▶ 00:00 Inleiding: het Contrast Tussen het Oude en het Nieuwe Testament ↑ hoofdstukken

Goedemorgen, broeders en zusters. Vrienden, het is goed om u hier te mogen treffen. En ik stel voor dat we meteen maar de koe bij de horens vatten en bij het begin beginnen, dat wil zeggen: bij het gedeelte dat we zojuist hebben gelezen, 2 Korinthe 3. En misschien is het goed om even de aanleiding van deze keuze ook toe te lichten.

Ik kreeg van de week een mailtje van iemand naar aanleiding van een artikel dat ik op mijn website had geplaatst. Hij stelde mij een vraag en zei dat dit een vraag is waar hij heel vaak tegenaan loopt. Niet alleen hijzelf, maar het is ook een vraag waar anderen over spreken. Toen ik dat zo las, dacht ik: ja, dat is wellicht een goede zaak om dat ook eens in een Bijbelstudie of tijdens een predicatie als deze met elkaar te overwegen.

De vraag was deze: als hij de Bijbel leest, dan merkt hij zo'n groot contrast op tussen het Oude Testament en het Nieuwe Testament. Hij zegt: het Oude Testament, dat is zoveel dood, zoveel veroordeling, harde oordelen ook. En dat is zo'n groot contrast met wat ik tegenkom als ik het Nieuwe Testament lees. Wat zit daarachter? Het is toch dezelfde God? Is dat niet geïnspireerd of is dat alleen maar Joodse geschiedenis? Hoe moet ik dat nou lezen?

Nu is het zo dat ik deze ochtend niet specifiek alleen op deze vraag wil ingaan. Ik wil gewoon met u deze verzen in 2 Korinthe 3 wat nader bezien — niet het hele hoofdstuk, want dat is net weer even teveel voor een ochtend als deze. Maar terwijl ik dat doe, ga ik ook in op de vraag die daarin gesteld wordt. Want ik denk dat juist een gedeelte als dit — ik maak mezelf sterk dat er geen Bijbelgedeelte is dat zo duidelijk licht werpt en antwoord geeft op de vraag die de mailer mij had gesteld.

Als we 2 Korinthe 3 zo met elkaar lezen, zeker als we dan zomaar in hoofdstuk 3 binnenvallen, dan moet je toch even een paar dingen realiseren. Kijk, als we in vers 5... Nee, vers 5. Dat lettertype wordt steeds kleiner, lijkt wel. Ik weet niet wat het is hoor.

▶ 02:49 Onze Bekwaamheid Is Louter Gods Werk ↑ hoofdstukken

In vers 5 staat dat wij niet uit onszelf bekwaam zijn om iets als ons werk in rekening te brengen. Wanneer Paulus dat schrijft, dan begrijp je wel dat je zomaar midden in het betoog valt. U moet weten dat de tweede Korinthebrief in hoge mate een reactie is op aantijgingen die de apostel Paulus te horen had gekregen of waarover hij had gelezen vanuit Korinthe. Niet zozeer vanuit de gemeente zelf – die was ontstaan door zijn evangelieprediking – maar nadat Paulus daar was weggegaan, waren er andere predikers gekomen met aanbevelingsbrieven. Dat hebben we nog gelezen in vers 1; zeg maar 'gecertificeerd'. Met een duur woord heet dat dan geaccrediteerd door andere instanties. Misschien kwamen ze uit Jeruzalem, dat weet ik verder niet, maar in elk geval waren daar predikers die het niet het beste voor hadden met de apostel Paulus. Die, anders gezegd, niets moesten hebben van zijn prediking.

Zij predikten ook wel Jezus, maar dan de wet, het oude verbond. Het waren Judaïsten, en Paulus is daar in deze hele brief nogal duidelijk over. Het is een tamelijk lange brief en hij gaat in op hun beschuldigingen. Deze mensen volgden weliswaar Jezus, maar Jezus naar het vlees. Paulus zegt dat ook in 2 Korinthe 5. Hij zegt: "Wacht even, de Jezus die hier op aarde leefde – dat is waar, Hij sprak al over de dingen die zouden komen – maar Hij was geboren onder de wet." Als wij Christus al gekend zouden hebben naar het vlees, dan thans niet meer. Dat wil zeggen: we zijn een nieuwe schepping. Deze predikers eindigden bij het kruis van Golgotha. Misschien dat ze wellicht ook de opstanding geloofden, maar hun focus was helemaal gericht op de Jezus die hier geboren was onder de wet en die leefde als een Jood. Wel, die Jezus predikten zij. "Dat is een andere Jezus dan die ik predik", zegt Paulus ergens later in deze zelfde brief.

Paulus zegt: "Ik heb helemaal geen aanbevelingsbrieven nodig, ik heb geen certificaten nodig." Hij zegt: "Want jullie zijn mijn arbeid." Dat wil zeggen: jullie zijn ontstaan door de boodschap die ik bij jullie heb mogen neerleggen. "Dus ik heb geen aanbevelingsbrieven nodig, want het beste bewijs is jullie loutere bestaan." Dat is het beste bewijs van het feit dat ik inderdaad bekwaam ben. Het gaat niet om bevoegdheid of je de papieren hebt; het gaat erom of je bekwaam bent. En Paulus zegt: "Nou, dat heb ik wel bewezen." Je moet geen minderwaardigheidscomplex hebben als je dat zegt, maar die had hij ook niet.

Ik moet er meteen bij zeggen dat dit de suggestie zou kunnen oproepen dat hij arrogant was, maar dat was allerminst het geval. Dat volgde sowieso al uit zijn hele prediking. En als ik dat zo gezegd heb – het is even mijn samenvatting van het voorgaande en van de hele context – dan zegt hij in vers 5: "Niet dat wij uit onszelf bekwaam zijn iets als ons werk in rekening te brengen, maar onze bekwaamheid is Gods werk." Dat is geen vroom smoesje, zo’n sausje dat hij er nog even overheen giet om naar God te verwijzen. Alsof hij God voor zijn karretje spande.

Dit is juist de essentie van zijn prediking. De essentie van zijn prediking is niet dat de mens iets moet doen; de essentie van zijn prediking is juist dat het God is die Zijn werk voor ons gedaan heeft, en het bovendien ook in ons doet en door ons doet. Dat geldt voor elke gelovige individueel, maar dat geldt ook voor Paulus' arbeid in het bijzonder. Hij zegt: "Onze bekwaamheid, dat is puur Gods werk." En dan vervolgt hij: "...die ons ook bekwaam gemaakt heeft." Eigenlijk zegt hij dat in een hele tijdloze vorm.

▶ 07:02 Het Nieuwe Verbond: Geen Eisen, maar Eenzijdige Beloften ↑ hoofdstukken

Die ons ook bekwaam maakt om dienaren te zijn van een nieuw verbond, niet der letter maar des Geestes. Met deze formulering verwijst de apostel Paulus direct naar een heel bekende passage in het Oude Testament, naar de profeet Jeremia. In Jeremia 31 vers 31 – makkelijk te onthouden – en verder profeteert Jeremia dat God een nieuw verbond zou gaan sluiten met het huis van Israël en met het huis van Juda. Hij zegt dan bij monde van God Zelf: "Niet zoals het verbond dat Ik met hen gesloten heb." Hij spreekt niet over een verbond zoals dat ooit gesloten werd bij de berg Sinaï, want dat verbond werd al verbroken. Dat bestond namelijk uit eisen, louter eisen. Dat oude verbond was een heel pakket aan eisen die de mens moest vervullen.

Ik vind dat altijd heel tekenend en ik heb dat ook in de dia aangegeven: voordat Mozes van de berg was afgedaald, waren die stenen tafelen – en daarmee dat verbond – feitelijk al verbroken. Voordat hij kon bekendmaken wat daar met de vinger Gods op die stenen tafelen geschreven was, lagen die stenen al in gruzelementen. Het verbond bestond uit eisen en de mens, meer specifiek het volk Israël, bleek niet capabel of bekwaam te zijn om dat te doen. Het oude verbond bestond inderdaad uit plichten die de mens zou vervullen, maar ze bleken daartoe simpelweg niet in staat. En dan gaat het er niet eens om of ze helemaal niet daartoe in staat waren of slechts een beetje; ze voldeden simpelweg niet aan de standaard. Ze kwamen hoe dan ook tekort, en of dat nu veel of weinig is, is slechts gradueel. Ze kwamen tekort, en dat is het grote probleem. Het oude verbond was een bediening van veroordeling.

Nu loop ik even vooruit op wat Paulus nog gaat zeggen, maar laat ik eerst dat contrast nog tekenen. Hij zegt: "Ik ben een dienaar van een nieuw verbond, niet van de letter maar van de Geest." Je moet weten dat dit verbond met hetzelfde volk wordt gesloten als waarmee het oude verbond gesloten werd. Dat is logisch: als er sprake is van een oud en een nieuw verbond, betreft dat hetzelfde volk, zoals ook uitdrukkelijk in Jeremia 31 staat. Maar wat Paulus zegt, is dat de geest van dat nieuwe verbond nu ook al operationeel en werkzaam is. Die geest werk ik nu al uit en het principe van dat nieuwe verbond is nu net zo goed van toepassing, ook al wordt het nieuwe verbond in de toekomst pas letterlijk gesloten met het volk waarmee het oude verbond gesloten werd. Hij zegt: "Wij zijn al dienaren van een nieuw verbond, niet der letter maar des Geestes."

Dat nieuwe verbond – en dat is zo prachtig als je dat louter in Jeremia 31 leest – bestaat niet uit eisen, maar puur uit beloften. Lees het gedeelte maar na. Zeven keer lees je – wat een mooi getal in dit verband – dat God zegt: "Ik zal." "Ik zal een nieuw verbond sluiten", "Ik zal mijn wetten in hun hart schrijven", "Ik zal hun ongerechtigheden niet meer gedenken"... Zeven keer geeft God Zijn belofte. Het karakteristieke van dat nieuwe verbond is dat er niets van de mens wordt verwacht. Dat verbond kan dus per definitie niet stuk gaan, want alle plichten zijn eenzijdig. God is degene die belooft en God is degene die dus ook schuldig is dat te vervullen – belofte maakt immers schuld. Hij is degene die garant staat voor de vervulling. Kijk, dat is evangelie! En Paulus zegt dat het principe en de geest van dat nieuwe verbond vandaag ook werkzaam zijn; daar zijn wij dienaren van.

In al die woorden die hij spreekt en optekent, proef je ook de polemiek. Hij verdedigt zich en moet aanvallen pareren. Dat doet hij in deze brief heel sterk. In 2 Korinthe 3 valt het nog wel mee, maar later komt het nog veel duidelijker uit de verf. Het gaat echter om het contrast: oude verbond tegenover nieuwe verbond. Deze worden tegenover elkaar geplaatst: niet der letter, maar des Geestes. Dat wil zeggen: het verbond van de letter tegenover het verbond van de Geest. Want er staat: "De letter doodt, maar de Geest maakt levend."

Dit is een frase die vaak wordt aangehaald en volkomen misplaatst wordt geciteerd. Wat men er nogal eens mee bedoelt te zeggen is: "Nou, Bijbelstudie is niet mijn cup of tea, want er staat toch ergens in de Bijbel dat de letter doodt en de Geest levend maakt?" Het is een manier om je in het algemeen van de Bijbel te ontdoen: "Het is de letter, dus daar krijg je dat van." Als je geen Bijbelstudie doet, ga je zulke domme dingen zeggen, want dit gaat werkelijk nergens over. Het is zo uit het verband gerukt. Die 'letter' gaat helemaal niet over het Woord van God. Integendeel, het Woord is juist leven. Ik moet denken aan wat de Heer Jezus zei in Johannes 6: "Mijn woorden zijn geest en leven." De Geest staat niet tegenover het Woord. Integendeel, het Woord is het transportmiddel van de Geest. De Geest bedient Zich van het Woord. Hoe anders? De Geest laat Zich namelijk horen. De Geest kun je niet zien – dat is karakteristiek voor geest – maar je kunt het wel horen. Denk aan het gesprek dat Jezus voerde met Nicodemus: "Jij hoort zijn geluid." Je kunt de effecten ervan zien, maar de Geest zelf zie je niet.

Hier staat 'geest' dus niet tegenover 'woord', maar tegenover 'letter'. Waar doelt hij dan op bij die letter? Eigenlijk heb ik het al gezegd, maar als je het helemaal duidelijk wilt hebben, moet je gewoon even doorlezen. Zo moeilijk is Bijbelstudie nou ook weer niet; het is geweldig om zulke antwoorden meteen in het gedeelte zelf te zien. "De letter doodt, maar de Geest maakt levend", en dan vervolgt Paulus in vers 7...

▶ 14:38 De Bediening van de Dood Versus de Levendmakende Geest ↑ hoofdstukken

Indien nu de bediening van de dood. Wat bedoelt hij daarmee? Hij zegt het er gewoon bij: met letters op stenen gegrift. Hierover heeft hij het. Over die letters; hij heeft het niet over de Schrift in het algemeen, maar hij heeft het over die letters die met de vinger van God — zo lezen we in Exodus — opgetekend waren in die stenen tafelen. Dat zijn die letters, dat is die letter die doodt, en hij noemde dat dan ook de bediening van de dood. Het was trouwens op diezelfde dag, bij diezelfde gelegenheid toen Mozes van de berg afdaalde, dat er drieduizend mensen gedood werden. Dat werd dus meteen gedemonstreerd.

Het is overigens heel opmerkelijk, want in Handelingen 2, als de Geest komt, vind je weer datzelfde getal van drieduizend. Maar zij ontvangen juist de Geest en zij krijgen leven. Letter versus Geest. Trouwens, dat was ook met Pinksteren. Maar goed, dat even terzijde.

Dus als Paulus het heeft over de letter, dan heeft hij het over die bediening van die stenen tafelen waarmee Mozes de berg afdaalde, als embleem ook van dat oude verbond. Want daarover heeft Paulus het: "Indien nu de bediening des doods, met letters op stenen gegrift, gepaard ging met zulk een heerlijkheid, dat de kinderen Israëls de blik niet op het aangezicht van Mozes konden vestigen om de heerlijkheid van zijn aangezicht, die toch verdwijnen moest..."

Hij gaat verder, maar ik moet hier nu even pauzeren. Waarover heeft de apostel het hier? Wat Paulus zegt, is de bediening van de wet, van de stenen tafelen, dat oude verbond. Hij geeft het een aantal predikaten die niet erg complimenteus zijn, want hij noemt het een bediening des doods en ook nog een bediening van veroordeling — daarover straks meer. Maar niettemin spreekt Paulus er met het grootste respect en eerbied over. Want hij zegt: die bediening van de dood, die bediening van die stenen tafelen waar de letters op gegraveerd waren, was niettemin een bediening van een enorme heerlijkheid. Ze ging gepaard met zulk een heerlijkheid dat de kinderen Israëls de blik niet op het aangezicht van Mozes konden vestigen.

Als je dat namelijk leest in Exodus 34, dan staat daar dat als Mozes de woorden heeft gesproken... nee, het staat er nog anders. Dat is heel opmerkelijk, want mensen lezen dat meestal verkeerd. Men denkt dan dat Israël naar Mozes keek en dat zij de lichtglans die van zijn gezicht straalde niet konden verdragen. Maar dat is niet de gedachte. Want wat staat er? Als Mozes die woorden had voorgelezen bij een latere gelegenheid, dan staat er dat hij zijn aangezicht bedekte met een doek. Hij bedekte zijn aangezicht met een doek, zodat de Israëlieten die hem zagen stralen, die heerlijkheid niet zouden zien verdwijnen.

Nadat Mozes die woorden had uitgesproken, verdween die heerlijkheid, die lichtglans, namelijk weer van zijn aangezicht. Hij deed een doek voor zijn gezicht opdat zij hun blik niet zouden vestigen op die lichtglans die weer van zijn gezicht zou verdwijnen. Paulus legt het zo uit: hij zegt dat de kinderen Israëls hun blik niet zouden vestigen op een lichtglans, op een heerlijkheid die toch verdwijnen moest. Hij zegt: dat is nou typerend voor dat oude verbond; daarop zou je je blik niet gevestigd houden. Die bedekking had daar dus mee te maken. Die bedekking was niet vanwege de lichtglans die zij zelf niet konden verdragen, maar omdat die lichtglans weer verdween en ze niet mochten zien dat die heerlijkheid weer langzaam van zijn aangezicht wegstierf. Daarom deed hij die bedekking op zijn aangezicht. Later in hoofdstuk 3 licht Paulus dat nog even toe, maar daar komen we nu niet meer aan toe, dus dan zeg ik het er nu maar eventjes bij.

Dat was een heerlijkheid die dus verdween. Laten we het betoog vasthouden: als dat oude verbond, als Mozes en die stenen tafelen en alles wat daarmee verband hield, weliswaar een bediening van de dood was en veroordeling bracht, dan was het niettemin een bediening van heerlijkheid. Nu zegt Paulus: "Hoe zal niet nog meer de bediening des Geestes in heerlijkheid zijn?" Als dat oude verbond al zo heerlijk was en zo'n lichtglans had, letterlijk, maar ook in allerlei andere opzichten een heerlijk woord was... en toch, zegt Paulus, als je het tegenover elkaar plaatst en het contrast ziet tussen oud en nieuw, dan zie je hoe het één schril afsteekt tegen het ander. Hoeveel te meer zal de bediening van de Geest in heerlijkheid zijn?

Dan krijg je dus deze tegenstelling. Je hebt aan de ene kant de bediening van de dood, dat is met letters op stenen gegrift, het oude verbond. Aan de andere kant heb je de bediening van de Geest die levend maakt. Geest is namelijk altijd leven. Als je de Geest ontvangt, ontvang je leven. Net zo goed als wanneer je de geest geeft, je sterft. Geest is min of meer synoniem met leven. Hij zet de bediening van de dood tegenover de bediening van de Geest, namelijk de levendmakende Geest. Die plaatst hij tegenover elkaar.

Het ene is dat stenen tijdperk, zo noem ik het even; het tijdperk waarin de dood heerste, de veroordeling. De bediening van de Geest heeft te maken met de levendmakende Geest. Ik heb met opzet dat plaatje erbij geplaatst: het mooiste embleem dat ik daarbij kan bedenken is die weggewentelde steen. Ook weer die steen. Die steen staat eigenlijk voor de dood, voor het graf, maar die is juist sinds die derde dag weggewenteld. Inderdaad: het stenen tijdperk voorbij. Zo plaatst Paulus die twee tegenover elkaar: de bediening van de letter versus de bediening van de Geest; de bediening van de dood versus de bediening van Leven. Met allemaal hoofdletters, want dat is het: Leven dat de dood achter zich heeft en dus blijvend is. Als je de dood achter je hebt, blijft er slechts leven over. Ik lees verder.

▶ 22:32 Geen Veroordeling, maar Rechtvaardiging van Leven ↑ hoofdstukken

Want indien de bediening die veroordeling brengt heerlijkheid was... Kijk, heb je nog een predicaat erbij? We hadden het al over de bediening van de dood, maar nu noemt Paulus het ook de bediening die veroordeling brengt. Of letterlijk staat er gewoon: de bediening die veroordeelt. Die twee hebben alles met elkaar te maken. Die bediening is met recht killing; het is veroordeeld, veroordelend.

Ik heb er een plaatje bij geplaatst van een geschiedenis die we allemaal wel kennen uit het evangelie van Johannes, uit Johannes 8. Dat vind ik eigenlijk heel mooi bijpassen in dit verband. Want wat vind je daar? De geschiedenis van die vrouw die overspel had gepleegd en op heterdaad was betrapt. Het is heel vreemd dat alleen die vrouw dan in het midden gebracht wordt; in mijn beleving zijn er toch altijd twee nodig om zo’n daad te plegen. Maar goed, alleen die vrouw werd in hun midden gebracht en veroordeeld. En dan zijn het ook inderdaad de leidslieden van het volk, de representanten zeg maar van het oude verbond, die zeggen: "Ja, volgens de wet van Mozes moet zij gestenigd worden. Wat dacht u daarvan?" Ook hier weer: veroordeling, dood en de stenen. Zij moet gestenigd worden.

Jezus pareert hun vraag eigenlijk niet. Wat Hij doet, is bukken en met Zijn vinger op de vloer van de tempel schrijven. Dat heeft natuurlijk altijd enorm de aandacht getrokken: want wat zou Jezus nou hebben geschreven? Je kunt je fantasie natuurlijk eindeloos de loop laten gaan, want het staat er namelijk niet bij. Alles wat je invult kan, want je kunt het niet weerleggen. Maar ik denk dat het juist gaat om het gebaar zelf. Het gebaar is zoveelzeggend. Wat Hij doet, is met Zijn vinger in het steen schrijven. Ik heb de uitdrukking vanmorgen al een paar keer gebezigd, maar het herinnert gewoon aan de wetgeving. Toen God de stenen tafelen gaf, staat er dat deze met Zijn vinger in steen gegraveerd waren.

Wanneer Jezus vervolgens weer opstaat nadat Hij de vraag krijgt dat die vrouw gestenigd zou moeten worden, zegt Hij de beroemde woorden: "Wie zonder zonde is, die werpe de eerste steen." Dan duurt het even en van de oudste tot de jongste druipen ze allemaal af. Dan gaat Hij trouwens weer in het steen schrijven; Hij schrijft opnieuw. Ik geloof dat die tweede keer een beeld is van het nieuwe verbond. Mozes kreeg trouwens ook een tweede set tafels, maar die werden niet verbroken. Die werden in de ark gebracht, in het binnenste; daar was het veilig. Ik zeg nu even een heleboel in een paar zinnen en ga dat nu niet verder toelichten, maar ik bedoel dit te zeggen: laten we het even simpel houden. Die vrouw staat daar dus nog steeds met de aanklacht, en Jezus moest een uitspraak doen.

Weet je wat Jezus zegt? Dat is eigenlijk al een vooruitloper op die bediening van de Geest waar Paulus het over heeft. Hij zegt: "Ook ik veroordeel je niet. Ga heen, zondig niet meer." Let op de volgorde! Hij zegt niet: "Ga heen, zondig niet meer en dan veroordeel ik je niet." Kijk, zo was dat in het stenen tijdperk: dan was er geen veroordeling als je niet meer zondigde. Nee, Jezus begint met: "Ik veroordeel je niet." Geen veroordeling. Dat is de basis en het uitgangspunt van een leven dat zin heeft, dat wil zeggen: zonder zonde, met een doel. Dan zondig je niet meer omdat er geen veroordeling is; je bent vrijgesproken.

De grootste ellende is inderdaad altijd die sfeer van veroordeling. Dat geldt voor jezelf, maar het geldt net zo goed naar anderen toe. In het stenen tijdperk is het allemaal oordeel en veroordeling wat de klok slaat, terwijl de bediening van de Geest nu juist over vrijspraak gaat. Ik lees even verder, want nu ben ik weer terug in 2 Korinthe: "Want indien de bediening die veroordeling brengt heerlijkheid was, hoeveel meer is de bediening die rechtvaardigheid brengt overvloedig in heerlijkheid."

Nu heeft de apostel Paulus het over wat karakteristiek is voor dat nieuwe verbond. Voor de waarheid, nu het stenen tijdperk voorbij is, het tijdperk van de stenen tafelen. Nu is daar de bediening van de Geest, van het evangelie, van werkelijk een blijde boodschap, van vrijspraak. Ja, ik bedoel dat gewoon letterlijk zoals ik het nu zeg. Nergens heb ik die woorden mooier gevonden dan waar Paulus dat verklaart en toelicht in de Romeinenbrief, in Romeinen 5 vers 18. Zo onbekend... nou ja, in dit gezelschap niet. Maar ik denk wel eens: realiseren we ons werkelijk wat voor rijkdom we kennen in het evangelie? Voor je het weet zit je gewoon weer in het stenen tijdperk, als u begrijpt wat ik bedoel.

Je kunt natuurlijk wel mooi zeggen dat het evangelie is, en dat roepen we allemaal — of ik bedoel de hele christenheid — maar het gaat erom: wat werkt dat uit in de praktijk? Is het ook werkelijk dat wat je uitdraagt en wat je gelooft, en waar je daarom ook uit leeft? Of is het alleen maar een mooi uithangbordje, een tekst aan de muur, een mooie wantekst? Nee, het gaat erom: is dat werkelijk de boodschap, de waarheid?

Paulus zegt in Romeinen 5: "Derhalve, gelijk het door één daad van overtreding voor alle mensen tot veroordeling gekomen is..." Uiteraard doelt hij hier op Adam. Alle mensen zijn nu zondaren, gewoon omdat ze afstammelingen zijn van Adam. Ze zijn veroordeeld om zondaar te zijn. Ze zijn ook veroordeeld tot de dood; we zijn allemaal veroordeeld om te sterven door één daad, ooit, duizenden jaren geleden daar in Mesopotamië, in de Hof van Eden. Eén daad van overtreding voor alle mensen tot veroordeling. "Zo komt het ook door één daad..." — de dood en opstanding van Christus, eigenlijk moet ik zeggen Zijn kruisdood — "zo komt het ook door één daad van gerechtigheid voor alle mensen tot rechtvaardiging van leven."

Hier zie je trouwens de tegenstelling ook heel mooi: aan de ene kant veroordeling, en aan de andere kant rechtvaardiging en leven. Want die twee hebben alles met elkaar te maken, zoals veroordeling alles met dood te maken heeft. In dat tijdperk vanaf Adam is later in de dagen van Mozes — inmiddels duizenden jaren later — de wet er nog bijgekomen. Een heleboel mensen hebben dan het idee dat die wet erbij was gekomen opdat de mens beter zou worden. Nou, zegt Paulus, dat kun je wel vergeten. U moet even verder lezen in Romeinen 5. Daar zegt hij dat die wet er pas in de dagen van Mozes bij is gekomen voor één volk, opdat de overtreding zou toenemen.

Dus het hele idee dat die wet, het oude verbond, erbij gekomen was om de mens beter te maken, is niet waar. De overtreding zou toenemen. En als de overtreding toenam, als de zonde toenam, dan zou de genade des te overvloediger worden. God wil het contrast, that's why. Hij geeft die wet in de hele context van veroordeling en van dood. Welnu, toen de volheid destijds gekomen was, toen kwam daar Christus. En nu hebben wij weet van die weggewentelde steen en daarmee ook van rechtvaardiging. Niet alleen voor ons, wij die nu al mogen geloven — ik ga er gemakshalve even van uit dat u hier allemaal van harte "amen" op zegt, anders is het inderdaad theorie — maar hoe dan ook: ook als je niet gelooft, blijft de boodschap hier gelijk. Ook als je niet gelooft, blijft dit de waarheid: doordat er Ooit Eén stierf, één daad van gerechtigheid, en doordat die Mens vervolgens op de derde dag verrees uit het graf. De steen werd weggewenteld.

Nu is er geen veroordeling meer. Er is rechtvaardiging. En als God rechtvaardigt, wie is er dan die veroordeelt? Kijk, dat zijn nou de marges. Dat is de sfeer waarin wij mogen leven.

En op het moment dat daar weer veroordeling is, ook weer die eisen, dan leef je gewoon weer in het stenen tijdperk. En dan is dat evangelie gewoon weer theorie geworden.

Ik lees nu even verder, want ik wilde dat laatste vers van 2 Korinthe 3 er nog even bij betrekken. Ik heb de tijd nog even, niet veel, maar goed. Ik sla dus omwille van de tijd een heel aantal verzen over, helaas. Maar dan komen we in vers 17.

▶ 32:56 Transformatie Door Reflectie van Zijn Heerlijkheid ↑ hoofdstukken

En daar zegt Paulus: "De Here nu is de Geest." En wat bedoelt hij daarmee? Nou, die levendmakende Geest, dat is de Here zelf. Eerder had hij al in 1 Korinthe 15:45 geschreven: "De eerste mens, Adam, werd een levende ziel." Dat staat al in Genesis 2. Maar de laatste Adam is een levendmakende Geest. Die levendmakende Geest is niemand minder dan een persoon, dat wil zeggen Christus Jezus, de Here, degene die opgestaan is uit de dood. Die heel de mensheid insluit — vandaar ook de laatste Adam — en die rechtvaardiging garandeert voor elk mensenkind. Dat is het machtige evangelie. Geen veroordeling. Die steen is weggewendeld. De Here nu is de Geest en waar de Geest is, daar is vrijheid. Ik bedoel vrijheid, mensen. Zo mogen wij leven in die vrijheid die Hij heeft bewerkt.

En dan moet je eens opletten wat hij in het laatste vers van dit hoofdstuk zegt. Hij zegt: "Wij allen die met een aangezicht waarop geen bedekking meer is..." Even een korte toelichting. Kijk, ik zei al van Mozes: Mozes moest een bedekking op zijn aangezicht doen. Waarom? Nou, die lichtglans ging er weer vanaf. Dat was van voorbijgaande aard. Dat was ook de bedoeling en daarom moest Mozes' aangezicht bedekt worden, zodat zij hun blik niet zouden vestigen op die voorbijgaande heerlijkheid. Nou, zegt Paulus, dat is nogal simpel, want wij hebben te maken met een heerlijkheid van het nieuwe verbond, van de Geest. Dat wat niet voorbijgaat, van rechtvaardiging, van leven — met allemaal hoofdletters omdat er geen dood meer is. De steen is weggewendeld; dat is leven, dat is rechtvaardiging. Nou, dan hebben wij geen bedekking meer op het aangezicht nodig als wij die heerlijkheid weerspiegelen.

Zo mooi staat daar: "Wij allen die met een aangezicht waarop geen bedekking meer is, de heerlijkheid des Heren weerspiegelen..." Ik lees even verder: "...veranderen". Nou, dat heb ik doorgekrast, want ik vind dat veel te zwak. Er staat in het Grieks het woordje metamorfose. Dat is het: een complete gedaanteverwisseling. En bovendien staat dat in een passieve vorm. Er staat niet "veranderen", nee: worden veranderd of worden getransformeerd. Een metamorfose ondergaan. Dat is geen prestatie. Als een rups een vlinder wordt, is dat geen prestatie, dat ondergaat hij gewoon. Dus met deze transformatie waar Paulus het over heeft, is het eveneens zo. Er is geen prestatie. Weet u wat het is? In de praktijk is het reflectie. En ik gebruik expres die woorden omdat Paulus die woorden ook gebruikt. Hij zegt: "Wij allen die met een aangezicht waarop geen bedekking meer is, de heerlijkheid des Heren weerspiegelen." Dus op het moment dat je gericht bent op die heerlijkheid en daar aandacht aan geeft... In welke heerlijkheid? Nou, die heerlijkheid waar ik het over heb: de heerlijkheid van een nieuw verbond, de heerlijkheid van de Geest, van rechtvaardiging, van leven. Als je daar je aandacht aan geeft en die heerlijkheid ziet, weet je wat er gaat gebeuren?

Mensen geloven het niet. Mensen denken altijd maar dat je moet presteren. Maar uitstraling en gaan stralen is geen prestatie. Ik kan wel zeggen: "Je moet blij worden", maar dat werkt niet zo. Je wordt altijd ergens blij van. Trouwens, onze gemoedsinstelling is altijd reflectie. Je bent blij omdat je bijvoorbeeld aan de vakantie denkt, aan de blauwe hemel en het strand. Terwijl ik het zeg, zie ik mensen weer vrolijk worden. Waarom? Je gemoedsinstelling en je emoties zijn niks anders dan een reflectie van dat waar je aandacht aan geeft. Net zo goed als wanneer ik nu weer... nee, dat laat ik me niet doen. Ik zou natuurlijk nu ook even uw aandacht kunnen vragen voor de stapels werk die morgen weer op u liggen te wachten. Daar word je niet blij van. Je wordt altijd ergens blij van.

Wat Paulus hier zegt is dat wij te maken hebben met een heerlijkheid die onvergankelijk is. Die overvloedig is voor heel het mensdom, voor de godganse schepping — en dat zeg ik niet als een vloek, ik bedoel dat alles erbij betrokken is. Alles is inbegrepen in de heerlijkheid die Hij aan het licht heeft gebracht. Sta erop! Leef niet in het stenen tijdperk van veroordeling, maar leef in die vrijheid. En weet u wat het is? Hij gaat ons transformeren en veranderen. Dat is geen prestatie, dat is reflectie. Geef daar je aandacht aan. En dan staat er ook bij: "Wij allen die die heerlijkheid weerspiegelen, reflecteren, die worden naar hetzelfde beeld getransformeerd." Prijs God dat dat de waarheid is. Het oude verbond is eisen, eisen, en dat is mislukking en daarmee krijg je veroordeling. Eerst ten opzichte van jezelf en dan ook naar anderen. Maar dat heeft allemaal te maken met het verleden. Trouwens, dit tijdperk is verleden tijd; gisteren. Als ik zeg "gisteren", dan zeg ik eigenlijk ook "gist". Dat heeft nog meer te maken met zuurdesem, iets van de vorige dag wat bedorven is. Inderdaad. Maar we hebben het nu over leven dat onvergankelijk is. Wel, daar geven we onze aandacht aan en dat mogen we weerspiegelen. Kijk ernaar en je wordt naar hetzelfde beeld veranderd. Je gaat stralen als door de Here die Geest is. Hoe staat het er? "Wij worden getransformeerd naar hetzelfde beeld van heerlijkheid tot heerlijkheid." Dat wil zeggen: van de heerlijkheid die voorbijging, het oude verbond, naar de heerlijkheid die niet voorbijgaat, als door de Here die Geest is. Dat wil zeggen de levendmakende Geest, de laatste Adam. En ik stel voor dat we daarover gaan zingen.