▶ 00:00 Waarom Nog Bidden als We Alles Al Bezitten? ↑ hoofdstukken

Ik wil u vanmorgen eens bepalen bij de vraag die u hier ziet geprojecteerd: 'Bidden en vragen... ja, om wat eigenlijk?' Ik vind die vraag heel logisch en voor de hand liggend, en eigenlijk heb ik hem zelf ook lange tijd gehad. Vooral als je eenmaal tot de ontdekking bent gekomen vanuit de Schrift dat God ons in Christus – en dan bedoel ik wij die mogen geloven en Hem mogen kennen – enorm rijk heeft gemaakt. Dan ga je ontdekken dat we gezegend zijn.

Ik citeer maar eens wat uit Efeze 1, waar Paulus schrijft dat we gezegend zijn met elke geestelijke zegen te midden van de hemelse in Christus Jezus. Alles bezitten wij in Hem. Alles wat Hij heeft ontvangen, bezitten wij net zo, omdat wij met Hem verbonden zijn als hoofd en lichaam. Dus hoezo, wat is er dan nog te vragen? Dan zou je kunnen zeggen: wat de aardse omstandigheden betreft is er toch reden om te bidden? Zelfs daar heb ik zo mijn twijfels bij. Ik zeg het voorzichtig, want is dat zo? Wij bidden vaak om dingen waarvan ik denk: hoezo vraag je daarom? God heeft het ons immers op voorhand al beloofd, of zelfs aangezegd of al gegeven. Het is toch vreemd om te bidden om iets wat je al hebt ontvangen?

'Heer, wilt u mij vergeven?' Dat is wat veel mensen vragen. Dan denk ik: wij hébben de vergeving. Dus als je weet dat dit je bezit is, hoezo zou je daar dan nog om bidden? Dat is net zoiets als wanneer je aan tafel zit en de tafel staat vol met eten. Zullen we dan bidden óm het eten dat daar staat? Ik begrijp de gedachte wel, hoor, maar het is toch vreemd. Trouwens, de Bijbelse gedachte is dat je voor de maaltijd dánkt. Dat is eigenlijk heel logisch; als dat eten gegeven is, dan dank je Hem daarvoor. Dankzeggend wordt het gezegend. De zegen is juist gelegen in het feit dat je Hem daarvoor dankzegt. Een gezegende maaltijd is dus geen lekkere maaltijd – dat kan wel, heel goed zelfs, ik zie niet in waarom niet – maar een gezegende maaltijd is een maaltijd waarvoor je Hem dankt. In dat besef leef je, en dat geldt eigenlijk voor alles.

Ik citeer weer de apostel Paulus, die in de Filippenzenbrief zegt dat mijn God in al uw behoeften naar Zijn rijkdom heerlijk zal voorzien. Op voorhand wordt daarbij de garantie gegeven dat in alles wat we nodig hebben, in al onze behoeften, voorzien zal worden. Begrijp me goed: niet in alles wat wíj vinden dat wij nodig hebben. Daar hebben wij vaak helemaal geen idee van en daar hebben wij geen kaas van gegeten. Daar zijn we te klein voor om dat te kunnen overzien. Maar Hij weet wat wij nodig hebben in het hele plan dat Hij aan het ontwikkelen is – of om het even modern te zeggen: aan het uitrollen is. Hij weet wat we nodig hebben en Hij voorziet in al onze behoeften. Hij geeft ons alles wat nodig is.

Dat is ook weer zo’n reden om elke dag te danken: 'Dank u wel dat u dat allemaal geeft. Ik heb dat nodig, of beter: u weet wat ik nodig heb, en dank u wel dat u dat ook aan mij, aan ons, geeft.' Ook dit is dus iets waarvan mensen zeggen dat het een reden is om te bidden, maar ik zou het liever van de andere kant willen benaderen. Als God het ons van tevoren belooft en aanzegt dat het al ons bezit is, ons geestelijk bezit, dan is dat een reden om Hem daarvoor te danken.

Waarom zeg ik deze dingen? Overigens, goedemorgen, bezoek uit Haarlem en omstreken, welkom! Maar dit maakt de vraag die hier geprojecteerd staat des te duidelijker. Want als wij dus eigenlijk alles al bezitten, waarom zouden we dan überhaupt nog bidden? Dan is er eigenlijk alleen nog maar reden om te danken. Zoals Paulus ook zegt: 'overvloeiende in dankzegging'. Niet alleen vervuld zijn, maar overvloeiend. Dat is een totaal ander perspectief en dat maakt je ook heel erg blij. Danken maakt altijd blij. Trouwens, als je dat woord in het Grieks ontleedt, dan blijkt dat dankzegging alles te maken heeft met vreugde. Dankzegging ontketent de vreugde in je, want het bepaalt je bij het inzicht en bij het feit dat Hij dat allemaal in overvloed aan ons geeft.

Dus vragen we: hoezo zouden we dan nog bidden? Om wat? Om onze behoeften? Om dat wat ik nodig heb? Maar dat heb ik al. Om geestelijke zegeningen? Die heb ik net zozeer. En toch...

▶ 06:00 Gods Genade Is Genoeg: Paulus' Doorn in het Vlees ↑ hoofdstukken

Laat ik daar nog één ding aan toevoegen. Je leest van de apostel Paulus in de Tweede Korinthebrief dat hij een keertje gebeden heeft om aardse omstandigheden. Wat dat precies is geweest, dat is een andere vraag, maar je leest dat Paulus last had van een doorn voor het vlees. Hij verklaart dat ook, maar laten we het eventjes vaag houden: een doorn voor het vlees. Die doorn is een pijnlijke, scherpe punt. Dat deed hem pijn.

Wat doe je als iets je voortdurend pijn doet? Ik heb een boodschapper van de tegenstander die hem met vuisten sloeg, lees je. Oké, dat is misschien ook wat cryptisch. Maar dan nog, wat doe je dan? Als iets je zo tergt, als iets je zo pijn doet, dan bid je toch: "Heer, help mij." Dat is precies wat Paulus gedaan heeft. Hij zegt: "Ik heb de Heer tot driemaal toe gebeden" – kennelijk zeer krachtig – "dat dit zou ophouden."

En weet je wat hij als antwoord kreeg? "Mijn genade is jou genoeg." Dat wil zeggen: alles wat Ik jou geef, dat is meer dan voldoende voor jou. Hoezo? Kijk, het is heel logisch hoor. Het is heel menselijk om te willen dat de pijn verdwijnt. Daarmee hebben we de situatie gewaardeerd, maar daarmee hebben we het tevens ook even in perspectief gezet. Want als je er goddelijk licht op laat schijnen, dan krijgt Paulus te verstaan – en het is ook een antwoord aan ons over Zijn weg – wat we ook wel eens zingen in een van de liederen hier: "Zijn weg is de beste." Altijd. Ga daar nu op voorhand van uit. Als Hij God is, ga daar dan op voorhand van uit: Zijn weg is de beste en Zijn genade aan mij, wat Hij geeft, is meer dan voldoende.

En dus ga je dan ook weer danken. Dat lees je bij Paulus, want bij hem is het kwartje gevallen. Hij zegt: "Ik zal des te meer roemen in zwakheden, in moeite, in lijden en in benauwenissen." Hoe zegt hij het allemaal? Met andere woorden: als dat zo is, dan zal ik daarin roemen. Want de Heer voegt eraan toe: "Mijn genade is jou genoeg en Mijn kracht wordt in jouw zwakheid volbracht." Jij bent zwak? Dat is geen probleem. Dat is juist het middel waardoor Mijn kracht in jou gemanifesteerd wordt. Mijn genade wordt juist beleefd, juist in jouw zwakheid. Die zwakheid is geen probleem; het is integendeel het kanaal waardoor Mijn kracht, Mijn genade tot jou komt.

Als je dat eenmaal gaat verstaan, dan ga je dus ook daarvoor danken. Dat is allemaal onderdeel van dat beste wat Hij met ons voor heeft. Zijn weg is de beste, altijd. Dus ook dan weer: danken. Dan is het heel opmerkelijk dat je in Paulus' brieven – ik beperk me even tot zijn brieven; alles bij elkaar genomen heeft hij toch het merendeel van de brieven van het Nieuwe Testament geschreven – een aantal gebeden vindt. Inderdaad, het is vrijwel altijd dankzegging, zoals we straks ook zullen zien. En toch speelt bidden en vragen wel een grote rol. Keer op keer zul je ontdekken dat hij om iets heel bijzonders bidt, en dat geeft meteen ook antwoord op de vraag: is er wel degelijk reden om te bidden en te vragen? En waarom dan? Daar gaan we het vanmorgen over hebben. Dit was eigenlijk een lange inleiding waarmee ik in ieder geval deze toespraak heb gerechtvaardigd en de vraag wat body heb gegeven.

▶ 10:17 Het Onophoudelijke Gebed voor de Kolossenzen ↑ hoofdstukken

Laten we eerst eens even lezen, want ik wil het gaan bespreken aan de hand van Kolosse 1. En dan lezen we eerst even de inleidingen, dat lijkt me handig om wat zicht te hebben. Ik lees het gewoon voor, zonder commentaar. Dan schrijft Paulus dit, in een wat letterlijke weergave: Wij danken God, Vader van onze Heer Jezus Christus, altijd omtrent jullie bij ons bidden. Danken, altijd bij ons bidden. Het brengt vrucht voort en het groeit, zoals ook te midden van jullie vanaf de dag dat jullie het hoorden en de genade van God beseften in waarheid. Zoals jullie leerden van Epafras, de geliefde medeslaaf van ons, die getrouw is ten behoeve van jullie, een dienaar van de Christus.

Overigens, even een korte toelichting: Paulus was nooit daar in Kolosse geweest. Zij hadden zijn aangezicht niet gezien, zegt hij ergens in deze brief ook. Zij hadden het evangelie dus vernomen, niet van Paulus zelf, maar van zijn geliefde medeslaaf, ene Epafras. Nou, die Epafras had ook dingen doorgebriefd aan Paulus en hij heeft ook aan ons duidelijk gemaakt wat jullie liefde in geest is. Niet in vlees, maar in geest. Vanwege die hoop, hè?

Is dat zo? Hoor je mij? Test, test. Nog steeds? Nu is het al goed? Oh, misschien is het dat, ja. Nou, er gaat even aan me gesleuteld worden, jongens. Er zit een draadje bij mij los, zeg maar. Ah, klopt het dat ik nu wat luider klink? Klopt dat? Ja, "vanaf de dag dat jullie het hoorden"... maar dan moet er wel wat te horen zijn natuurlijk, hè! Maar zo erg was het nou ook weer niet.

In elk geval, wat hier in deze eerste verzen van deze brief naar voren gebracht wordt, is dat Paulus buitengewoon uitgelaten en enthousiast is over dat wat hem doorgegeven is en hoe de boodschap, het goede bericht, de blijde tijding was geland daar in Kolosse. En hoe ze de genade van God beseften in waarheid. En ook hoe dat zijn werk deed, hoe men daar blij om was en hoe ze daardoor liefde hadden voor alle heiligen. Afijn, dat wat we zojuist hebben gelezen.

Paulus is zo enthousiast. En dan zegt hij, en dan beginnen we te lezen in vers 9... Heeft er iemand trouwens voor mij nog even een klokje? Nee? Want ik ben mijn horloge vergeten om te doen en anders ben ik bang dat u hier om één uur nog zit. Oké, dankjewel.

Daarom schrijft Paulus — dus om deze reden, alles wat ik zojuist heb voorgelezen waar de brief mee aanvangt — daarom houden ook wij niet op vanaf de dag dat we dit hoorden, dus van die Epafras of via die Epafras, wij houden niet op ten behoeve van jullie te bidden en te vragen. Aha, dus Paulus, de man die overliep in dankzegging, had toch iets te bidden en te vragen. Nou, iets... hij hield niet op! Onophoudelijk bad hij en vroeg hij. Waarom?

Trouwens, dit vind je hier, maar als je in Efeze 1 leest, vind je ook een gebed van de apostel. Daar vind je soortgelijke bewoordingen. Ook eerst het enthousiasme over wat daar in Efeze gebeurde, maar dan vervolgens ook dat onophoudelijke gebed. Waarna de vraag dus is: waarvoor dan wel? Nou, we lezen gewoon verder. Want het zijn maar een paar verzen die ik zo onder de aandacht breng, maar ze zijn zo vol; er staat zoveel in. Laten we daar eens een keertje nader aandacht aan geven. Gewoon vers voor vers, maar ook vooral zinsdeel voor zinsdeel. Woord voor woord soms. Nou, wij houden niet op.

▶ 15:52 Het Wezenlijke Verschil Tussen Weten en Beseffen ↑ hoofdstukken

Paulus houdt niet op ten behoeve van jullie te bidden en te vragen dat jullie vervuld mogen worden van het besef van Zijn wil. Het eerste waar ik even aandacht aan wil geven, is dit woord: het besef. Dat vind je namelijk iedere keer terug. Het is eigenlijk ook meteen het belangrijkste antwoord op de vraag: waarom dit, Paulus? Waarom vraagt hij dit aan God ten opzichte van die Kolossers die alles al hadden? Zij hadden immers de genade van God in waarheid beseft en waren zich ervan bewust wat ze allemaal hadden. Nou, hoezo dan nog bidden? Omdat Paulus vraagt dat jullie vervuld mogen worden van het besef.

Dit woord speelt een grote rol. In het Grieks staat hier het woordje epignosis. Dat 'epi' is een voorzetsel en betekent 'op' of 'boven', en 'gnosis' is het woord voor kennis. In de NBG-vertaling wordt dit vertaald met 'rechte kennis'. Het is echter meer dan kennis; het gaat de kennis feitelijk te boven. De term epignosis wil zeggen dat het het loutere weten overstijgt. Het is er wel op gebaseerd, het veronderstelt kennis, maar het is meer. Het is niet alleen maar weten. Vandaar dat de NBG het ook weergeeft met 'erkenning' of 'herkenning', 'rechte kennis' of 'volle kennis'.

Ik denk dat het woord 'besef' in al die gevallen heel goed recht doet aan de betekenis. In het Engels zeggen ze 'realisation'. Wij zeggen in het Nederlands: je iets realiseren. Je kunt iets weten, maar dat is nog wat anders dan je iets realiseren of het beseffen. Er zijn talloze dingen – en u kent dat wellicht net zo goed en kunt daar vast voorbeelden van geven – die je al lange tijd wist, totdat er een moment komt waarop het als een lichtflits binnenkomt en het kwartje valt. Zo noemen we dat dan. Dat je ineens denkt: "Ah, dat was het!" Er zijn Bijbelpassages die ik al lange tijd kende, maar op een bepaald moment ging ik pas echt beseffen: "Joh, waarachtig, dat staat er!" Dat is precies het verschil tussen weten en beseffen. Op dat moment gaat die kennis zijn werk doen. Alleen maar weten is in feite nog slechts theorie, maar op het moment dat je het gaat beseffen, dan gaat het echt zijn werk doen in je leven.

Het is één ding om allerlei gegevens te lezen; dat is een beetje encyclopedisch. Je leest gegevens over de Mont Blanc, hoe hoog die berg is, enzovoort. Maar het is iets heel anders om op die Mont Blanc zelf gestaan te hebben en dat je het dan allemaal ziet: wat voor uitzicht het is en hoe hoog die berg werkelijk is. Je leest dat het zoveel kilometer is, maar pas als je erop staat, denk je ineens: "Wauw, is dat zó hoog!" Er zijn zoveel dingen die je eerst moet ervaren.

Dat geldt trouwens voor een heleboel zaken. We hadden het zojuist, heel triviaal, over het ontbreken van begeleiding, maar hoe gaat dat in het leven? Je komt tot besef van de waarde van dingen vaak juist doordat je iets gaat missen. Dan pas ga ik ontdekken wat ik had. Als ik bijvoorbeeld alleen maar het woord 'gezondheid' noem, dan weet u meteen wat ik bedoel. Gezondheid ga je pas echt waarderen op het moment dat je in aanraking komt met het ontbreken ervan; doordat je zelf ziek wordt of doordat iemand in je naaste omgeving ziek wordt. Altijd dacht je dat het vanzelfsprekend was. Je wist wel dat gezondheid een voorrecht was, ja, maar besefte je het ook?

Kijk, en dat is de clue. Je kunt steenrijk zijn – en dat is wat wij als gelovigen zijn: steenrijk, we hebben alles in Hem – maar wat heb je eraan als je het niet beseft? Dan is het allemaal, om het even in economische termen te zeggen, dood kapitaal. Je hebt er geen bal aan – we houden het natuurlijk netjes, Arie – je doet er niks mee. Pas als je gaat realiseren dat je rijk bent, dan kun je ook rijk gaan leven.

Natuurlijk moet je het eerst weten, want epignosis is gebaseerd op gnosis. Je moet de dingen eerst kennen. Als je niet weet wat je allemaal in Hem hebt, dan kun je het ook niet realiseren en kun je het dus ook niet beseffen. Dan kun je ook niet uit die rijkdom leven. Dus het begint bij kennis. Mensen zeggen vaak: "Het gaat erom praktisch te zijn." Ik vind dat altijd een raar verhaal als je de blijde tijding kent. Nee, de praktijk begint juist bij kennis. Je moet de dingen simpelweg weten. Als je het niet weet, heb je er nog niets aan. Dat het daar niet bij moet blijven, dat is waar, maar het begint er wel.

Dan nog wat: Paulus zegt dat jullie vervuld mogen worden van het besef van Zijn wil. Hij had eerder al gezegd dat zij vanaf de dag dat zij het hoorden, de genade van God beseften in waarheid. Dus ze hadden al het besef van de genade van God; ze realiseerden zich dat dit de waarheid was. Waarom schrijft Paulus dan dat het zijn gebed was dat ze het besef zouden krijgen? Nee, hij bidt dat ze ermee vervuld mogen worden. Het begint met weten, dan krijg je het besef, en dat is ook nog niet genoeg: het gaat erom dat je vervuld wordt van dat besef.

Ik heb hier een opwaartse spiraal getekend. Het is niet één doorgaande lijn, maar het is ook niet iedere keer hetzelfde rondje draaien in de zin van een gesloten cirkel. Want dan eindig je iedere keer weer daar waar je begon, en dat schiet niet op. Nee, het is inderdaad wel iedere keer dezelfde dingen horen en je vertrouwd maken met de waarheid van Zijn woord. Iedere keer kom je daar weer op terug, maar iedere keer brengt het je naar een hoger niveau. Dat is het mooie van die geestelijke ontwikkeling. Weliswaar kom je steeds weer in aanraking met diezelfde woorden, maar je neemt ook weer mee wat je in de voorgaande rondjes hebt geleerd. En zo word je vervuld: dat jullie vervuld mogen worden. Er staat trouwens een passieve vorm: dat jullie vervuld mógen worden. Dat is geen mensenwerk, maar dat doet Hij. Dat zullen we straks ook nog wel zien.

▶ 24:43 Wijsheid en Inzicht in het Geheim van Gods Wil ↑ hoofdstukken

In alle wijsheid, zegt Paulus er dan nog bij, en geestelijk inzicht. Want het woordje wijsheid is in het Grieks sophia. U kent dat waarschijnlijk wel; gnosis kent u waarschijnlijk ook wel, maar het woordje sophia ook, al was het maar als meisjesnaam. Sophia. Ik ga gewoon even doorpraten hoor. Maar hij spreekt over alle wijsheid. Het is heel interessant, want het is – als u het mij vraagt, hoewel het wat omstreden schijnt te zijn – via via afgeleid van een Bijbels-Hebreeuws woord en dat is tsophim. En dat komen we in het Oude Testament ook tegen en dan wordt het vertaald met uitkijktorens. En dat vind ik zo mooi. Waarom? Omdat dat zoveel licht werpt op wat wijsheid is.

Kijk, inzicht – geestelijk inzicht – is één ding. Maar wijsheid is ook weten hoe de dingen in elkaar steken. Wijsheid geeft je overzicht, en ook uitzicht, zodat je het geheel gaat bezien. Kennis en inzicht zijn één ding, maar dat je in alle wijsheid wijsheid ontvangt, geeft je uitzicht op die geweldige toekomst. Ik zal het straks ook laten zien: die geweldige toekomst die God voornemens is te realiseren. Dat je het geheel gaat overzien, dat is wijsheid. Dat je het verband tussen alles gaat ontdekken. Dan heb je een heel mooi idee van wat wijsheid is: dat je de verbanden gaat zien. Hoe de dingen allemaal geconnect zijn, hoe ze zich tot elkaar verhouden en dat je het grote plaatje, het grote geheel gaat zien en daarmee ook uitzicht krijgt. Van inzicht zou je nog kunnen zeggen dat het weten is hoe iets specifieks in elkaar steekt, maar wijsheid heeft te maken met perspectief, het panorama en het uitzicht dat je hebt. En daarmee feitelijk ook met hoop, want uitzicht, dat is hoop.

Dat zijn geweldige begrippen en dat is waar Paulus voor bidt: vervulling van besef in alle wijsheid en geestelijk inzicht. Trouwens, nog even dit: hij zegt "het besef van zijn wil in alle wijsheid en geestelijk inzicht". En dan neem ik u even mee naar Efeze 1, want daar schreef Paulus ook over Zijn wil. Gaat het dan zomaar over Zijn wil voor mijn eigen leventje? Nee, het is veel grootser. Hij heeft het over het besef van Zijn wil in alle wijsheid en geestelijk inzicht. Wat dat is? Nou, in Efeze 1 staat dit in vers 8, ik lees het gewoon even voor: "Welke Hij, God, doet overvloeien in ons..." En dan zegt hij erbij: "...in alle wijsheid en verstandigheid." Dat is een vrijwel identieke uitdrukking. Wat doet Hij? Wel, Hij doet in ons overvloeien, in alle wijsheid en verstandigheid, en maakt aan ons het geheim van Zijn wil bekend. Om Zijn wil te kennen heb je wijsheid, verstand en geestelijk inzicht nodig. Maar dat geeft Hij ook. Hoe doet Hij dat? Wel, door ons iets bekend te maken. Ik gebruik in dit verband graag een heel mooi woord: door ons op de hoogte te stellen en ons dus uitzicht te geven.

En wat zie je dan? Nou, we lezen gewoon door: "Tot in beheer van de volheid van de perioden." Het zijn wat lastige termen misschien en het zijn hele Bijbelstudies op zich, maar het gaat me er eventjes om een paar clues daarvan te tonen. Het gaat erom dat de perioden... God werkt een plan uit. Er zijn allemaal perioden en gelegenheden en die zullen eenmaal gaan culmineren; die komen tot volheid. En wat gaat Hij doen als alle perioden tot volheid gaan komen? Wel, dan gaat Hij het al, het hele al, samenvatten in de Christus. De dingen in de hemel en de dingen op de aarde. Wauw! Het geheim van Zijn wil is dus niet zomaar dat ik weet wat mij vandaag of morgen te doen staat. Nee, het geheim van Zijn wil is dat God straks, als alle perioden tot volheid gaan komen, het al – het hele universum, de hele schepping – gaat samenvatten. Dat wil zeggen: Hij gaat het onder één hoofd brengen en dat is de Christus.

Heel de schepping, dat is groots! Noem mij eens iets wat daarvan is uitgesloten. Wat is het? Het is gewoon het al, heel de schepping, elk creatuur. U zegt: maar dat duurt nog even. Ja, dat klopt. Het is namelijk in de volheid van de tijden en de volheid van de perioden. Maar het gaat komen. En dan heeft Hij de hele schepping onder één hoofd samengebracht. Of het nu in de hemel is daarboven of hier op aarde: alles. Dat is het geheim van Zijn wil. Nou, dat is pas uitzicht! Ik lees even verder in vers 10, nog steeds dat gebed van Paulus: dat we vervuld mogen worden van besef, wijsheid, uitzicht en geestelijk inzicht.

▶ 31:22 De Heer Waardig Wandelen: Leven Vanuit Rijkdom ↑ hoofdstukken

En dan staat erbij: om de Heer waardig te wandelen. Dat is maar niet dat je gewoon elke stap correct zet, de ene stap voor de andere. Ethisch correct, daar heeft het niets mee te maken. Nou ja, niets... in ieder geval is het zo dat als je het zo opvat, je het zo hebt geminimaliseerd. Het is zoveel grootser om de Heer waardig te wandelen. Let op dat woord 'waardig'; daar zit het woordje 'waarde' in. Je kunt alleen maar de Heer waardig wandelen als je de waarde van Hem kent, toch? Als je Hem weet te waarderen. Ook daarom is het weer eerst noodzakelijk, ik zei het zojuist al, dat je eerst dingen weet. Dat je Hem kent en in dit geval ook dat je weet wat het voornemen van God is, dat je dat uitzicht hebt op wat Hij gaat doen en dat Hij de hele schepping gaat samenvatten. Dat je Zijn wil gaat beseffen; dat is nodig om de Heer waardig te wandelen.

Weten jullie waarom? Of laat ik het anders zeggen: wat is zo’n waardige wandel? Dan gaat het niet om waar je je voeten neerzet, of hoe, of in welke schoenen. Nee, het gaat erom dat waar je ook bent, waar je ook loopt of waar je ook wandelt, dat je dat altijd doet in het besef Hem naar waarde schattend. Het heeft dus te maken met de binnenkant. Die waardige wandel is een wandel waarbij je beseft wie Hij is en Hem waardeert. Ik heb daar heel vaak over gehoord, ook vanaf de preekstoel en uit boekjes, en geheid dat er altijd gesproken wordt over wat je wel en niet mag doen. Dat is zo fout. In de zin van: daarmee sla je echt de plank mis. Alles in deze passage gaat er juist om dat je vervuld bent, aan de binnenkant dus, dat je leven inhoud heeft en dat je Hem op waarde kunt schatten. Dat je dat toekomstperspectief hebt en dat je uitzicht hebt en dat je het besef hebt en zo in dat besef wandelt.

Hem in alles zo te behagen, in alle goed werk vrucht voortbrengende. Dit is nog steeds even voor de goede orde: Paulus geeft eigenlijk antwoord op de vraag waar hij om verbidt en vraagt. Besef. Zodat we daardoor ook de Heer waardig kunnen wandelen. Zodat onze wandel, ons leven, zin en inhoud krijgt. Echt inhoud, er zelfs vervuld van is. In alle goed werk vrucht voortbrengende. Wat maakt werk goed? Nou, ik laat Paulus zelf even aan het woord in deze zelfde brief. We bladeren even door naar hoofdstuk 3. En dan staat er dit, en dat vind ik een mooi antwoord. Ik kan het niet mooier geven. Als je wilt weten wat Paulus bedoelt, dan kun je hem het beste gewoon zelf aan het woord laten. Hij zegt dit: "En alles, wat jullie ook mogen doen, in woord of in werk, doet alles in de naam van de Heer Jezus, dankende Vader God door Hem." Dat is wat werk goed maakt. Dat is wat je handelen inhoud geeft: dat je Hem in alles dankt. In alles. Of je nu iets doet of dat je iets spreekt, altijd met het besef 'in de naam van de Heer Jezus'. Beseffend wat die naam inhoudt en daarmee ook God de Vader dankt, want God is Vader. Alles.

Oplettend, heel goed! Dat ga ik, voordat ik het op internet zet, nog eventjes corrigeren. Want als het in hoofdstuk 4 vers 17 niet staat, dan zeggen ze: "Van die Piet zitten zelf bijbelverzen te verzinnen." Dat soort kritiek moet je altijd voor zien te zijn. Maar goed, Kolosse 3 vers 17 dus. Ja, nu ik het zie, denk ik: dat is ook zo. Heeft het hoofdstuk in Kolosse überhaupt 17 verzen? Ja, het heeft er 18. Goed. Dus: in alle goed werk vrucht voortbrengend. Dat woord 'vrucht' is trouwens ook wel mooi, want dat laat ook zien hoe organisch dat is. Dat is geen mensenwerk; dat komt van binnenuit en het groeit ook. Je krijgt besef van dingen en daardoor brengt dat vrucht voort. Dat is goed werk: alles wat je doet, in alles wat je mag doen, Hem te danken.

Als ik over zulke dingen doordenk terwijl ik het ook zo zeg, dan denk ik: wauw, wat een leven. En dan zeg ik... wij zijn al zo gauw tevreden. Hoe gaat het met je? "Nou, gaat z’n gangetje. Het gaat wel." We zijn al lang blij als we niet al te depressief zijn. Maar begrijpt u wat ik bedoel te zeggen? We leggen wat dat betreft de lat zo laag. En ik bedoel niet in de zin dat wij voortdurend op onze tenen zouden moeten lopen, maar ik wil eigenlijk zeggen: wat is God bij machte te doen in ons leven? Kijk, als je de vraag stelt wat wij kunnen met ons leven, dan stap je gewoon via de verkeerde deur naar binnen, want dan begin je bij wat wij moeten doen. En dit gaat veel te hoog; dit is niet iets wat wij kunnen doen. Het heeft te maken met beseffen, beseffen wat Hij kan doen in ons leven. Hoe Hij ons kan vervullen. Hoe ons leven daardoor ook waarde krijgt en hoe onze wandel, elke stap die we zetten, rijkdom vertegenwoordigt. Dat je dus niet alleen maar rijk bént en dat je dat weet, maar dat je dat ook beseft en rijk lééft.

Een rijk leven, waarbij ik trouwens ook meteen denk aan dat je wat weg te geven hebt. Iemand die rijk is, die kan wat weggeven. Want dat valt op: die vreugde, die rijkdom, die schatten. Nou, heb je? Geef maar, hè! En het mooie ervan is: het is niet zo dat als je doorgeeft of weggeeft, dat je het kwijt bent. Nee, het wordt alleen maar meer. Dat is groeien. Het groeit alleen maar. Het is niet zo dat als je vreugde deelt, dat het minder wordt. Nee, gedeelde vreugd – hoe zeggen we dat? – is dubbele vreugd. Het wordt alleen maar meer. Dus je kunt er royaal van strooien. Het is heerlijk, dat zegt Paulus ook: als dan die boodschap daar geland is in Kolosse en hij hoort dat, dan wordt hij des te blijer bij alle vreugden die hij al had. En dan moet je even bedenken: deze brief is geschreven terwijl Paulus gevangen zat. Maar dat hinderde Paulus helemaal niet in die vreugde. Kijk, dan zeg ik: dat is toch mooi? Dat is toch geweldig om daarvoor te gaan? Zo'n gebed. We hebben alles, ja. Maar beseffen we het ook? Om dat te bidden. Ik moet u zeggen, sinds ik dit ook weet, hoe de vork aan de steel zit, is dat eigenlijk ook voor mij persoonlijk het gebed geworden. Niet alleen voor mijzelf, maar ook voor anderen. Degenen die je lief zijn, degenen die je kent. Dat ze gaan beseffen hoe rijk ze zijn en zo ook rijk gaan leven. Dat is vreugde. Dat is toch geweldig?

Vrucht voortbrengende en groeiende... nou, daar had ik het al even over: in het besef van de God. Ik vind het mooi om dat bepaalde lidwoord er in dit geval even bij te zetten. Hoewel het in het Nederlands misschien wat vreemd klinkt: de God, namelijk die Ene. Ik had het zojuist over die opwaartse spiraal, ik liet dat plaatje zien, maar dat zie je hier ook weer. Het begon met besef en dan vervuld worden met besef, en dan hier een groeiende in het besef. Het wordt steeds meer. Het was 'vervuld van het besef' in vers 9, en hier 'groeien we in het besef'. Dat kan dus ook nog; je kunt er vervuld van zijn, maar daar houdt het nog niet op. Kijk, we hebben het hier over wat God bij machte is te doen in ons leven en de transformerende kracht van Zijn woord door de vernieuwing van ons denken. Daar begint het mee. En u zegt: "Wat heb je nou voor een gek plaatje erbij gedaan?" Nou, dat is een ballon die aan de opening van de kraan vastzit. En nou ja, in dit stadium doe je de kraan open en dan is hij vol. Ja, maar hij kan dan ook nog groeien, hè. Je doet de kraan open en die ballon wordt groter. Daarom zeg ik: het was vervuld zijn van besef. Ja, maar dat kan. Je kunt vol zijn van de dingen die je weet en beseft, en dan vervolgens...

Daar ook nog weer in te gaan groeien. Want er is nog zoveel meer te ontdekken, zoveel meer. En dat is waar Paulus het ook over heeft: groeien. Altijd ook met het besef en de wetenschap: ik weet nog maar zo weinig, er is toch zoveel meer te ontdekken, ik heb nog geen idee hoe rijk ik ben. Elke dag weer is een nieuwe ontdekkingstocht in die enorme schatkamer waarin we geplaatst zijn. Hoe rijk zijn we? Ga dat maar ontdekken: dat groeien in dat besef. Je was er al vol van, maar dat is alleen maar om in te groeien.

Besef van wie Hij is: de God. Alleen dat al... Nou ja, u weet het. Daar begint het allemaal mee: Hij is God, de God. Hij plaatst alles, Hij beschikt alles, Hij heeft een plan en Hij gaat alles tot een goed einde brengen. Dat is het besef van de God.

En dat betekent dus ook dat het niet om ons leventje gaat. Maar ons leventje is erbij inbesloten en dat heeft dus zijn dwingende consequenties voor ons leven. Dat betekent dus ook dat alles in mijn leven geplaatst wordt. Dat wil ik. Heel de schepping is in Zijn hand en plaatst Hij, dus ook natuurlijk mijn leventje. Maar zie je de goede verhoudingen? Het gaat niet om mijn leventje, het gaat ook niet om Zijn wil voor mijn leven. Het gaat om het grote geheel en daar mag ik als een klein schakeltje, als een klein creatuurtje, zo mijn plek innemen: groeiende in het besef van de God.

▶ 44:19 Bekrachtigd Worden Om met Vreugde te Verduren ↑ hoofdstukken

In elk vermogen vermogend wordende. Ik geef toe, het klinkt niet echt heel soepel Nederlands. In de MBG-vertaling staat: "met alle kracht wordt gij zo bekrachtigd". Dat dynamis, dat is het woord voor kracht. Maar misschien is 'vermogen' nog beter. Dynamisch hè? Dynamo, dynamiet... vermogen. Welnu: in elk vermogen vermogend wordende. Dat wil zeggen: alles waartoe Hij ons in staat stelt; dat is wat vermogen immers is. Maar het is een proces, waarbij je steeds... nou ja, dat is een ander woord uit de Filippenzenbrief waar Paulus schrijft: "Ik vermag alles in Hem die mij kracht geeft." Dat is dat vermogen.

Laat ik het dan zo zeggen: met alle kracht word je zo bekrachtigd. En dan staat erbij: naar de kracht van Zijn heerlijkheid. Daar moet ik even bij stilstaan. Dat doen we bij elk zinsdeel, dus hier ook. Wat maakt ons vermogend? Het antwoord is: de kracht van Zijn heerlijkheid. Dat is dus geen eigen werk. Het is Hij, Zijn heerlijkheid en de enorme power die daarvan uitgaat; dat maakt ons vermogend. Maar ook: in welke mate kunnen we vermogend worden? Daar geeft deze zin antwoord op: naar, of in overeenstemming met, de kracht van Zijn heerlijkheid. We zeggen wel eens: the sky is the limit. Wat is hier de limiet? Dat is de kracht van Zijn heerlijkheid. Hoe groot is Zijn heerlijkheid? Zijn er grenzen? Welnu, in die mate kan Hij — en zal Hij — ons ook vermogend maken.

Maar ziet u hoe essentieel het is om dan omhoog te kijken? Want dat vermogen vindt u niet bij uzelf hoor, en ook niet bij je buurman of buurvrouw, en ook niet bij onze lieve broeders en zusters. Nee, je kunt elkaar wel aanmoedigen, daar kom je ook voor bij elkaar, maar daar moet je wezen: bij Zijn heerlijkheid. Dat heeft kracht. Dat zal ons vermogen geven en dat zal ons steeds meer vermogend maken. Ik vind het geweldig om daarop te wijzen: op wat Hij kan doen. Het passeert meteen ons eigen onvermogen. Want wat hebben wij aan heerlijkheid van onszelf? Ga maar na: mensen die eerlijk zijn en die gefocust zijn op zichzelf... de mens valt altijd tegen. Je kan niet zoveel, je stelt niet zoveel voor. Je raakt gefrustreerd in je verwachtingen die niet uitkomen; allemaal ongein, heet dat. Dat is de mens. Kijk je echter omhoog naar Hem, de Heer, dan zie je vermogen. Alles wat je nodig hebt, geeft Hij. En de mate waarin Hij daartoe bij machte is, in die mate zul je ook veranderd worden, getransformeerd.

En dan zegt Paulus erbij: "in elk verduren en geduld met vreugde." Drie eigenschappen noemt Paulus hier. Het zijn prachtige eigenschappen, maar dan zie je ook hoe praktisch dat vervolgens uitwerkt. Verduren heeft te maken met... in de NBG-vertaling wordt het vertaald met 'volharding'. Bij volharding denk ik vooral aan volhouden, dat is een activiteit. Maar bij verduren onderga je de dingen en je blijft staan. Dat is verduren: je doorstaat het. En dat heeft altijd te maken met negatieve dingen: moeite, druk, lijden, noem maar op, die je ondergaat. Om dat dan te doorstaan, daarvoor is dat vermogen nodig waar Paulus het hier over heeft, die kracht van Zijn heerlijkheid.

Wat werkt het uit? Paulus noemt drie dingen. Ten eerste: verduren. Hij zegt: "elk verduren". Die kracht is zo vermogend dat ze ervoor zorgt dat je de kracht krijgt om de dingen die je overkomen te doorstaan. Denk aan aardse omstandigheden van moeite, maar ook ziekte, druk, spanningen of gemis. Dat je dat doorstaat. Dat je ertegen bestand bent. Elk verduren. En Paulus zegt er nog iets bij: "en geduld". Langmoedigheid staat er in de Statenvertaling, maar dat is hetzelfde. Geduld is het vermogen om te wachten, om kalm te blijven terwijl de behoefte die jij hebt of voelt, uitblijft. Dan heb je geduld nodig. Je ziet naar iets uit, je zou willen dat je iets had, maar je hebt het niet; je beleeft het niet. Dus moet je wachten. Je hebt het niet en je zou het graag willen hebben, en dan is het wachten.

Paulus zegt dat dit vermogen ons in staat stelt om alles te verduren. In elk verduren. En ook geeft het geduld; het geeft je het vermogen om te wachten en om rustig te blijven. En er staat nog iets bij, en dan zie je echt dat dit geen mensenwerk is. De moed zou je anders immers al lang in de schoenen gezakt zijn. Zo hadden we het vanmorgen ook kunnen aanpakken: door gewoon te focussen op verduren, geduld en vreugde. Mensen, hoe kunnen we dat nou bereiken? Dan krijg je van die powertalk of peptalk, maar dat is allemaal van onderaf gebouwd. Dit is juist van bovenaf: Hij geeft vermogen, de kracht van Zijn heerlijkheid. Dat stelt ons in staat om te verduren en geduld te oefenen, te wachten en rustig te blijven.

En dan staat erbij: "met vreugde". Dat is een onmogelijke combinatie, naar de mens gesproken. Geduld, oké, dat vind je nog wel, maar geduld met vreugde? Dat is een zeldzaam fenomeen. Dat je moet wachten en dat je, terwijl de dingen uitblijven die je graag zou willen — want dat is altijd waar geduld mee te maken heeft — dat je dan weet: het is goed, het is het beste, en dus ben je blij. Dit kan alleen maar door Hem. Dat is geen Tsjakka-redenering van "je kan het!", want dat is nepvreugde waarbij je doet alsof je blij bent. Nee, dit is echte vreugde. Waarom? Omdat je weet: er is een God. De God. En Hij plaatst de dingen. Als Hij moeite, lijden en leed in mijn leven brengt, dan heeft dat altijd een bedoeling. Het is Zijn weg. En als er dingen uitblijven die ik graag zou willen, dan is Hij degene die dat zo beschikt. Dat geeft jou de kracht, het vermogen om te verduren en geduld te oefenen. En zelfs met vreugde. Waarom? Laat ik het gewoon doorlezen. Vanwege dat uitzicht.

▶ 53:45 Bekwaam Gemaakt voor Ons Lotsdeel in het Licht ↑ hoofdstukken

Terwijl jullie de Vader danken die jullie bekwaam maakt. Dat moet je gewoon doorlezen: terwijl jullie de Vader danken die jullie bekwaam maakt. Aha! Dus dat verduren, dat geduld... wat was het ook alweer? Verduurd geduld en vreugde. Ja, hoezo met vreugde? Wel, daar is een God. Hij is een Vader en Hij voorziet. Hij zorgt en Hij is degene die jouw leven en deze hele schepping in Zijn hand heeft. En bovendien, en dan komt er nog iets bij: dat ondergaan we niet voor niets. Het geduld en dat verduren heeft altijd te maken met negatieve omstandigheden, maar dat traint ons juist. Al die ervaringen van verduren en wachten, die bekwamen ons. God maakt ons bekwaam. Hoe doet Hij dat? Wel, door alles wat we hebben te verduren en doordat dingen uitblijven die we graag zouden willen hebben. Hij traint ons. Dit leven is een trainingskamp, om het zo maar te zeggen.

Ik hoorde ooit de uitdrukking — dat was ook tijdens een bijbelstudie, ik vond het wel een hele mooie en ik kan het alleen in het Engels zo mooi zeggen: "Lifetime is training time for reigning time." De tijd van leven hier, dat is de tijd van trainen om straks te regeren. Ja, dat is het. Het zou me niet verbazen als het hierop gebaseerd is. Je dankt de Vader, want Hij maakt namelijk bekwaam. Hij is het die ons bekwaam maakt. Ziet u? Ook weer Zijn werk. Hij maakt bekwaam en je dankt de Vader, en dat maakt je juist blij.

Bekwaam maken voor wat? Nou, ik gaf het zojuist al even aan: voor dat wat ons wacht. Want dit leven is alleen maar — inderdaad, tussen aanhalingstekens — alleen maar... Ja, Godfried Bomans zei het al, hoe noemde hij dat ook alweer? Wij zijn hier aan het antichambreren. Om op temperatuur te komen, zoals een fles wijn die op kamertemperatuur moet komen. Wij zijn hier bedoeld voor straks. De echte tijd gaat straks komen. Onze eigenlijke taak wacht nog. En dat is waar Paulus het ook over heeft: die jullie bekwaam maakt.

Voor wat? Voor het lotsdeel van de heiligen in het licht. Het lotsdeel is dat wat ons toevalt. Dat is ook een mooi woord: wat ons toevalt. Daar heb je geen... het erfdeel, ja, een erfdeel valt je ook toe. Maar het is in het algemeen dat wat je zomaar krijgt. Je hebt er niets voor gedaan. Bij een loterij, een lot uit de loterij, dat is dit: het valt je toe. En wij krijgen straks heel veel. We hebben het zojuist ook gelezen. Dat lotsdeel van de heiligen, dat zijn degenen die God vandaag apart zet. Degenen die vandaag het Woord mogen horen en verstaan, tot erkenning komen, dan hoor je bij die heiligen.

Hij heeft een hele schepping op het oog, maar er is nu een gezelschap dat Hij apart zet. Waarom? Om hen bekwaam te maken voor de taak die ze straks gaan uitoefenen. Nogmaals, onze eigenlijke taak gaat nog aanbreken en hier zijn we alleen maar bezig om bekwaam te worden, om geoefend te worden, om getraind te worden. En Hij is het die dat doet. Het lotsdeel van de heiligen in het licht.

Nu neem ik u ten slotte nog even mee naar weer Efeze 1. Ik las zojuist al uit Efeze 1 vers 10 en daar wordt gesproken over het beheer van de volheid van de perioden: samenvattende het al in de Christus, dus de dingen in de hemelen en de dingen op de aarde. Dat gaat dus over het einddoel van God: dat alles in de hele schepping onder één Hoofd is samengevat. Dat is ons uitzicht, dat is Zijn wil, het geheim van Zijn wil. Dat weten we, dat beseffen we.

Wij worden bekwaam gemaakt, want alles wordt samengevat: het heelal in de Christus. Maar denk nou niet dat wij daarbuiten vallen. Ik bedoel, buiten 'het al' vallen we sowieso niet, maar ik bedoel: wij zijn de Christus. Dat is niet alleen Christus Jezus, dat is het Hoofd, maar Hij deelt die positie met Zijn lichaam, de Ecclesia. Lees maar mee: "In wie ook ons het lotsdeel werd toebedeeld, tevoren bestemd wordend naar Zijn voornemen, die het al inwerkend is naar de raad van Zijn wil."

Hier ziet u dus: de Christus is degene die het al gaat samenvatten. En bij de Christus zijn wij betrokken. De Ecclesia, dat gezelschap dat vandaag uitgeroepen wordt en apart gezet wordt, gaat straks delen om de hemel en de aarde daar te brengen waar Hij het hebben wil. En dat is in Hem, de Christus, in wie ook ons het lotsdeel werd toebedeeld. Dat is ons lotsdeel. Dat is hemel en aarde. Nou, dat strekt nogal ver, vind ik. Dat zult u toch met me eens zijn? Dat is namelijk 'het al'. En wij krijgen die toppositie. U zegt: "Ik? Dit zooitje? Dit gezelschap?" Ja, dat is namelijk genade; dat valt ons gewoon toe. En Hij is degene die ook ons daarin nu al hier op aarde, in dit leven, daartoe bekwaam maakt. Dat betekent dus dat het allemaal Zijn werk is. We kijken omhoog en zo mogen we wandelen.

▶ 01:01:15 Conclusie: Bidden Om Verlichte Ogen van het Hart ↑ hoofdstukken

En nu hoop ik u ook antwoord gegeven te hebben op de vraag: waartoe bidden we eigenlijk nog? Over aardse omstandigheden zeg ik, met de Schrift in de hand: dank God voor alles, op voorhand. Ik zeg niet dat je niet mag bidden, zo bedoel ik het helemaal niet. Als je bidt voor alles wat je bezighoudt, maak dan al je wensen door gebed en smeking bij God bekend. Geen punt. Maar doe dat wel met dankzegging.

Waarom? Omdat je weet dat in al je behoeften zal worden voorzien. Daar zal Hij in voorzien. Al die rijkdom in Christus is ons deel, dus alleen dankzegging is daarvoor op zijn plaats. Maar bidden en vragen is wel degelijk van belang. Waarom? Paulus zegt dat het is opdat we verlichte ogen van het hart krijgen. Dat je het echt gaat zien. Dat je het gaat beseffen. En dat je in dat besef elke dag van je leven mag wandelen. In die rijkdom: rijk zijn en rijk leven. Daartoe bidden we en vragen wij.