▶ 00:00 Inleiding en de Structuur van Psalm 32 ↑ hoofdstukken

Een hele goedemorgen. Het is goed om in uw midden te mogen wezen. Zoals Peter zojuist al refereerde, hadden we afgelopen week een turbulente week in de familie. Mijn moeder overleed vorige week zondag vroeg in de ochtend op 87-jarige leeftijd — een hele gezegende leeftijd. De laatste jaren waren erg zwaar, totdat zij de laatste adem uitblies. Gisteren mocht dat van alle kanten duidelijk klinken: we leefden als gezin, en zij als moeder ook, heel sterk in de verwachting van een God die goed is. Eigenlijk was dat ook het motief van de hele verkondiging en van de hele dienst die we gisteren mochten houden in Aalsmeer, de plaats waar ze trouwens haar hele leven zo'n beetje gewoond heeft.

Ik heb bij die gelegenheid gesproken over Psalm 32. Dat lag nogal voor de hand, omdat de tekst boven de rouwkaart Psalm 32 vers 8 was: "Mijn oog is op u." Ik heb toen wat gezegd over dat vers in het bijzonder, maar ik ben er niet aan toegekomen om wat meer over die psalm zelf te zeggen; daar was de gelegenheid domweg niet voor. Ik vond het echter een mooie gelegenheid om, nu ik een dag later hier mag spreken, Psalm 32 in een wat breder perspectief te plaatsen en wat meer over deze psalm te vertellen.

Het wordt wel een boetepsalm genoemd, maar dat is denk ik niet helemaal juist. Het is niet zozeer David die hier boete doet, als wel dat hij zich gelukkig prijst over het feit dat de mens wiens zonde bedekt is. Hij kijkt terug op het feit dat God hem gerechtvaardigd en vrijgesproken heeft, en hij kijkt ook terug op de smartelijke tijd die daaraan voorafging.

Laten we eens wat nauwkeuriger naar de psalm kijken. In de eerste plaats is de structuur van deze psalm opvallend. In het grootste gedeelte, vers 1 tot en met 7, is David aan het woord. Dat geldt ook voor vers 10 en vers 11, waarmee de psalm afsluit. Het is alleen in vers 8 en vers 9 — vers 8 heel duidelijk en vers 9 hoort daar logischerwijs bij — dat de woorden worden gesproken die God Zelf in de mond neemt, als er staat: "Ik doe jou overdenken en onderricht je de weg die je gaan zult. Ik geef je raad. Mijn oog is op u." Dat is God Zelf.

Afgelopen maandag kregen we een proefversie van de rouwkaart. Daar stond: "mijn oog is op U", met 'mijn' met een kleine letter en 'U' met een grote letter. Maar dat is precies omgekeerd. Het zou op zich heel goed kunnen dat mijn oog op God is, maar dat is hier in Psalm 32 juist niet het geval. Daar gaat het over Gods oog dat op David is, en dat wordt door God Zelf tegen hem gezegd. Dat hebben we toen nog eventjes heel uitdrukkelijk rechtgezet met de begrafenisondernemer.

Om nog wat meer over het overzicht van deze psalm te zeggen: in vers 1 en vers 2, net als aan het einde — dat wil zeggen het begin en het einde — wordt gesproken over gerechtvaardigd zijn (dat is vrijgesproken) en de mens wordt daarin gelukkig gesproken. In het einde van de psalm, vers 11, zie je dat ook weer: "Verheug je en juicht, rechtvaardigen, en jubelt, allen die oprecht van hart zijn." Vervolgens zie je dat er gesproken wordt over de smarten, eerst in vers 3 en 4, maar daarna in vers 5 tot en met 7 over de verlossing die God geeft. Diezelfde herhaling zie je, heel kort maar niet minder duidelijk, in vers 10 terugkomen. Het is dezelfde structuur. In het middelste gedeelte, vers 8 en 9, is God Zelf aan het woord, met in vers 8 heel duidelijk een belofte en in vers 9 Zijn raad: "Wees niet als een paard of als een verstandeloos muildier."

Nu we de psalm zo in zijn geheel hebben bezien, willen we wat nauwkeuriger naar de onderdelen kijken. Ik wil gewoon de hele psalm doorbladeren en u op een aantal dingen opmerkzaam maken. In het eerste vers wordt gezegd: "tot David". Sommige vertalingen zeggen "aan David", want dat kan het ook betekenen: aan David toebehorend. De betekenis is tamelijk breed. Het hoeft niet per se te betekenen dat David de componist of de schrijver van die psalm is; het kan ook betekenen dat de psalm aan David opgedragen is. Omdat die betekenis wat breder is, heeft de Concordant Version dit vertaald met "Davidisch". Dat wil zeggen dat de psalm op een of andere manier gerelateerd is aan of toebehoort aan David, in welke zin dan ook. Davidisch! Maar aan de andere kant is het in dit geval wel heel duidelijk dat Psalm 32 wel degelijk aan David toegeschreven kan worden in de zin dat hij de schrijver was. Romeinen 4 vers 6 zegt immers heel duidelijk dat Paulus die psalm aanhaalt en zegt dat David de mens gelukkig spreekt, waarna hij citeert uit deze psalm. Het is dus wel degelijk David die dit geschreven heeft.

Er staat ook dat het een leerdicht is. In het Hebreeuws heet dat een masjkiel. Voor sommigen is dat misschien een bekende uitdrukking, maar voor de meesten waarschijnlijk niet. Een masjkiel heeft te maken met leren en onderwijzen. Dit is de eerste van een dertiental leerdichtpsalmen. Iedere keer wanneer u de aanhef van een psalm leest waarboven "een leerdicht" staat, is dat een masjkiel. Dat staat er dertien keer en Psalm 32 is daar de eerste van. Het is dus duidelijk een psalm ter onderwijzing.

▶ 08:00 Vers 1 en 2: Gerechtigheid Door Vertrouwen in God ↑ hoofdstukken

En dan begint de psalm prachtig met een zalige spreking. U weet, de vertaling die we hier gebruiken is nogal letterlijk en wijkt daardoor wat af van de NBG of de Statenvertaling. De meeste vertalingen zeggen hier "zalig". Dat is prima, als je maar weet wat het betekent: het betekent namelijk gewoon gelukkig. Gelukkig degene wiens overtreding is opgeheven, wiens zonde is bedekt. Zo spreekt David. In Romeinen 4 vers 6 citeerde ik het zojuist al eventjes: daar staat dat David de mens gelukkig spreekt aan wie God gerechtigheid toerekent zonder werken. Dat is heel mooi zoals Paulus dat voor het voetlicht brengt. Wie is gelukkig? Wel, dat is degene die God vertrouwt.

In Romeinen 4 zet Paulus dat uitgebreid uiteen. Hij begint trouwens met de geschiedenis van Abraham aan te halen. Abraham geloofde God nadat God hem onvoorwaardelijk had beloofd: "Zo zal jouw nageslacht zijn." God had hem de nachtelijke hemel getoond en terwijl Abraham al die sterren zag, zei God tegen de kinderloze Abraham: "Zo zal jouw nageslacht zijn." En dan staat er: "En Abraham geloofde God en het werd hem tot gerechtigheid gerekend." Dat betekent dat Abraham voor God een rechtvaardige was.

Het wordt heel vaak – dat is een kwestie apart, maar ik denk dat het goed is om dat even te memoreren – zo opgevat alsof gerechtigheid toerekenen een soort administratieve handeling is, waarbij iets van de ene rekening wordt overgeschreven op de andere. Alsof er staat: "Jij hebt het niet, maar doordat je nu gelooft, reken ik jou dit voortaan toe; ik tel het voortaan zo dat jij rechtvaardig bent." Maar toerekenen wil zeggen: "Ik reken jou voortaan zo." Dat is voor God de definitie van de Schrift. Voor God is het zo dat je een rechtvaardige bent wanneer je Hem gelooft en vertrouwt. Dat is niet maar "bij wijze van" of een administratieve actie. Ik weet niet hoe ik het nog beter moet formuleren of uitleggen, maar voor God is het echt zo: je bent voor God rechtvaardig wanneer je Hem restloos vertrouwt. Hij belooft zonder voorwaarden – want dat is altijd heel kenmerkend, anders is het geen genade meer. Je gelooft God, je beaamt wat Hij zegt en dan ben je rechtvaardig. Wie je verder ook bent en wat je ook op je kerfstok mocht hebben – en dat is hier in Psalm 32 natuurlijk de achtergrond – God rekent jou tot een rechtvaardige. Dan sta je in de rechte verhouding tot God. Dat is het enige wat telt.

Laten we welwezen: dat is eigenlijk niet zo moeilijk te begrijpen. Dat is in de gewone verhoudingen die wij als mensen hebben toch ook wat telt? Denk maar aan de verhouding die je hebt met je kind of met je intimi. Wat is nou uiteindelijk wat telt? Is dat of degene met wie je omgaat, je kind of je vrouw of je man, perfect is? Nee. Het gaat erom dat je elkaar vertrouwt. Als dat vertrouwen er is, dan is het goed. En dat is voor God ook zo. Als je Hem vertrouwt op wat Hij zegt en belooft... wat Hij dus allemaal doet, dat is geen eis. Dat is essentieel: God belooft en je vertrouwt Hem op wat Hij zegt. Dan ben je voor God rechtvaardig. Dan ben je precies daar waar je wezen moet. Dan is eigenlijk alles al gedaan en geregeld; dan is alles correct.

Misschien dat ik er straks nog even op terugkom, maar gelukkig is dus degene wiens overtreding is opgeheven, wiens zonde bedekt is. Overigens is er gespeculeerd over de vraag wat de aanleiding van deze psalm is. Het meest voor de hand liggend is dat David in dit geval denkt aan wat er ooit heeft plaatsgevonden met Bathsheba. Het staat er niet expliciet, dus je kunt het tegenspreken, maar het is voor de hand liggend. Er is trouwens nog een reden; daar kom ik straks ook nog even op terug bij een volgend vers.

Eerst nog even dit, vers 2: "Gelukkig een mens aan wie JAHWEH geen slechtheid rekent en in wiens geest geen bedrog is." Kijk, en dat is nou precies weer dat rekenen waar ik zojuist over sprak. God rekent geloof, vertrouwen in Hem, tot gerechtigheid. Dat is al vanaf het boek Genesis het geval, vanaf den beginne. Dat is wat voor God telt: geloof, vertrouwen in Hem. Geen werken, geen prestaties, maar Hem vertrouwen. Dat is het enige wat telt. En degene die zo in die verhouding tot God staat, die is werkelijk gelukkig te prijzen. In wiens geest daarmee ook geen bedrog is, want dat heeft alles te maken met dat vertrouwen en het restloos overgeven aan wat God zegt.

▶ 14:24 Vers 3 tot 5: de Smart van het Zwijgen en de Grote Ommekeer ↑ hoofdstukken

Toen ik zweeg, kwijnde mijn gebeente weg en was er gegrom de hele dag. Of gebrul of gejammer, zegt de NBG-vertaling. Neem het me niet kwalijk, ik kom er deze week ook nog eens een keertje bij met hoesten en proesten en zo. Het kan zo gebeuren. "Want toen ik zweeg, kwijnde mijn gebeente weg in gegrom de hele dag." Dit laat zich heel erg verklaren als we denken aan de tijd dat David die zonde gepleegd had – het is ook de meest voor de hand liggende verklaring – de zonde met Bathseba. Er is een hele tijd aan voorafgegaan voordat de profeet Nathan bij hem kwam. Ik hoop dat u die geschiedenis nog een beetje voor de geest kunt halen; dat hij bij hem kwam en dat David 'uit de kast' moest komen en moest toegeven: "Inderdaad, ik heb gezondigd." Maar daar is een hele tijd aan voorafgegaan waarin hij zweeg, het allemaal onderdrukte en de waarheid niet wilde horen.

Wel, zolang hij zweeg, zegt hij nu later, erop terugziende: "Want toen ik zweeg, kwijnde mijn gebeente weg in gegrom de hele dag." Dat wil zeggen dat hij zich al die tijd in een zeer slechte staat heeft bevonden. Kennelijk ook zijn hele gebeente. Soms wordt de indruk gewekt alsof dat een moderne uitvinding is, dat wij nu de relatie zien tussen de psyche en de soma, het lichaam. Maar dat kunt u wel vergeten; nergens wordt dat al duidelijker naar voren gebracht dan in de Schrift, namelijk de relatie tussen geest en lichaam. Als het met het ene niet goed gaat, dan drukt zich dat ook in het lichaam uit. Dat was bij David ook het geval. Zijn gebeente kwijnde weg en het was gejammer en gegrom de hele dag.

"Want dag en nacht drukte Uw hand zwaar op mij." Hij voelde een depressie, een uitdrukking die je wel vaker vindt in de Bijbel: Uw hand of Gods hand die drukt op de mens. Je voelt bij wijze van spreken de druk – depressie zou je ook nog kunnen zeggen. Dat is wat David ervoer, dag en nacht, voortdurend. Het is namelijk door zulke ervaringen en bevindingen dat David uiteindelijk tot de erkenning moest komen. Want ja, een mens kan horen, maar als hij niet hoort, dan moet hij gaan voelen. En dat zul je ook. David heeft moeten ervaren dat als je je met je rug naar God toe keert en je van Hem vervreemdt, je dat kunt doen en God je gewoon je gang laat gaan. Maar je doet dan vervolgens de ervaring op dat je niet buiten je Schepper kunt. Nooit. Dat lukt niet. Je kunt het proberen, maar je komt nooit van God af. Nooit.

Dat is een geweldige waarheid, want God is onze Schepper, Hij is onze Bedenker. Hij heeft ons lief als het werk van Zijn handen en van Hem kom je nooit meer af. Waarom? Omdat Hij ons liefheeft. Maar die liefde – je zou het misschien niet zeggen – doet zich juist ook gevoelen in pijn. Love hurts, zeggen ze in het Engels; liefde doet pijn. Eigenlijk is pijn en moeite eigen aan liefde. Je kunt je soms een heleboel ellende besparen door niet lief te hebben. Ik zeg het met enig voorbehoud, maar u begrijpt wat ik bedoel. Op het moment dat je een relatie aangaat of kinderen krijgt, worden ze in de kring van liefde opgenomen. Dat betekent echter ook dat het soms heel veel pijn, tranen en moeite kost. Maar dat is eigen aan liefde. God zoekt op. God was bezig met David en dat deed Hij door Zijn hand op hem te drukken. David kwam onder druk te staan, hij jammerde de hele dag en zijn gebeente kwijnde weg.

Hij zegt: "Mijn frisheid is gekeerd in zomerse droogten." Dat wil zeggen dat een vitale kerel – om het even alledaags te zeggen – veranderde in een man van wie alle frisheid weg was. In Spreuken 17 staat een mooie tekst, want het geldt naar twee kanten: "Een vrolijk hart bevordert de genezing." Daar zie je weer die relatie tussen het innerlijk en de fysieke toestand. Het is gewoon goed voor de mens om vrolijk te zijn. Op de een of andere manier ben je daarvoor gemaakt: om opgewekt door het leven te gaan en je naar boven te richten. Dat is gewoon goed voor je lichaam. In die zin geloof ik heel sterk in geloofsgenezing. Ik geloof dat vertrouwen in Hem een geneeskrachtige werking heeft. Het garandeert uiteraard geen genezing, dat begrijp ik ook wel, maar het is heel goed voor je lichamelijke gestel en je welbevinden. Omgekeerd geldt: "Een verslagen geest doet het gebeente verdorren." Ga het niet omdraaien door te zeggen: "Mijn lichaam verdort, dus kennelijk is mijn geest niet goed." Nee, zo werkt het niet omgekeerd. Maar het is wel zo dat daar waar de geest verslagen is, het gebeente zal verdorren. Die relatie is er gewoon; elke huisarts zal dit kunnen bevestigen.

En dan komt de ommekeer. Er stond een rustpunt: het woordje Sela. Ik kom er straks nog even op terug, want daar zit nog veel meer diepgang in. Algemeen wordt aangenomen dat dit een rustteken is, een muzikaal rustmoment. Ook een moment van rust in de tekst. Je leest het voor en hier even: stop. Rust. En dan krijg je de ommekeer in vers 5: "Mijn zonde bekende ik U en mijn verdorvenheid bedekte ik niet." Dit is de grote ommekeer in het leven van David, nadat hij er zo slecht aan toe was geweest. Uiteindelijk ging hij bekennen, hij kwam ervoor uit. Dat is wat het is: uitkomen voor de waarheid.

Als je de waarheid onderdrukt – ook dit zou je heel psychologisch kunnen benaderen, maar we doen dat niet, we lezen de Schrift – dan is dit zo'n grote waarheid. Het is zo belangrijk voor een mens om de waarheid onder ogen te zien. Je kunt de waarheid wel onderdrukken. Wat gebeurt er dan? Ja, mijn hand drukte te zeer op dat ding geloof ik... nee, zo gaat het goed. Goh, en mijn bijbeltje ligt ook al aan elkaar. Dat is een goed teken, hè? Maar waar had ik het ook alweer over? Oh ja, het ging over het uitkomen voor de waarheid. Je kunt de waarheid onderdrukken. Ik vergelijk het altijd met een bal die je onder water houdt. Natuurlijk gaat dat, maar je moet er altijd moeite voor doen. De natuurlijke neiging van die bal is namelijk om naar boven te komen als je hem loslaat. Dat geldt ook voor de waarheid in je leven. Er kunnen feiten zijn die je onder ogen moet zien. Je kunt je kop in het zand steken, zoals dat in gewoon Nederlands heet, maar de waarheid achterhaalt je altijd. Al gaat de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt haar altijd. Dat wil zeggen: die zal zich altijd aan je opdringen.

David heeft het onderkend: "Mijn zonde bekende ik U." U kent allemaal die geschiedenis waar ik zojuist aan refereerde. Ik ga er gemakshalve vanuit dat dit inderdaad de aanleiding was: Nathan die bij hem kwam, waarna David ineens bekendmaakt wat er werkelijk aan de hand was. Hij bekende hoe fout het was geweest wat hij had gedaan. Hij bekende God zijn verdorvenheid, hij bedekte het niet, hij kwam er rond voor uit. En dan begint ook de genezing. "Ik zei: ik zal JAHWEH mijn overtredingen belijden en U hief mijn slechtheid op." En dan krijgt u weer dat rustpunt: Selah. U deed dat. Nu stond David weer in de rechte verhouding tot zijn God. God rechtvaardigt degene die gelooft.

▶ 25:00 Vers 6 en 7: een Profetisch Vergezicht op Israël in de Eindtijd ↑ hoofdstukken

Daarom bidt iedere getrouwe tot U ten tijde van vinden. In de NBG-vertaling lees je: 'Daarom bidde iedere vrome tot U ten tijde dat Gij U laat vinden.' Dit is heel bijzonder, want vanaf de persoonlijke ervaring die we lazen in de voorafgaande verzen, wordt het hier algemener getrokken: iedere getrouwe, iedere vrome. Het woord 'vrome' heeft een wat dubbele klank, dus ik ben altijd een beetje beschroomd om dat te gebruiken, want niet voor iedereen heeft dat zo'n positieve betekenis. De gedachte is die van iemand die getrouw is; getrouw, betrouwbaar en trouw aan het Woord van God.

Daarom bidt iedere getrouwe tot U. Ziet u dat het hier niet alleen meer over David gaat? Hij breidt het uit. En het gaat ook over een speciale tijd: 'ten tijde van vinden'. Of zoals de NBG-vertaling zegt: 'ten tijde dat Gij U laat vinden'. Maar dit is ook heel profetisch, zal ik u vertellen. Want het gaat dan ook over de tijd dat een getrouw overblijfsel van Israël haar Heer zal vinden. Letterlijk! En de Heer zal Zich ook laten vinden; Hij zal Zich dan ook aan dat volk openbaren. Het gaat óók over die tijd.

Dan staat erbij: 'Zelfs een stortvloed van vele wateren bereiken hem niet.' En dan denk je: waar gaat dit eigenlijk over? Nu heb ik dat in de verklaringen zo links en rechts nagelezen en allemaal vatten ze dit heel figuurlijk op. Dan wordt het wat lastig en ik vond ze eerlijk gezegd allemaal wat geforceerd. Maar als we dit nu eens gewoon letterlijk nemen? Dan komen we bij een passage in het boek Openbaring.

Je leest over Israël in Openbaring 12. Laten we daar even naartoe gaan. Ik ga er even vanuit dat u een klein beetje weet hoe het in elkaar steekt, en zo niet, dan zal ik kort vertellen waar het over gaat. Je leest daar over een 'mannelijke zoon' – als u het mij vraagt, is dat Christus – die weggerukt wordt tot God en Zijn troon. En dan lees je, nadat die wegrukking van die mannelijke zoon heeft plaatsgevonden: 'En de vrouw vluchtte naar de woestijn.' Daar wordt zij vervolgens 1260 dagen bewaard. Dat is de tijd van de grote verdrukking: 42 maanden of drieënhalf jaar. Israël vlucht naar de woestijn; dat is de tijd van grote verdrukking.

Degenen die zich daar bevinden, hebben daar een onderduikadres. Het is een tijd van enorme benauwdheid, maar God bewaart hen daar. Hij voedt ze daar ook, zoals dat trouwens ooit gebeurde met Israël toen ze uit Egypte geleid werden en op weg waren naar het land. Toen heeft Hij hen ook gevoed in de woestijn; op een goddelijke wijze voorzag Hij in alles wat ze nodig hadden. Hij bewaarde hen niet alleen, Hij beschermde hen ook. En zo zal dat volk straks in de eindtijd beschermd worden in de woestijn.

Die vrouw, dat gaat over Israël; het volk dat de Messias voortbrengt. En de slang – waarvan ook wordt gezegd dat het de satan is, de duivel, de draak, hij wordt op allerlei manieren omschreven – wierp uit zijn bek water achter de vrouw als een stroom, om haar door de stroom te laten medesleuren. En dan staat er: 'En de aarde kwam de vrouw te hulp. En de aarde opende haar mond en verzwolg de stroom die de draak uit zijn bek had geworpen.'

Als u mij nu vraagt wat ik daarover kan vertellen, dan zeg ik: niet veel. Behalve dan dat ik me niet aan de indruk kan onttrekken dat als Israël straks naar de woestijn vlucht en daar een speciaal onderduikadres heeft – en ik denk dat dit alles te maken heeft met de stad Petra daar in Jordanië, in de woestijn – daar heeft ze een onderduikadres. Maar op de een of andere manier zal daar een stortvloed van water komen. Vraag me verder niet hoe, maar ik neem gewoon aan wat er staat. Ik zou ook niet weten hoe ik dit werkelijk figuurlijk moet lezen. Wellicht dat men, vanwege aanvallen op die vrouw, die plek onder water wil zetten. Ik opper het maar, hoor. In ieder geval heeft de tegenstander, die slang, als motief om die vrouw onder water te zetten en haar door de stroom te laten medesleuren om haar zo alsnog te treffen.

Ze werd daar veilig bewaard en kennelijk is ze daar onaantastbaar, dus wordt deze actie op touw gezet. Maar dan lees je: 'De aarde kwam de vrouw te hulp en de aarde opende haar mond en verzwolg de stroom.' Die vrouw is veilig; er kan haar niets overkomen. Nu gaan we weer even terug naar de psalm: 'Daarom bidt iedere getrouwe tot U ten tijde van vinden.' Het is profetisch. 'Zelfs een stortvloed van vele wateren bereiken hem niet.' Zou dat te maken hebben met die eindtijd? Dat God Zich inderdaad door Zijn volk laat vinden? En dat ze dan letterlijk in de woestijn een plek zullen hebben waar ze achterna gezeten worden door een vloedstroom van vele wateren, maar dat God op wonderlijke wijze zal ingrijpen en dat die wateren hen niet zullen treffen? Ik geef het mee ter overweging.

Maar ik wil trouwens nog iets bijlezen. Er staat: 'U bent voor mij een verberging en bewaart mij voor benauwdheid.' Kijk, dan zie je ook weer dat dit te maken moet hebben met die profetische strekking dat God Zich laat vinden. Dat God inderdaad een schuilplaats voor Zijn volk zal hebben waar ze verborgen en geborgen zijn; waar ze bewaard worden voor benauwdheid. En wat een wonderlijke ervaringen zal dat volk dat daar vertoeft beleven! Er staat bij: 'U omringt mij met liederen van verlossing.' Kunt u het zich voorstellen? Dat dat volk straks in de grote verdrukking – terwijl met name Israël dan zo enorm geteisterd wordt – daar in de woestijn bewaard zal worden? Degenen die tijdig gevlucht zijn, zullen daar liederen van verlossing zingen. En dan staat er nog bij: Selah.

Ik wil daar nog iets over zeggen, want die plaats in de woestijn heeft alles te maken met Petra. Dat is de plaats bij uitstek; de stad is uitgehouwen in de rotsen. Het wordt ook wel Bozra genoemd, maar weet u wat dat in het Hebreeuws is? Petra is Grieks. Ik had destijds een Israëlische collega – een heel goede vriend uit de tijd dat ik in de bloemen werkte – en die zong weleens een liedje over 'Sela'. Dat was een Israëlische popsong uit de jaren tachtig. Het was voor militairen destijds een hele kunst om stiekem naar de stad Petra te gaan, want dat mocht eigenlijk niet. Ze moesten allerlei hindernissen nemen om daar te komen. In dat refrein zong hij steeds: 'Sela'. De reden is dat Sela in het Hebreeuws – ook in het moderne Hebreeuws – de naam is voor de stad Petra. Sela betekent gewoon 'rots', en Petra betekent ook 'rots'. Het ene is Grieks, het andere Hebreeuws. De spelling is weliswaar één lettertje anders, maar de uitspraak is identiek: Sela.

Daar moet ik dan aan denken. Want dat woord 'Selah' in de psalmen wordt altijd opgevat – en ik denk terecht – als een teken van rust. Maar ik beschouw het toch vooral ook profetisch als een teken van rust: Israël op weg naar zijn rust. En die rust zullen ze vinden in die stad Sela. Mooi hè? Dat het dus inderdaad te maken heeft met die plaats van verberging, waar ze bewaard worden voor benauwdheid.

▶ 35:44 Vers 8 tot 11: Gods Liefdevolle Onderricht en de Vreugde in Hem ↑ hoofdstukken

Nou, dan komen we op vers 8, waar ik gisteren veel dieper op ingegaan ben: "Ik doe jou overdenken en onderricht je in de weg die je zult gaan." Dat wil zeggen: hier is God aan het woord. Tot nu toe was David aan het woord, maar hier spreekt God: "Ik doe jou overdenken, Ik zet jou aan tot herdenken en Ik onderricht je." Het meest kostbare wat een mens kan beleven en meemaken, is dat hij Gods woord ontvangt. Gods woord is leven. Als God tot jou gaat spreken – en het feit dat we de Schriften hebben – dan is dat precies wat een mens nodig heeft. In het Woord zijn alle dingen geworden, in het Woord is leven en het leven is het licht van de mensen. Dat onderricht ons en dat wijst ons ook op de dingen die er echt toe doen. Het wijst ook onder de oppervlakte; dat vind ik altijd het mooie van het woordje onderrichten en onderwijzen. Het wijst onder de oppervlakte. Dan zie je het woordje Sela, maar kijk er ook eventjes onder de oppervlakte. Dan zie je nog veel grotere en mooiere dingen en verborgenheden, letterlijk en figuurlijk.

Ik moet er trouwens bij zeggen dat de NBG-vertaling hier, als u het mij vraagt, een dissonant laat horen. Die zegt namelijk: "Ik onderricht je in de weg die je gaan moet." Maar dat woordje 'moeten' staat er niet. De Statenvertaling heeft het trouwens correct, die zegt: "die je gaan zult." Het idee is niet – maar zo lezen de meeste mensen de Bijbel wel – dat de Bijbel een boek is dat mij vertelt wat ik moet doen, hoe ik netjes kan leven hier op aarde met mijn buurman en met de mensen om mij heen, of eventueel hoe ik de hemel kan bereiken. Daar heeft de Bijbel dus helemaal niets mee te maken. De Bijbel onderwijst ons niet over wat ik moet doen, maar over Wie Hij is, wat Hij gedaan heeft, wat Hij doet en wat Hij gaat doen. En ook over wat Hij met mij gaat doen, en met deze wereld. Ik bedoel, dat is het feitelijk; het is niet dat vermanende vingertje van "dat moet jij doen". Nee, het is inzicht, weten hoe de dingen zijn, en dat verlicht een mens werkelijk.

"Ik doe jou overdenken, onderricht je in de weg die je zult gaan. Ik geef je raad." Dan kun je wezenlijk naar Hem luisteren. "Mijn oog is op je." Aan dat "oog op je" heb ik gisteren ook nog even gerefereerd tijdens de begrafenis van mijn moeder. Als wij de uitdrukking gebruiken dat we op iemand een oogje hebben, dan is dat meer dan alleen maar iemand zien. Nee, dat wil zeggen dat je een liefde voor iemand hebt; je kunt je oog er niet vanaf houden. Dat is het eigenlijk. Mijn oog is op u. Ik zie jou. Ja, ook "Ik zie jou zitten", Ik zie jou. Maar ook de gedachte: Ik voorzie. Ik geef jou wat jij nodig hebt. Voorzien is trouwens ook heel dubbelzinnig, want God voorziet. Dat betekent niet alleen maar dat Hij vooruitkijkt en dat Hij weet wat er gaat gebeuren, maar dat betekent ook dat Hij kan voorzien in dat wat nodig is. Ook een prachtig woord: voorzien. De Heere zal voorzien, JAHWEH Jireh.

"Wees niet als een paard, als een muildier zonder begrip." De gefokte paarden die wij tegenwoordig hebben, daarover lees je nog niet in Bijbelse tijden. Een paard was toen gewoon een dier dat gebruikt werd voor de strijd. Paarden en wagens; paarden waren vooral strijddieren. Ze werden niet gebruikt voor de rensport of zoals wij dat tegenwoordig hebben met sierpaarden. Hier wordt het ook op één lijn gesteld met een muildier zonder begrip. Een muildier is, zoals u weet, een kruising tussen een paard en een ezel, en die hadden al de reputatie niet te luisteren. Die moesten in toom gehouden worden, letterlijk. "Met bit en toom bedwingt men zijn sierlijkheid." Ja, wat is de sierlijkheid van zo'n paard en wat is zijn trots? Dat hij rent natuurlijk, maar dat moet je wel in bedwang houden, omdat hij anders nooit nader tot je komt. Daarin zie je trouwens ook: God raadt je, maar als je niet naar Hem luistert, dan zal Hij je toch altijd weer terugvinden. Hij zegt: wees nou niet als een muildier zonder begrip. Dat kan, maar dan moet de Heer jou met toom en met bit, en soms met geweld, weer tot de orde roepen. Dat doet Hij ook. Niet goedschiks, dan kwaadschiks, maar dan zul je het ook gevoelen. Wat hier gezegd wordt, de raad die God geeft, is: wees nou niet als een muildier zonder begrip. Luister gewoon. Luister nou, want dat bespaart je een heleboel ellende. Als je de raad in de wind slaat en zegt: "Nou, ik ga mijn eigen weg wel," en je denkt wijzer te zijn, dan kom je jezelf altijd weer tegen, maar vooral Hem ook weer.

Dat vind ik het allermooiste van God. Het is zo mooi: van God kom je nooit af. Ook als je een muildier zonder begrip bent en je vlucht bij God vandaan – vraag het maar aan Jona. Hij vindt je toch weer, hoor. Je kunt naar de andere kant gaan. Al ging ik, al vloog ik – dat wil zeggen: al vluchtte ik naar de andere kant van de zee – Uw hand zou mij daar alsnog geleiden. Steeg ik ten hemel, maakte ik het dodenrijk tot mijn rustplaats: U bent daar. Dat wil zeggen dat ik nergens heen kan gaan; van God kom ik nooit af. Nooit. Hij is mijn Schepper, Hij houdt van mij. En als ik Hem in de wind sla, dan laat Hij mij dat op die wijze toch gevoelen: "Ik hou van je en je komt niet van Mij af." Oké, dat is een weg van smarten, maar ook dat is Zijn liefde.

"Velen zijn de smarten van de goddeloze." Nou, die woorden onderstrepen precies wat ik nu eigenlijk zeg. Als je met de rug naar God toe staat, dan zul je daar de smarten van ondervinden. Dat is onvermijdelijk. Een mens is namelijk gemaakt om zich te oriënteren op God. Doet hij dat niet, dan raak je helemaal uit balans en kwijnt je gebeente weg. Nou ja, dan gaat het in alle opzichten mis. Velen zijn de smarten van de goddeloze, maar wie JAHWEH vertrouwt, omringt Hij met gunst.

"Verheug je in JAHWEH." En zo eindigt de psalm dan: "Verheug je in JAHWEH en juicht rechtvaardigen en jubelt allen die oprecht van hart zijn." Dat wil zeggen: wie rechtvaardig is – u weet inmiddels wie dat zijn, hè? Dat zijn degenen die God vertrouwen. God rekent geloof tot rechtvaardigheid. Juicht rechtvaardigen, juicht allen die geloven in wat Hij zegt en wat Hij belooft. Dan heb je zoveel reden om te juichen, om je te verheugen en te jubelen, en om je blik naar Hem te richten. Nou, dat wilde ik vanmorgen heel graag eens met u delen over Psalm 32. Een prachtige psalm die begint met jubel en met geluk, en er ook weer mee eindigt. Het is met recht een leerdicht, een masjkiel. Er is zoveel onderwijs in en er is veel meer over te zeggen dan ik gedaan heb, maar dit wilde ik graag toch met u gedeeld hebben. Zullen we met elkaar nog een lied zingen?