▶ 00:00 Introductie: de Vergeten Geschiedenis van de Kleine Joas ↑ hoofdstukken

Een hele goedemorgen allemaal, vrienden. Ik ben blij dat ik hier toch nog een keer mag spreken. Een maand geleden was ik hier ook. Vijf weken geleden zei ik nog dat het de laatste keer zou zijn, maar dit is een invalbeurt. Eigenlijk zou Ronald Lammers hier vanmorgen hebben gesproken, maar hij was door omstandigheden verhinderd. Zodoende sta ik hier op de valreep dan toch nog een keer.

Ik neem u mee naar een geschiedenis in het Oude Testament. Ik ben eigenlijk wel benieuwd hoeveel mensen — of hoe weinig mensen, dat weet ik dus niet — deze geschiedenis en deze figuur kennen. Wie van u kent het? Eén persoon? Vertel eens, waar gaat het over? Nee, zo flauw ben ik niet. De kleine Joas... dan is het geen overbodige luxe dat we eens aandacht vragen voor die geschiedenis. Het is een mooie geschiedenis, al is hij ook wel een beetje bloederig, zeker in het begin en bij de afloop. Maar het is echt zeer de moeite waard.

Wat ik vooral vanmorgen wil doen — en dat zal u niet verbazen — is dat we die geschiedenis niet alleen maar als een verhaal lezen. Dat kan op de zondagsschool ook, maar wij willen een laag dieper spitten. Waar heeft het betrekking op? Waar spreekt het van? Laten we eerst eens vaststellen dat deze geschiedenis op maar liefst twee verschillende plaatsen te vinden is. Wij zullen ons vanmorgen vooral bezighouden met 2 Koningen 11, vers 1 tot 15; dat is bijna het hele hoofdstuk. Maar we vinden de geschiedenis uitgebreider, en ook op een wat andere wijze beschreven, in 2 Kronieken 22 en 23 — twee hoofdstukken dus. We zullen vanmorgen trouwens ook heel wat verzen moeten overslaan, anders komen we niet binnen een fatsoenlijke tijd door de geschiedenis heen.

Om ons te oriënteren: de geschiedenis vindt plaats in Jeruzalem, bij het paleis van de koning en vooral ook in de tempel. Als we een indruk van de tijd willen hebben: het was de tijd van Elia en Elisa — Elisa vooral, en ook de korte tijd daarna. Dat is ongeveer acht eeuwen voor onze jaartelling. Inmiddels is het dus alweer 2800 jaar geleden dat dit plaatsvond. Zoals ik al zei, gaan we ons vooral richten op 2 Koningen 11, zoals het daar beschreven wordt. En daar vinden we meteen een dame die geïntroduceerd wordt.

▶ 03:02 De Afgehouwen Tronk: Atalia's Moord op het Huis van David ↑ hoofdstukken

Ze was al eerder genoemd, maar voor ons vindt de introductie nu plaats. Haar naam wordt genoemd: Atalja. Het hangt er een beetje vanaf welke vertaling je hebt, maar Atalja, de moeder van Achazja, zag dat haar zoon dood was. Eerst eventjes iets over deze Atalja. Dat was een vreselijk mens, dat blijkt wel uit deze geschiedenis. Maar dat hoeft, als je haar origine een beetje kent, niet echt te verbazen, want deze Atalja was een dochter van koning Achab. Dat was van het noordelijke rijk. Want we hebben het inmiddels over de tijd nadat het rijk van de twaalf stammen sinds Salomo was gesplitst in twee stammen en tien stammen, oftewel in Juda en in Israël. Achab was koning van het huis van Israël en hij was getrouwd met Izebel. Nou, dat was ook niet echt een aangename vrouw. Zij hadden dus een dochter — en misschien wellicht nog wel meer kinderen, dat weet ik eigenlijk niet — maar in ieder geval heette die dochter Atalja.

Deze Atalja trouwde met koning Joram van het zuidelijke rijk. Joram behoorde tot de koningen van Juda, waarvan er in totaal twintig zijn geweest na Salomo. Die kwamen allemaal uit het huis van David, de Davidische dynastie. In het noordelijke rijk heb je een hele andere dynastie gehad, wel een stuk of negen geloof ik, en sommige duurden eigenlijk maar één generatie. Om het verhaal nog even compleet te maken: Atalja was getrouwd met koning Joram en zij kregen een kind dat Achazja heette. Hij werd ook koning, maar hij heeft trouwens maar enkele maanden geregeerd in Jeruzalem en is toen omgekomen, smartelijk en bloederig. Dat was trouwens evenals zijn vader, die niet heel veel daarvoor ook al was omgekomen en omgebracht. Die geschiedenis laten we maar even voor wat het is, maar dan hebt u in ieder geval een kleine indruk wie die Atalja is. Ze was de dochter van Izebel en Achab, en ze was de moeder van Achazja.

Achazja was omgekomen en Atalja zag dat. De moeder van Achazja zag dat haar zoon dood was en toen maakte zij zich op. Dat klinkt nog vriendelijk en leuk, maar in werkelijkheid komt het erop neer dat ze zichzelf opmaakte maar anderen afmaakte. Want zij maakte zich op en bracht het gehele koninklijke geslacht om. Dat wil zeggen dat heel het huis van David wordt omgebracht. Zij kwam dus uit een andere dynastie en nu haar zoon dood was, zag ze haar kans schoon om haar eigen dynastie te vestigen in Jeruzalem. Dat heeft ze ook gedaan, en daartoe heeft ze het hele koninklijke geslacht, zoals hier staat, omgebracht. En dat is nogal wat. Zij heeft dus gewoon haar eigen familie, haar eigen kinderen — wat er nog van overgebleven was — en kleinkinderen omgebracht. Wat dat betreft was zij echt nog vele malen slechter dan haar moeder Izebel. Als ik het zo zeg, klinkt dat als zeepbel, realiseer ik me nu, maar goed, dat mag u weer vergeten.

In ieder geval, deze Atalja deed dat, en u moet zich realiseren hoe dramatisch dit is. Heel het huis van David was omgekomen. Dat is wat hier staat. Er was dus helemaal niets over van die dynastie van David. Eigenlijk, om het eventjes met een andere term te zeggen in de woorden van Handelingen 15 — wat dan weer geciteerd wordt vanuit Amos — was het huis van David een vervallen hut geworden. Maar eigenlijk was het nog erger; van dat huis, van die dynastie, was niets overgebleven. Geen enkele nakomeling was er meer. Dat doet trouwens ook nog denken aan een ander woord in de profeten. In Jesaja 11 lees je over de afgehouwen tronk. In de Statenvertaling staat het geloof ik zo: de afgehouwen tronk van Isaï. U weet, Isaï was de vader van David. U moet zich voorstellen dat Isaï eigenlijk de stamvader was, met David, van een heel huis, een stamboom. En die stamboom werd hier door Atalja afgehouwen. Er was niets van over.

Ik zei al dat dit dramatisch is. Voor iedere Jood of Israëliet in die dagen die geloofde en vertrouwen had in de Schriften en in de beloften van God, moeten dit vreselijke jaren geweest zijn. Men zal zich vertwijfeld hebben afgevraagd hoe het nu verder moest met al Gods beloften. Want was het niet zo — ik citeer maar uit Psalm 89 vers 35 — dat God zegt: "Eenmaal heb Ik bij mijn heiligheid gezworen, hoe zou Ik tegenover David liegen? Zijn nakroost zal voor altoos bestaan, zijn troon zal als de zon voor Mij zijn." Met andere woorden: dat huis van David is blijvend. En het was zelfs zo, maar dat was ook al aangekondigd, dat er een keer iemand komt, de Davidszoon, die definitief de heerschappij zal vestigen. Niet alleen in Jeruzalem en over Israël, maar wereldwijd. Het is iets waar in deze dagen in de maand december vaak aan wordt gedacht, met allerlei liederen die dat ook uitdrukken: "Davids zoon, lang verwacht". Vandaar ook die stad Bethlehem; daar zou die zoon van David geboren worden.

Maar hoe zit dat nou? Kunt u zich voorstellen hoe dat was toen in de dagen van Atalja, dat heel het huis van David wordt omgebracht? Heel het koninklijke geslacht? Hoe moet dat nu verder met Gods belofte? God had toch beloofd? Wat zeg ik, God had een eed gezworen! Dat lees je niet zo heel vaak, maar daarmee bevestigt God des te meer, dubbel, dat deze belofte absoluut vaststaat. Maar hoe dan? Dat is de vraag. In 1 Koningen 11 vers 36 lees je ook: "opdat mijn knecht David altijd een lamp voor mijn aangezicht hebbe in Jeruzalem, de stad die Ik Mij verkoren heb om mijn naam daar te vestigen." Dat wil zeggen dat het licht van de dynastie, het koningshuis van David, altijd zou schijnen. Daar zou altijd iemand zijn, een zoon van David. Dat wordt hier gezegd, maar er zijn vele plaatsen waar dat naar voren wordt gebracht. En de vraag dringt zich dus op: hoe gaat dat aflopen? Waar gaat God, hoe gaat God en wanneer gaat God Zijn belofte dan vervullen?

▶ 11:32 Een Verborgen Overblijfsel: de Redding in het Heiligdom ↑ hoofdstukken

Nou, we gaan de geschiedenis doorlezen. Maar Jehoseba – het hangt er een beetje vanaf hoe je dat leest, elders wordt ze ook wel Jozebat genoemd, maar dat maakt niet zoveel uit. Laten we eerst eens aandacht vragen voor haar naam, want dat is een prachtige naam. Het eerste deel, "Jeho", heeft te maken met Yahweh of Jehovah, en het eindigt op "shewa", wat het woord is voor "eed". Dat is trouwens ook nog het woord voor "zeven", maar dat heeft alles met elkaar te maken. Dat is zo geweldig aan de symboliek in de Hebreeuwse taal: het feit dat twee woorden waarvan je zou zeggen dat het heel verschillende begrippen zijn, toch dezelfde bron en oorsprong hebben. Ze drukken eenzelfde gedachte uit die parallel loopt.

Jehoseba was de dochter van koning Joram en de zuster van Achazja. Nu kan ik me voorstellen dat u zegt: hoe zat het ook alweer? Het komt erop neer dat Jehoseba de zuster was van Achazja. Oftewel: Atalja was haar moeder. Achazja was nu dood, maar Atalja had nog een dochter en die heette Jehoseba – "Yahweh zweert". Zij was trouwens getrouwd met de hogepriester, maar daar kom ik straks nog even op terug.

Jehoseba, de dochter van koning Joram en de zuster van Achazja, nam Joas, de zoon van Achazja, en bracht hem met zijn voedster heimelijk weg. In die dagen was het in koninklijke kringen gebruikelijk dat er een voedster werd ingehuurd, een vrouw die de borst gaf en de zorg droeg voor zo'n klein ventje. Zij nam Joas en bracht hem in het verborgene weg uit de kring van de prinsen, letterlijk uit de zonen van de koning die gedood werden. Om het plaatje even helder voor de geest te krijgen: de hele koninklijke familie wordt omgebracht, in ieder geval de zonen van de koning. Dan is het Jehoseba die in staat is om dat kleine ventje in veiligheid te brengen. Heel het huis van David wordt uitgemoord, maar alleen Joas ontkomt op een verborgen manier.

En waar bracht ze hem naartoe? Dat is zo mooi, vooral als je eenmaal weet waar het een heenwijzing naar heeft. Maar laten we eerst gewoon de geschiedenis lezen. Hij werd heimelijk en verborgen weggevoerd naar de bergplaats voor de bedden. Zij verborgen hem voor Atalja, zodat hij niet ter dood gebracht werd. Dus heel het huis van David zonk weg op één uitzondering na: één klein ventje dat nog geen jaar oud was. Een baby dus nog. Eén zoon van David is ontkomen en overleeft. Als ik het zo zeg, ben ik meteen al heel dubbelzinnig en heb ik u direct op het spoor gezet: één zoon van David overleeft, niemand die het weet, en hij wordt gebracht naar de bergplaats, of letterlijk de kamer voor de bedden.

U moet zich realiseren dat de tempel van Salomo een heel groot complex was. Daar overnachtten ook de priesters en er waren kamers ingericht. Hoe ik me dat precies moet voorstellen, weet ik niet, maar het was in ieder geval een kamer; hier wordt het een bergplaats voor de bedden genoemd. En daar ontkomt hij dus. Een prins – denk daar eens over na – een prins die bestemd is voor het paleis en voor de troon, komt nu in het geheim op een andere plaats terecht: in het heiligdom waar eigenlijk de priesters horen. Daar wordt hij verborgen. Ik vind dat trouwens ook wel mooi: het was een rustplaats, een plek waar bedden waren, en daar wordt hij geheim gehouden. Daar duikt hij onder; het is een onderduikadres. De kring van mensen die hiervan afwisten, zal heel klein geweest zijn. Je vraagt je af hoe je dat voor elkaar krijgt, om zo’n ventje voor langere tijd, zes jaar lang zoals we zullen zien, daar in het verborgene te houden. Zo’n ventje gaat op een gegeven moment kruipen en geluid maken, maar goed, zo is het gegaan.

Zij verborgen hem voor Atalja, zodat hij niet ter dood gebracht werd. Hij bleef zes jaar bij haar verborgen in het huis des Heren, terwijl Atalja over het land regeerde en een schrikbewind voerde. Zij introduceerde bovendien de afgoderij, maar dat had ze van haar ouders al meegekregen. Zij regeerde, een niet-Davidische dame; sterker nog, zij had het huis van David omgebracht en zat nu op de troon in Jeruzalem. Niemand wist van Joas. Iedereen dacht dat het voorbij was. Maar ik weet absoluut zeker dat er ook toen mensen zijn geweest die zeiden: "Ik weet niet hoe het kan, maar God heeft beloofd dat er altijd iemand uit het huis van David zal regeren. En als het nu lijkt alsof heel het huis van David is omgekomen, dan moet er toch nog iemand zijn." "Ja, maar hoe dan?" "Dat weet ik ook niet, maar hij is er, hij moet er wel zijn, want God heeft het beloofd." Kijk, dat is geloof. God heeft gesproken. Het oog, de ervaring, de beleving en het nieuws zeggen iets totaal anders, maar wat dan nog? Dat is menselijke opinie en menselijke gedachte. Het was heel logisch dat men zo dacht, want men wist niet beter, maar God heeft gesproken en daar gaat het om. Daar wordt hij dus in de tempel verborgen, zes jaar lang. Maar dan staat er in vers 4...

▶ 19:14 Het Zevende Jaar: de Onthulling en Kroning bij de Zuil ↑ hoofdstukken

In het zevende jaar ontbood Jojada. We komen hier weer een nieuw figuur tegen: Jojada, de hogepriester. Hij was getrouwd met Jehoseba, de dame over wie we het net hadden. Met andere woorden: zijn schoonmoeder was Atalja. Het bleef dus allemaal in de familie; je had de koninklijke lijn en de hogepriesterlijke lijn die familie van elkaar waren. Joas was dus een neefje van hen. Laat ik het anders zeggen: die kleine Joas moest 'oom' zeggen tegen Jojada en 'tante' tegen Jehoseba. Snapt u het? En anders moet u daar later nog maar eens een keertje over doordenken, want zo ingewikkeld is het nu ook weer niet.

In het zevende jaar – ik had het net al even over de betekenis van het getal zeven en over dat zweren – ontbood Jojada de oversten over honderd van de lijfwacht en van de garde, en hij liet hen bij zich komen in het huis des Heren. Hij gaat iets organiseren, uiteraard volstrekt geheim. Hij sloot met hen een verbond en nam hun een eed af in het huis des Heren, en daarop toonde hij hun de zoon van de koning. Eerst werd er natuurlijk heel uitdrukkelijk onder embargo en met eedzwering afgesproken: dit is volkomen geheim wat ik nu met jullie ga overleggen. Nadat dat verbond was gesloten en de eed was afgenomen, toonde hij hun de zoon van de koning. Niemand had ooit gedacht dat die er nog zou zijn, maar alsjeblieft: hier is hij!

Inmiddels was dat ventje zeven jaar oud, hooguit acht. Dat weet ik niet precies, maar ik meen dat we elders uit de Schrift weten dat hij nog geen jaar oud was toen hij verborgen werd. Laten we er in ieder geval vanuit gaan dat hij hier inderdaad zeven jaar oud was. Zo'n klein ventje. Ik sla nu eventjes een aantal verzen over, want als ik die er ook nog bij betrek, dan wordt het veel te laat. In vers 5 tot en met 11 leest u dat Jojada vervolgens instructies geeft aan de Levieten en de strijdbare mannen om het koningshuis van David in ere te herstellen. Dat was immers de bedoeling: die dynastie moest weer opnieuw worden gevestigd.

Dan lezen we in vers 12: 'Toen bracht hij de zoon van de koning naar buiten en zette hem de kroon op en gaf hem de Getuigenis.' Kijk, hier werd op gewacht. Hier wordt de prins, die al die tijd in de tempel had verbleven, tot koning gemaakt. De kroon wordt op zijn hoofd gezet en Jojada gaf hem de Getuigenis. Dat wil zeggen: het koningsdocument. Elke koning kreeg namelijk een document dat hij, zoals u in Deuteronomium leest, ook zelf moest overschrijven. Daarover gaat het hier vermoedelijk: dat document. Hij is de koning van Jeruzalem. Een ventje van zeven jaar wordt hier dus eigenlijk gekroond.

Zo maakten zij hem tot koning en zij zalfden hem. In het Hebreeuws zeg je dan eigenlijk dat ze hem tot Mashiach maakten, tot Messias. Het woord Messias betekent gewoon 'gezalfd'. Dat is trouwens precies dezelfde betekenis als ons woord Christus, want ook dat betekent 'gezalfd'. Het ene is Hebreeuws, het andere is Grieks, en 'gezalfd' is het Nederlandse woord. Zo maakten zij hem tot koning, ze zalfden hem, ze klapten in de handen en ze riepen: 'Leve de koning!'

Maar daar zit hier natuurlijk nog iets aan vast. Als hier gezegd wordt 'Leve de koning!', dan wordt er eigenlijk gezegd: 'De koning lééft!' Iedereen dacht immers dat het hele huis van David was omgebracht, maar nu blijkt er toch nog iemand uit dat huis te zijn die leeft. Iemand die de dood heeft overwonnen, laat ik het zo zeggen.

Dit was allemaal in het verborgene georganiseerd, maar nu wordt het openbaar gemaakt en wordt de koning gepresenteerd. Toen Atalja het geroep van de garde en van het volk hoorde, ging zij naar het volk in het huis des Heren. En zij zag: zie, daar stond de koning bij de zuil, volgens het gebruik. Bij de zuil, of het 'gezuilte', want eigenlijk waren er twee. Ja, want dan krijg ik thuis weer discussie over wie nu de zuil is. Is dat Boaz of is dat Jachin? Het gezuilte – ik weet eigenlijk niet eens zeker of dat wel een woord is, maar anders heb ik het bij dezen geïntroduceerd.

De reden waarom dit bekend is: de tempel van Salomo had twee koperen zuilen. Ik heb hier op deze plaats ooit, twintig jaar geleden – dat moet in '97 of '98 geweest zijn bij de geboorte van onze jongens – gesproken over Boaz en Jachin. Ik weet het nog heel goed, hier op deze plaats, over die twee zuilen. De tempel van Salomo had twee koperen zuilen, en dat is misschien wel het bekendste onderdeel van die tempel. Er is veel om te doen om die namen. De linkerzuil, de zuidelijke zuil, heette Boaz. De rechterzuil, de noordelijke zuil, heette Jachin. Boaz betekent 'In hem is kracht' en Jachin betekent 'Jahweh grondvest'.

Ik kom nu natuurlijk in de verleiding om daar wat meer over te gaan vertellen. Het ene heeft te maken met de vernedering, het zuiden, links. Het andere heeft te maken met het noorden, met verhoging, met rechts en met dat wat voorrang krijgt. Eigenlijk markeren die twee zuilen de ingang en de uitgang van het heiligdom. Wij kennen Iemand die het heiligdom binnenging vanuit de vernedering: de ware Boaz, de Man uit de stad Bethlehem. Hij is daar in dat heiligdom binnengegaan en uiteindelijk keert Hij terug uit het heiligdom om het koninkrijk te vestigen. 'Jahweh vestigt', dat is de naam Jachin.

Die zuilen spelen dus een grote rol. Wat er gebeurde was dat wanneer een koning uit het huis van David werd gekroond, dat daar gebeurde, bij die zuilen van de tempel. En nu ziet Atalja dat dat kleine ventje is uitgeroepen tot koning. Ze wist helemaal niet dat er nog een klein kind was, want ze dacht dat alles was omgebracht. En nu ziet ze dat daar de koning bij de zuil – of het gezuilte, met excuses voor een niet-bestaand woord dan – staat, volgens het gebruik. Dat 'volgens het gebruik' geeft aan dat het altijd zo ging als een koning werd gekroond.

Dit betekende een totale omkering, een ware revolutie, een complete omwenteling. Zie, daar stond de koning bij de zuil volgens het gebruik, terwijl de oversten met de trompetten, de sjofar, bij hem waren. De bazuin klinkt. De oversten met de trompetten waren bij de koning en al het volk van het land verheugde zich en blies op de trompetten. De bazuin klinkt en de koning wordt geopenbaard. Hij was jarenlang in het verborgene geweest en nu, in het zevende jaar, wordt hij getoond.

Ik moet er nog iets bij zeggen: het was niet alleen het zevende jaar, dit vond ook plaats op de sabbat. U leest dat in 2 Koningen 11 vers 7. Dat had ik eigenlijk kunnen verzinnen: in vers 7 staat het. Dit was op een sabbat. Dus in het zevende jaar, en bovendien op de sabbat. En nu blijkt dus die zoon van David de koning te zijn. Zo'n geschiedenis klinkt ontzettend profetisch geladen. Natuurlijk is dat 2800 jaar geleden zo gegaan en heeft het huis van David er jarenlang dramatisch voorgestaan, maar het is een plaatje van de Zoon van David. Er is er nog Eén. Er is er Eén die Zijn papieren kan tonen: 'Ik ben de zoon van David.' Alleen is de vraag: waar is Hij?

Het antwoord is: in het heiligdom. Hij is bestemd voor de troon, maar in de tussentijd is Hij eigenlijk priesterlijk aanwezig in het heiligdom. En als ik zeg 'het heiligdom', dan wijs ik natuurlijk omhoog, naar de plaats waar God woont: het hemelse heiligdom. De Hebreeënbrief noemt dat het ware heiligdom, waar die aardse verschijning – een tabernakel of een tempel – slechts een beeld van is. Daar is de Prins. In het heiligdom. Priesterlijk. In rust.

Hij was daar in de bergplaats voor de bedden, verborgen. Dat is in feite al die jaren zo, dat die zoon van David daar verborgen is. Dat spreekt van de tijd waarin wij nu leven, nog steeds. Niemand weet het en eigenlijk is dat ook de bedoeling. Het wachten is op een tijdstip, namelijk de zevende dag, het zevende millennium. De dag gaat aanbreken: het zevende jaar, maar ook de grote sabbat waarin er rust zal komen voor deze wereld. Het is allemaal getimed. God heeft dat zo geregistreerd en deze geschiedenis spreekt ervan.

En dan wordt de koning openbaar; dan treedt hij uit de verborgenheid. We hebben zelfs een heel boek dat zo heet: de Openbaring. Dus niet 'de openbaringen van Johannes', zoals dat boek heel vaak genoemd wordt. Openbaring 1 vers 1 zegt wat het werkelijk is: het is de Openbaring, dat wil zeggen de onthulling van Jezus Christus. Dat betekent dus dat Jezus Christus verborgen is. Dat is precies het meest karakteristieke van onze tijd: wij geloven in iemand die verborgen is. Dat maakt onze positie erg zwak, in die zin van: hoe weet je dat? Kun je het zien? Kun je het aantonen? Nee, maar dat gaat aangetoond worden. Die dag is trouwens nabij — dat moet ik wel bijzeggen — want de termijn is zo goed als vervuld. Dan zal de bazuin klinken en dan zal Hij openbaar worden.

En toen lees je: Atalja verscheurde haar klederen en riep: "Verraad, verraad!" In de navolgende verzen — ik sla vers 15 tot 20 even over — lees je dat koningin Atalja wordt gedood. Hoe was het ook alweer? Wie het zwaard opnemen, zullen door het zwaard vergaan. Hoe was het ook alweer? De revolutie verslindt haar eigen kinderen. En deze Atalja wordt gedood.

Dan lees je vervolgens dat een nieuw verbond wordt gesloten. Ook dat lees je in 2 Koningen 11. Als u vanmiddag met mij mee zou gaan naar Urkland, dan mag ik daar spreken en dan ga ik het hebben over een nieuw verbond, het nieuwe verbond voor Israël. Dat is mooi hoor, want dan wordt het oude verbond vervangen — het verbond van Sinaï — en dan wordt een nieuw verbond gesloten dat volkomen nieuw is, waarbij het ook niet meer mis kan gaan, want alle verplichtingen neemt God op Zich. Niet meer 'jullie moeten', maar 'Ik zal'. 'Ik beloof', dat is het karakteristieke van dat nieuwe verbond.

Wat je dan ook leest, is dat de afgodendienst wordt afgeschaft. En aan het eind lees je bovendien dat het volk zich verheugde met grote vreugde en dat er rust was in de stad. Een hele periode was daarmee beëindigd: zes jaren van onrust, van schrikbewind en van afgodendienst. Eindelijk was dat voorbij.

▶ 33:31 Typologie: de Verborgen Zoon van David en de Naderende Sabbat ↑ hoofdstukken

Het wordt tijd om de typologie samen te vatten. U hebt nu in ieder geval een kleine indruk gekregen van wat er in die dagen en in die jaren heeft plaatsgevonden. Tussen de regels door heb ik ook al het een en ander verteld over de verborgen betekenissen en hoe deze Joas een type is van de Zoon van David. Het idee is dat de dynastie van David ten einde is. In feite het koningshuis van David, dat eeuwenlang geregeerd heeft in Jeruzalem — te beginnen bij David uiteraard, hij is de grondlegger. Er zijn twintig koningen geweest en sindsdien is er nooit meer een koning op de troon van Jeruzalem geweest uit het huis van David. Waarna vervolgens de vraag is: waar is de Zoon van David en hoe worden de beloften van God alsnog vervuld?

Het is nu echt de situatie van de afgehouwen tronk van Isaï. Ik heb een stukje uit dat vers geciteerd, Jesaja 11, waarin dat beschreven wordt. Er zal een rijsje, een scheut voortkomen uit de afgehouwen tronk van Isaï. Stelt u zich voor: u hebt een afgehouwen tronk, een stamboom die is omgehakt. Maar uit zijn wortelen verschijnt er wonderbaarlijk een nieuwe jonge loot, een verse scheut. Wel, dat is deze Zoon van David. Waar de dood heerste en waar het hopeloos leek, is er nieuwe hoop.

De dynastie van David is ten einde, maar slechts één Zoon van David overleeft. Hij wordt 'top secret' verborgen in het heiligdom. Hier zie je een heel bekend thema, waar ook de hele Hebreeënbrief aan gewijd is: hoe wij vandaag iemand kennen die Koning-Priester is naar de ordening van Melchizedek. Hij is Koning en hij is Priester. Gek genoeg was dat in de dagen van het Oude Verbond onmogelijk, want een koning kwam uit de stam Juda en een priester kwam uit de stam Levi. Dat kon nooit samengaan; een koning kon nooit een priester zijn. Maar in de Schriften lees je al dat er een keer iemand komt: een Koning-Priester naar de ordening van Melchizedek. Als u wilt weten hoe dat precies in elkaar steekt, moet u dat echt eens in de Hebreeënbrief lezen. Daar wordt het uitgebreid en schitterend verteld.

Hij is dus de Koning-Priester. Er is een koning, bestemd voor de troon, maar hij bevindt zich nu in het heiligdom en fungeert feitelijk ook als priester. Daar verblijft hij in de rustplaats. Hij is daar, zo lees je ook in de Bijbel, gezeten in rust. De paniek mag groot zijn en het drama enorm, maar hij weet hoe het gaat aflopen. Dat is het geweldige als je vertrouwt op het Woord van God: je weet dat Hij gesproken heeft en dat Hij het ook gaat realiseren.

Vervolgens wordt de prins in het zevende jaar, op een Sabbat, openbaar en gekroond. Dan zal blijken: de koning leeft! Vandaar 'Leve de koning!'. Dat is wat er gaat gebeuren: groot gejuich en bazuingeschal op het moment dat de koning wordt geopenbaard. Na zes jaren, na zes dagen... maar vandaaruit is het een uitbeelding van de periode na zes millennia, gerekend vanaf Adam. Tweeduizend jaar van Adam tot Abraham, tweeduizend jaar van Abraham tot Christus, en inmiddels zijn we ook weer tweeduizend jaar verder. Zes millennia zijn ten einde.

Wat er dan ook zal gebeuren, is dat de wetteloze — de Bijbel spreekt over de man van de wetteloosheid — zal worden gedood. Er zal een einde worden gemaakt aan de heerschappij van die man van de eindtijd. Een nieuw verbond zal dan gesloten worden en er zal blijdschap en vrede zijn in Israël en in Jeruzalem. Wat zeg ik? Wereldwijd! Hoe zegt Jesaja dat in een andere tekst? Groot zal de heerschappij zijn en eindeloos de vrede op de troon van David, doordat hij het sticht en vestigt met recht en gerechtigheid.

En dan staat er: de ijver van Yahweh, de ijver van de Here der heerscharen, zal dit doen. Hij heeft het gezworen. Dit is geen mensenwerk; Hij gaat het doen, Hij gaat het realiseren. En zo zal het dan toch aflopen: eind goed, al goed.