▶ 00:00 De Paradox van de Offerdienst: een Lieflijke Reuk? ↑ hoofdstukken

Goedemorgen, vrienden in Nieuw-Buinen. Goed u hier weer te mogen treffen na een half jaar. Het was in maart de vorige keer dat ik hier op deze plaats stond. Ik heb een prachtige reis ondernomen vanmorgen, voor zover u daarin geïnteresseerd bent; het is schitterend weer, zonovergoten, weliswaar ook enigszins mistig zo af en toe. Wat kan de schepping dan toch prachtig wezen. Dus ik heb heerlijke uurtjes gehad, echte uurtjes hoor. Het is tweeënhalf uur reizen vanaf Katwijk, maar we zijn hier dan toch gearriveerd. Ik wil u vanmorgen graag bepalen bij het onderwerp wat u hier op de dia ziet geprojecteerd: een lieflijke reuk voor God, met de vraag: hoezo?

Ik wil daar eerst een toelichting op geven in verband met de offerdienst, want daarover hebben we het. Dat wil zeggen, de offerdienst die God ooit had gegeven aan zijn volk Israël. Eigenlijk lezen we al ver van tevoren over offers; sterker nog, we lezen al in de eerste generaties, in verband met Kaïn en Abel — u kent die geschiedenis — over offers. Later bij Noach vind je voor het eerst overigens deze uitdrukking, dat er brandoffers door Noach gebracht werden, en dan staat erbij: 'tot een lieflijke reuk voor de Heere', of 'een lieflijke reuk voor JAHWEH', afhankelijk van de vertaling die u gebruikt. Maar het idee is telkens dat offers die gebracht werden, en dan met name later in de offerdienst zoals die geregeld was in de Torah, in de wet die God aan Israël had gegeven, offers die op het brandofferaltaar terechtkwamen, tot een lieflijke reuk waren.

Ik moet erbij zeggen dat er ook nog weer andere soorten offers waren. Je vindt dat allemaal in het boek Leviticus uitgebreid uiteengezet. Er is sprake van diverse soorten offers: van zondoffers en schuldoffers, van vredeoffers, spijsoffers en brandoffers. Ik noem ze eigenlijk in wat willekeurige volgorde. Dan heb je nog andere soorten zoals beweegoffers, dankoffers en zelfs drankoffers. Maar er is een bepaald type offers dat inderdaad tot een lieflijke reuk voor God is, en dat zijn de offers die op het brandofferaltaar kwamen. Dat hoeft niet per se altijd een bloedig offer te zijn, maar in elk geval waren de offers die op het brandofferaltaar kwamen een lieflijke reuk voor God.

Laten we eerst de statistieken erbij nemen. In totaal komen we die uitdrukking 43 keer tegen in het Oude Testament. Als u dat nog wat nader gespecificeerd wilt zien: één keer bij Noach — daar wees ik u zojuist al op, dat was de eerste keer dat het vermeld wordt, vlak na de grote vloed die over de aarde was gegaan. Dan drie keer in Exodus; daar kom ik straks nog even op terug, want juist dat Bijbelgedeelte wil ik straks voor het voetlicht brengen. Vervolgens 17 keer in Leviticus en 18 keer in Numeri — dus veruit de meeste keren in die beide boeken — en tenslotte nog vier keer in Ezechiël. We zullen straks in het Nieuwe Testament trouwens ook nog weer een soortgelijke uitdrukking tegenkomen, maar dit even wat het Oude Testament, de Hebreeuwse Bijbel, betreft.

Waar ik eigenlijk op wil wijzen, is de eigenaardigheid dat het zo genoemd wordt. Ik had er van de week een gesprek over met iemand en dat triggerde me om dat vanmorgen eens met u te bespreken. Want je zou je natuurlijk de vraag kunnen stellen: hoe is dat geweest? Stel je voor, je betrat het tempelplein of, eerder in de geschiedenis, de tabernakel. Je kwam daar bij dat brandofferaltaar en daar werd voortdurend geofferd. Echt continu. Het vuur dat gebruikt werd voor het ene offer, werd ook weer vervolgens gebruikt voor de navolgende offers. Dat was geen vreemd vuur; dat wil zeggen, een mens mocht dat niet zelf aansteken. God zelf had dat vuur vanuit de hemel aangestoken. Menselijk vuur, dat mensen zelf hadden aangemaakt, was vreemd vuur en dat was zelfs een gruwel voor God.

Maar probeert u zich voor te stellen dat u daar bij dat brandofferaltaar staat en dat daar die offers opstijgen; de rook daarvan stijgt op. Wat denkt u? Zou dat allemaal zo aangenaam geroken hebben? Ik denk het eerlijk gezegd niet. Kijk maar eens wat er allemaal in rook opging. Er werden hele dieren, weliswaar in delen, verbrand. Voor de mens is dat ongetwijfeld niet al te welriekend geweest; ik zou natuurlijk ook gewoon kunnen zeggen dat het gestonken heeft. Dan is het des te opvallender dat we telkens weer lezen dat het offer dat daar op het brandofferaltaar opsteeg tot God, altijd tot een welriekende reuk voor Hem was.

Dan komt de vraag die u ook op de titeldia zag: hoe kan dat nou? Waarom zijn die offers die daar gebracht worden voor God tot een welriekende reuk? Dat is eigenaardig. Dat geldt trouwens voor een heleboel dingen die je in de wet leest. Dan denk je: we hebben het nu over geuren, maar laten we wel wezen, het was daar in die tabernakel sowieso een hele bloederige aangelegenheid die getuigde van de dood, althans op het eerste gezicht. Maar ik ga u vanmorgen vertellen, en ik wil het ook laten zien vanuit de Schrift, dat die offers juist spreken van LEVEN, met allemaal hoofdletters. Dat wil zeggen: echt leven. Leven dat de dood achter zich heeft en daarom onvergankelijk is. Daar spreek ik van. Maar dat is heel eigenaardig, want dat zou je op het eerste gezicht niet zeggen van wat je in die boeken vindt. Zoals ik zojuist al aanstipte, met name in Leviticus en Numeri, maar ook in Exodus: het was een lieflijke reuk. Waarom dan?

▶ 08:11 Hebreeën 10: de Wet als Schaduw van Toekomstige Goederen ↑ hoofdstukken

Ik wil u in de eerste plaats meenemen naar Hebreeën 10. Als je die passages leest, dan is dat feitelijk allemaal nogal duister. Wanneer je het leest of voorleest, stapelen de vragen zich op. Waarom moest dat zo? Heeft dat praktisch nut? Waartoe dient dat allemaal? Het is duister, en het eigenaardige is dat dit in de Bijbel ook zo benoemd wordt.

Ik neem u mee naar Hebreeën 10 vers 1. Daar staat het volgende – dit is overigens een vertaling die nogal gebaseerd is op een letterlijke weergave van de interlineair, dus het wijkt wellicht wat af van uw NBG-vertaling, de Theofilos of de Statenvertaling. In Hebreeën 10 vers 1 staat: "Want omdat de wet" – hier een aanduiding van de boeken van Mozes in het algemeen, of meer specifiek de wet die God via Mozes aan Israël heeft gegeven – "omdat de wet een schaduw heeft van de aanstaande goede dingen." Dat wil zeggen: de wet spreekt van dingen die zouden komen, die aanstaand waren en die allemaal goed waren. In de NBG-vertaling en de Statenvertaling wordt er, geloof ik, over 'de goederen' gesproken, maar dan moet u denken aan het meervoud van 'goed': goede dingen. Het gaat niet zozeer om artikelen of goederen zoals wij die in de winkel kopen; het idee is dat van goede dingen. De wet is daar een schaduw van.

Een schaduw is in zichzelf duister. Dat is precies de indruk die we hebben wanneer we naar die wet en al die offers kijken – want daar hebben we het vanmorgen in het bijzonder over. Trouwens, de schrijver van de Hebreeënbrief doet dat eveneens, dus dat komt mooi uit. Het is allemaal zo duister. De schrijver zegt: dat klopt ook, het is namelijk een schaduw. Het is duister in zichzelf, maar God heeft die schaduw gegeven omdat deze wel degelijk spreekt van dingen die gaan komen en die zelfs goed zijn. In zichzelf mag het dan van duisternis, van nacht en van dood spreken, want een schaduw is in de Bijbel inderdaad vaak een type van de dood. Denk maar aan die bekende Psalm 23: "Al ga ik door een dal van schaduwen des doods." Daar waar geen licht komt en daar waar de dood heerst. Dat is eigenlijk heel typerend voor de tabernakel. Je zou zeggen dat daar de dood heerst, want er wordt van alles geslacht, het is er bloederig en het stinkt bovendien.

Maar God kijkt er heel anders tegenaan. Waarom heeft Hij dat zo gegeven? Wel, zegt de schrijver, het is een schaduw van toekomende goede dingen. Hoewel het in zichzelf dus duister is, laat het de contouren zien van dat wat gaat komen. Dat wil ik straks ook graag laten zien. De wet was dus geen afbeelding. Als je naar die wet en die offerdienst kijkt, met al die bepalingen die gegeven worden, dan zie je daar geen plaatje van die aanstaande goede dingen. Het is geen plaatje, het is geen beeld, het is geen foto van die goede dingen; het is een schaduw ervan. De contouren laten het zien. In zichzelf is het duister en toch spreekt het van geweldige goede dingen. Wanneer je in de Hebreeënbrief doorleest, ook het voorgaande deel, dan gaat het vooral over het nieuwe verbond dat God aan Israël gaat brengen: het nieuwe verbond van de Messias. Alles wat met hem en in hem aan het licht komt en gekomen is. Maar het is dus geen plaatje, het is een schaduw.

Feitelijk is die wet een schaduw, geen afbeelding. Het is zelfs een contrast. De schrijver van de Hebreeënbrief – ik denk dat het Paulus is geweest, maar dat maakt voor het verhaal verder geen verschil – wijst met name ook op de tegenstellingen. Natuurlijk zijn er ook overeenkomsten, de contouren die al wijzen op wat gaat komen, maar hij wijst vooral op die tegenstellingen. Waarom is het in zichzelf duister? Denk bijvoorbeeld aan het contrast tussen de offers in het verleden, die naar de wet gebracht werden, en het offer dat eenmalig is. Dat is een contrast: die offers die voortdurend herhaald moesten worden tegenover dat eenmalige offer. Zo vind je er vele, en met name in deze brief, de Hebreeënbrief, wordt dat onderstreept en benadrukt.

Laat ik de hele zin nog even voorlezen: "Want omdat de wet een schaduw heeft van de aanstaande goede dingen, niet het beeld van de dingen zelf, kunnen diezelfde offers die zij jaarlijks tot in het doorlopende aanbieden..." Zo ging het maar door. Het gaat hier vooral over de offers die elk jaar gebracht werden op de Grote Verzoendag, als de hogepriester het heiligdom inging en in het binnenste heiligdom kwam. Dat deed hij elk jaar opnieuw. Ziet u die voortdurende herhaling van offers? Dat wordt juist geplaatst tegen de achtergrond van dat wat zou komen: het eenmalige offer. Over die offers staat er nog bij dat ze degenen die toetraden – de priesters, maar in feite ook het volk dat met die offers kwam – nooit tot volmaakheid konden brengen. De conclusie daaruit is dus dat die offers geen feitelijk reëel of praktisch nut hadden. Zo staat het ook echt in Hebreeën 7 vers 18: die hele wet was zwak en zelfs nutteloos. Dat zijn niet mijn woorden. God gaf het zo. Het zou wijzen op dat wat zou komen, maar in zichzelf is het zwak en nutteloos. Ik vind het altijd mooi om dat in de Statenvertaling te lezen; daar staat geloof ik dat het "onprofijtelijk" is. Je hebt er eigenlijk niks aan, zeggen we dan. Het had dus geen nut.

Als u trouwens even verder leest in Hebreeën 10 vers 4, dan staat daar: "Het is namelijk onmogelijk dat het bloed van stieren en bokken zonde zou wegnemen." Dat kan natuurlijk nooit. Maar God had het wel zo bepaald. Waarom? Om vooruit te wijzen, zoals wij dat zeggen: als een voorafschaduwing. Nogmaals, in zichzelf is het duister, maar het gaat om wat wel zou komen. Daar spreekt het van en daar getuigt het van.

Laten we dan de koe bij de horens vatten – een aardige beeldspraak in dit verband, want die werden ook dikwijls geofferd, nietwaar? Er staat in Exodus 19 – een passage waarin voor het eerst in de boeken van de wetgeving sprake is van een offer of offers tot een liefelijke reuk voor JAHWEH – laten we eens zien hoe dat een schaduw is. Want dat is wat ik u wil laten zien. Nogmaals, het gaat om de vraag: hoe konden die offers, die stonken, een liefelijke reuk zijn voor God? Dat heeft niet te maken met wat het in zichzelf is. Want het is duister en bovendien stonk het inderdaad. Maar het getuigt van leven. Houd dat vast.

▶ 17:55 Exodus 29: Slachting Spreekt van Sterven, Opstijging van Leven ↑ hoofdstukken

Exodus 29, en ik ga dan naar vers 16 toe in de eerste plaats. We lezen gewoon even een aantal verzen en laten we dat eens wat nader bezien. "En u zult de ram slachten" — er was al van tevoren gesproken over verschillende rammen die genomen werden en wat er dan precies mee gedaan moest worden. En dan staat er: "En u zult de ram slachten." Let op, je leest in vers 1 van ditzelfde hoofdstuk dat het een gave ram moest zijn. Een gave, dat wil zeggen: er mocht helemaal geen mankement aan zijn. Als een dier bijvoorbeeld inderdaad iets mankeerde, dan was het ongeschikt als offer. Het moest een volmaakt offer zijn, een gaaf dier, een gave ram.

Waar zou dat van spreken? Over het algemeen is het wel vrij bekend — om niet te zeggen dat het heel erg bekend is — dat al die offers in het Oude Testament wijzen naar en spreken van iets groters. Dat is ongeveer het enige wat de meeste christenen ervan weten. Al die offers moeten wijzen naar het ene offer dat zou komen. Dat kan je ook onmogelijk ontgaan, want het Nieuwe Testament staat daar vol van, met name de brief waar we het zojuist over hadden. Al die offers spreken van het ene offer dat zou komen, namelijk van de Heer Jezus Christus. Dan zeggen we meestal: dat spreekt van de Heer Jezus Christus die gekruisigd werd. Dat klopt, en toch klopt het ook weer niet, want dan zeg je in feite niet genoeg.

Laten we nog even doorlezen. Er werd dus een ram genomen, een gaaf dier, en u zult zijn bloed nemen. Dat bloed is eigenaardig; dat bloed in die hele offerdienst kreeg pas een functie op het moment dat dat dier geslacht was. Ongeacht wat er met dat bloed dan gebeurde. Ik zei zojuist al eventjes over die Grote Verzoendag: dan werd dat bloed zelfs bewaard en de hogepriester nam dat zelfs mee het binnenste heiligdom in. Hij ging van het heilige naar het heilige der heiligen en het werd daar gesprenkeld op de ark, die houten kist overtrokken met goud. Er gebeurde van alles mee, maar het gaat erom: eerst werd een dier geslacht en vervolgens werd dat bloed hier genomen.

Maar laat ik u dan dit zeggen — wat een ongehoorzaam apparaat zeg — het spreekt van het Lammetje dat geslacht is. Waar zouden die dieren die geslacht worden van spreken? Nou, het spreekt van Hem die geslacht werd, die Zijn leven gaf en doodbloedde. Ik geloof dat dat letterlijk zo is geweest. Dat spreekt niet alleen maar van het bloed dat uit Zijn handen en voeten kwam vanwege de spijkers, maar Hij is ook daadwerkelijk doodgebloed. Nu zeg ik meer dan ik eigenlijk even kan waarmaken, want hier zitten nogal wat haken en ogen aan, maar ik geloof dat het echt zo is. De Heer Jezus is inderdaad als lammetje ter slachtbank geleid en doodgebloed.

Maar dat is niet het enige. Het gaat erom: Hij is geslacht, maar waarom is dat zo waardevol? Wel, omdat er vervolgens wat met dat bloed gebeurde. Wat is nu zo bijzonder aan dat Lammetje dat geslacht is? Niet dat het geslacht is; althans, dat is niet de clou. Het punt is: dat Lammetje staat. Normaal gesproken staat een dier dat geslacht is niet, dat ligt gewoon dood. Maar wij kennen Iemand die geslacht is en die staat. Wat natuurlijk gewoon betekent: Hij is opgestaan. Opgestaan! Het spreekt van nieuw leven, Hij is opgestaan. Alles draait in die offerdienst om wat er gebeurt na de slachting.

Let op, want dan staat erbij dat het bloed rondom op het altaar gesprengd zou worden. Dat wil zeggen aan de vier zijden van die vierkante kist. Al die details hebben natuurlijk een geweldige betekenis. Ik wil daar niet te diep op ingaan, want het gaat om die ene vraag van morgen, maar ik wil dit wel even verklappen, en dat vind ik namelijk geweldig. Het offer dat wij kennen en het bloed dat gevloeid heeft — waarom is er kracht in dat bloed? Omdat Degene die stierf, opstond uit de doden. Hij is opgestaan uit de doden; daarom is er kracht in het bloed van het Lam.

Hoe verstrekt die kracht zich? Nou, die kracht is wereldwijd; het gaat naar de vier hoeken van de aarde. Zo spreekt de Bijbel erover. De Bijbel spreekt over de rondte der aarde, maar ook over de vier hoeken der aarde. Hoe kan dat? Nou, die vier hoeken zijn gewoon de vier windhoeken, de vier windstreken. Dat de kracht van dat offer zo gigantisch is, dat gaat alle kanten op, wereldwijd. Het is Johannes die in 1 Johannes 2 zegt dat Hij een verzoening is — dat is eigenlijk een bedekking. Hij is een bedekking voor onze zonde, en er staat bij: niet alleen voor de onze, maar voor die van de gehele wereld. Dat wil zeggen: voor alle hoeken van de wereld. De vier windstreken, daar gaat het naartoe. Heel de kosmos zal profiteren van dat geweldige offer.

"En de ram zult u in zijn delen delen en u zult zijn ingewanden en zijn poten wassen." Reiniging spreekt dat uiteraard van. En dan op zijn delen en op zijn hoofd leggen, namelijk op het altaar. Wat er dus feitelijk gebeurde: een dier werd geslacht. Denk even aan die cultuur, aan die schaduw. Het dier werd geslacht. Was dat het? Nee. Was dat het offer? Meestal denken we van wel en zeggen we dat het offer van de Heer Jezus spreekt van Zijn kruisiging. Nee, die slachting spreekt van Zijn kruisiging. Het gaat erom wat er na die slachting gebeurde. Want vervolgens werd dat dier dat geslacht was, verhoogd. Het kwam namelijk op dat altaar terecht en werd verhoogd.

Laten we eerst nog even verder lezen: "Alzo zult u die hele ram aansteken op het altaar. Het is een brandoffer voor JAHWEH." Dus het werd verhoogd, het kwam op dat altaar en vervolgens steeg het op. Want ik moet erbij zeggen: wat wij een brandoffer noemen, dat klopt ook wel, maar feitelijk staat er in het Hebreeuws eigenlijk dat het een offer van opstijging is. De associatie is natuurlijk niet moeilijk, want van iets wat brandt, stijgt de rook op. Dat is de gedachte, maar het is letterlijk dus een offer van opstijging. Waar denk je dan aan als we het hebben over het offer, over Degene die geslacht is, die nadien verhoogd werd en opsteeg tot God? Dan denkt u natuurlijk aan het feit dat Hij verrees, oprees, opsteeg uit het graf. Zo zeggen we dat toch ook? Zo zingen we dat ook: "Hij steeg uit het graf door Zijn Vaders kracht, want Die is God, bekleed met macht."

Ik wil u even meenemen naar Hebreeën 13, want daar staat het letterlijk zo, alleen komt dat in de meeste vertalingen niet zo goed uit de verf. Daarom wil ik u er graag even op wijzen. In de afsluiting van die brief staat dit: "De God nu van de vrede, die omhoog bracht vanuit de doden, de grote Herder van de schapen, in bloed van een aeonisch verbond..." Dat wil zeggen van een eeuwig verbond dat de eeuwen door, de wereldtijdperken door, zijn kracht behoudt. "Een aeonisch of eeuwig verbond, de Heer van ons, Jezus." Het gaat me even om die woorden: God heeft onze Heer Jezus, de grote Herder van de schapen — het gaat hier over de kudde van Israël — omhoog gebracht vanuit de doden. Opstijging. Het dier werd geslacht; is dat het offer? Nee, het offer kwam daarna. Hij werd verhoogd en Hij steeg op. En het leuke is, en daarom wijs ik er eigenlijk ook op: dit woord wat hier in het Grieks gebruikt wordt, betekent letterlijk "omhoog leiden". En het wordt nog leuker, want dat is op zich niet zo moeilijk.

Hoewel ik even niet weet hoe het precies in de NBG-vertaling staat – ik meen die... Nou moet ik eventjes spieken als niemand mij helpt. Nee, dat is geen aanklacht hoor. Het ‘terugbracht’. ‘Die onze Heer Jezus terugbracht uit de doden’. Maar het is niet terugbracht; Hij bracht hem omhoog.

Waarom vind ik dat zo belangrijk? Wel, het gaat erom dat de Heer Jezus, terwijl Hij in het graf lag, onder de doden was. Hij is omhoog gevoerd, omhoog gebracht, omhoog geleid door God Zelf. Ik zei al: dat vuur waardoor God dat offer als het ware tot Zich nam, dat kwam van Hemzelf. Dat is geen mensenwerk. Nee, dat is wat Hij doet.

Maar dat ‘omhoog leiden’... Als je eens in een concordantie zou gaan kijken waar dat woord nog meer voorkomt, dan kom je dat bijvoorbeeld in Handelingen 7 vers 41 ook tegen. Daar wordt het vertaald met ‘een offerande brengen’. En nu hebben we het plaatje compleet, want het spreekt gewoon van Hem die geofferd werd en omhoog geleid werd, namelijk vanuit de doden.

Hier heb je een geweldige bevestiging dat inderdaad zo’n offer van opstijging spreekt van het feit dat Hij opsteeg uit het graf en verrees, oprees, uit de doden. En dan spreekt het van leven. Gaat er nu al een belletje rinkelen en een lampje branden waarom dat voor God een lieflijke reuk was? Van die offers waarvan wij zeggen: dat is stank? Ja, maar dan kijk je alleen maar naar wat duister is, dan zie je alleen maar die schaduw.

Het gaat erom die contouren te zien; het gaat erom wat er na die slachting gebeurt. En dan spreekt het van leven. Het spreekt van Hem die stierf. ‘Wat meer is,’ zegt Paulus, ‘die opgewekt werd door God en tot Zich werd genomen.’ Hij werd verhoogd, het altaar. Hij steeg op uit het graf en dat was voor God de lieflijke reuk.

▶ 30:24 Ongezuurd Brood en Olijfolie: Typen van Onvergankelijkheid ↑ hoofdstukken

Ja, daar staat het bij: tot een liefelijke reuk. Het is een vuuroffer voor JAHWEH. Dat is eigenlijk heel mooi, want je vindt dan ook nog, als je kijkt wat er allemaal nog meer op het altaar kwam, dat er ook ongezuurd brood bij was. Ongezuurd, dat betekent dat het brood was – we spreken ook al van leven – maar ongezuurd wil zeggen, u weet het: matzes, ongezuurde broden, die bederven niet. Dat is er ook het grote voordeel van; die blijven gewoon goed. Er zit geen zuurdesem in. Het spreekt van leven, van dat wat onvergankelijk is.

Je leest ook nog dat die ongezuurde broden aangemaakt waren met olijfolie. En olijfolie, dat spul komt uit een boom die nooit doodgaat. U weet wel: een olijfboom. Als je ze niet omkapt, kunnen ze gewoon altijd blijven leven. Waar zou dat nou een beeld van zijn? Dat spreekt van leven dat sterker is dan de dood. En die olie... als je daar onderzoek naar gaat doen waar die olie dan allemaal niet goed voor is – tegenwoordig weten we dat allemaal nog wel – aan olijfolie wordt geneeskracht toegekend. Sommige mensen zweren erbij dat het zo goed is. Dat zijn een soort verhalen met olie, zeg maar; het is overal goed voor, voor wat het waard is. Maar het zou me niet verbazen, moet ik u zeggen. Want als je weet waar het een type van is... ja, dat komt uit de olijfboom: onvergankelijk leven. Dat hoor ik er feitelijk nooit bij zeggen, maar het heeft geneeskracht. Daardoor brandden ook de lampen, weten we wel? Die lampen in het heiligdom bijvoorbeeld, die brandden waardoor? Wel, doordat ze bijgevuld waren met olijfolie.

Wat ik ermee wil zeggen is dat wat daar op dat altaar opsteeg tot God, dat spreekt van leven: Hem die opgewekt werd, die oprees uit de doden. Maar ook de dingen die daar dan bijgevoegd werden, zoals in dit geval ongezuurd brood: onvergankelijkheid. Aangemaakt met olijfolie spreekt dat ook over een onvergankelijk leven. Je zou eens na moeten kijken wat er allemaal nog meer bij kwam. Bijvoorbeeld wijn; dat spreekt ook van leven. Ja, ik doe zo, maar dan bedoel ik eigenlijk ook l’chaim: op het leven! En waarom is wijn dan weer een beeld van leven dat de dood overwint? Men zegt heel vaak dat wijn spreekt van de dood, maar het is van de dood die overwonnen is. En dan is het inderdaad een geweldig type.

Hoe dan ook, dat wat er op dat altaar kwam, is allemaal heel duister als je alleen maar dat ziet. Maar je ziet nu ook geen beeld, dat is het punt. Je ziet alleen maar een schaduw. Maar wat een sprake gaat er vanuit als het ontdekt wordt. Dat wil zeggen: als de bedekking eraf genomen wordt. Feitelijk is dat ook wat het Nieuwe Testament doet. De bedekking wordt weggenomen van Mozes en dan zie je alleen maar licht. Van die olijfboom, weet u wel; het licht gaat schijnen. Dat spreekt van Zijn heerlijkheid, van Zijn glorie.

En God rook die geur. In het Oude Testament gaf Hij al die bepalingen. Had dat praktisch nut? Nee, natuurlijk niet. Maar het herinnerde Hem eraan, aan Hem die zou komen. Het spreekt van Degene die stierf en opstond uit de doden.

Nou, dan wil ik u tenslotte ook nog meenemen naar Efeze 5, maar eerst nog even samenvattend dit laten zien. Je hebt dus de slachting – je ziet het geloof ik niet zo heel erg goed op de dia – en de slachting spreekt van het kruis. Maar het offer dat opstijgt tot een liefelijke reuk, dat spreekt van het geopende graf, van Hem die verrees uit de doden. Ik hoop dat u dat meeneemt, zodat u niet meer de fout maakt om te spreken zoals dat altijd weer gebeurt: "Ja, die offers spreken van het kruis van Golgotha." Nee, als je het zo zegt, zeg je het eigenlijk niet goed. De slachting, dat spreekt van het kruis van Golgotha. Maar het gaat erom wat er ná gebeurde. Dan pas werd het een offer. Het was nog geen offer als het alleen maar geslacht was. Dat was noodzakelijk om het offer te kunnen brengen, maar het offer was wat er daarna gebeurde. En dat spreekt van leven, van echt onvergankelijk leven wat hier aan het licht kwam. En dat is een liefelijke reuk.

▶ 35:54 Efeze 5: Gods Onvoorwaardelijke Liefde en Christus als Welriekende Geur ↑ hoofdstukken

Laten we nog eens naar Efeze 5 gaan. Ten slotte spreekt Paulus daar ook die woorden, en ik begin te lezen in vers 1: "Wordt dan navolgers van God." Hij zegt dit in deze brief nadat hij al uitgebreid heeft gesproken over wat God gedaan heeft, hoe Hij in genade handelt en hoe God een geweldig plan aan het uitwerken is. Het plan der aionen, zo noemt hij dat in Efeze 3, waarin heel de schepping een plaats heeft en waarin ook de gemeente die God zich vandaag uitroept, de ecclesia, een prominente plaats heeft, namelijk verbonden met Christus Jezus, het Hoofd.

Nadat hij al die dingen naar voren heeft gebracht, zegt hij: "Word dan navolgers van God." Nabootsers. Doe gewoon na wat God zegt. Als een papegaai, gewoon nabootsen. Zoals Hij kijkt, zoals Hij handelt, zoals Hij doet, zo mogen wij ook doen. Word dan navolgers van God als geliefde kinderen. Dat zou de lezers inmiddels toch duidelijk geworden moeten zijn. Want over die liefde van God: we zijn geliefd, daar hoef je niets voor te doen. Het allermooiste vind ik dat je het niet alleen niet hoeft te verdienen, maar dat je het ook nooit kunt kwijtraken. Je bent geliefd; het is onvoorwaardelijk. Dat is de liefde Gods. Het is echt liefde.

"Wordt dan navolgers van God als geliefde kinderen en wandelt in liefde." Laat dat gewoon je hele leefomgeving zijn: liefde. Namelijk die liefde, agape, en dat is de liefde van God. Het meest kenmerkende van die agape is dat er geen condities aan verbonden zijn; het is onvoorwaardelijk. Eigenlijk is het een mooi beeld: als geliefde kinderen. Want hoe herken je in deze wereld liefde? Dat is inderdaad dat wat een vader en een moeder kennen voor hun kind. Je houdt van je kind, gewoon omdat het je kind is. En wat het kind ook doet... Ik weet dat er veel onnatuurlijk is en afwijkt in de wereld, maar normaal gesproken heeft een ouder liefde voor het kind. Zelfs al doet het kind de vreselijkste dingen — ik wil niet eens uitspreken wat dat allemaal zou kunnen zijn — dan blijft staan: het is en blijft je kind. Dat is wat liefde is. Dat is de pijn die liefde met zich mee kan brengen: liefde die onvoorwaardelijk is.

God heeft de wereld lief. Weet u waarom? Ik heb er eigenlijk een heel mooi antwoord op: het is een werk van Zijn handen. Hij heeft ons Zelf bedacht en gemaakt. We zijn Zijn creatie, His original creation. Ik heb weleens T-shirts gezien met die tekst: "I'm His" of "God's Original Creation". Ik ben Zijn maaksel, door Hem bedacht, en daarom houdt Hij van ons. Het is geweldig om daaraan te denken, dat je een geliefd kind mag zijn. Die liefde geldt elk schepsel, onvoorwaardelijk. Daar kun je nooit buiten vallen. Je kunt er niets voor doen om het te krijgen, maar je kunt er ook niets aan doen om erbuiten te vallen. Het staat vast, het is een feit. Wat geweldig als je God zo mag kennen.

Paulus zegt dan: "Wandelt in die liefde zoals ook Christus ons liefheeft." Dat staat hier trouwens als een tijdloos feit weergegeven: ongeacht wanneer, Hij heeft ons lief. Het gaat hier specifiek over Christus, ook Christus vandaag. Dat is ook Efeze 5, Hij die Zich ook vandaag overgeeft voor de ecclesia om haar te reinigen en Zich voor haar inzet. Hij behartigt daarboven onze belangen, reinigt ons, enzovoort. Dat is allemaal voor Zijn rekening. "Wandelt in die liefde, zoals ook Christus ons liefheeft en Zichzelf heeft overgeleverd ten behoeve van ons."

Nu komen we bij het onderwerp waar we het vanmorgen speciaal over hebben. Het gaat hier natuurlijk over het feit dat Hij ooit in het verleden geslacht werd, als een lam ter slachting geleid. Als ergens Gods ultieme liefde is gebleken, dan is het toen geweest. Terwijl de wereld Gods Zoon aan het kruis nagelt, zegt God: "Ik hou van die wereld." Moet je je voorstellen: Gods Zoon wordt gekruisigd en God zegt dat Hij van die wereld houdt. Dat betekent dus inderdaad dat je nooit buiten die liefde kunt vallen. Als zelfs de dood van Zijn Zoon de wereld niet toegerekend wordt... Zo staat het ook in 2 Korinthe 5, dat we de bediening van de verzoening hebben. Die is ons toevertrouwd omdat God in Christus de wereld met Zichzelf verzoenende was. De wereld, niet een eng clubje, maar de wereld. En er staat bij: hun zonden, hun overtredingen niet toerekenend. Zelfs toen ze Zijn Zoon aan het kruis nagelden, rekende Hij dat niet toe. Kijk, dat is liefde.

Hij heeft Zich overgeleverd ten behoeve van ons. En nu komen we uiteindelijk weer bij de oorspronkelijke vraag. Hij heeft Zichzelf overgeleverd ten behoeve van ons "als offergave en slachtoffer aan God tot een welriekende geur". Ziet u dat woord slachtoffer? Dat is een mooi woord. De slachting spreekt van Christus' sterven, maar het offer dat Hij bracht, spreekt van wat erop volgde: toen Hij opsteeg en bewees de Levende te zijn. Het spreekt ook van Zijn tegenwoordige positie. Hij is daar vandaag als de Opgestane, de Verrezene, Degene die opgestegen is tot de grootste hoogte. Hoger kan niet. En daar is Hij voor God een welriekende reuk.

Het is geweldig dat al die offers die in het Oude Testament al voorgeschenen waren, in zichzelf onprofijtelijk waren en totaal geen nut hadden. Maar welke sprake gaat er vanuit? God heeft dat niet zomaar gedaan; Hij wilde spreken en getuigen. Hij wilde al een schaduw geven van Hem die zou komen. En Hij is die welriekende reuk: nu de Levende. Let op: de Levende. Zijn slachting spreekt inderdaad van sterven en van hoe ver Gods liefde gaat, maar het feit dat Hij vervolgens is opgestegen tot God, spreekt van Hem als de Opgewekte, de Verhoogde.

▶ 44:37 De Dood Overwonnen: het Goud van de Herfst als Ultieme Garantie ↑ hoofdstukken

En zo wil ik het vanmorgen eigenlijk ook graag samenvatten. Het feit dat voor God al die offers op dat brandofferaltaar — waarbij je als mens misschien je neus zou moeten dichtknijpen vanwege de stank — een lieflijke reuk waren, komt doordat het een schaduw is die spreekt van onvergankelijk leven. En dat is eigenlijk toch ook de samenvatting van het Evangelie. Want wat is nou het Evangelie? Ja, dat Jezus Christus stierf. Maar zet daar dan geen punt, want dan mis je de clue. Hij stierf om te kunnen opstaan uit de doden. En Hij is verrezen, Hij is opgestegen en de dood is overwonnen.

En weet u wat zo geweldig is? Dat is een garantie, want je ziet daar nu natuurlijk nog niets van. Dat de dood is overwonnen is een historisch feit, maar er is er nog maar één wie dat is overkomen: Christus de eersteling. Maar het is een garantie dat de dood ook tenietgedaan wordt. Dan moeten we nog even geduld hebben, want Christus moet heersen totdat Hij al Zijn vijanden onder Zijn voeten gelegd heeft. En de laatste vijand die tenietgedaan wordt, dat is de dood. Maar weet u wat dat betekent? Hij gaat alle mensen levend maken. Zoals in Adam allen sterven — die vierhoeken, weet u wel — zo zullen in Christus allen levend worden gemaakt. Wat een geweldige verwachting! Wat een welriekende reuk als je daaraan denkt; aan wat er in die opgewekte Christus allemaal gerealiseerd wordt. We zien nu inderdaad nog niets van die overwonnen dood, maar als je Hem eenmaal mag kennen, dan heb je de garantie al binnen.

Ik had het er zojuist al over dat ik hiernaartoe gekomen was — en uiteraard is dat zo, anders was ik hier niet — maar vooral op dat laatste stuk onderweg zie je hoe mooi de wereld erbij ligt. Je ziet die bomen die al halverwege het afstervingsproces zijn. Je zou zeggen: het is dood. Voor veel mensen hebben de herfst en al die vallende blaadjes iets triests. Dat is ook zo, want het spreekt van de dood. Maar dan moet ik eraan denken: als er licht van boven op dat hele stervensproces schijnt, dan zie je ineens een geweldige lichtglans. Dan zie je gewoon goud, die gouden herfstkleuren. Dan denk ik: dat is God die ons als het ware zo in de natuur, in Zijn eigen creaties, al troost. Het is dood, maar als Ik Mijn licht van boven daarop laat schijnen, dan zie je goud. Onvergankelijkheid, want dat is wat goud is.

En dan kunnen we genieten van die herfst. Depri? Nee, helemaal niet! Integendeel, daar word je verschrikkelijk blij van. Het spreekt allemaal van onvergankelijk leven. En dan die geur, die mag je dan opsnuiven en dan ruik je dat ook. Je ziet dat in de Schrift en dat is een geweldige reden om je te verblijden. Waarom niet? Zullen we het daar weer bij laten voor vandaag?