Lichtfeest
25-12-2011 - Geplaatst door Andre PietPresentatie van samenkomst gehouden op 25 december 2011 in Zoetermeer
Al duizenden jaren viert de mensheid de zogenaamde zonnewende. Rond 21 december passeert de langste nacht en lengen de dagen weer, al merken we daar in aanvang nog niets van. Niettemin, het licht overwint de duisternis en nog slechts enkele maanden en de eerste tekenen van nieuw leven zullen in de natuur zichtbaar worden.
Kaarsen, lichten, de altijd groene boom en andere volksgebruiken symboliseren de hoop van de mensheid: het licht des levens! Laat nu juist het onge-kerst-ende lichtfeest Bijbelse papieren hebben!
In deze samenkomst slaan we het eerste hoofdstuk van Johannes open…
Powered by RedCircle
📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing
⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie:
- De Ware Betekenis van het Lichtfeest
- De Logos: God Die Zichzelf Uitdrukt
- De Schepping en de Sterrenhemel Vertellen het Evangelie
- Het Woord Is Levend en Maakt Scheiding Tussen Ziel en Geest
- Licht en Leven: de Belofte van Overwinning
- Het Waarachtige Licht Dat Álle Mensen Verlicht
- Schijnen als Lichten in een Duistere Wereld
De Ware Betekenis van het Lichtfeest ↑ hoofdstukken
Ja, want als we maar één gelegenheid kunnen aangrijpen om feest te vieren, vrienden, dan doen wij dat. Als er één type mens is in deze wereld dat reden heeft om blij te zijn en zich te verheugen, dan zijn wij dat wel. Kijk, en daarom vier ik ook graag deze dagen het lichtfeest. Ja, ik zeg bewust het lichtfeest, want dat is het namelijk.
Ik wil een gedeelte lezen, een aantal verzen uit een heel verheven passage uit Johannes 1. Daar vindt u de woorden die ik als titel aan deze samenkomst heb meegegeven: "Het licht dat elk mens verlicht". Dat heeft ook alles te maken met dat lichtfeest dat overal gevierd wordt. Want misschien weet u het niet — het is inderdaad, om een woordspeling te gebruiken, wat verduisterd — maar eind december, rond deze tijd van het jaar, wordt al sinds duizenden jaren, met name op het noordelijk halfrond, het lichtfeest gevierd. Men noemde dat de midwinterzonnewende. Dat is een mooi woord voor Scrabble of Wordfeud.
Waarom vierde men dat? Omdat het nogal logisch is; we weten allemaal dat inmiddels sinds de 21e december de langste nacht is gepasseerd. De dagen gaan weer lengen. Daar merk je in eerste instantie nog helemaal niets van, maar niettemin: het licht breekt door, de duisternis wordt verdreven en dat is precies de reden waarom de mens dat viert. Het licht overwint de duisternis en latent weet de mens — ik bedoel de mensheid in het algemeen — dat dit een belofte is. Dat is een belofte die dateert vanaf het begin. God heeft namelijk gesproken: het licht overwint, en dat is wat men vierde.
Het duurt dan ook niet lang meer — heb nog enige maanden geduld — of straks in de derde maand komt het eerste leven weer tevoorschijn na die zonnewende. De dagen lengen weer, het licht overwint en dat licht doet leven ontstaan. Licht brengt warmte en daarmee ook leven. Je zou zeggen dat het niet bestaat als je het niet elk jaar zou zien, maar we zien dat wonder elk jaar weer aan onze ogen voltrekken: een dode natuur, dode bomen, alles is doods. Eerst in de herfst stierf het en in de winter is daar die doodsheid, maar in het voorjaar breekt door het licht dat overwint en de warmte ook het leven weer door. Het leven laat zich zien en de dode natuur blijkt leven voort te brengen.
Laat ik u dit zeggen: dat is een goddelijke boodschap. God geeft daarmee een signaal aan de mens; Hij laat zien en maakt duidelijk dat het licht sterker is dan de duisternis en dat het leven overwint. Vele eeuwen geleden is er in de kerkgeschiedenis iets gebeurd met dat lichtfeest, dat feest van de zonnewende, dat trouwens ook heel veel afgodische elementen had. Dat weet ik wel, maar daar hebben wij geen boodschap aan, toch? Men heeft dat destijds 'gekerstend' — een leuk woord in dit verband. Men heeft het gekerstend, wat letterlijk gewoon gechristianiseerd betekent. Men heeft er een christelijk sausje overheen gegooid.
Ik denk dan: waar was dat voor nodig? Want dat feest van het licht is op zichzelf al een feest van Christus. Dat spreekt van Christus, van Hem die het licht der wereld is en de duisternis zal verdrijven. Hij zal het leven aan het licht brengen. Dat hoef je helemaal niet te christianiseren of te kerstenen; dat zit al in de aard der zaak. Het spreekt van Hem die zou komen. Men heeft het echter gekoppeld aan — en dat is wel tragisch — de geboorte van Jezus. Dat is helemaal niet waar, want Jezus is op een heel andere tijd van het jaar geboren. Als u daar meer over wilt weten, dan raad ik u aan naar goedbericht.nl te gaan; daar staat sinds gisteren een mooi artikel over. Als ik even deze vrijmoedige woorden mag spreken: het thema is werkelijk geweldig.
Wanneer de Heer Jezus werkelijk geboren is, dat was vlak voor Pesach. Die geweldige dag dat Hij geboren werd, "Oh happy day" zingen we dan. Maar weet u, dat was vlak voor Pesach en dat heeft te maken met het feest van Pasen. Daar zit aan die dag al iets vast wat ik u nu niet kan en wil vertellen. Het punt is namelijk dat dit lichtfeest ook niets te maken heeft met de geboorte van de Heer Jezus. Ik zeg niet dat je daar niet aan mag denken — je mag elke dag aan de geboorte van de Heer Jezus denken — maar het is niet zo dat we op 25 december de geboortedag van Jezus vieren. Dat is onzin. Dan heb ik het nog maar niet over al die andere dingen die men erbij gehaald en bedacht heeft, en waar men dan over zingt in liedjes. Dat kan de toets van de Bijbelse kritiek niet doorstaan. Maar is dat voor ons een reden om geen feest te vieren? Ik zou zeggen: integendeel!
De Logos: God Die Zichzelf Uitdrukt ↑ hoofdstukken
Wij hebben alle redenen om feesten te vieren, namelijk het feest van dat licht en het feest van het woord. Daarom wil ik u meenemen naar Johannes 1. Het zou niet moeilijk zijn om daar meteen een hele zware studie van te maken, maar dat ga ik u vanmorgen niet aandoen. Want hoewel het aan de ene kant heel verheven is, is wat hier staat aan de andere kant ook heel simpel. Johannes is sowieso erg zwart-wit en heel duidelijk, maar soms ook heel abstract in zijn spreken.
Hij vangt het evangelie aan met: "In den beginne was het woord." Dat "in den beginne" refereert natuurlijk aan het eerste Bijbelboek dat ook zo aanvangt. Bereshit staat er in het Hebreeuws: "In den beginne schiep God de hemelen en de aarde." Welnu, hier staat: "In den beginne was het woord." Dan moet u dat niet meteen invullen met dingen die later door Johannes gezegd worden.
Dat woord staat in het Grieks als het woordje logos. Dat kennen we allemaal, want denk maar aan het woordje "logo". Een logo is een embleem dat staat voor iets. Denk ook aan de talloze woorden die eindigen op "-logie", zoals psychologie en theologie, of aan het woord "logica". Dat heeft er allemaal mee te maken. Dat woord logos is niet zomaar één grammaticaal woordje. Nee, dat woord logos staat voor een expressie. Het is de expressie van een idee, oftewel een uitdrukking. Een idee op zich is nog geen logos. Op het moment dat je er uitdrukking aan geeft en het zichtbaar wordt – of beter misschien in dit verband: hoorbaar – dan wordt het logos.
Om een voorbeeld te geven: hier ziet u een kunstenaar, een beeldhouwer, en die heeft een bepaald concept in zijn hoofd, een idee. Alles wat we zien trouwens, en alles waar u mee te maken heeft aan creaties – of het nu een auto, een stoel of een tafel is – het is allemaal begonnen met een idee; met iets wat een mens in zijn hoofd had. Maar het is niet in het hoofd gebleven, er is uitdrukking aan gegeven. Als iemand alleen maar een stoel bedacht had, dan had u hier niet kunnen zitten. Nee, de stoel moet ook vormgegeven worden. Dat is logos: vormgeven, expressie, uitdrukking geven aan dat wat van binnen is, aan een concept of een gedachte.
Dat is dat woord logos. In de Bijbel wordt het ook heel vaak gebruikt en soms vertaald met een rechtszaak, een verslag of een boek. Het kan van alles betekenen; alles kan een uitdrukking zijn van een gedachte. Maar hier staat: "In den beginne was het woord." Dat betekent dat vanaf het begin die uitdrukking van gedachten er was. Niet van menselijke gedachten, maar van wat God bedacht heeft in Zijn voornemen, zoals dat heet in de Bijbel: het plan dat Hij heeft.
God heeft ook gesproken en er staat in Johannes 1 – en ik ga daar niet al te lang bij stilstaan – letterlijk: "en het woord was bij God." Zo staat het in de NBG-vertaling, maar letterlijk staat er: "het woord was naar de God toe." Dat geeft richting aan. Dat woord verwijst naar God. Vanaf het begin drukt God Zich uit en dat wat Hij uitdrukt, verwijst naar de God. Het voorzetsel dat hier gebruikt wordt, is eigenlijk "naartoe". Het woord was gericht op, het ging naar God toe. De logos, dat wat God spreekt en waar Hij uitdrukking aan geeft, verwijst naar Hem.
En dan nog iets, vervolgens: "en het woord was God." Letterlijk staat het er trouwens precies omgekeerd: "God was het woord." Dat wil zeggen: God maakte Zich kenbaar, en de wijze waarop Hij Zich kenbaar maakt – namelijk door Zijn spreken – wel, dat was Hém. Dat is helemaal niet gek, zo spreken wij daar ook over.
Als ik een plaat opzet... dat is wel heel erg twintigste-eeuws, want u zet tegenwoordig geen plaat meer op. Maar stel, ik hoor een nummer van een pianist, van Louis van Dijk bijvoorbeeld. Ik hoor zijn muziek en dan zeg ik: "Dat is Louis van Dijk." Eigenlijk is het de expressie van wat hij in zijn hoofd heeft. Hij speelt muziek en het is de uitdrukking daarvan. Dan zeggen we: "Dat is Louis van Dijk," en dat is ook zo. Het verwijst namelijk naar hem. En met God is het ook zo: God spreekt, en als we Hem horen, zeggen we: "Hé, dat is God!" Precies. Want Hij is de onzienlijke God; geen oog kan Hem trouwens zien. En God was het woord. Dan staat er: "Dit was in den beginne bij God." En ik zei al: letterlijk staat er bij dat woordje "bij" dat het naar God verwijst.
De Schepping en de Sterrenhemel Vertellen het Evangelie ↑ hoofdstukken
En dan komt er vers 3: alle dingen zijn door het woord geworden. Alle dingen, dat wil zeggen het gans heelal. Alles, de hele kosmos; vandaar ook dat we het schepping noemen. Het is geschapen, het is een creatie. Alle dingen zijn door het woord, de logos, geworden. En zonder dit is geen ding geworden dat geworden is. Dus alles wat er is, is dankzij zijn bestaan te danken aan de logos. God sprak, zo staat het in Psalm 33. Hij sprak en het was er. Hij gebood en het stond er. Hij sprak: "Er zij licht", en er was licht. Alle dingen zijn door het woord geworden.
In Psalm 33, dezelfde psalm waar ik zojuist uit citeerde, staat in vers 6 dit: "Door het woord des Heren — door het woord van Yahweh, de naam van God — zijn de hemelen gemaakt en door de adem van zijn mond..." Eigenlijk zijn geest, maar dat is ook zijn spreken. Want spreken doen we ook door middel van adem. Dat is zo mooi aan die Hebreeuwse taal, die oorspronkelijke taal van God. Hebreeuws betekent letterlijk: de taal van de overkant. Het is de taal die niet van deze zijde van de wereld komt, maar van de andere zijde. God spreekt, maar zijn spreken is ook adem, zoals wij ook spreken door middel van adem en we onze adem vormen door te spreken. Nou, u begrijpt wat ik bedoel. "Door de adem van zijn mond al hun heer." Woord en geest en woord en adem is allemaal één. Je kunt het niet uit elkaar knippen. Uiteindelijk is zijn woord ook gewoon geest. Adem. "Door het woord des Heren zijn de hemelen gemaakt en door de adem van zijn mond al hun heer."
Hun heer, dat wil zeggen die hele massa aan sterren en de legerscharen aan sterren en hemellichamen. Alles! En dan staat er ergens anders in de Psalmen dat Hij ze allemaal nog bij naam roept ook. Ja, want die sterren hebben allemaal namen. Die sterrenbeelden trouwens ook. Ik kan het niet nalaten om er in dit verband toch even op te wijzen dat God de hemelen gemaakt heeft. Nu we het er toch over hebben en eraan denken, juist in deze tijd van het jaar dat het licht doorbreekt, dan hebben we het over de zon, het belangrijkste hemellichaam. Maar wat dacht u van al die andere hemellichamen? Die heeft God gemaakt en Hij heeft ze een naam gegeven. Ook de sterrenbeelden, waarvan een heleboel christenen zeggen: "Dat is heidens, daar mag je niks aan doen." Dan hebben ze het over horoscopen, maar ik heb het niet over horoscopen. Ik heb het over sterrenbeelden. Weet u wie die gemaakt heeft? De Schepper.
En zal ik u eens wat vertellen? Die hemelen en al hun heer, al die sterrenbeelden en al die sterren die Hij bij naam kent en roept, Hij heeft die namen gegeven hoor. Dat is geen menselijk verzinsel. Het zijn namen die God gegeven heeft. En die spreken één taal. "De hemelen vertellen Gods eer en het uitspansel verkondigt het werk zijner handen", zegt Psalm 19 vers 1. En het verhaal van de sterrennamen, het verhaal van de sterrenbeelden, dat is niets anders dan de machtige boodschap van het evangelie. Ik moet daar altijd aan denken bij de sterrenbeelden. Het is ook heel makkelijk te onthouden. Ik weet niet hoeveel verstand u van sterren hebt, maar ik vind sterren en sterrenbeelden een machtig interessant onderwerp. Waarom? Omdat het allemaal spreekt van mijn Heer en mijn God.
Maar weet u wat het eerste sterrenbeeld is? Dat is de Maagd. Ja, de sterrenriem begint bij de Maagd. En het laatste sterrenbeeld is Leo, de Leeuw. Het begint bij de Maagd en het eindigt bij de Leeuw. En ik zal u zeggen dat al die tussenliggende sterrenbeelden — feitelijk zijn het er in totaal 48 — stuk voor stuk en zelfs in volgorde, de boodschap van het evangelie spreken. Het is allemaal geordend. Dat begint inderdaad bij de maagd die zwanger werd en nieuw leven voortbracht. En het eindigt bij de Leeuw van Juda, de grote Triomfator die de overwinning behaalt over de dood. Dan moet ik er ineens aan denken dat dat laatste sterrenbeeld, de Leeuw, wordt gekoppeld aan een overwinningsbeker. Ja, dat is ook een sterrenbeeldnaam. Een overwinningsbeker wordt hieraan gekoppeld, maar ook aan een raaf, een teken van de dood. Wat dacht u daarvan? Nou, om een lang verhaal kort te maken: dat laatste sterrenbeeld heeft te maken met de Leeuw die de overwinning behaalt over de dood. Zie daar het evangelie; het staat elke nacht zo aan de hemel. Het evangelie staat in de sterren. Niet uw en mijn verhaal, maar Zijn verhaal.
Machtig! Maar weet u, als je daarover nadenkt, begrijpt u dat ook? Dat is logisch. Logos. Waarom? Wel, alle dingen — die hemelen, maar ook al hun heer en al die sterren en sterrenbeelden — die komen voort uit het Woord. Dus dragen ze ook het DNA van het Woord, de karakteristieken van het Woord. Het verwijst naar het Woord en daarmee dus naar God, want het Woord verwijst weer naar God. Alles komt uit Hem voort. Er zitten hier een paar kunstzinnige mensen, dat weet ik. Ze hebben hier wel eens wat over verteld. Of je nu een beeldende kunstenaar bent of muzikaal, een kunstenaar weet dat: je herkent een kunstenaar aan dat wat hij produceert. Waarom? Omdat een kunstenaar of een artiest zichzelf uitdrukt in dat wat hij uitbeeldt. Of dat nou op een doek is, op een gewoon plat vlak of in muziek; het zegt iets over degene die het voortbrengt. En wat dacht u? Dat is met de Schepper niet anders. De Schepper drukt Zichzelf uit in Zijn schepping en heel de schepping spreekt daarom ook van Hem. Alle dingen zijn door het Woord geworden en zonder dat is geen ding geworden dat geworden is. Vandaar dat de hele schepping spreekt van de Schepper.
Als je de Schepper niet kent, dan begrijp je niets van de schepping. Dan kun je wetenschap gaan beoefenen waarbij men bij voorbaat zegt: "Wij doen onderzoek en wij houden ons alleen maar bezig met dat wat zich via onze zintuigen aan ons voordoet." Een prima afspraak natuurlijk, maar daarmee sluit je meteen wel de hele werkelijkheid af. Je hebt het dichtgetimmerd. Want het geheim zit nu juist in Hem die het allemaal voortgebracht heeft. Alle dingen spreken van het Woord, alle dingen zijn door het Woord geworden, en zonder dat is geen ding geworden dat geworden is.
Het Woord Is Levend en Maakt Scheiding Tussen Ziel en Geest ↑ hoofdstukken
En dan staat erbij in vers 4: "In het woord was leven." Nou, dat is heel karakteristiek van het woord: het spreken van God is levend. Het is licht, dat zullen we ook zien, maar het is ook leven.
Ik zal een voorbeeld daarvan geven. In Hebreeën 4 vinden we een mooie schriftplaats en in vers 12 staat dit: "Want het woord Gods..." – hier staat ook weer datzelfde woord, de logos Gods – "Het woord Gods", en het staat erbij, "is levend en krachtig en scherper dan enig tweesnijdend zwaard." Een tweesnijdend zwaard, dat is een zwaard dat aan twee kanten snijdt. Dus hoe je het ook gebruikt, het snijdt altijd. Welke kant op ook. Het is scherper dan enig tweesnijdend zwaard en het dringt door, zo diep, dat het vaneenscheidt ziel en geest. Dat vind ik altijd een mooie uitdrukking: dat het vaneenscheidt ziel en geest.
Maar moet je eens een keertje aan de mensen vragen, gewoon... ik zou het hier kunnen doen, maar ja, dan loop ik het risico dat ik het goede antwoord krijg. Maar wat is het verschil tussen ziel en geest? Psyche en pneuma, op zijn Grieks gezegd. Wat is het verschil tussen ziel en geest? Mensen hebben dan geestelijke problemen, en wat doen ze? Dan gaan ze naar een psycholoog. Ze hebben geestelijke problemen en dan gaan ze naar een zielkundige. Mensen gooien het allemaal door elkaar, maar weet u wat het woord van God doet? Het maakt scheiding tussen ziel en geest.
Het woord van God is scherp. Brand je handen er niet aan en verkijk je er niet op. Op het moment dat je in aanraking komt met het woord, dan zal blijken dat het scherp is. Messcherp. Scherper dan wat ook. Het maakt je trouwens ook scherp, daar ben ik ook nog van overtuigd. Intelligent, ik durf het rustig te zeggen. Nee, ik bedoel niet academisch. Ik zou haast zeggen: dat is vaak ook helemaal niet zo intelligent. Maar goed, dat grapje laten we maar even voor wat het is, u begrijpt wat ik bedoel. Het woord van God is scherp, maar het leert je ook scherp te denken.
Het dringt door, zo diep, dat het vaneenscheidt ziel en geest, gewrichten en merg, en het schift overleggingen en gedachten van het hart. Dat wil zeggen: dat wat er binnen is, en wat een mens niet kan scheiden, dat scheidt en onderscheidt het woord. En als je innerlijk verward bent en je zegt: "Ik zie het niet meer zitten", of je kunt het allemaal niet meer uit elkaar halen, dan heb ik één hele goede tip voor u. Ga je niet bezighouden met het woord van God, nee, léát het woord van God tot je komen. Dat is scherp. En als je verward bent, dan zal het woord jou voorlichten, met recht.
Er staat – want daar heb ik nog niks over gezegd – er staat: het woord van God is levend, in het algemeen. Alles wat God spreekt is levend. Maar wat dacht u van de Schriften? De Schriften, dat is inderdaad Zijn woord. En van die Schriften lezen we dat het geïnspireerd is. Begeesterd, ingeademd. En dan zou je zeggen: "Ja, als je de Bijbel hebt, dat zijn de Schriften. Het zijn allemaal zwarte lettertjes op witte bladzijden." Ja, maar het is levend. Er staan niet eens plaatjes in. Nee? Nou, dan heb je nooit het woord werkelijk gelezen. Want het is één en al plaatje. Het is één en al afbeelding. Wat dacht je dan? Dan lees je een geschiedenis van Jozef of David, het kan niet schelen, het zijn allemaal plaatjes. De Bijbel is één groot illustratieboek en het vertelt allemaal hetzelfde verhaal. In die zin is de Bijbel weer zo simpel. Zo simpel, een kind kan het begrijpen.
Ja, leuk hè? Het kind denkt: ja, ik weet het. Een kind kan het begrijpen, het woord is levend. Ja, het geeft ook leven. Als je doods bent... Het geeft dus aan dat het woord van God alles is. Wat werkelijk van waarde is, dat is het woord van God. Het woord is levend, maar het is niet alleen levend, het geeft je ook leven. Daar waar doodsheid is, daar is het woord van God. Dat doet je opleven, het geeft je leven.
Het is ook krachtig. Dat wil zeggen: daar waar zwakheid is en waar je niet meer verder kunt. En ik weet dat er hier ook mensen in de zaal zitten die momenteel ook in een fase zitten, ik kom er zo achter: ik ben zwak. En wie de schoen past, trekt hem aan. Maar dat maakt niet uit hoor. Als jij zwak bent... Paulus, die beroemde zich daar zelfs in! Dat lees je in 2 Korinthe 12. Hij beroemde zich daarin. "Want als ik zwak ben, dan is Hij sterk."
Het woord van God is levend. Het is krachtig en het is scherper dan wat ook. Dat is het woord van God, mensen. "In het woord was leven." En dan staat er nog bij: "En het leven, dat was het licht der mensen."
Licht en Leven: de Belofte van Overwinning ↑ hoofdstukken
Leven en licht hebben alles met elkaar te maken. Want leven is heel opmerkelijk, zeker als je dat in het Johannes-evangelie leest. Ik dacht net: waar had ik het ook alweer over? Nou komt er een belangrijke opmerking van achteruit de zaal. Maar toen bleek het een kind te zijn dat eventjes bevestigde wat waar is, wat ik zojuist zei. Dankjewel hoor. Maar als je Johannes' evangelie leest, dan zie je dus dat leven en licht alles met elkaar te maken hebben. Vandaar ook de uitdrukking: 'het licht des levens'.
Ik zei zojuist: nu de dagen weer langer worden, het licht schijnt, en wat gebeurt er? Licht produceert leven. Als het licht straks nog sterker wordt, dan gaan de bomen inderdaad weer ontluiken. De knoppen komen aan de bomen en het leven komt tevoorschijn. Dat is allemaal vanwege licht. Geen leven zonder licht!
En ik moet eraan denken... er staat hier niet zo'n boom, maar iedereen zet een kerstboom, zo noemen we dat dan, in huis. Maar weet u waarom? Sommige mensen zeggen: "Nou dat moet ik niet, want dat is een kerstboom en dat is heidens." Dan zeg ik: prima. Maar weet u, de oorspronkelijke gedachte achter zo'n kerstboom is: het is een boom die altijd groen blijft. Zo'n naaldboom is een embleem van leven. Alle bomen laten hun blaadjes vallen en zijn doods. Er is één soort boom die dat niet vertoont en die altijd groen blijft. En daarmee een embleem is van, terwijl het in de natuur doods is, dat er één boom is die getuigt van leven. Vandaar die naaldboom.
En wat doen we dan met zo'n boom? Ja, we hangen daar nog vruchten in. Die appels, van die kerstballen. Maar dat zijn gewoon vruchten. Dat is ook weer een embleem van leven. En wat doen we nou nog meer? We doen daar lichtjes in. Licht des levens. Hoezo heidens, denk ik dan? Ja, u mag erover denken wat u wil hoor. Ik leg zulke associaties. Als ik dit in Johannes 1 lees: "In het woord was leven, en het leven was het licht der mensen," dan moeten mensen meteen aan zo'n boom denken. Ik kan het niet helpen. Eigenlijk is dat een symbool daarvan. Leven en licht.
En de God die ooit sprak in den beginne, wat deed Hij? Hij sprak: "Er zij licht," en er was licht. En op de derde dag, wat deed Hij toen? Toen zei Hij dat de aarde levend kruid moest voortbrengen, hoe staat het er precies? Maar het was de dag dat het leven verscheen. Op de derde dag, jazeker. Waarvan akte. Zogenaamd toevallig. Laat ik u dit zeggen: in deze schepping is niets toevallig. Of u moet zeggen: het is God die dat allemaal zo getimed en exact volgens zijn design doet toevallen. Dan zeg ik: ja, dan is er toeval. Maar Hij dóet dat toevallen. Heel de schepping spreekt van het woord dat leven is, en dat leven is het licht der mensen.
En toen de mens ooit van de verboden vrucht at en uit de hof geplaatst werd – niet dat er iets misging trouwens hoor, want God had al lang zijn plannen klaarliggen. En het is zelfs zo mooi: er staat in de Bijbel in Openbaring 13 dat het lam al geslacht was voor de nederwerping der wereld. Ja, gewoon in Gods plan lag het allemaal al vast. Weet je wat dat betekent? Voordat het misging, had God de oplossing er al. De oplossing was er eerder dan het probleem. Hoezo er gaat iets mis? Er gaat nooit iets mis bij Hem, hè. Bij ons wel, bij Hem nooit. En er is een God die alles plaatst.
Maar goed, Adam en Eva hadden van de verboden vrucht gegeten, onze aller stamouders. En toen heeft God meteen al zijn belofte gegeven. Hij zocht de mens op en Hij gaf hem zijn woord. En Hij sprak over het zaad der vrouw. Er zou ooit iemand voortkomen uit de vrouw, dat wordt genoemd 'het zaad der vrouw'. In Genesis 3 vers 15 kunt u het nalezen. Dat wordt altijd de moederbelofte genoemd. Weet u waarom? Omdat dat de belofte is die Adam en Eva kregen, en die hebben ze doorgegeven aan hun nageslacht, aan hun kinderen en die ook weer aan hun kinderen. En alle volkeren van de aarde weten van die belofte.
Vandaar ook dat die sterrenhemel, waar ik het zojuist over had, dat getuigenis heeft. Die sterrenbeelden vertellen het verhaal van de moederbelofte. Er komt ooit iemand uit de maagd, die door zijn slachtoffer het leven zal brengen en de dood zal overwinnen. En God heeft zijn belofte aan Adam gegeven en die hebben het doorgegeven. En de mens is altijd met recht voorgelicht vanuit de sterrenhemel. En duizenden jaren lang heeft de mensheid die belofte gekend.
En ik weet wel, op het moment dat de mens iets toevertrouwd krijgt, dan perverteert hij dat, dan verdraait hij dat weer. Dat is ook zo. Maar de mensheid weet diep van binnen: Hij is er. Hij is God, Hij heeft gesproken, zijn licht schijnt in de duisternis en het leven overwint. De mensheid weet dat het zo is. En het woord spreekt er inderdaad van. En dan staat er nog bij: "Het licht schijnt in de duisternis." Precies. En als we nou even doorlezen, ik sla een aantal verzen over, dan komen we eindelijk bij die titel van deze samenkomst.
Het Waarachtige Licht Dat Álle Mensen Verlicht ↑ hoofdstukken
Het waarachtige licht staat er, dat wil zeggen: het ware licht. Al die lichten die wij zien, dit is sowieso kunstlicht allemaal, dat is licht wat de mens maakt. Maar het waarachtige licht, dat is het licht dat Hij maakt. En dat spreekt van Zijn woord en van wie Hij is. Hij is het waarachtige licht, en daar staat bij dat het ieder mens verlicht en dat licht dat was komende in de wereld.
Dat is een heel diepzinnig woord, want ik denk dat het in wezen slaat op wat van den beginne al het geval was. God heeft gesproken en Hij sprak over Hem die zou komen en die inderdaad de grote overwinnaar zou blijken te zijn. God heeft het hele verhaal al verteld, uitgebeeld en in Zijn schepping neergelegd. Wel, dat licht, daarvan zegt Johannes in Johannes 1: dat is het licht dat elk mens verlicht. Er staat niet bij: voor degenen die dat toelaten, of voor degenen die dat willen. Nee, er wordt hier een feit gesteld. Hij, dat waarachtige licht, verlicht elk mens en zal de duisternis verdrijven.
Inderdaad, van zichzelf grijpt de duisternis het licht niet, dat staat overigens ook in Johannes 1. Maar het licht is sterker dan de duisternis. Dat weet u toch? Dat is een mooi kenmerk van het licht: je hoeft niet tegen duisternis te strijden. Je kan tegen de duisternis schreeuwen en je kunt je best doen om dat te verdrijven, maar dat werkt allemaal niet. Er is maar één manier om de duisternis te verdrijven en dat is: doe het licht aan. En de verduistering verdwijnt. Dat is wat God belooft en wat hier ook staat. Het licht van Hem zal ieder mens verlichten.
En er komt een moment, dan zijn we eigenlijk weer terug bij waar we waren bij de aanvang van deze samenkomst, er komt een moment dat elk mens het ook zal beseffen en zal erkennen: inderdaad, Hij is God en Hij is degene die Hij beloofd heeft te zijn. Het waarachtige licht, dat ieder mens verlicht, was komende in de wereld.
Schijnen als Lichten in een Duistere Wereld ↑ hoofdstukken
En dan wil ik graag deze studie tussen aanhalingstekens, deze overdenking, dit woord, deze logos, eindigen met een citaat uit Filippi 2. Dat gaat ook over licht. Er staat in Filippi 2, althans dat citaat dat ik nu wil geven: "Doet alles", zegt Paulus, schrijft hij aan de Filippiërs, "doet alles zonder morren of bedenkingen". Waarom? Ja, als u het voorgaande vers leest, dan begrijpt u waarom hij dit schrijft.
Maar ik wil ook graag even aanhaken bij wat ik zojuist zei: er is één God en Hij geeft alles een plaats. Ik bedoel dat ook heel concreet gewoon voor wie u bent. We zijn hier allemaal verschillend binnengekomen, ondanks het feit dat we allemaal via diezelfde deur terecht zijn gekomen. We zijn hier allemaal op een verschillende wijze, met allemaal verschillende verhalen en achtergronden. Maar één ding weet ik zeker: God is degene die uw of jouw leven leidt. Hij zet alles op zijn plek.
Als je dat weet, dan kun je dus ook met recht zeggen: bij Hem gaat er nooit iets mis. Maar als dat waar is, weet u wat de ijzeren consequentie daarvan is? Het is zo'n machtige waarheid, en zoveel mensen hikken er toch tegenaan. Maar als het waar is dat Hij alles een plek geeft, waarom zou ik dan nog morren? Of mopperen? Of murmureren, zoals de Statenvertaling zegt. Ik denk gewoon mopperen, zaniken. Hoeveel termen hebben we daarvoor in het Nederlands niet? Er gaat nooit iets mis.
Eén van de kenmerken van iemand die Zijn woord kent, als je werkelijk God kent, is dat je gaat danken. Paulus zegt ook: dank onder alles. Het mooie van dat danken is, het maakt je blij. Danken ontketent de vreugde in een mens. "Doet alles zonder morren of bedenkingen", in de wetenschap: er is één God die alles een plek geeft. En die een plan heeft, ook met mijn leven.
Ik kan ertegen schoppen, maar ik zal je dit vertellen: van deze God kun je nooit winnen. Zijn liefde zoekt jou op en Hij vindt jou ook, echt. Of je het nou leuk vindt of niet, God vindt jou altijd. Ik heb ooit eens een lied gehoord en ik zit het vaak te neuriën: "Of je het nu wil of niet, God houdt van jou." Op diezelfde cd stond een nummer dat heet: "Ik heb een bericht. Een goed bericht." En hoe ging die ook alweer? Er stond erbij: "Voor de ladies en de hoeren, voor de vissers en de boeren, de laffen en de stoeren. Maar bovenal voor jou." Mooi hè? Ik heb een bericht. En of je het nou wil of niet, voor iedereen is dat bericht.
En dat licht overwint de duisternis en verlicht elk mens. Daarom: "doet alles zonder morren en bedenkingen", zegt Paulus, opdat je onberispelijk en onbesmet moogt zijn, onbesproken kinderen Gods. Weet u, dat is niet door je best te doen of door werken te doen. Maar door te erkennen: Hij is mijn God. En Hem te gaan danken. Dat is onze roeping. Als kinderen van God te leven en Hem te danken onder alles.
Hij is toch degene die jouw leven leidt? Denk je werkelijk dat jij ooit iets tekort zult komen? Nee, diezelfde brief in Filippi 4 zegt dat Hij in al jouw behoeften, in alles wat jij nodig hebt, rijkelijk zal voorzien naar Zijn plan. En dan staat er trouwens nog bij in Filippi 2 dat je moogt zijn: "onbesproken kinderen Gods, te midden van een ontaard en verkeerd geslacht, waaronder gij schijnt als lichtende sterren in de wereld." De wereld is donker. Ik hoef dat toch niet uit te leggen? Er is zoveel duisternis.
En ik ben ervan overtuigd: wij hebben één taak. Ik bedoel, ik spreek nu even u aan die dit licht kent, en dat is: laat dat licht schijnen. Er zijn zoveel mensen die verward zijn, die vragen hebben, die het niet meer zien zitten, moeite hebben. Laat mensen dat licht wat we hebben, schijnen. Schijn als lichten, dát licht.
Niet om mensen... kijk, dat is religie hè, dat is godsdienst. Niet om mensen te bekeren of bij een clubje te halen. Houd toch op, mensen. Dat is onzin. Daar gaat het helemaal niet om. Het is een goed bericht en of je het nou leuk vindt of niet, het heeft niets met een groepje te maken. Het heeft te maken met Zijn woord. En dat mag je vertellen. Niet om iemand te bekeren, dat is helemaal geen mensenwerk. Je mag gewoon vertellen dat God van jou houdt. Hij zoekt jou en Hij vindt jou. Hij is jouw Redder. Hij is jouw Schepper, je bent hier niet voor niks. En Hij is ook jouw Redder, alles komt goed. Nou, vertel het maar. Laat dat licht schijnen. "Waaronder gij schijnt als lichtende sterren in de wereld."
En daar staat er ook bij, en dat is het laatste vers wat ik citeer: "Het woord des levens vasthoudende." Hier weer dat woord, hè? Logos. Nou, daar staat vasthoudende. Maar weet u wat er in het Grieks staat? Ja, dit ja. Er staat letterlijk: op-houden. En dat betekent letterlijk zo, dit: óphouden, hóóghouden, ja.
Hoe schijnen wij nu als lichtende sterren? Wel, door het woord hoog te houden. Het woord des levens, daar heb je het weer. Dat licht des levens ophoudende. En dan staat er nog bij: "mij ten roem tegen de dag van Christus, dat ik niet vruchteloos..." Letterlijk staat er dit, hè: niet leeg. "...niet voor niks mijn wedloop gelopen, noch vruchteloos mij ingespannen heb."
Paulus zegt eigenlijk dit: je kunt rennen wat je wil en je kunt je inspannen wat je wil, maar het heeft allemaal geen betekenis. Het is allemaal volstrekt leeg. Dat zal dan niet alleen blijken bij de dag van Christus, maar het zal blijken gewoon in je leven. Het is leeg als je niet dat woord van het leven ophoudt.
Ik las gisteren een mooi verhaal van iemand die dat ook zo beschreef. Van iemand die op zijn sterfbed lag en die terugkeek op zijn eigen leven. En het is opmerkelijk, maar u zult het ongetwijfeld kunnen bevestigen: als je dan terugkijkt en je leven overdenkt, dan is nooit de gedachte van: ik had me meer moeten inzetten, ik had meer moeten doen, ik had meer moeten rennen. Nee. Dat is het niet. Het enige wat dan betekenis blijkt te hebben, dat is: heeft dat licht van Hem in mijn leven en door mijn leven geschenen? Heb ik dat leven opgehouden? Het leven is zinloos als je Hem niet kent. Als je Hem kent, dan heb je inderdaad zin in het leven en dan heb je het licht in de ogen. Dan ga je vanzelf stralen. Laat je licht schijnen, en ik stel voor dat we daar een mooi lied over gaan zingen.
UltimateGoodNews