschap in Jeruzalem.

Nu wil ik u op nog een merkwaardig fenomeen wijzen waar ook sprake is van veertig dagen. Ik heb u toen ook al twee weken geleden gezegd: die termijn van veertig dagen vind je enorm vaak in de Bijbel. Maar opnieuw is er een heel opmerkelijke parallel in dit verband, want de geschiedenis van de twaalf verspieders heeft ook iets met veertig dagen. Laat ik dat even laten zien. U weet, voordat Israël het land introk waren daar twaalf verspieders. Twee daarvan zijn erg bekend: Jozua en Kaleb. Dat zijn trouwens ook de enige twee die daadwerkelijk het beloofde land zijn binnengegaan. En je leest dat zij veertig dagen hebben verspied. Het waren twaalf verspieders en dat komt overeen met de twaalf apostelen.

In die veertig dagen hebben zij het beloofde land verkend. We weten hoe vervolgens de reactie was toen die twaalf bij het volk kwamen: zij geloofden niet. En vanwege dat ongeloof moest men vervolgens veertig jaar in de woestijn verblijven. Dat loopt heel opmerkelijk parallel met de veertig dagen waar we het nu vanmorgen en twee weken geleden over hadden, namelijk die veertig dagen tussen Pasen en Hemelvaart. En daar werden twaalf apostelen – het waren er in de praktijk trouwens veel meer, maar dat aantal wordt in dat verband toch iedere keer genoemd omdat zij de kerngroep waren om zo te zeggen – onderwezen in het Koninkrijk. Feitelijk hebben zij ook verkend wat hun in het vooruitzicht gesteld was, het beloofde land. Trouwens, ze hebben ook daar de vruchten van het nieuwe leven meegenomen; dat weten we allemaal. U weet wel dat ze terugkwamen met die geweldige druiventrossen en dat was zo imposant allemaal. Ze werden dus ingeleid in het nieuwe leven van het beloofde land, ze hebben dat verkend en vervolgens kreeg je een periode van precies veertig jaren van Israëls ongeloof, eindigend in de verwoesting van Jeruzalem in het jaar 70. Dat is exact veertig jaar geweest. Dat wil zeggen: de Heer stond op in het jaar 30, daar ga ik dan even gemakshalve van uit, en dan vervolgens krijg je een periode van veertig jaren tot aan de verwoesting van Jeruzalem. En Israël heeft de twaalf apostelen niet geloofd.

Het is een heel opmerkelijke parallel. Er zijn er nog meer in de Bijbel, maar ik wilde het graag nog op deze wijze toelichten. Dus als je dat dan in Handelingen 1 leest over die veertig dagen, dan blijkt dat dus zijn basis te vinden, ik zeg niet eens direct in profetie, maar wel in verhaallijnen, in typologie en in patronen die je onder de oppervlakte al in de Hebreeuwse Bijbel tegenkomt. Waarvan akte. Goed, we hadden dus gelezen: "veertig dagen lang en verschijnende en vertellende omtrent het Koninkrijk van God." Dat is een groot thema in het onderwijs van de Heer, ook in de dagen na zijn opstanding. Daaraan voorafgaand ook, maar dus ook in die periode die vlak voorafging aan zijn hemelvaart.

En terwijl zij bijeenkwamen, gaf hij hen de opdracht niet uit Jeruzalem te vertrekken, maar te blijven wachten op de belofte van de Vader die jullie van mij hebben gehoord. Dat zou nog tien dagen duren. "Want," en dat was geloof ik het laatste wat we de vorige keer hebben gezien, "Johannes doopte inderdaad in water, maar jullie zullen worden gedoopt in heilige geest, niet vele dagen na deze." Dat was ook altijd de boodschap van Johannes de Doper die daar in de Jordaan bezig was en die predikte. Hij zei: "Ja, ik doop jullie in water, maar na mij komt iemand die niet doopt in water – dat is slechts een beeld, een type – maar die doopt in heilige geest." Dat is de echte doop. Dus als je nu vraagt wat de christelijke doop is, dan is dat niet de doop in water; dat is een beeld. Dat was wat Johannes ook deed. Maar de echte doop waar het om gaat, dat is die doop waarmee Christus zou dopen, waar Johannes al in zijn dagen op wees, namelijk als de doop waarmee men gedoopt zou worden. En dat zou hij doen. Goed.

▶ 09:13 De Vraag Naar het Herstel van het Koninkrijk voor Israël ↑ hoofdstukken

En dan gaan we nu verder bij vers 6. Die eerste vijf verzen hebben we de vorige keer wat nader bezien. En dan lees je in Handelingen 1: "Zij dan die bijeengekomen waren." Hoe groot dat gezelschap is geweest, dat weet ik niet, dat staat er ook niet bij. Het kunnen er twaalf geweest zijn, maar we hebben de vorige keer gememoreerd dat de Heer bij vele gelegenheden is verschenen waarbij ook grote aantallen mensen zijn betrokken geweest. In ieder geval hebben we het nu over de laatste bijeenkomst, dat wil zeggen op de veertigste dag. Dat blijkt uit wat we straks ook nog zullen lezen. Zij dan die bijeengekomen waren, die vroegen hem zeggende: "Heer, herstelt u in deze tijd het Koninkrijk voor Israël?"

Dat is de vraag. De vraag is dus niet: "Heer, herstelt u het Koninkrijk voor Israël?", want dat was een non-vraag. Dat was gewoon buiten alle twijfel verheven. De Heer had hen de afgelopen veertig dagen immers onderwezen omtrent het Koninkrijk van God. Dat wil zeggen dat Koninkrijk dat hier op aarde gevestigd zou worden en dat Jeruzalem als hoofdstad zou hebben. Immers, Jeruzalem is de stad van de grote Koning. Dáár zou de Koning verschijnen, daar zou hij zijn Koninkrijk bouwen. Daar stond de troon van David, die hersteld zou worden, en daar zou hij over Israël regeren. Maar ook vanuit Israël over de hele volkerenwereld zou dat worden uitgebreid. Dat is dat Koninkrijk voor Israël. Het idee is dus niet alleen het Koninkrijk van Israël, maar het is een Koninkrijk dat ook voor Israël bestemd is.

Feitelijk zou je zelfs kunnen zeggen dat dat Koninkrijk van God eigenlijk niks anders is dan het Koninkrijk van Israël. Je leest ook in het boek Daniël dat bij die visioenen van die vier dieren de heerschappij van die beesten wordt afgenomen. En dan staat er: "En het Koninkrijk werd gegeven aan het volk van de Allerhoogste tot in de eeuwen der eeuwen." In ieder geval werd het Koninkrijk van God gegeven aan het volk van de Allerhoogste; dat wil zeggen dat het Koninkrijk van God het Koninkrijk van Israël werd. Feitelijk hebben we allerlei wereldrijken gehad. Er is een Babylonisch koninkrijk geweest, er is een Grieks wereldrijk geweest, en het laatste wereldrijk is een Israëlitisch wereldrijk. Namelijk met Israël als middelpunt, of nog beter gezegd: Jeruzalem als centrum, als hoofdstad van waaruit heel de wereld geregeerd gaat worden. Een Israëlitisch wereldrijk waarbij Israël, zoals dat ergens in de profeten ook staat, aan de kop der volkeren zal staan en voor zal gaan.

Over dat Koninkrijk had de Heer gesproken. En nu is de vraag: "Heer, herstelt u dat?" Want van het Koninkrijk van Israël was in die dagen niks over. Nou ja, er was een Sanhedrin daar in Jeruzalem, maar ze bevonden zich onder vreemde heerschappij. Die dynastie van David heeft honderden jaren geregeerd in Jeruzalem, maar dat was al eeuwen terug. Die dynastie, dat koningshuis van David, zou worden hersteld, worden gerestaureerd. Je leest daar trouwens ook over in Handelingen 15. Dat lag helemaal in puinen en dat heette dan de vervallen hut van David. Die hut, dat wat helemaal vervallen was, zou worden gerestaureerd. Dat wil zeggen dat die troon van David in ere zou worden hersteld. En wie moet daar op gaan zitten op die troon? Uiteraard een telg uit het huis van David. En daar is er nog één van. Alleen is hij nu dus onttrokken aan het oog, maar hij is Davids zoon. Dat is heel belangrijk. En hij zal daar in Jeruzalem regeren.

De vraag is nu: dat Koninkrijk gáát hersteld worden, maar zal dat in deze tijd zijn? Dat wil zeggen: gaan wij dat meemaken? Dat is wat die apostelen nu vragen, of wie dat dan ook geweest mogen zijn toen die daar samengekomen waren. Gaat u dat vandaag doen, of in deze tijd, in onze generatie? Er is ook heel lang onder de discipelen de verwachting geweest dat dit zo zou zijn. Weliswaar geeft de Heer hier geen bevestigend antwoord – dat zullen we straks zien, geen ja en geen nee – maar dat neemt niet weg dat zij die verwachting hadden. Ik hoef niet eens terug te bladeren, maar als je in Johannes 21 leest, wat hier direct aan voorafgaat, dan lees je dat Petrus in de kring van de discipelen weer gerehabiliteerd en in ere hersteld wordt. De Heer zegt tegen Petrus een aantal dingen en dan ontstaat daar een gesprek. En dan lees je in vers 23 van Johannes 21: "Dit gerucht dan ging uit onder de broeders dat die discipel," – dat was Johannes – "niet sterven zou." En er staat bij: "Maar Jezus had dat niet gezegd dat hij niet zou sterven, maar: indien ik wil dat hij blijft totdat ik kom, wat gaat het u aan?" In die dagen leefde zo sterk de verwachting: "In onze generatie." Dus toen, inmiddels zeggen wij dan twintig eeuwen geleden, dacht men: nu gaat het gebeuren. Maar ze vragen een bevestiging: is dat ook zo? Gaat u dat in deze tijd doen?

▶ 16:02 De Vader Die de Tijden en Gelegenheden Plaatst ↑ hoofdstukken

En dan staat er in vers 7: "Hij echter zei tot hen: het is niet aan jullie te weten..." Let trouwens op, het is tegenwoordige tijd: het is niet aan jullie te weten. Hij zegt niet: "Dat zal nooit bekend zijn." Kijk, laten we wel wezen: wij zouden nu ook antwoord kunnen geven op de vraag die de discipelen toen hebben gesteld. "Heer, herstelt U in deze tijd het koninkrijk voor Israël?" Wij kunnen nu zeggen: "Nee, dat gaat Hij niet doen, want dat gaat nog eeuwen duren." Dat weten wij inmiddels, maar dat wisten zij toen niet.

Ik geef hier trouwens een verwijzing naar 1 Thessalonika 5. Daar lees je dat Paulus spreekt, ook in verband met de Parousia, en dan zegt hij: "Maar broeders, het is niet nodig om tot u te spreken over de tijden en gelegenheden, want jullie weten zelf zeer wel." Met andere woorden: Paulus wist toen hij die brief schreef al veel meer.

Maar het gaat er even om dat zij in die dagen tussen de opstanding en de Hemelvaart met die vraag kwamen: "Heer, herstelt U in deze tijd het koninkrijk?" En de Heer zegt: "Het is niet aan jullie, het komt jullie op dit moment niet toe te weten." Achteraf begrijpen we ook maar al te goed waarom zij dat toen ook niet mochten weten. De gedachte was: als Israël tot geloof komt in haar Messias, dan zal de Messias terugkeren. Als je een paar hoofdstukken verder leest in Handelingen 3, dan staat Petrus daar – dat is inmiddels na Pinksteren natuurlijk – op het tempelplein en dan vertelt hij dat ook: dat zij zich zouden bekeren, zij zouden omkeren en tot erkenning zouden komen van de Messias, en dan zou Hij ook terugkeren. Dan zou Hij Zijn koninkrijk gaan vestigen. Dat was de verwachting.

Stel je voor dat ze toen al van tevoren hadden geweten dat het hem niet zou worden en dat Israël het niet zou aannemen. Dat had een enorm vlammend effect gehad op hun prediking. Iets moeten doen waarvan je van tevoren weet dat het toch niets gaat worden en dat er toch geen respons zou zijn... Zo is het gegaan. Maar goed, de Heer zegt dus: "Het is echter niet aan jullie te weten tijden of gelegenheden die de Vader plaatst in Zijn eigen autoriteit," of: "die de Vader aan Zich gehouden heeft; de beschikking aan Zich gehouden heeft." U ziet, dit is een wat letterlijke vertaling.

Let daarbij op: de Vader plaatst de tijden en gelegenheden. Dat vind ik een geweldig besef. God plaatst de dingen. Hij is God. Sterker nog, feitelijk heeft het woord 'God' in het Grieks, Theos, te maken met dit werkwoord 'plaatsen'. God is de Plaatser; Hij plaatst de dingen en geeft de dingen een plek. Waar zoveel mensen natuurlijk altijd grote moeite mee hebben – dat zeggen we toch? "Ja, je moet het een plekje geven in je leven." Als er moeilijke dingen zijn in het verleden of dingen die verwerkt moeten worden, dan moet je het een plekje geven.

Nou, dan zal ik u dit vertellen: er is niets wat zo therapeutisch is als het besef dat er Één is, een God die de dingen plaatst. Bij Wie nooit iets misgaat. Dat zingen we toch in een lied: "Wiens sterke hand nooit heeft misgetast." Hij plaatst de dingen. Oké, je kunt zeggen dat het onbegrijpelijk is en dat wij het niet kunnen narekenen. Nee, maar wij zijn ook God niet. Wij worden geplaatst. Er worden dingen in ons leven geplaatst die je zelf niet verzint, die je niet bedenkt en die je ook niet zou willen. Maar het helpt enorm als je weet dat er Één is die het een plek geeft. Right place, right time.

Hier gaat het over de right time. Hij geeft de tijden en perioden of gelegenheden een plaats. En dat doet Hij in Zijn eigen autoriteit. Dat is niet iets waar Hij goedkeuring voor vraagt aan mensen. Dat is toch altijd de grote klacht aan God: Hij doet het niet goed, denken we. Wat is het dan geweldig om te beseffen dat er een God is die het geheel overziet. Wij overzien het niet, dus wij kunnen Hem ook nooit beoordelen. Dan zijn we slechts een klein schepseltje dat onderdeel is van het grote geheel en nauwelijks overzicht heeft over een piepklein gedeelte in ruimte en tijd.

Hij geeft de dingen een plek en Hij is goed. Hij die dat geweldige heelal bedacht heeft en Hij die mijn Schepper is en de Schepper van alle dingen – wel, Hij maakt geen fouten. Hij plaatst de dingen, de tijden en gelegenheden. Hier gaat het specifiek over de vraag: "Heer, herstelt U in deze tijd dat Koninkrijk voor Israël?" Bij welke tijd en welke gelegenheid zal dat gebeuren? Wel, dat heeft de Vader geplaatst. Men spreekt dan over 'datesetting', dat je precies kunt vertellen op welke tijd dat zal zijn. Nou, dat is niet aan mensen, maar Hij doet het wel. Dat staat trouwens ook in Handelingen 17: Hij heeft een dag bepaald; Hij beschikt.

Hen kwam het toen ook niet toe te weten. Ik zeg trouwens niet dat wij dat nu wel weten, maar we weten wel een stuk meer. Misschien daarover straks meer. In elk geval werd het hen toen niet verteld. De Heer zegt dus niet: "Nee, het gebeurt niet in deze tijd." Hij zegt ook niet: "Het gebeurt wel in deze tijd." Hij zegt: "Het komt jullie gewoon niet toe om te weten." Dat gaat je niets aan. Dat doet Hij. Hij is de Vader. Dat maakt het ook mooi, want dat betekent dat Hij degene is die daarvoor zorgt. Laat dat maar gewoon aan Hem over. Hij geeft dat een plek. Hij is God. Maar, en kijk nu...

▶ 23:23 De Heilige Geest en 'gij Zult Mijn Getuigen Zijn' ↑ hoofdstukken

Aan de ene kant was er het weten of dat in deze tijd zou zijn, dat wil zeggen in hun generatie. Dat kwam hen niet toe om te weten. Maar iets anders was voor hen wel heel actueel en van belang. Want er staat: "Maar jullie zullen kracht ontvangen wanneer van de Heilige Geest op jullie komt." Dat is letterlijk zo, of in de NBG staat dan "over jullie komt". Dit is een aankondiging van wat tien dagen later zou plaatsvinden: de vijftigste dag. "Jullie zullen kracht ontvangen." Echt heel demonstratief geeft dat woordje "op" dat ook aan; het komt over jullie. Dat wordt trouwens ook wel vergeleken met een regenbui. Als de Geest wordt uitgestort, wordt dat in Joël – of in ieder geval bij een van de andere profeten – vergeleken met een plensbui. Dat komt over hen. Dat overkomt je dus met recht, en zo is het hen ook overkomen. Ze waren daar vergaderd in Jeruzalem op die vijftigste dag, allemaal getimed. Op die dag kwam ineens een geluid als van een geweldige windvlaag en die kwam zo over hen. Ook heel demonstratief; het was een uiterlijke manifestatie van wat de Heer hiervoor zegt. "Jullie zullen kracht ontvangen wanneer van de Heilige Geest op jullie komt." Niet eens: "wanneer de Heilige Geest op jullie komt", maar: "wanneer je van de Heilige Geest op jullie komt." Het is een uiterlijke manifestatie.

Dat is ook een verschil met zoals wij de Heilige Geest kennen. In 2 Timotheüs 1 spreekt Paulus ook over de Heilige Geest, en in Romeinen 8 zegt hij trouwens ook dat de Heilige Geest in ons woont. Toen kwam de Heilige Geest over hen. Je leest het trouwens bij verschillende gelegenheden, ook al in het Oude Testament, dat de Heilige Geest over mensen kwam en dat er dan allerlei wonderen en tekenen gebeurden, dat mensen in geestvervoering geraakten. Maar het was echt zo'n uitdrukkelijke, zichtbare manifestatie. Dat is nu niet zo. In Efeze 1 zegt Paulus dat wij verzegeld zijn met de Heilige Geest van de belofte op het moment dat wij gelovig werden. Dat gaat zonder toeters of bellen, zonder zichtbare tekenen. Maar als je dat Woord ontvangt – dat Woord is trouwens ook geest en leven – dan ontvang je en dan word je daarmee verzegeld. Dat is van Zijn kant, dat is Zijn werk. Maar dan gaat de Geest in ons wonen. Dat is niet iets zichtbaars. De Geest komt dan niet over ons; de Geest komt in ons wonen. Dat is een heel belangrijk verschil, en het is van belang om dat te begrijpen. Wat er toen in de dagen van het boek Handelingen gebeurde... ja, wij ontvangen ook Geest, zeker, maar die komt in ons wonen. Dat is al een enorme krachtbron, want Zijn Woord is geest en leven.

Wat hier wordt voorzegd is: "Jullie zullen kracht ontvangen wanneer van de Heilige Geest op jullie komt en jullie zullen Mijn getuigen zijn." Mijn getuigen zijn, dat wil zeggen: ook jullie als Mijn ooggetuigen. Zij moesten spreken. Eigenlijk is dat ook een juridische term die hier gebezigd wordt. Een getuige wordt opgevoerd in de rechtbank en die moet vertellen van wat hij gezien, gehoord, gevoeld en meegemaakt heeft. Daarmee is hij een ooggetuige. Zij waren ooggetuigen; ze hebben er bovenop gestaan en het gezien, en daarvan zouden ze getuigenis geven. Let trouwens ook op: "Jullie zullen Mijn getuigen zijn." Ik heb het heel vaak zo opgevat dat dit geldt voor het woordje "gij zult" in het algemeen. "Gij zult Mijn getuigen zijn" wordt dan opgevat als een opdracht of als een gebod, vaak ook als een last. Er is niets wat zo belemmerend werkt om van Hem te spreken als wanneer het moet. Ik heb het meer dan eens gehoord dat het als aansporing tegen mensen vanaf de preekstoel werd gebruikt: "Ja, daar staat: gij zult Mijn getuige zijn. Spreek je wel eens van Hem?" Begrijp me goed, de gedachte om van Hem te spreken is logisch. Natuurlijk. Waar het hart vol van is, daar loopt de mond van over. Maar dat is geen "moeten". Ik denk bij mezelf en keer het om: op het moment dat je over Hem spreekt omdat het moet, houd dan alsjeblieft je mond. Dan komt het namelijk niet van binnenuit. Dat is gewoon uiterlijk en dat is niet die krachtbron.

Als het hart er vol van is... Dat zegt de Heer Jezus trouwens ook in Johannes 7: "Wie drinkt van het water des levens, in hem wordt het tot een fontein en stromen van levend water zullen uit zijn binnenste vloeien." Natuurlijk, dat is niks bijzonders; waar het hart vol van is, daar loopt de mond van over. Dat is trouwens ook een Bijbels spreekwoord: waar het hart vol van is, daar loopt de mond van over. Waar het dus om gaat, is dat je hart er vol van is, dan loopt die mond er wel van over. Dat geldt in het algemeen. "Gij zult" betekent helemaal niet... taalkundig is het geen imperatief, geen gebiedende wijs. "Gij zult" of "jullie zullen" betekent een aankondiging, een voorzegging. Net zo goed als hier staat: "Jullie zullen kracht ontvangen." Dat is ook geen gebiedende wijs in de zin van: "Jullie moeten kracht ontvangen." Het overkomt je. Nee, het is een aankondiging: "Jullie zullen kracht ontvangen." Er zijn vele voorbeelden van. Denk aan het boek Genesis, waar tegen Abraham – een man die oud was, zijn vrouw was onvruchtbaar – wordt gezegd: "En jij zult een vader van vele volken worden." Dat was ook geen opdracht. Wat valt er op te dragen aan een oude man die, zouden we zeggen, impotent is en een vrouw die bovendien onvruchtbaar is? Hoezo: "Jij moet"? Dat kan helemaal niet. Nee, het was geen opdracht, het was een belofte: "Jij zult een vader van vele volkeren worden." Vandaar ook dat hij meteen de naam Abraham kreeg, wat "vader van vele volkeren" betekent. Toen was er nog helemaal niemand, maar hij heette al vader van vele volkeren. Zo zal het gaan. Geen misverstand over mogelijk, want Hij heeft gesproken. Als Hij dat belooft, dan gebeurt dat.

Ik ga zomaar eens een keertje ook de hele Torah lezen. "Gij zult de Heere uw God liefhebben." Dat is geen last; dat is een voorzegging, een belofte. "Zult u de naaste liefhebben" – noem maar op. "Jullie zullen Mijn getuigen zijn," zegt de Heer, "wanneer die kracht over jullie zal komen." En dan zegt de Heer er ook bij: "Te Jeruzalem, in heel Judea..." Dat is ook met recht zo gebeurd. Handelingen 1 tot en met 7 beschrijft hoe zij zich in Jeruzalem en in de nabije omgeving, in het Joodse land, in Judea bevonden. Daar hebben zij met grote kracht getuigd. En Samaria is ook gebeurd, Handelingen 8. Toen ging Filippus naar Samaria toe, en later kwamen Petrus en Johannes ook nog. Zo ging het in Handelingen 8 in Samaria tot het uiterste van het land. Nu moet ik even iets toelichten, want er zit iets lastigs aan dat woord. Is het nu het uiterste van het land of het uiterste van de aarde, zoals het in de NBG-vertaling wordt weergegeven? Wij maken dat verschil, maar in het Grieks bestaat dat verschil niet. Land en aarde zijn gewoon hetzelfde woord. Het moet uit de context blijken hoe je het in het Nederlands zou willen weergeven. "Tot het uiterste van het land." We weten trouwens, als je puur afgaat op Lukas' beschrijving in het boek Handelingen...

Dan zijn de twaalf apostelen inderdaad in Jeruzalem, in het Joodse land geweest. In Samaria hebben ze getuigd, in die volgorde ook, en uiteindelijk kwamen ze aan in het uiterste van het land. Ik bedoel: wat is land? Dat is droog land. God noemde het droge land 'aarde', dus dan kom je aan het uiterste. Dan ben je dus bij de kust, toch?

Nou, en waar is Petrus naartoe gegaan? Dat was ook ongeveer het uiterste. Aanvankelijk vonden zijn collega's ook dat hij te ver was gegaan, maar hij was daarbij aan de kust, bij de zee; op zich al zo'n veelzeggende locatie. Daar bij de volkerenwereld, op die grenslijn. En dan lees je dat Petrus daar komt in het huis van Cornelius. Als sleuteldrager heeft hij daar de poort geopend. Het was een havenstad en hij heeft de poort daar geopend voor de natiën. En toen Petrus daar aan het uiterste van het land was, heeft hij inderdaad ook daar gepredikt.

U zegt: "Ja, maar in het boek Handelingen gaat het toch veel verder? Het gaat toch ook naar het uiterste van de aarde?" En dan zeg ik: ja, dat is ook zo. Maar dat is niet via de twaalf gegaan, of via een van de apostelen die daar toen heeft gestaan. Dat is via Paulus gegaan, iemand die later geroepen werd. Dan zie je ook dat het hele boek Handelingen eigenlijk niets anders is dan een antwoord op de vraag: "Heer, herstelt u in deze tijd het koninkrijk voor Israël?" Het was namelijk afhankelijk van Israëls reactie. Als Israël zou geloven, dan zou het gebeuren. Zou Israël dat niet accepteren? Ja, dan niet in deze tijd.

Nou, en dan lees je dat Jeruzalem het afwees. Dan komt Paulus in de picture; dan wordt Saulus geroepen vanuit het buitenland. Dat is van een heel andere orde en hij is de apostel die inderdaad gaat. Vanuit Caesarea trouwens, maar dan gaat hij verder. Dan gaat hij naar de volkerenwereld, tot aan het uiterste van het land. Ja, maar dan in de grootste zin van het woord: niet alleen het land Israël, maar het land gewoon in het algemeen. Waar dan ook. Naar alle kuststroken is hij naartoe gegaan.

Dus ja, het hangt er een beetje vanaf hoe je het opvat: tot het uiterste van het land. De twaalf die daar toen waren, zijn niet verder gekomen dan het land, en het is via Paulus inderdaad dat het over de hele wereld is verspreid.

▶ 36:02 De Hemelvaart en de Heden Verborgen Christus ↑ hoofdstukken

En dan lees je in vers 9 wat we nu dus gelezen hebben in vers 7 en 8. Dat waren de laatste woorden van de Heer Jezus hier op aarde. En terwijl Hij deze dingen zei over: "Het komt jullie niet toe te weten nu op dit moment; jullie zullen kracht ontvangen, jullie zullen getuigen zijn hier in Jeruzalem, Judea, Samaria, tot het uiterste van het land" – terwijl Hij deze dingen zei en ze keken, werd Hij omhoog geheven. Aha, dat is dus de eigenlijke hemelvaart. Het is trouwens opmerkelijk zoals er wordt gezegd: Hij werd omhoog geheven. Je leest ook, als het gaat om het begin van die veertig dagen: Hij werd opgewekt. God wekte Hem op. Hij werd opgewekt, Hij was passief. Hij werd opgewekt en Hij stond daarom op. Dat is een verschil, hè? Hij werd gewekt; zo is het vanmorgen met u toch ook gegaan. U werd gewekt, je wordt gewekt, je wordt wakker gemaakt en vervolgens sta je op. Zoals met de Heer Jezus: de Heer werd gewekt. Zijn hemelse Vader, de Allerhoogste God, heeft Hem opgewekt uit de doden. En daarom stond Hij op. Dit is passief, dat andere is actief. Maar het begint bij Gods activiteit.

Hier is het ook zo: Hij werd omhoog geheven. In onze vertaling staat dan: Hij werd opgenomen, wat dezelfde gedachte is. Maar de gedachte is, en in het Grieks zie je dat ook – het is een passieve vorm, trouwens in het Nederlands ook – je wordt opgenomen. Het overkwam Hem. Terwijl Hij deze dingen sprak en ze naar Hem keken, werd Hij opgeheven. Toen ging het venster open en Hij werd omhoog geheven. En ja, Hij werd omhoog geheven, maar juist daarom voer Hij op. Ook dat is een uitdrukking die je leest in de naam van Johannes, even rede. Hij voer op ter hemel en dan is de gedachte dat Hij werd opgenomen. En wat zagen ze? Ze zagen Hem omhoog gaan; Hij voer op. Hoe lang dat geduurd heeft, weet ik niet, dat staat er ook niet bij. Er staat wel: Hij werd omhoog geheven en een wolk vatte Hem op weg van hun ogen. Een wolk onttrok Hem aan hun ogen. Toen zagen ze Hem niet meer. Hij werd opgeheven. En of dat gewoon een atmosferische wolk geweest is, of dat dat een bijzondere wolk is geweest zoals je daar in de Bijbel vaker van leest, in ieder geval is het idee vooral: Hij werd opgenomen en vervolgens uit het zicht onttrokken. Het zicht op Hem werd ontnomen.

Feitelijk, als je het op de keper beschouwt, is dat de situatie tot op vandaag. Het laatste wat ze van Hem gezien en gehoord hebben, dat is waar we het zojuist over hadden. Terwijl ze dat zagen en hoorden, voer Hij op daar op die locatie, daar op de Olijfberg. En dan lees je dat terwijl zij dan omhoog kijken – ik had eigenlijk die verzen er nog eventjes bij moeten betrekken – terwijl ze dan omhoog kijken, vertelt de geschiedenis dat daar twee mannen staan in witte klederen. Die zeggen dan: "Wat staan jullie daar omhoog te kijken? Deze Jezus, die zojuist van jullie is weggegaan, die zal op dezelfde wijze ook weer terugkeren." En dezelfde wijze, dat wil zeggen: Hij zal ook komen. Hij ging met een wolk, Hij zal ook komen op de wolken. En Hij zal verschijnen. Zoals Hij zich onttrok aan het oog, zo zal Hij straks zichtbaar worden. En we weten ook: Hij zal op dezelfde locatie verschijnen. Hij ging weg op de Olijfberg, maar het wachten is dat de voet ook weer geplaatst wordt op de Olijfberg. Daar zal Hij zich presenteren.

Ik heb het nu over het volk Israël, ik heb het nu niet over de gebeurtenissen die daarmee verband houden en die eraan voorafgaan. Dat is nu even niet het onderwerp. Hij zal komen voor Zijn volk en zoals Hij wegging daar op de Olijfberg, zo zal Hij ook weer terugkeren. En nu leven wij dus in die tussentijd dat Hij onttrokken is aan het oog. Hij leeft, Hij is de Davidszoon, maar er zijn hele Bijbelboeken die daarover gaan. De Hebreeënbrief gaat helemaal over dat onderwerp dat de Hogepriester vandaag in dat heiligdom is. En bovendien is het een Koning-Priester; Hij is verborgen. De essentie van Christus is vandaag: Hij is verborgen. En daarom, als we de dingen van Hem bedenken, dan bedenken we met recht de dingen die boven zijn, waar Christus is. Waar ons – dat zegt Paulus dan in Colossense 3 – waar ons leven is. Hij is ons leven. Maar ons leven en alles wat daarmee verband houdt, is ook verborgen. Zoals Hij verborgen is, zo zijn wij ook verborgen.

Daarom ligt het niet voor het oprapen. Mensen zeggen: "Ja, wat zie je ervan?" En wij zeggen dan: "Nou, niks." Er valt niks te zien. Er valt wat te horen. Het is vastgelegd; dat Woord, de Schrift, is levend en krachtig. Als je het hoort, dan is dat ook een bron, dat is de heilige geest in ons. En als dat zich meester van je gemaakt heeft – ook dat overkomt je hoor – dan mag je geloven en dan word je verzegeld met die geest. En dan worden we ook opgeroepen om te bedenken de dingen die boven zijn, waar Christus is. Er valt niks te zien. Nee, maar de Schrift is er zo rijk van. Daar is Hij, en wat Hij daar vandaag ook doet. Maar vooral ook hoe Hij straks uit het heiligdom zal komen als de Koning-Priester naar de – zoals de Hebreeënbrief dat dan zegt – naar de ordening van Melchizedek. Dat is het laatste wat ik wil zeggen.

▶ 43:15 Een Sabbatsreis: de Afstand tot het Koninkrijk ↑ hoofdstukken

In Handelingen 1 vers 12 lezen we hoe het verdergaat nadat die mannen verdwenen zijn en de discipelen hebben aangesproken: "Deze Jezus, die van u is opgenomen naar de hemel, zal op dezelfde wijze terugkomen, als u Hem naar de hemel hebt zien gaan." Vers 12 zegt dan: "Toen keerden zij terug naar Jeruzalem van de berg, genaamd de Olijfberg, die dicht bij Jeruzalem is, een sabbatsreis daarvandaan."

En dat is nou zo mooi, want we hadden het over de vraag: "Heer, herstelt u in deze tijd het Koninkrijk voor Israël?" Het antwoord is, zo weten we nu: nee, niet in deze tijd. Trouwens, in de latere brieven zegt Petrus dat ook. Als u wilt weten hoe dat zit met die langmoedigheid van de Heer, met het feit dat het Koninkrijk nog uitblijft, dan moet u bij Paulus zijn. Petrus zegt dat aan het einde van zijn leven; hij heeft ook bittere pillen moeten slikken. Hij heeft immers altijd gedacht: wij zijn de generatie die het gaat meemaken. Maar toen stuitte hij op dat enorme, massieve ongeloof van Israël en zag hij hoe Jeruzalem veertig jaar later werd verwoest. In plaats van dat het de stad van de Grote Koning werd, werd het verwoest. Dat vraagt om een enorme omslag in het denken. Petrus zegt dan ook: als u wilt weten hoe dat zit, dan moet u bij onze geliefde broeder Paulus zijn.

Hij schrijft: "Doch dit ene mag u niet ontgaan, dat bij de Heer één dag is als duizend jaar." Dát moet u weten. Inmiddels leven we bijna tweeduizend jaar verder; twee dagen voor de Heer, zeg maar. Dat is zo markant, en daar wil ik u nu even op wijzen. Er staat immers dat zij terugkeren naar Jeruzalem van de berg genaamd de Olijfberg, die dicht bij Jeruzalem is, een sabbatsreis daarvandaan. Hier ziet u de stad van de Grote Koning. Als Hij straks Koning is, dan is dit huidige heiligdom op die plek trouwens weg, reken maar. Maar dit wordt de stad van de Grote Koning waar Hij zal regeren. De Olijfberg, vanwaar deze foto is gemaakt, is de plaats waarvandaan Hij ten hemel voer. Hoe groot is nu de afstand tussen de plaats vanwaar Hij ten hemel voer en de plaats waar Hij zal regeren als de Grote Koning, de Zoon van David? Hoe groot is die afstand? Wel, dat is een sabbatsreis. En dat is 2000 el; kijk het maar na. Een sabbatsreis is 2000 el.

Die maat of afstand speelt vaker een rol in de Bijbel. Het was bijvoorbeeld ook de afstand die Israël moest aanhouden toen ze achter de ark aan het beloofde land binnengingen. Er staat: "Er zij echter tussen u en de ark een afstand van ongeveer tweeduizend ellen." Een sabbatsreis. Hoe lang duurt het nog tot de sabbat? Tweeduizend el. Dat is de gedachte. Toen tegen Israël werd gezegd dat zij de ark moesten navolgen, ging die ark eerst door de Jordaan heen – een beeld van dood en opstanding. Israël volgt wel, maar op een aanzienlijke afstand: tweeduizend el. Kijk, de Olijfberg is hier en daar is de stad van de Grote Koning. Hoe groot is die afstand? Tweeduizend el. En dat is nu juist de belofte voor vandaag.

Want wij weten: de tijd is zeer nabij. De twee dagen waar de profeten ook over spreken – waarin Israël hersteld zal worden en zal opstaan als uit de doden op de derde dag – die termijn loopt nu ten einde. De tijd sinds Hij ten hemel voer tot het moment dat Hij Zich zal presenteren als de Grote Koning in Jeruzalem, daar ligt een sabbatsreis tussen. Als wij vandaag, anno 2017, denken aan onze Heer die ten hemel voer en deze geschiedenis uit Handelingen 1 overdenken – die we nu twee zondagen hebben besproken – dan gaat je hart toch steeds sneller kloppen? Ik denk dat we nu echt tegen het moment aanleven dat Hij inderdaad gaat verschijnen. Het is trouwens zo’n uitgebreid onderwerp, die termijn komt telkens weer terug. Maar ik ben er geweldig blij mee, want het stimuleert de verwachting enorm.

Toen mochten de discipelen het nog niet weten, daar hebben we het zojuist over gehad. Maar wij weten inmiddels: die termijn is inderdaad bepaald. De derde dag is aanstaande. De sabbatsreis, die afstand, is bijna afgelegd. Zullen we het daarbij laten voor vanmorgen?