▶ 00:00 Introductie: de "rolling Stones" en de Weggewentelde Steen ↑ hoofdstukken

Een hele goedemorgen allemaal, vrienden. Goed u hier weer te mogen treffen. Het heerlijke als ik in Nieuw Buinen mag spreken is dat ik me zo enorm goed mentaal en geestelijk kan prepareren. Er is geen plaats waar ik een spreekbeurt mag vervullen waarin ik zozeer in de gelegenheid daartoe ben als wanneer ik hier spreek. En de kritische luisteraar die denkt: nou, ik hoop dat ik dat ook mag merken. Nou, dat is aan u ter beoordeling natuurlijk.

Ik vraag vanmorgen eens uw aandacht voor dit thema wat u hier ziet geprojecteerd: Rolling Stones. En ik kan me niet voorstellen dat er iemand van u nu denkt dat ik het vanmorgen ga hebben over de bekendste rockgroep aller tijden. Nee, daar ga ik het niet over hebben, hoewel ik moet toegeven dat de titel van deze toespraak wel een woordspeling daarop is. Dat klopt. Maar ver voordat rock-'n-roll werd uitgevonden en ver voordat de Rolling Stones in de luiers lagen, stond er al deze tekst in de Bijbel. Dat is bijvoorbeeld in Marcus 15, waar staat dat Jozef van Arimathea linnen kocht en Hem legde in een graftombe die in een rots uitgehouwen was. En hij wentelde een steen voor de ingang van het graf.

Toen ik dat een keer las in een Engelse vertaling, de Concordant Version, stond er: "out of a rock and he rolls a stone". Dus: rock, roll, stones. Ja, dat heeft veel oudere papieren dan je in eerste instantie zou denken als je het over Rolling Stones en rock hebt. Ik wil u vanmorgen uiteraard bepalen bij de bekendste "rolling stone": de weggewentelde steen. Vorige week is daar in het bijzonder bij stilgestaan, maar wat mij betreft kunnen we dat elke dag doen. Want er is geen revolutionairder feit in heel de wereldgeschiedenis te vinden dan juist wat plaatsvond op die dag dat de steen werd weggewenteld. Dat was met recht een omwenteling, een revolutie.

Laten we eens bij dat grote feit stilstaan. En dan wil ik u ook bepalen bij nog andere "rolling stones" in de Bijbel. Want nu hebben we het in de eerste plaats over het Nieuwe Testament natuurlijk, waar trouwens verschillende keren sprake is van weggewentelde stenen. Ook in de geschiedenis van de opwekking van Lazarus lees je immers dat een steen moest worden afgewenteld of weggewenteld. Maar ik neem u straks ook mee naar het Oude Testament, zelfs naar het boek Genesis.

Voordat ik dat ga doen, wil ik u er nog even op wijzen dat er in Marcus 15 weliswaar sprake is van een steen, maar als je elders leest, zoals in hoofdstuk 27 van het Matteüs-evangelie, dan staat er zelfs bij dat het een grote steen was. En in Marcus 16 staat zelfs dat de steen "zeer groot" was. Dat maakt het feit van de wenteling alleen nog maar grootser. Ja, met recht. En daar was trouwens nog een reden voor, maar daar wil ik het zo nog even over hebben terwijl we die geschiedenis lezen in verband met die steen.

▶ 04:18 Het Verzekerde Graf en de Ware Chronologie van de Sabbatten ↑ hoofdstukken

Dan neem ik u mee naar Matteüs 27. Ik had natuurlijk ook uit Marcus, Lucas of Johannes kunnen citeren, want in al die evangeliën gaat het natuurlijk om dat grote feit. Maar met name in het Matteüs-evangelie worden nog wat meer details daarover vermeld, dus vandaar deze keuze. En dan staat er: de volgende dag, dat is na de Voorbereiding. De Voorbereiding, dat is de dag dat het paasga geslacht wordt, de 14e Nisan. Ik zal u straks nog eventjes wijzen op de kalender.

De volgende dag, na de Voorbereiding dus, werden de hogepriesters en de Farizeeën verzameld bij Pilatus. Eigenlijk praat je hier over godsdienstige autoriteiten van het hoogste soort: hogepriesters. Een eigenaardig fenomeen, maar ook de Farizeeën waren erbij. En dan Pilatus, die het hoogste politieke gezag had daar in het Joodse land en in Jeruzalem. Houd dat even vast, want ik kom daar straks nog over te spreken als we het hebben over overheden en autoriteiten.

Afijn, die hogepriesters en die Farizeeën worden een dag later verzameld bij Pilatus en zij zeiden: "Heer, wij worden eraan herinnerd dat die verleider" — want zo spreken ze over Jezus — "dat die verleider zei bij zijn leven: na drie dagen word ik opgewekt. Beveel dan" — zo is hun voorstel — "beveel dan het graf te verzekeren tot de derde dag, opdat niet zijn leerlingen hem ’s nachts zullen stelen en tegen het volk zouden zeggen: hij werd opgewekt van de doden. De laatste dwaling zou erger zijn dan de eerste."

En Pilatus zei met nadruk tot hen: "Jullie hebben een wachtpost, ga heen, verzeker het naar jullie beste weten." Dus hij stemt in met het voorstel en hij geeft precies dat wat zij vragen. En zij nu gingen heen en verzekerden het graf, de steen verzegelend met de wachtpost. En dan: "In de avond nu van de sabbatten." Ja, ik lees dat er even bij; in de gangbare vertalingen wordt vers 1 meestal bij het volgende hoofdstuk geplakt, maar ik kom daar zo nog even op terug.

Eerst nog even dit. Ze gingen heen, ze verzekerden het graf met de wachtpost, maar bovendien gebeurt er dan nog iets: de steen die al zeer groot was, wordt verzegeld. Dat betekent dat hij een Romeins zegel ontving. Feitelijk gaf de Caesar, de keizer, daarmee aan dat dit vaststond. Het was op straffe van de dood dat dat zegel verbroken zou worden. De hoogste autoriteit, het hoogste gezag in Rome, de keizer zelf, gaf daarmee feitelijk aan: deze steen blijft hier.

Ik kom daar straks nog eventjes op terug, maar eerst wil ik wijzen op hoe het gegaan is, want het wemelt van de sabbatten in de beschrijving. Dat lijkt wat verwarrend en ik geef direct toe dat over wat ik nu naar voren breng ook wel wat andere visies bestaan. Trouwens, wat ik vertel is ook niet echt direct gangbaar en ik heb helemaal niet de intentie om mijn nek uit te steken om dat nu even helemaal uit de doeken te doen. Ik vertel u gewoon hoe ik dat versta.

Het was op de 14e Nisan dat de Heer stierf. Inderdaad, ik geloof dat dat op een donderdag was. Nogmaals, we gaan er niet over strijden, maar ik wil u vertellen hoe dat zin geeft aan het verhaal. Het punt is namelijk dat er twee sabbatten achter elkaar vielen. Vandaar ook dat je leest: "In de avond van de sabbatten." De 14e Nisan was de dag van de Voorbereiding, de dag dat het paasga geslacht werd. Je leest die datum al in Leviticus 23. Ons paasga is geslacht op de dag dat het paasga geslacht zou moeten worden, namelijk op de 14e.

De dag daarop is een jaarlijkse sabbat, want dat was namelijk het begin van het feest van de Ongezuurde Broden. Er staat ook bij dat dit een dag was waarop geen slaafse arbeid verricht mocht worden. In de praktijk was dat dus echt een sabbat. Maar het was geen wekelijkse sabbat; afhankelijk van de weekdag waarop hij viel, was het een sabbat. In dit geval viel de 15e Nisan op een vrijdag. Dat was dus een hoogtijdag, een sabbat. En de dag daarop had je de gewone sabbat, de wekelijkse sabbat, wat wij de zaterdag noemen. Dat was dan de 16e Nisan.

Wat we lezen is dat de volgende dag na het sterven van de Heer de overpriesters en de Farizeeën bij Pilatus komen en dat er vervolgens een wacht wordt geregeld. Dat vond plaats in de avond van de sabbatten, dat wil zeggen: tussen deze twee sabbatten in. Toen werd het graf verzegeld. Als we dan nog even verder lezen, staat er: "In het aanbreken van één van de sabbatten..." Ja, in de gebruikelijke vertalingen staat "de eerste dag van de week", maar dat staat er echt niet. Er staat echt de eerste dag van de sabbatten. Weer een meervoudsvorm: nog meer sabbatten.

Kijk, dan ga ik u nog wat vertellen. Dit was de jaarlijkse sabbat en dit de wekelijkse sabbat, maar de dag na deze sabbat was er weer een hoogtijdag. Je leest dat in Leviticus 23. Daags na de sabbat in deze week begon namelijk een telling: de zogenaamde Omer-telling. Men moest vijftig dagen gaan tellen, zeven volle sabbatten. Ik ga dat nu niet nalezen, want dat zou veel te veel tijd in beslag nemen en afleiden van het onderwerp. Ik wil alleen een beetje zicht geven op de data die zo plaatsvonden.

Die 14e Nisan was een hele bijzondere dag omdat het paasga geslacht werd. Vervolgens volgden er twee sabbatten. Maar de dag na de sabbat was er weer een hoogtijdag: de dag van de Eerstelingschoof. Toen begon de Omer-telling en ook de sabbattentelling. Men moest vanaf die dag zeven sabbatten gaan tellen. Het was dus de eerste dag van de sabbattentelling, een reeks van sabbatten die men moest gaan tellen. Dat was deze dag: de eerste dag van de sabbatten. Het staat er dus niet als "de eerste dag van de week". Naar mijn overtuiging was het wel een eerste dag van de week, gewoon een zondag, maar het is veel meer.

De eerste dag van de sabbatten wil zeggen dat het de eerste dag van de Omer-telling is. Het is de dag van de Eerstelingschoof. Dat wil zeggen dat de eerstelingschoof van de gersteoogst door de hogepriester werd bewogen en aan Yahweh werd aangeboden. De eersteling van de oogst. Als de dag waarop het paasga geslacht werd al bijzonder was, dan was de dag na de sabbat — in dit geval de 17e Nisan — weer zo'n markante dag. Want het was namelijk precies de dag van de Eerstelingschoof.

Op welke dag zou God nou hebben bepaald dat Zijn Zoon uit de doden zou opstaan als eersteling? Als eerstgeborene uit de doden, anders dan op deze dag die Hij al pakweg 1500 jaar eerder had gefixeerd? Het is toch bijzonder dat God het zo heeft vastgesteld: die dag wordt het lam geslacht en die dag zal de eersteling uit de doden worden opgewekt. Dat was dus een hele bijzondere dag. Als u in het Nieuwe Testament leest over de "eerste dag van de week", dan is dat niet zomaar een eerste dag van de week. Het is de eerste dag van een reeks van sabbatten. Zeg maar de eerste dag na Pasen, wanneer men ging tellen tot aan Pinksteren toe. Pinksteren is dan de vijftigste dag. Ik hoop dat u er nog bent, want het is misschien een beetje ingewikkeld allemaal.

▶ 14:11 Een Goddelijke Revolutie: de Overheden en Autoriteiten te Kijk Gezet ↑ hoofdstukken

Want dan lees je in het aanbreken van één dag van die sabbatten... Dus op die dag van de eerstelingsvrucht gingen Maria de Magdaleense en de andere Maria naar het graf. Zoals er verschillende sabbatten waren die je niet door elkaar moet halen, zo waren er ook verschillende Maria's die je door elkaar kunt halen. Beide Maria's gingen vroeg in de ochtend om het graf te aanschouwen. En neem waar, zo staat er: en zie, er kwam een grote aardbeving. Want een boodschapper van de Heer daalde af uit de hemel, kwam nader, wentelde de steen weg en zette zich daarop.

Normaal gesproken vindt een aardbeving plaats door allerlei gerommel vanuit de aarde, maar in dit geval was het een aardbeving die veroorzaakt werd doordat er iemand uit de hemel kwam. De beving kwam dus niet vanuit de aarde, vanaf beneden, maar was het gevolg van het feit dat er vanuit de hemel iemand naar beneden kwam met een boodschap. Nu wordt er in dit verband tekstueel eigenlijk geen gesproken boodschap weergegeven, maar als u het mij vraagt, was het een non-formale boodschap. Dat wil zeggen: de boodschap zat in wat hij dééd. Hij wentelde de steen weg en hij ging erop zitten. Zo, die zit!

Wat is de boodschap? Nou, dit: hij wentelt de steen weg en gaat er vervolgens op zitten. Dit is natuurlijk een veelzeggende gebeurtenis, want hier gaat een krachtige sprake van uit. Dit is een boodschap. Want wat er gebeurde, was dat die zeer grote steen — die bovendien verzegeld was — werd weggewenteld. We hebben gelezen over een Romeinse wacht, en ik heb begrepen dat die in ieder geval zes man sterk en bewapend moet zijn geweest. Het graf was dus zeer goed beveiligd. De steen was verzegeld met het gezag van de Romeinse keizer, en juist die steen wordt weggewenteld. Ik vind dat prachtig, want hier wordt de boel feitelijk gewoon omgekeerd, of zal ik het zo zeggen: de boel wordt omgewenteld.

Op straffe van de dood mocht de steen niet worden weggewenteld. Degene die dat zou doen, die zou sterven. Maar in werkelijkheid is het precies omgekeerd: de reden waarom deze steen werd weggewenteld, is juist de reden dat de dood wordt overwonnen. Sterker nog: de dood is overwonnen en zal worden tenietgedaan. Dat is al een geweldige omkeer. Maar hier worden de autoriteiten — politiek gezien Pilatus en de keizer, en religieus gezien de overpriesters en de Farizeeën — allemaal in hun hemd gezet en te kijk gezet.

Dit is nou met recht een revolutie, want de overheden en machten worden hier gewoon met recht te kijk gezet. Zo wordt dat later ook in de brieven van Paulus geformuleerd, in Kolosse 2 vers 15. Daar lees je over de Heer Jezus Christus: Hij ontwapende de overheden en de autoriteiten, van welk soort dan ook. De overheden, dat is eigenlijk de bron van gezag — in zekere zin de Romeinse keizer — maar ook de autoriteiten, dat wil zeggen het gedelegeerde gezag zoals Pilatus, de overpriesters en de Farizeeën. Hij ontwapende de overheden en de autoriteiten, hen vrijmoedig tentoonstellend en daarin over hen triomferend.

Die grote, zeer grote steen die was verzegeld en bewaakt door een Romeinse wacht, die werd weggewenteld. Daarmee ontwapende Hij de overheden en zette Hij hen volkomen in hun hemd. Dit is revolutie. Revolutie betekent letterlijk ook omwenteling. Dit is de grote revolutie. In de NBG-vertaling staat dat Hij hen 'openlijk' tentoonstelde. Nou, zo openlijk was het op dat moment misschien niet, maar wel vrijmoedig hen tentoonstellend. Dit was wereldschokkend; niet alleen aardschokkend door die beving, maar werkelijk wereldschokkend. Ik denk trouwens, maar dat is even een ander punt.

▶ 19:28 Het Bewijs van de Lege Tombe en de Overwinning op de Dood ↑ hoofdstukken

Die steen werd niet weggewenteld of afgewenteld van het graf om de Heer eruit te laten. Want als ik de hele geschiedenis van de opstanding zo lees in de Bijbel, dan is dat helemaal niet van belang en dan doet dat ook niet ter zake. Diezelfde dag, datzelfde etmaal lees je nog dat de Heer, terwijl de discipelen bang bij elkaar zijn uit angst voor de autoriteiten... er staat dat ze de deuren en de ramen gesloten hadden. En wat lees je dan? En de Heer stond in hun midden. Dus ondanks die deuren en ondanks die ramen die gesloten waren, stond Hij in hun midden.

Denk toch niet dat die steen moest worden weggewenteld om de Heer eruit te laten. Later lees je trouwens van die engel ook precies de reden waarom die steen wel moest worden weggewenteld: niet om de Heer eruit te laten, maar om de mensen, de discipelen bijvoorbeeld, erin te laten. Dan zegt die engel ook, want die gaat dan ook daadwerkelijk spreken: "Ziet de plaats waar gij Hem hebt neergelegd." Later lees je ook dat Johannes en Petrus in het graf gaan en die zien dan die windsels; feitelijk gewoon een lege mummie, een soort van pop. Maar dat was dus juist om de mens ervan te overtuigen dat het graf leeg was.

Dat is de grote omwenteling die hier plaatsvindt en heeft plaatsgevonden. Dit is het grote feit: de dood is overwonnen en dit is de garantie dat de dood eens volledig tenietgedaan zal zijn. Dan zal er geen dood meer zijn. Dat is in feite de essentie van het evangelie. De dood is overwonnen in het verleden en zal uiteindelijk — want het is de laatste vijand — worden tenietgedaan. Dan zijn alle mensen levend gemaakt. En als allen levend gemaakt zijn, dan is er geen dood meer.

En dat is de triomf van Pasen. Dat is de grote omwenteling, dat is die zeer zware steen die is weggerold. En er zijn nogal wat geschiedenissen die daar al veel eerder naar verwijzen. En dat vind ik het schitterende ook van de Schrift, want de Bijbel is, als je het Oude Testament zo leest... ja, al die verhalen, geschiedenissen. Het is feitelijk een plaatjesboek vol met illustraties en God spreekt daar al over degene die zou komen. Niet alleen in de data, wanneer het Lam geslacht zou worden en wanneer de eersteling van de oogst voor de Here bewogen zou worden. Niet alleen dat, maar ook in allerlei geschiedenissen.

En die hele Schrift, het is met recht ook levend woord, omdat het allemaal getuigt van leven. En ook al zijn het geschiedenissen van mensen die al lang overleden zijn, het getuigt van leven. In alle opzichten. Nu neem ik u mee naar Genesis.

▶ 23:02 Rollende Stenen in het Oude Testament: Jakob bij de Put ↑ hoofdstukken

Want er zijn nog veel meer rollende stenen dus. Rolling stones in de Schrift. En ik neem u mee naar Genesis; bij mijn weten is dat de eerste keer dat er sprake is van een steen die echt weggewenteld wordt en dat is in Genesis 29. Genesis 29, in mijn Bijbel staat het daar boven: Jakob bij Laban. En dan staat er nog... nou ja, laat ik eventjes vanaf vers 1 lezen, ik heb hier vers 2 geprojecteerd, maar ik lees even vooruit in de Bijbel. En Jakob begaf zich op weg en ging naar het land der stammen van het oosten. Toen hij, Jakob, rondkeek... Nu moet ik erbij zeggen dat daar natuurlijk al het een en ander aan voorafgegaan was. Ja, u zegt: dat zijn 28 hoofdstukken. Dat begrijp ik, maar het punt is ook dat die Jakob was gevlucht. Dat lezen we inderdaad in het voorgaande hoofdstuk. Hij was gevlucht voor zijn broer Ezau. U kent de geschiedenis, daar ga ik gemakshalve even van uit. Hij was gevlucht voor zijn broer en dan lees je aan het slot van hoofdstuk 28 – dus wat hier pal aan voorafgegaan is – de geschiedenis dat hij droomt.

Nee, geen nachtmerrie, dat zou je wel zeggen in zulke omstandigheden. Nee, hij droomde in Bethel. Die plaats ging later zo heten juist ook: Huis Gods. Hij gaf die naam juist aan die plaats omdat hij zich realiseerde: dit is niet anders dan een Huis Gods. Maar hij droomde. Hij had zijn hoofd gelegd op een steen – over 'stones' gesproken – en dan lees je dat hij de grote droom van de hele mensheid vervuld ziet, namelijk de verbinding tussen hemel en aarde. Dan ziet hij een geweldige trap. Geen ladder, dat geloof ik niet; het was ook weer een stenen trap die hij zag. Niet een houtladdertje, nee, een stenen trap die zo naar de hemel voerde. En engelen daalden daarop op en neer. Je zou verwachten: neer en op, maar dat staat er niet. Maar goed.

En o ja, dan moet ik er ook nog even bij vertellen... want weliswaar lees je dan niet zozeer dat werkwoord 'wentelen', maar hij heeft gedroomd en God heeft tot hem gesproken. Die bevestigde de belofte die Hij ooit had gedaan aan zijn grootvader Abraham en aan zijn vader Izak. En het mooiste daarvan vind ik eigenlijk nog dat Jakob – nou, die had toch een heleboel uitgevreten. Zijn naam had hij eer aangedaan: een hielenlichter. Zoveel bedrog. En God maakt hem geen enkel verwijt. Het enige wat God doet in die droom, is dat Hij bevestigt wat Hij al veel eerder aan Abraham beloofd had. Hij zegt: dat ga Ik vervullen. Dat stond helemaal los van Jakobs prestaties. Jakob had dat bord soep ook kunnen houden, hij had het helemaal niet hoeven kopen, enzovoorts. Want dat is allemaal menselijk gedoe. Het gaat niet om werken; God belooft. En aan al die menselijke prestaties, positief of negatief, wordt volledig voorbijgegaan. God gaat Zijn weg.

En dan heeft Jakob dus gedroomd, en wat doet hij dan? 's Morgens vroeg, ja ja, 's morgens vroeg. Hij heeft zijn hoofd gelegd op een steen. Hoe staat het daar? "Toen Jakob uit zijn slaap ontwaakte, zeide hij: Waarlijk, de HERE is aan deze plaats en ik heb het niet geweten." En wat doet hij? O ja, en de volgende morgen vroeg... vers 18: "En de volgende morgen vroeg nam Jakob de steen die hij onder zijn hoofd gelegd had, en stelde die tot een opgerichte steen en hij goot er olie bovenop." Eigenlijk is dat, als u een beetje met me meedenkt, ook al een omwenteling. Hij nam die steen waar hij zijn hoofd op gelegd had en hij doet die steen oprichten. Dat wil zeggen: hij doet die steen opstaan. Dan weet u eigenlijk meteen waar het van spreekt. Vroeg in de morgen, de steen staat op. De steen wordt weggewendeld en hij maakt die steen ook meteen tot een Christus. Of zal ik het op z'n Hebreeuws zeggen: tot een Mashiach. Hij salft de steen. Want zalven of gezalfd zijn wil zeggen: Christus, Mashiach. Hij maakt de steen tot een Messias. Dat is al een omwenteling.

Nou, over die Jakob hebben we het, die zojuist dus die steen had opgericht, doen opstaan en tot een gezalfde had gemaakt. En die Jakob gaat vervolgens heelhuids verder trekken. Want Genesis 28, dat is nog in Israël, in Bethel. En nu is hij inmiddels in het oosten aangekomen, in Mesopotamië. Nou, dat is een heel eind... ik vind Nieuw-Buinen al een heel eind, maar dit is nog wel even iets andere koek. En Jakob heeft dat niet met de auto gedaan, dat kan ik u verzekeren. En dan is hij gearriveerd in Mesopotamië. Hij keek daar rond en hij zag een put in het veld. En zie, drie kudden kleinvee waren daarbij gelegerd. Hoezo? Nou, dan wordt er bijgezegd: want men placht de kudden uit die put te drenken. De steen op de opening, of op de mond van de put, was groot.

Hè, als je natuurlijk inmiddels vanuit het Nieuwe Testament komt, zoals wij nu ook, dan gaan er natuurlijk belletjes rinkelen en lampjes branden. Want de steen voor de opening was groot. De opening van een put heet een 'mond'. Dat vind ik eigenlijk wel mooi als je er zo aan denkt, want daar komt dus eigenlijk uit die put, uit die bron, water. Ja, uit de mond komt water en dan weet je meteen waar water ook een beeld van is, namelijk van het levende Woord. Enfin, de steen op de mond van de put was groot. En nu sla ik een paar verzen over en dan kom ik in vers 7. Toen zeide hij, Jakob: "Zie, het is nog volop dag." Trouwens, letterlijk staat er: de dag is nog groot. Als u het mij vraagt, was het gewoon nog het begin van de dag. De dag was nog groot; het was dus gewoon nog het begin van de dag. "Zie, de dag is nog groot, het is nog geen tijd dat de kudde bijeengedreven wordt; drenkt het vee en gaat het weer weiden." Dat is wat Jakob tegen die mensen zegt, tegen die herders.

Maar zij zeiden: "Dat kunnen wij niet, voordat al de kudden bijeengedreven zijn; dan wentelt men de steen van de opening van de put en drenken wij het vee." Met andere woorden: daar zijn al een paar kudden verzameld, zeg maar drie herders mag ik aannemen op z'n minst. En die zeggen: "Ja, we kunnen nu die steen nog niet wegwentelen want die steen is groot, en pas als alle kudden bijeengedreven zijn..." Ja, dan doen we dat allemaal met elkaar dus. Die steen kunnen wij niet wegwentelen. Dat doen we dus pas aan het eind van de dag; aan de avond gebeurt dat.

Nou, en nu gebeurt er iets. En dat verwacht je helemaal niet, zeker niet van Jakob. Terwijl hij, Jakob, nog met hen sprak, kwam Rachel eraan. Die hij trouwens helemaal nog niet kende hoor; dat blijkt ook uit de geschiedenis. Zij kwam met het kleinvee van haar vader, want zij was een herderin. En dan staat er: zodra Jakob Rachel zag en het kleinvee van Laban, trad Jakob toe, wentelde de steen voor de opening van de put en drenkte het vee van Laban. Dat is eigenlijk... dat is ook lachwekkend. Hoe kan dat? Het is bovenmenselijk. Want Jakob kon dat normaal gesproken absoluut niet in zijn eentje. Bovendien heeft Jakob, zeker bij ons, toch de reputatie een mietje geweest te zijn. Hoe staat het er ook? Het was een huisman en hij zat bij moeders de vrouw. In tegenstelling tot Ezau. Als je dat nou nog van Ezau had gelezen, zelfs dan had het niet gekund. Maar hier: Jakob, die wentelt de steen. Hij wentelde de steen, en dan staat er ook bij wat hem die kracht gaf. Want er staat: zodra Jakob Rachel zag... Dat bleek dus eigenlijk zijn nicht te zijn; het was een dochter van zijn oom Laban, die herderin was en die dus kleinvee bij zich had. Toen trad Jakob toe. Hij wentelde de steen van de mond van de put en hij drenkte het vee van Laban. Het is de eerste keer in de Bijbel dat je echt leest van een grote steen die wordt weggewenteld op een bovenmenselijke manier, want dat is de wijze waarop het hier wordt voorgesteld.

Normaal gesproken waren er daar, ik weet niet hoeveel herders voor nodig, zoveel mankracht om die steen in beweging te krijgen. En Jakob ziet daar Rachel aankomen. Wat hij geweten heeft of vermoed heeft, dat weet ik niet, maar in ieder geval: ze zeggen wel eens dat als je verliefd bent – want dat lijkt hier wel aan de orde – je tot heel veel dingen in staat bent. Jakob ziet Rachel en wat doet hij? Hij wentelt de steen weg. Naar de mens gesproken kon dat helemaal niet.

Het zal u niet verbazen dat hier natuurlijk een sprake van uitgaat. Dit is niet alleen maar een geschiedenis zoals die ooit heeft plaatsgevonden met Jakob, die gevlucht was en bij zijn oom Laban kwam. Natuurlijk heeft dit plaatsgevonden; het is gewoon geschiedenis. Feitelijk zijn dit, denk ik, letterlijk zijn eigen memoires, door Jakob zelf opgetekend. Maar er zit veel meer onder de oppervlakte.

Er zit veel meer in die bron. Eigenlijk is dat ook precies de sprake die van een bron uitgaat: bij een bron ga je de diepte in. Dat doen wij ook. En wat kom je dan tegen? Dan kom je water tegen dat je in leven houdt: levend water. Ik ken Iemand anders die bij de Jakobsbron was en die ook vroeg naar water. Degene die bij die bron zat, zei: "Als je geweten had met wie je van doen hebt, dan zou je Hem gevraagd hebben om levend water."

Dat is waar het werkelijk van spreekt. De steen wordt weggewenteld in deze geschiedenis en wat er plaatsvindt, is een verwijzing naar het grote wonder, het centrale heilsfeit van heel de wereldgeschiedenis, van heel de heilsgeschiedenis. Alles is op die steen gebouwd en gebaseerd. Het is met recht de hoeksteen, de rotssteen. En zoals ik al zei: daar zit hier natuurlijk veel meer in de diepte.

▶ 35:38 De Profetische Typologie van Levend Water en de Opstanding voor Israël ↑ hoofdstukken

Als we uit deze bron gaan putten, zie je een geweldige typologie; een heenwijzing naar hoe het zou gaan. Want de verzameling van de kudden, als je dat in de Bijbelse profetie leest, waar spreekt dat van? Het spreekt van de toekomst, van wat er gaat gebeuren in het vrederijk. Het spreekt van de tijd dat de volkeren zullen optrekken naar de stad van Jakobs God. Ik zinspeel hier op wat in Jesaja 2 staat: dat de volkeren zullen optrekken naar het huis van Jakobs God. Dan worden alle kudden verzameld, niet alleen de kudden van Israël, en die gaan optrekken naar Jeruzalem. Eerst in een oorlog, maar later in het vrederijk zullen ze optrekken naar Jeruzalem. Waarom? Omdat er in Jesaja 2 staat dat uit Jeruzalem Jahwes woord zal uitgaan. Het woord van de Heer zal uit Jeruzalem gaan en de wet, de Thora, vanuit Sion. Dat wil zeggen dat al die kudden daar bijeenkomen bij de bron, bij Jeruzalem.

Jeruzalem is de plaats waar de bron is, waar ook de steen werd weggewenteld. Daar komen de kudden en daar worden ze verzameld. Daar krijgen ze werkelijk leven, namelijk dat wat uit de mond voortkomt. Want ze zullen optrekken naar Jeruzalem, omdat het woord van de Heer uit Jeruzalem zal uitgaan en Zijn wet vanuit Sion. Dat is een plaatje van wat er binnenkort in de toekomende eon gaat gebeuren. De volkeren die naar Jeruzalem gaan, zullen optrekken. Ik zie die kudden die verzameld worden in de avond, aan het einde, als een type van de volkerenwereld die naar Jeruzalem zal optrekken. Bovendien zullen zij daar ook gedrenkt worden. Met recht zullen ze drinken bij de Jakobsbron en levend water krijgen.

Maar het bijzondere van deze geschiedenis is dat die steen al veel eerder dan dat de kudden verzameld zijn, wordt weggewenteld. Welnu, als de verzameling van al die kudden spreekt van wat er in de toekomst zal gebeuren in het vrederijk — dat de volkeren zullen optrekken naar Jeruzalem — dan is die steen die op een wonderbaarlijke manier op een veel eerder tijdstip wordt weggewenteld, een type van de opstanding van Jezus Christus. Inmiddels zit daar tweeduizend jaar tussen; daarmee zitten we, als u het mij vraagt, ongeveer aan de limiet. Maar goed, op een veel eerder tijdstip wordt de steen weggewenteld.

En waarom? Dat vind ik ook zo mooi: die steen wordt weggewenteld uit liefde voor Rachel. Dat is de toekomstige bruid, en die toekomstige bruid is niets anders dan het volk van Israël. De Heer zal Zijn volk huwen. De bruid Rachel en haar kudde is een beeld van het volk van Israël. Met het oog op Rachel, en uit liefde voor haar, wordt die steen al weggewenteld. Ik zie daarin een prachtig plaatje: weliswaar zullen pas in de toekomst alle volkeren optrekken naar de bron van Jakob in Jeruzalem om daar gedrenkt te worden, maar al veel eerder heeft de opstanding plaatsgevonden.

Waarom vond die opstanding plaats? Ik kan daar verschillende motieven voor aangeven, maar ik wil u nu even bepalen bij wat we met name in het boek Handelingen lezen. Ik citeer uit Handelingen 3, waar Petrus in Jeruzalem is, vlakbij de plek waar de steen werd weggewenteld. Hij staat daar op het tempelplein en aan het einde van zijn toespraak zegt hij tegen de mannen van Israël: "In de eerste plaats deed God Zijn 'Jongen', Zijn knecht, opstaan en Hij vaardigde Hem af om u te zegenen." Dat was niet uitsluitend voor Israël, dat begrijp ik ook wel; per slot van rekening konden al die kudden die daar bij Jakob verzameld waren nu ook drinken. Iedereen die wilde, kon nu al drinken. Maar die steen werd weggewenteld vanwege Rachel en haar kudde. Dat zie je ook in de toespraak in het Nieuwe Testament: de Zoon van God werd opgewekt. God wekte Zijn Zoon in de eerste plaats op voor dat volk, voor Rachel, voor de kudde van Rachel, om die te drenken en levend water te geven. God deed Zijn 'Jongen' opstaan en vaardigde Hem af om u te zegenen.

Dat is de grote boodschap in het boek Handelingen. Daarom wordt eerst de Jood daarmee geconfronteerd: God deed Zijn Zoon opstaan voor Rachel, voor de toekomstige bruid, uit liefde voor haar. Zo lees je in Genesis 29 de geschiedenis van Jakob die daar arriveert. Het is een prachtige, romantische geschiedenis, want het wordt echt nog wat. Het zou trouwens nog zeven jaar duren, wat ook opmerkelijk is. Ik word even herinnerd aan de tijd. Ik had me voorgenomen: ik rijd hier tweeënhalf uur naartoe, dus dan moet ik toch minstens die tijd ook hier spreken. Gaat u nog even zitten? Nee, dat doen we toch maar niet.

Ik zou u natuurlijk bij nog veel meer geschiedenissen in het Oude Testament kunnen bepalen van stenen die worden weggewenteld — rolling stones — maar dat doe ik niet. Ik heb vooral even willen inzoomen op deze geschiedenis, waar onder de oppervlakte zoveel verborgen blijkt te zitten. Met recht levend water! Er zit zoveel diepgang in deze put, in deze bron, en dat komt nu tevoorschijn. Als u zo'n geschiedenis van Jakob leest, zou u kunnen zeggen: "Nou ja, vierduizend jaar geleden, wat hebben wij daarmee te maken?" Maar het leeft! Het spreekt van Hem die leeft, en iedere keer weer word je daarbij bepaald. Dat is de grote boodschap.

▶ 43:34 Daniël en de Verbrijzelende Steen Zonder Toedoen van Mensenhanden ↑ hoofdstukken

Ja, ik zou u natuurlijk ook nog mee kunnen nemen naar andere 'Rolling Stones' in de Schrift. Dat doe ik nu niet, maar ik wil u er wel even aan herinneren als een soort van huiswerk. Als u zegt: "Hé, je hebt me op een spoor gezet, daar wil ik nog wel eens meer kennis van nemen," dan heb ik er nog een paar. Ik noem er twee uit het boek Daniël.

In Daniël 6 lees je over een verzegelde steen die voor een graf werd geplaatst. In feite was die leeuwenkuil waar Daniël in geworpen werd waarschijnlijk een graf; hij werd daar in de dood geworpen. Die kuil was bedoeld voor de dood van de man Gods. U kent die geschiedenis, die ga ik nu niet helemaal vertellen, maar er wordt een steen voor die leeuwenkuil gewenteld. Daniël, de man Gods, zit daarin en men denkt: zo, daar zijn we vanaf. Die steen werd bovendien ook nog verzegeld. En wat lees je dan? Vroeg in de morgen — je had het eigenlijk kunnen bedenken — werd Daniël levend en wel uit de kuil getrokken. Dan ben je ook meteen uit de put. Hij werd uit de kuil getrokken.

En als je trouwens nog een paar hoofdstukken eerder leest, in Daniël 2, dan vind je die droom van dat reusachtige beeld met het gouden hoofd, het zilveren borststuk, de koperen lendenen en de benen en voeten van ijzer en deels leem. Dat reusachtige beeld wordt vernietigd, verbrijzeld. En hoe wordt dat beeld, dat al die opeenvolgende wereldrijken voorstelt die zich in de eindtijd weer tezamen zullen manifesteren, vernietigd? Anders gezegd: hoe komt aan deze boze aion een einde? Wel, door een steen die zonder toedoen van mensenhanden losraakt. Ook dat is zo'n karakteristiek van de Bijbel. Wij denken dat wij zo belangrijk zijn om dingen tot stand te brengen, maar de hele Bijbelse boodschap gaat daar volkomen aan voorbij. We hebben er zojuist ook van gezongen: het is niet door mijn moeite, niet meer door mijn werken. En het is ook niet door onze gezamenlijke activiteit, politiek of religieus. Het is allemaal zonder toedoen van mensenhanden.

Jakob heeft er ongeveer zijn hele leven over gedaan om die les te leren, en ik denk niet alleen Jakob. Het gaat nooit om menselijke prestaties; daar gaat God compleet aan voorbij. En dat is wat het Evangelie ook werkelijk Evangelie maakt; het is werkelijk een blijde tijding. De dood is overwonnen en het wordt volbracht. Of je dat nou leuk vindt of dat je dat accepteert, dat maakt allemaal niet uit; het is een feit, een mededeling, een bericht. En ik mag het geloven. Trouwens, ook dat geloven is geen prestatie, want als ik het mag geloven, dan is het God die mij daarvoor de ogen opent. Dus zegt Paulus: waar is dan het roemen? Nou, het is uitgesloten. Het bestaat niet. Anders zou je nog weer zeggen: "Ja, maar ik heb voor Jezus gekozen." U kent dat, dat is de evangelische variant van die spierballentaal. Maar het is uitgesloten; het is helemaal niet afhankelijk van de mens. Dat is juist het geweldige van het Evangelie.

Ook politiek gezien geldt dit. Hoe zal het zo aflopen met al deze wereldrijken, met hun macht en misbruik? Zoveel duizend jaren heeft men gepoogd de hemel te bereiken. Denk aan Babel; dat beeld uit de droom stond trouwens ook in Babel. Maar het bereiken van de hemel gebeurt niet in Babel. Weet u waar dat wel gebeurt? Waar men wel de hemel bereikt? In Bethel. Daar hoef je alleen maar je ogen dicht te doen en je hoofd op een steen te leggen, en dan zie je wat God doet. Hij brengt de verbinding aan tussen aarde en hemel. Dat is Gods werk en God belooft dat dit gebeurt zonder toedoen van mensenhanden.

Van dat beeld bleef helemaal niks over. Want je leest dat die steen — ik ga er ook hier weer even vanuit dat u die geschiedenis kent — die zonder toedoen van mensenhanden losraakte, het beeld van wereldrijken raakte en vervolgens verbrijzelde. Dat enorme beeld, wat al die wereldmachten uitbeeldt, verbrijzelt. Over revolutie gesproken! Revolutionair is deze steen hoor. Want al die wereldmachten en al die overheden en autoriteiten worden tenietgedaan, vernietigd, verbrijzeld en verpulverd. En vervolgens lees je dan ook nog dat die steen groeide en de hele aarde vervulde. Kijk, dat is de steen, dat is nog zo'n steen die aan het rollen ging en die dat alles tot stand brengt zonder toedoen van mensenhanden. Kijk, en dat maakt het Evangelie nou werkelijk tot Evangelie. Daar ben ik zo verschrikkelijk blij mee en dat wilde ik graag vanmorgen melden en met u delen. Ik stel voor dat we een lied gaan zingen.