▶ 00:00 De Eenvoud van het Leven: Eén Ding ↑ hoofdstukken

Als u het onderwerp zo ziet geprojecteerd hier achter mij, dan kunt u ervan op aan dat het vanmorgen niet al te complex zal gaan worden. Want dit oogt en klinkt toch wel heel eenvoudig: één ding!

Ik weet dat mensen de neiging hebben om dingen heel erg moeilijk en gecompliceerd te maken en ook te zeggen dat het leven complex is. Ik ga u vanmorgen precies het tegendeel vertellen, namelijk dat alles heel eenvoudig is. Ja, ik weet dat terwijl ik dit zeg, er misschien mensen zijn bij wie, terwijl ze dit nu horen, de haren te bergen rijzen – misschien ook hier wel ter plaatse – en die zeggen: "Hoe kun je zoiets nou beweren?"

Nou, daar heb ik vijf bewijzen voor en ik ga ze u vanmorgen ook alle vijf tonen. Die uitdrukking, voor zover het een uitdrukking is, die twee woorden "één ding", die komen we vijf keer in de Bijbel tegen. Eigenlijk nog één keer meer, maar dat is een wat ander geval. Ik wil het beperken tot die handvol voorbeelden die ik vanmorgen voor het voetlicht wil brengen: één keer uit het Oude Testament en vier keer in het Nieuwe Testament.

▶ 01:37 David: de Liefelijkheid van de Heer Aanschouwen ↑ hoofdstukken

Laten we beginnen bij Psalm 27, waar we die uitdrukking, die begrippen en die woorden tegenkomen. Psalm 27 is een psalm van David. Over David kan ik kort zijn, omdat deze man natuurlijk zoveel naam en faam heeft dat ik dat nauwelijks hoef toe te lichten. Maar die man had vele dingen; hij had ook vele dingen aan zijn hoofd, moet ik erbij zeggen, en hij heeft ook heel veel meegemaakt. Juist tegenover die veelheid is het zo prachtig hoe dit woord klinkt in vers 4 van Psalm 27, waar David dit zegt: "Één ding heb ik van de HEER gevraagd". Van Yahweh – en om Zijn naam "Ik ben", want dat is wat die naam betekent. Eén ding heb ik van Hem gevraagd. Hij zegt: "en dit zoek ik."

Wat is dat ene ding dat David dan begeerde? De Statenvertaling formuleert dat zo: "Eén ding heb ik van de HEERE begeerd, gevraagd." Wat zocht hij dan? Wel, er staat: te verblijven in het huis des HEEREN, al de dagen van mijn leven. Hij formuleert dat overigens op verschillende wijzen. De zinsdelen die daarop volgen zijn in feite een nadere toelichting daarop. Te verblijven – dat woord voor verblijven is wonen, maar de fundamentele basisbetekenis is eigenlijk zelfs: te zitten. Een positie van rust. Te verblijven, te zitten in dat huis des HEEREN.

Dat is een uitdrukking die overigens niet per se altijd slaat op de tempel. Want u weet, David is niet degene geweest die de tempel bouwde. David kende zelfs nog geen tempel. Ja, hij heeft wel graag die tempel willen bouwen, maar dat was niet aan hem voorbehouden. Daar was ook een speciale reden voor, want hij had te veel bloed aan zijn handen, zo staat het in de Bijbel geformuleerd. Het zou voorbehouden zijn aan zijn zoon Salomo, de Vredevorst. Hij zou een huis gaan bouwen waar God Zijn naam zou doen wonen, namelijk in Jeruzalem. Over die tempel heeft hij het wel. De uitdrukking of dat begrip 'huis des HEEREN' die hier gebezigd wordt, wordt ook wel toegepast op de tabernakel; daar zou het dus ook betrekking op kunnen hebben. Het is de plaats waar de HEERE woont. Men heeft zelfs wel verdedigd dat ook het begrip 'de tempel' in overdrachtelijke zin op de tabernakel slaat, en inderdaad zijn daar een paar voorbeelden van.

Dus ja, er bestaan wat meningsverschillen over of David er nu op doelde dat hij zo graag die tempel zou zien om daar te verblijven, terwijl hij wist dat het zijn zoon Salomo zou zijn die dat zou mogen gaan bouwen en daar die tempel zou doen verrijzen. Daar blijf ik nu even vanaf, maar in elk geval was die vraag van David: niet veel dingen, één ding slechts. Namelijk te verblijven in dat huis van Hem, van Yahweh, en dan niet voor even, nee, voor al de dagen van mijn leven.

Wat zou hij daar dan doen? Dat is prachtig. Hij formuleert het op verschillende manieren. Hier heeft hij het over verblijven in dat huis des HEEREN. En wat is daar allemaal te zien? Wel, de liefelijkheid des HEEREN, de aangenaamheid. Hier staat een woord wat mijn dochter wel zal herkennen, namelijk Naomi: naïm, aangenaamheid. De aangenaamheid van Yahweh. In feite spreekt die hele tabernakel, de tempel, alles in dat huis, van wie God is. Het spreekt van Zijn aangenaamheid en van Zijn plannen; de prijs die betaald zou gaan worden. Want alles in dat huis – al die attributen, zelfs de afmetingen en de materialen – alles spreekt profetisch. Met name profetisch van Hem die zou komen, de zoon van David.

David heeft daar veel meer van geweten dan u misschien denkt. Waarom ik dat denk? U zou dat eens een keertje moeten opslaan in het Nieuwe Testament. Daar wordt ook gezegd dat David heel veel gesproken heeft over de Messias. Dat komt omdat hij niet maar een poëet of een dichter was; hij was een profeet. Hij heeft dingen voorzegd over dingen die zouden komen, maar ook over Hem die zou komen uit zijn eigen lendenen, om het even Bijbels te formuleren. Zijn eigen zaad, de zoon van David. Al die plannen van God staan feitelijk ook geëtaleerd en gedemonstreerd in zichtbaar, tastbaar onderwijs in dat huis. Dat spreekt allemaal van wie Hij is en wat Hij gedaan heeft, doet en zal doen.

Daarom is het ook zo aangenaam, want het is namelijk genade. Het is de aangenaamheid van Hem, van God die belooft, die geeft en die aankondigt: "Ik doe het." En jij, jij mag daarop rusten. Jij mag gewoon zitten. Wel, dat is waar David zich heel goed van bewust was. Ongetwijfeld heeft hij ook zijn hoogtepunten en dieptepunten gehad, maar dat ene ding bleef verankerd in zijn hart en in zijn leven. Daarom is er die geweldige belijdenis, dat getuigenis: "Eén ding heb ik van de HEERE begeerd." Om die liefelijkheid te aanschouwen.

Ja, want in die tempel gaf God aanschouwelijk onderwijs. Verreweg de meeste mensen ontgaat het; die denken dat het daar in die tempel vooral een sierlijke functie had. Maar echt alles heeft een betekenis. Dat was aanschouwelijk onderwijs over wie de Heer is, namelijk in al Zijn liefelijkheid. En ja, dat laat zich niet zomaar zien, maar daar heb je ook onderwijs voor nodig. Dat wil zeggen dat het ook onder de oppervlakte ligt. Daarom staat er ook: om te onderzoeken, om na te zoeken in Zijn tempel. Zijn huis, de plaats waar de HEERE verblijft.

Dit is eigenlijk ook een schitterend statement dat ons erop wijst dat die hele woning van God spreekt van wie Hij is. Dit zou ook een aansporing voor ons moeten zijn om dat dan ook in detail te gaan onderzoeken. Er is trouwens een heel boek in de Bijbel dat ons daarbij ook een heel eind op streek helpt: de Hebreeënbrief. Die is voor een groot gedeelte gewijd aan de aanschouwelijkheden van Gods liefelijkheid en hoe die hele tabernakel in al zijn details spreekt van Christus en van alles wat Hij aan het licht heeft gebracht, van Gods woning. David wilde dat zo graag allemaal zien en daarmee ook onderzoeken. Eén ding, dat is het enige wat voor hem telde.

▶ 10:03 Maria en Marta: het Goede Deel Dat Blijvend Is ↑ hoofdstukken

Laten we meteen naar het volgende voorbeeld gaan. Ik denk dat dit het allerbekendste voorbeeld is. Ik heb het niet gedaan, maar als ik vooraf een enquête had gehouden en aan u had gevraagd waar in de Bijbel wordt gesproken over ‘één ding’, dan denk ik dat de meesten dat wel hadden geweten. Trouwens, dat zal ook wel te maken hebben met de liederen. Er is volgens mij een Johan de Heer-lied dat daarover gaat: "Eén ding is slechts nodig", nummer negen. "Hij vraagt van mij niet veel, dat mijn hart steeds moge begeren het eeuwig blijvend goede deel." Zo was het ongeveer. Nou ja, of het echt van Johan de Heer is, weet ik eigenlijk niet, maar in elk geval is het ontleend aan deze schriftplaats, namelijk Lukas 10.

Ik citeer uit de Statenvertaling, omdat daar inderdaad wordt gesproken over één ding. In de NBG-vertaling is het iets anders weergegeven, maar om die lijn van dat ene ding vast te houden, citeer ik uit de Statenvertaling. Het is een prachtgeschiedenis. Nou ja, wat heet een prachtgeschiedenis? Martha heeft daar op dat moment ongetwijfeld anders over gedacht. U kent het verhaal wel. Laat ik het even opzoeken in Lukas 10. Ik laat u straks trouwens nog een paar schriftplaatsen zien uit Lukas waarin we ook over dat ene ding lezen. In Lukas 10, net na de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan, wordt verteld over Jezus die arriveert in een zeker dorp. Daar treft Hij de dames Martha en Maria.

Dan lees je – laat ik het even voorlezen: "En een vrouw, Martha geheten, ontving Hem in haar huis." Dat is dus niet Zijn moeder, maar een andere Maria. "En deze had een zuster, genaamd Maria, die aan de voeten van de Heer gezeten was en naar Zijn woord luisterde. Martha echter werd in beslag genomen" – eigenlijk staat er: afgeleid – "door het vele bedienen. Ze ging bij Jezus staan en zei: 'Heer, trekt U het Zich niet aan dat mijn zuster mij alleen laat dienen? Zeg haar dan dat zij mij komt helpen.'"

De klacht is duidelijk. Maria zit daar maar lekker naar U te luisteren en ik loop, hoe zeg je dat netjes, de benen uit mijn lijf om alles in goede banen te leiden. Zeg daar nu eens wat van! En dan dit woord: Jezus antwoordde en zei tot haar: "Martha, Martha." Dan weet je het wel, als je naam dubbel genoemd wordt. Dat vinden we een paar keer in de Bijbel, zoals: "Saul, Saul." Er zijn er nog meer hoor, die schieten me nu niet zo gauw binnen, maar ik heb ze ooit eens op een rijtje gezet. Maar in ieder geval: "Martha, Martha."

Nu moet ik erg uitkijken, want er zit hier een dame in de zaal die zo heet: mijn schoonmoeder. Maar zij kent inmiddels het geheim wel aardig, volgens mij. Maar goed, daar zullen we het verder niet over hebben. "Martha, Martha." Dat is het antwoord dat de Heer geeft in deze situatie: "Martha, Martha, jij bekommert je en verontrust je over vele dingen." Je bent bezorgd, dat is wat bekommeren eigenlijk is. Je bent verontrust; je maakt je erg druk en maakt een hoop rumoer aangaande vele dingen.

Je voelt het hier eigenlijk al aankomen, want er wordt een tegenstelling gemaakt. Martha wordt aangesproken op de vele dingen die haar bekommeren en ontrusten. Ik vind dit een mooie geschiedenis, omdat dit de zaken weer echt terugbrengt naar waar het uiteindelijk allemaal om gaat. Voordat we het antwoord van de Heer helemaal laten klinken, eerst even dit, ook om Martha’s klacht te begrijpen. Wat zij zei, lijkt mij – als je er nuchter naar kijkt – heel begrijpelijk. We zouden toch zeggen dat er een heleboel voor te zeggen valt om Maria aan te spreken?

Trouwens, zijn er ook niet vele dingen die zorgelijk zijn? Zijn er niet vele dingen waar we ons druk om kunnen maken? Ik weet zeker dat als ik deze vraag los van de Bijbeltekst zou neerleggen, heel wat mensen zouden zeggen: "Ja, daar lijkt mij alle reden toe." Laten we het eerst eens breed nemen, het hele wereldgebeuren. Zijn er in de wereld niet heel veel dingen waar we ons echt druk om moeten maken? Vele dingen die zorgwekkend zijn? Pak de krant maar, die herinnert ons dag in dag uit aan de vele zorgen in deze wereld en aan wat mensen daaraan doen of menen te moeten doen. Toch? Dat is de krant. Als de krant van vandaag uit is, verschijnt er morgen weer een nieuwe krant. Iedere dag en iedere ochtend krijgen we die zorgen gewoon weer op de mat – of op het scherm, want de krant op de mat is misschien wat verouderd. Je wordt er dagelijks mee geconfronteerd en dat maakt je niet blij, maar bezorgd. Ik ken heel wat mensen die gedeprimeerd raken van het dagelijkse nieuws.

Dan hebben we het over het grote wereldgebeuren in de politiek, de vluchtelingen – dat woord kwam zojuist al even ter sprake – wat er economisch speelt, wat er gebeurt in het Midden-Oosten, de wereldvrede... noem maar op. Je kunt een oneindig lange lijst maken van de vele zorgen en dingen die ons verontrusten en onrust in ons hart brengen. En die zijn er vele.

Nu heb ik het over het grote wereldgebeuren, maar voor een heleboel mensen ligt daar niet de grootste zorg. De meeste mensen bekijken het wat kleiner: in hun eigen kring, hun eigen huis, hun eigen familie. Of misschien nog beperkter: gewoon in hun eigen leven. Wat moet ik daarover zeggen? Als je het hebt over dingen waar je je zorgen over kunt maken: je gezondheid, of juist het ontbreken daarvan. Zelfs als je heel opgewekt in het leven staat, herinneren de dagelijkse pijntjes, kwaaltjes en handicaps je er voortdurend aan. Economische zorgen, zorgen om de kinderen, zorgen om het huwelijk... noem maar op. Allemaal zorgen.

Ik zeg dit even om Martha's standpunt goed te begrijpen, zodat we haar niet meteen afserveren met het antwoord van Jezus. Nee, voordat je rijp bent voor het antwoord, moet je eerst de vraag – of de klacht in dit geval – goed verstaan. Juist dan komt het antwoord des te krachtiger binnen. Er zijn zoveel dingen. En dan is het heel confronterend, maar ook schitterend wat Jezus zegt. Hij zegt: "Jij bekommert je en je bent verontrust over vele dingen. Maar één ding is nodig." Aan één ding is maar behoefte. Martha dacht aan vele dingen, maar Jezus zegt: één ding. Is dat realistisch? Ik zeg: ja, natuurlijk is dat realistisch, de Heer zegt dit immers. Eén ding is slechts nodig. Het idee is niet dat al die andere dingen helemaal niet spelen, maar het punt is: als je dat ene ding kent, dan gaan al die andere dingen vanzelf hun plaats krijgen.

Ik herinner me trouwens nu ook een ander woord van Jezus. In de Bergrede zegt Hij, over prioriteiten gesproken: "Zoek eerst Zijn Koninkrijk" – dat trouwens in deze dagen ook verborgen is – "zoek Zijn Koninkrijk en Zijn gerechtigheid, en al het andere, al die andere vele dingen waar de wereld zich zorgen over maakt – en velen van de gelovigen trouwens ook – al die andere dingen krijg je er bovendien bij."

Dat wil zeggen: God zorgt voor jou. Eigenlijk is dat ook meteen het antwoord. Het is niet van: je mag je geen zorgen maken. Ik heb het wel eens vaker gezegd, maar op het moment dat je dat zo brengt... Weet je wat je dan feitelijk doet? Op het moment dat je zegt dat je je geen zorgen mag maken, dan geef je iemand er nog een zorg bij. Want je had al die zorgen en nu heb je er nog een zorg bij, namelijk dat je dat niet mag doen. Er is niks van je afgenomen.

Het antwoord is: er is er Eén. Als je dat ene ding kent, dan weet je dat er Eén is die zorgt. Al die vele dingen waar ik mij druk om maak, waar ik me zorgen over maak, waar ik verontrust over ben en waar ik wakker van lig... al die dingen, daar zorgt Hij voor. Je kunt zeggen: "Ja, dat is theorie." Als je het niet gelooft, dan is het theorie. Maar voor Maria was dit geen theorie; dit was juist de praktijk. Dit was haar leven. Hij zorgt, en wat Hij te melden heeft, dat is het enige wat telt. Daarom zat ze aan Zijn voeten en ze luisterde.

Precies ook inderdaad dat ene ding. Feitelijk sluit dat naadloos aan bij wat we zojuist zagen in Psalm 27, want uiteindelijk is dat exact hetzelfde. Anders geformuleerd, maar dat is hetzelfde ene ding. Eén ding is slechts nodig. Eén ding!

Maria heeft het goede deel uitgekozen. Zij kiest het goede deel. En wat is dat dan, dat goede deel? Nou, dat lijkt me niet zo moeilijk. Dat lazen we zojuist in vers 39: zij zat aan de voeten des Heren en ze luisterde naar Zijn woord. Oftewel: ze aanschouwde Zijn liefelijkheid en ze hoorde van wie Hij was en wat Hij doet. Bij Maria was er rust in het hart.

Dan kun je een heleboel dingen doen, want het gaat hier niet over dat je niet zoveel dingen zou doen. Het gaat over die vele dingen die je zouden bekommeren en verontrusten. Maria deed ook wel dingen – alles op zijn tijd, nietwaar? – maar met rust in het hart. Want er is er Eén die zorgt en er is er Eén die geeft wat ik nodig heb.

Laten we het eens scherp stellen: of het is de waarheid dat Hij degene is die alles in Zijn hand heeft, die zorgt, en die met recht degene is van wie we zojuist in het eerste lied ook zongen dat Hij de hele wereld in Zijn hand heeft. Dat Hij niet alleen de Schepper is, maar dat Hij ook nooit een schepsel van Hem vergeet en dat Hij ook alles tot een goed einde brengt. Dat Hij alles in de hele grote wereld, in het gans heelal, in handen heeft en beschikt, maar dus ook in mijn leventje. Als dat de waarheid is, dan heb ik dus reden om altijd rust te hebben. Altijd en altijd die vrede. Waarom? Hij is het die dat geeft.

Dat is precies dat woord van de Heer waar Maria naar luisterde; daarom had zij rust. Maria had rust omdat ze luisterde naar wat Hij te melden heeft. Als je gewezen wordt op wie Hij is en wat Hij doet, dan is er rust, dan is er vrede. En dat is precies dat ene ding. Maria had dat begrepen, dat geheim van één ding. Het is niet complex; het is de mens die de dingen complex maakt en daar ook een complex van krijgt. Gecompliceerd.

Dit is eenvoudig. Er is één God, er is één Middelaar, er is één woord... er is maar één ding waar het in het leven om gaat. En al die andere dingen? Die geeft de Heer bovendien. Eén ding dus. Als je het helemaal terugbrengt naar de essentie, is dat het enige waar het om gaat. Maria had het goed uitgekozen. En waarom het ook zo goed is, blijkt uit het laatste: "hetwelk van haar niet zal worden weggenomen". Dat wil zeggen: dat is blijvend. Het enige wat blijft.

Al die dingen waar een mens zich druk over zit te maken... menselijkerwijs gesproken, laat ik dat vooropstellen, is dat vanuit het perspectief van Martha bezien allemaal goed en wel. Heel begrijpelijk. Maar bekijk het nou eens vanuit het oogpunt van Maria, of zoals de Heer dat zelf zegt: van bovenaf dus. Dan is dit het goede deel, want dat is blijvend.

Er komt een moment dat je tot de erkenning zal moeten komen: al die dingen waar ik me zo verschrikkelijk druk over heb zitten maken, dat was niet nodig geweest als je nou gewoon dat ene voor ogen had gehad. Eén ding, één ding. Dat scheelt je een heleboel ellende en een heleboel onrust. Waarom? Omdat je dan georiënteerd bent op het enige wat werkelijk telt. Dat zal van haar niet worden weggenomen. Waarom? Dat woord, dat is blijvend.

▶ 26:26 De Rijke Jongeling en Zacheüs: Wet Versus Genade ↑ hoofdstukken

Nog een schriftplaats, Lukas 18. Dit is een iets ander verhaal. U kent deze geschiedenis, maar ik blader het ook eventjes door. We vinden het trouwens ook in de andere evangelieën opgetekend, in ieder geval in Mattheüs en Marcus. Het gaat over de rijke jongeling. In Lukas wordt hij, geloof ik, ook zo genoemd: dat hij nog een jongeling was. Hij komt bij de Heer en zegt: "Goede Meester, wat moet ik doen om dat eeuwige leven te beërven?" Het leven van die toekomende eeuw. Het eerste wat de Heer zegt, is: "Wat noem je Mij goed? Er is maar één goed: God." En vervolgens vraagt de Heer: "Nou ja, wat staat er ingeschreven in de wet?" Laat ik het voorlezen: "Jezus zei tot hem: 'Waarom noem je Mij goed? Niemand is goed dan God alleen. Je kent de geboden: Je zal niet echtbreken, je zal niet doodslaan, geen vals getuigenis geven, eer uw vader en uw moeder.'"

Toen zeide hij — en nu haak ik aan bij vers 21: "Dat alles heb ik van jongs af aan in acht genomen." Dat wil zeggen: deze man is zeer sympathiek. Je leest bij Marcus nog dat toen de Heer hem aanschouwde, Hij hem liefkreeg. De Heer hield van die man, dus laat ik dat vooropstellen. Maar deze man was ook zelfingenomen, of in ieder geval zei hij: "Alles heb ik van jongs af aan in acht genomen, ik ben rechtvaardig naar die wet." Op het moment dat je op die bodem gaat staan, van iets van jezelf, dan is het de Heer die altijd de dingen aan het licht brengt waaruit blijkt dat dat een valse bodem is. Dat zul je hier ook zien.

Toen Jezus dat hoorde, zei Hij: "Nog één ding kom je tekort." De man dacht: op het moment dat je aankomt met wat je allemaal gedaan hebt, dan zeg je: "Oké, is dat de bodem?" Dan zegt de Heer: "Nou, ik zal je wijzen op één ding dat jij tekortkomt." En de Heer schiet ook echt precies in de roos: "Eén ding kom je tekort." En wat staat er dan? "Verkoop alles wat je bezit en verdeel het onder de armen." Waarom? Nee, niet dít... Ja, dat is een grapje dat ik alleen maar in het Nederlands kan maken: verdeel het onder de armen. Dat is een typisch Nederlands grapje, want dan houd je het nog... onder je armen. Nee, verdeel het onder de armen, de mensen die arm zijn; die zijn er genoeg.

Het was niet eens in de eerste plaats voor die arme mensen bedoeld, maar gewoon omdat dit nou precies hetgene is wat jou in de weg staat. Want met alles van de wet waar jij je op beroemt, ontgaat je dat ene ding waar het werkelijk om gaat. Hij zegt: "Verkoop alles wat je hebt, verdeel het onder de armen en je zult een schat hebben in de hemelen." Dus wat ontbrak hem? Ja, die schat in de hemel. En wat is die schat in de hemel? Dat staat hier niet en ik heb daarvoor ook geen tekst op de dia gemaakt, maar lees het maar eens een keertje na in Mattheüs 6. Daar staat: "Verzamelt u geen schatten op aarde, waar mot en roest ze ontoonbaar maken of waar dieven inbreken en het van u afnemen, maar verzamel je schatten in de hemel." Zo staat het er: schatten in de hemel, waar mot en roest ze niet ontoonbaar maken, waar niemand aan kan zitten en wat niet van je zal worden afgenomen. Dat is blijvend.

Waar hadden we het de vorige keer ook alweer over? Toen we het over goud, zilver en edelgesteenten hadden tegenover dat hout, hooi en stro? Dat contrast. Er is één ding waar het in het leven om gaat, en er is ook maar één ding dat blijvend is: dat is Zijn woord, en dat is wat Hij te melden heeft. Wat Hij over Zichzelf vertelt, wat Hij gedaan heeft en Zijn genade. Deze rijke man had vele dingen. Hij kon zich beroemen op alles wat hij gedaan had, maar dit ene ontbrak hem: namelijk die schat, het bewustzijn van wie de Heer was en de rijkdom van Zijn woord. Hij was helemaal blij met wat hij zelf gedaan had en wat hij zich allemaal had verworven. Daardoor ontging hem nou net die ene schat: het woord van Zijn genade.

En dan zegt de Heer: "Kom hier, volg Mij." Wil je het leren? Dan moet je naar Mij luisteren, zoals Maria dat ooit deed. En dan lees je: toen hij dat hoorde, werd hij diep bedroefd, want hij was zeer rijk. Hij had dus vele dingen, en net dat ene ding waar het om gaat, dat ontbrak hem. Er zijn mensen die niets hebben behalve Hem, en hij had alles behalve Hem. Nou, dat is het contrast. Toen hij dat hoorde, werd hij diep bedroefd, want hij was zeer rijk. In Marcus lees je ook: "Hij ging bedroefd heen." Dat lees je niet zo vaak, maar op het moment dat iemand op basis van de wet en eigen prestaties bij Hem komt, dan haalt de Heer die vermeende grond onder de voeten vandaan. Het blijkt drijfzand te zijn. Hij ging bedroefd heen.

Moet je zien, dat is ook een prachtig contrast. Want in Lukas 18 staat de geschiedenis van deze rijke jongeling, en als je even doorbladert naar Lukas 19, dan krijg je de geschiedenis van Zacheüs. Dat is zo'n opmerkelijk contrast. Ga maar na: beide waren rijk. Dat is geen contrast, dat is de overeenkomst. Van Zacheüs lees je ook: hij was een rijk man. Het verschil was vooral dat Zacheüs een zondig man was. Zo stond hij ook algemeen te boek. Je leest het ook: "Wat gaat Jezus daar binnen bij een zondig man?" Iedereen keek op Zacheüs neer. Letterlijk ook, niet alleen omdat hij klein was, maar iedereen keek in morele en symbolische zin op hem neer: dat is een zondig man.

Zacheüs was zich daar ook van bewust. Het is opmerkelijk: iedereen keek op hem neer, maar Jezus keek naar hem óp, daar in die boom. Zacheüs zat daar ook om niet gezien te worden, want hij was zich heel goed bewust van zijn reputatie en hij kon niet anders dan dat erkennen. Dat blijkt ook wel uit het einde van de geschiedenis. Maar let nog even op het grote verschil. Jezus vraagt helemaal niets aan Zacheüs. Op een gegeven moment kijkt Hij omhoog — het zal de eerste keer in zijn leven zijn geweest dat er iemand naar hem opkeek — en Hij zegt: "Zacheüs, ik moet in jouw huis zijn vandaag." Vraagt Hij het? Nee, Hij nodigt Zichzelf niet uit, Hij zegt: "Ik móét in jouw huis zijn." Het staat er letterlijk: het is bindend dat Ik vandaag in jouw huis ben.

En dan lees je: Zacheüs kwam uit de boom en hij ontving Hem — het staat er letterlijk bij in Lukas 19 — hij ontving Hem met blijdschap. Hij was zo verschrikkelijk blij! De Heer verbleef die dag bij hem en Zacheüs heeft naar Jezus geluisterd. Die man werd zo verschrikkelijk blij. Natuurlijk sprak iedereen daar schande van, want die man deugde van geen meter; hij had iedereen een poot uitgedraaid. Dat wist Zacheüs ook wel. En dan lees je, terwijl er niets aan hem gevraagd wordt aan het eind van de geschiedenis: "De helft van mijn bezittingen geef ik weg." Het werd hem niet gevraagd, maar hij gaf het weg. En hij zegt: "Alles wat ik afgeperst heb van wie dan ook, dat geef ik viervoudig terug aan iedereen."

Het werd niet van hem gevraagd. Maar weet u wat het verschil is? Er viel hem die dag genade ten deel. Er werd niets van hem gevraagd; hij kwam niet op basis van prestaties. Want Zacheüs wist: als dat de grond moet zijn waarop ik tot de Heer moet naderen, dan kan ik het wel schudden. Het was genade. De Heer komt bij hem en dan lees je dat het met vreugde was dat hij alles weggaf. Kijk, en dat is nou het grote verschil tussen de wet — dat is die rijke jongeling die zegt: "Alles heb ik in acht genomen" — en de genade. Bij de rijke jongeling zegt de Heer: "Eén ding ontbreekt je," en dat was precies waar het bij hem inderdaad aan ontbrak. Waar hij aan vastzat, waardoor alles hem ontging.

Beiden waren rijk; het probleem van Zacheüs zat hem niet in die rijkdom. Maar het ene was wet, prestaties, om zo bij God — in dit geval bij Jezus — aan te komen. Het andere was genade. De wet eist, en bij de wet kom je altijd tekort. Heb je alles gedaan, heb je alles volbracht... maar je komt altijd tekort. Altijd tekort.

Bij genade heb je nooit tekort. Je krijgt het zomaar, en je hebt overvloed. Bovendien is dat ook wat de essentie van genade is: genade maakt blij. Dat is wat genade is.

Eén ding. En Zacheüs heeft dat woord leren kennen. Zacheüs kende nou net dat ene ding: genade. Het woord van genade. En dat blijft.

▶ 37:53 De Blindgeborene: Eén Ding Weet Ik, Dat Ik Nu Zie ↑ hoofdstukken

Nog een vierde geschiedenis waar we ook over één ding lezen: een lang hoofdstuk, Johannes 9. Mooi. Die man die vanaf zijn geboorte blind was; de geschiedenis van de blindgeborene. En dan krijg je eerst die discussie in Johannes 9 over wie er nou gezondigd heeft: hij of zijn ouders? Dat was de vraag. Ja, dat moet er toch aan ten grondslag liggen, er moet toch kwaad of zonde in het spel zijn. Nee, zegt de Heer, dat is niet een kwestie van de zonde. Hij zegt: de werken Gods moesten in hem openbaar worden. Daarom.

Dus waarom was die man blind? Dat is mooi, hè? Die man werd niet genezen omdat hij blind was; die man was niet blind omdat hij genezen zou worden. Zo zegt de Heer dat. Waarom is hij blind? Het antwoord is: opdat de werken Gods in hem openbaar zouden worden. Daarom was hij blind. En ik vind dat trouwens ook een geweldig goddelijk antwoord op de vraag naar alle ellende in de wereld. Waarom? Nou, het antwoord is: opdat de werken Gods openbaar zouden worden. Waarom die duisternis? Opdat het licht gezien zou worden. Waarom de dood? Opdat het leven zou triomferen. En waarom het kwaad? Opdat het goede zichtbaar zou worden. Daarom; bij God gaat er niks fout. Dat leer je ook allemaal als je naar dat ene ding, naar dat woord van Hem, luistert. Dat lost niet alleen een heleboel problemen op, het voorkomt ze ook. Dan krijg je namelijk zicht op zo'n grote God, op zo'n grote Heer, dat het zo'n rust geeft, zo'n vreugde. Dat is waar het om gaat. En al het andere – ik zeg het rustig, zeker in deze context – al het andere doet totaal niet ter zake. En ik weet: de hele wereld, ook de godsdienstige wereld inclusief de christelijke wereld, is er dagelijks mee zoet, en het is allemaal onzin. Het gaat maar om één ding, namelijk om Zijn woord, en om wie Hij is en wat Hij geeft. Puur of niet?

Goed, hij wordt genezen. Nou ja, ik zeg het nu even in één zin, maar in werkelijkheid ging daar nog heel wat aan vooraf. Het werd eerst alleen nog erger gemaakt; er werd modder op zijn ogen gesmeerd. Slijk op de ogen. Dus zag hij eerst misschien nog wat licht, toen werd het helemaal donker. Maar in ieder geval moest hij naar het badwater van Siloam. Nou ja, maar het was op een Sabbat. Nou, dan weet je het al. Dus dan krijgen de autoriteiten, de godsdienstige autoriteiten, er lucht van en die moeten daar helemaal niks van hebben. Die gaan eerst naar zijn ouders toe, naar de ouders van die blindgeborene. Ik zei al: het is een lang hoofdstuk, lees het gewoon op je gemak, een schitterende geschiedenis.

Waar het dan op een gegeven ogenblik op neerkomt, is dat de autoriteiten bij zijn ouders komen en zeggen: "Wie is dat dan wel?" En op het moment dat ze naar Jezus zouden verwijzen, zouden ze in de problemen komen, dus zeggen ze: "Nou, ga naar hemzelf. Hij is oud genoeg, laat hem voor zichzelf spreken." Dus dan gaan die Farizeeërs, schriftgeleerden en Joodse leidslieden naar hem toe, naar de blindgeborene zelf. En dan vragen ze: "Welke zondaar heeft dat gedaan?" En dan krijg je het antwoord – en nu lees ik er even bij: zij riepen dan ten tweede male de man die blind geweest was en zeiden tot hem: "Geef God de eer; wij weten dat deze mens een zondaar is." Moet je nagaan, hè? De orthodoxie, daar praten we over. De godsdienstige orthodoxie, Bijbelgetrouw. Maar ze zeggen: "Jezus is een zondaar, en wij weten dat Hij een zondaar is."

En dan staat er in vers 25: Hij dan antwoordde: "Of Hij een zondaar is, dat weet ik niet. Eén ding weet ik: dat ik, die blind was, nu zien kan." Dat vind ik een geweldig antwoord. Ze konden vragen stellen; ongetwijfeld waren die mensen zeer onderlegd en zeer clever. Dus ze zouden hem gewoon in het nauw hebben gebracht met allemaal moeilijke vragen. En hij zegt: "Allemaal tot uw dienst, ik heb geen idee. Ik weet het niet. Maar één ding weet ik: ik ben mijn hele leven blind geweest en nu kan ik zien." Ja, over een overtuigend antwoord gesproken. Daar kun je het mee doen.

Ik moet nu ook denken aan een lied, Amazing Grace: "Once I was blind, but now I see." Dat is het verschil. Kijk, in de letterlijke zin was dit hier waar, maar ook in geestelijke zin. Dit was zo onmiskenbaar goddelijk werk; dat wordt in dit hoofdstuk ook naar voren gebracht. Heeft ooit een mens dit gedaan? Dit móest van God zijn. En sowieso, als je ogen opengaan, als je Hem mag kennen, als je het licht in de ogen mag hebben – en ik bedoel het nu ook overdrachtelijk – wiens verdienste is dat dan? Als jij blind bent, wat kun je daaraan doen? Ja, dan zie je niks, nee, maar wat kun je eraan doen? Als je van jongs af aan, vanaf je geboorte, nooit anders geweest bent? Je bent een sterveling, je bent een zondaar, wat kun je eraan doen? Het is een gegeven. Dan is er Eén die jouw ogen opent. En aan wie komt de eer toe? Aan Hem. Dus hier: "Eén ding weet ik: dat ik, die blind was, nu zien kan." Ja, daar kan geen enkel bezwaar of elke argumentatie tegenop breken.

▶ 44:40 Paulus: Alles Vergeten Wat Achter Ligt Om Christus te Kennen ↑ hoofdstukken

Tenslotte wil ik u meenemen naar Filippi 3. Daar vinden we de woorden van Paulus waar hij ook spreekt over dat ene ding. Laten we beginnen bij de tekst: "Broeders," zegt hij, "ik voor mij acht niet dat ik het reeds gegrepen heb." Waar gaat dat over? Wat is "het" dat hij al gegrepen zou hebben? Als u even terugkijkt naar vers 10, dan leest u dat het Paulus om één ding ging: om Hem te kennen. En die "Hem", dat is Christus Jezus. Dat blijkt ook wel, want er staat bij: "om Hem te kennen en de kracht van zijn opstanding en bovendien ook de gemeenschap aan zijn lijden" – of aan zijn lijdenssmarten, zo staat het er eigenlijk. Dat wil zeggen: deel te hebben aan zijn lijden en zijn verwerping. Hij is verworpen in deze wereld, en Paulus zegt dat het hem erom ging om in die verworpen positie en in die verwerping te delen. Dat is waar het hem om ging: de gemeenschap aan zijn lijden, maar ook de kracht van zijn opstanding.

Paulus zegt: "Ik voor mij acht niet dat ik het reeds gegrepen heb." Denk er eens over na: Hem kennen, heb je dat al helemaal? Kun je zeggen: "Ik ken Hem nu al volledig"? Nee, dat is een proces. Natuurlijk, als je ogen daarvoor opengegaan zijn, dan is dat zijn werk en zijn eer; het is genade. Dan kun je Hem leren kennen, maar is dat iets wat je al volledig in bezit hebt? Nee, het is een proces en Paulus zegt: "Ik heb het nog niet gegrepen."

Dat geldt zeker ook voor het tweede punt: de kracht van zijn opstanding. Stelt u zich voor: Jezus Christus was dood en wat doet God? God heeft Hem uit de doden gewekt. Hij was dood en de levende God heeft Hem uit die dode toestand gehaald. Hij heeft een lijk niet alleen levend gemaakt en teruggebracht naar het leven, maar Hij heeft leven gegeven dat sterker is dan de dood; leven dat echt de triomf over de dood heeft bepaald. Die opstanding zullen wij ook eens aan den lijve gaan ervaren. Uiteindelijk zal elk mens worden opgewekt in heerlijkheid, zoals in 1 Korinthe 15 staat: "ieder in zijn eigen rangorde". Maar pas als we opgestaan zijn, dan zullen we de kracht van zijn opstanding ook met recht kennen. Nu leren we het verstaan en mogen we gaan beseffen hoe groot die kracht is die ook in ons leven werkt, maar het is allemaal nog maar een begin. Het is een proces.

In dit lichaam kunnen we die kracht trouwens niet eens verdragen. Johan Noorland zegt weleens: wij hebben straks een opstanding en een nieuw lichaam nodig om die enorme heerlijkheid die wacht te kunnen verdragen. In dit lichaam zouden we meteen op tilt slaan; het zou kortsluiting maken. Dit lichaam verdraagt die heerlijkheid niet. Dus de kracht van zijn opstanding kun je nu slechts bij benadering kennen; je kunt het nog niet gegrepen hebben. Daarom zegt Paulus: "Broeders, ik voor mij acht niet dat ik dat reeds gegrepen heb."

Over dat "gegrepen hebben" gesproken: bij Paulus was het eigenlijk andersom. Het is niet zozeer: "ik heb gegrepen", maar: "ik werd gegrepen". Hij zegt in het voorgaande vers: "Niet dat ik reeds zou verkregen hebben of reeds volmaakt zou zijn, maar ik jaag ernaar, omdat ik ook door Christus Jezus gegrepen ben." Hij werd gegrepen door Christus Jezus. Dat is ook weer een prachtig voorbeeld van genade. Zocht Paulus Hem? Nee, het verhaal van Saulus is dat hij juist fel gekant was tegen de weg van Christus. Hij ging naar Damaskus om de mensen die Jezus als Messias aanvaard hadden te vervolgen. Hij ging zelfs naar het buitenland met brieven van de orthodoxe leiders; hij was geautoriseerd om hen daar te vervolgen. En midden op de dag wordt hij gewoon gegrepen. Gods genade overweldigde hem. Dat is nou echt genade; het is geen werk, maar volledig Zijn werk.

Paulus zegt: "Ik ben door Christus Jezus gegrepen en daarom doe ik één ding." In het Grieks staat dat nog veel korter, met maar vier lettertjes: "één ding echter". Vergetende hetgeen achter mij ligt. U ziet dat "hetgeen" hier meervoud is. Hier staat dus één ding tegenover vele dingen; de eenvoud van het enkelvoud tegenover het meervoud. "Eén ding doe ik: vergetende hetgeen achter mij ligt." Daarbij moet u niet zozeer denken aan een slecht verleden in de zin van traumatische ervaringen. Vaak zeggen we: "Je moet vooruitkijken en niet meer denken aan wat geweest is", juist omdat we al die slechte herinneringen achter ons moeten laten. Ik hoorde iemand eens zeggen – en dat vond ik altijd een heel mooie: "Er is één voordeel aan een heel slecht verleden: het is verleden. Het is voorbij." Dat is inderdaad het goede nieuws ervan.

Maar Paulus heeft het hier niet over trauma's, maar juist over alles waar hij zich voorheen op beroemde; alles wat voor hem "winst" was. Kijk maar eens terug in Filippi 3 vers 5. Hij werd daar aangevallen omdat hij het woord van genade bracht, en hij zegt dat het niet zo is dat hij niet zou kunnen steunen op "vlees" of eigen prestaties. Hij zegt: "Als het daarop aankomt, dan wil ik mijn best wel meten met jullie." Hij somt het op: "Ik ben besneden op de achtste dag, ik ben uit het volk Israël, van de stam Benjamin, een Hebreeër uit de Hebreeën – er is niemand meer Hebreeër dan ik. Naar de wet een Farizeeër, behorend tot het meest uitgelezen volksdeel." Wat zijn ijver betreft, was hij een vervolger van de gemeente. Hij was zeer fanatiek en dat gold destijds als grote ijver.

Juist al die dingen waar hij zich op beroemde, maakten hem tot zo'n grote ijveraar. Je ziet hier hoe de wet de mens totaal kan verblinden. Je kunt heel orthodox zijn, maar het is allemaal eigen werk en het verblindt je voor de genade. Paulus zegt: "Naar de gerechtigheid van de wet was ik onberispelijk." Als Paulus de vraag uit de Heidelbergse Catechismus voorgelegd had gekregen: "Waaruit kent gij uw ellende?", dan had hij destijds niet geantwoord: "Uit de wet Gods." Zo oordeelde Paulus toen over zichzelf. Maar toen hij door Christus Jezus gegrepen werd, kwam hij in het grote licht te staan. Net als bij de rijke jongeling gaat het om die ene Persoon en dat ene woord van genade waar het werkelijk om gaat.

Paulus zegt: "Ik heb het allemaal schade geacht." In de Statenvertaling staat zelfs "schade en drek". Gewoon shit, dat is het. Al die dingen die eerst winst waren, heeft hij om Christus' wil schade geacht. "Eén ding doe ik: ik vergeet alles wat achter mij ligt." Alles waar ik mij ooit op beroemde en waar ik zo trots op was, ik vergeet het allemaal. Ik strek mij uit naar wat voor mij ligt: naar die geweldige toekomst. Geen verleden, maar een toekomst. Onvergankelijk en zo groot dat we er nu nog geen idee van hebben. Daar strek ik mij nu naar uit: naar wat voor mij ligt.

En ik jaag naar het doel om de prijs van de roeping Gods die van boven is. Je ziet hier de prijs. En nu sluit ik weer aan op waar we het de vorige keer over hadden. Wat is die prijs? Dat is die trofee, dat is dat goud. Ja, dat is de prijs, de trofee. En wat is dat? Dat is Hem te kennen. Dat is dat ene ding, het enige wat onvergankelijk is, wat blijft, waar het werkelijk om gaat.

De mensen mogen je van alles wijsmaken, dat het om vele dingen gaat en dat je je bezorgd zou moeten maken om van alles en nog wat. Of het nu het grote wereldgebeuren is, dan wel in je privésituatie. De Heer zegt: één ding. En Paulus heeft het ook geleerd. Één ding. Daar jaag ik naar. Dat is mijn oogmerk: om die prijs van de roeping Gods, die eigenlijk de roeping naar omhoog is, namelijk die in Christus Jezus is.

De titel van Hem die daar in heerlijkheid gezeten is, Hem te kennen – dat woord, dat is het enige wat telt en waar het om gaat. Vijf getuigenissen: de Psalmen met David, de rijke jongeling, Zacheüs, de blindgeborene en Maria. Nu is het Paulus. Allemaal hebben ze dat geheim op de een of andere manier in ieder geval leren kennen of daarover gehoord: één ding.

Moeilijk is het niet. Moeilijk maken wij het, maar moeilijk is het niet. Het is zo eenvoudig. Eén Heer, één woord en deze ene roeping. Zullen we daar een lied over zingen?