▶ 00:00 Inleiding en het Lied van de Treden ↑ hoofdstukken

Ook van mijn kant, beste vrienden, dames en heren, jongens en meisjes, een hele goede morgen toegewenst. En om nog eventjes aan te haken bij wat Huib zojuist naar voren bracht — en hij zou mij citeren, maar dat is toch veel minder mij citeren dan jij aangaf, dat wil ik dan toch even gecorrigeerd hebben. Want waar je eigenlijk op doelde, is wat de apostel Paulus ooit schreef aan de Colossensen. In Colossensen 1 vers 5 en 6 zal dat staan. Daar staat over hem die geloofde: "sinds hij de genade van God in waarheid had leren kennen". Het ging erom dat een gelovige iemand is die overtuigd is geraakt door de liefde van God. En de genade van God, dat had ik toen inderdaad naar voren gebracht, maar dat was naar aanleiding van wat er in Colossensen 1 staat. Dus het waren, als u het mij vraagt, gewoon Paulus' woorden. De genade van God in waarheid leren kennen — leren beseffen staat er eigenlijk. Zo is dat. Dat wou ik eventjes op voorhand gezegd hebben. En dat geldt voor veel meer dingen: dat we niks van onszelf hebben.

Ik wil u vanmorgen graag meenemen naar wat we lezen in Psalm 133. Ik heb het de mysterieuze titel meegegeven: "De Zoom van Aarons Kleed". Want daarover is meer te vertellen dan u misschien op voorhand of in eerste instantie zou denken. De zoom van Aarons kleed, daar lees je over in Psalm 133, maar ik zal u vertellen: in Exodus 28 komen we daar ook het een en ander over te weten. Ik stel voor dat we dat eens gaan lezen. Psalm 133 om te beginnen.

Nu staat daarboven in onze Bijbel — en ik bedoel daarmee in de NBG-vertaling — "een bedevaartslied van David". Daar moet ik eerst even een correctie op aanbrengen. Want als u een Statenvertaling hebt — niet dat u daar veel wijzer van wordt, want dan leest u een woord dat u helemaal niet kunt thuisbrengen als u geen Hebreeuws kent — maar dan staat er: "Hama'aloth, een lied van Hama'aloth". Dat is inderdaad wat er in het Hebreeuws staat. Het wordt weergegeven in onze vertaling, in de NBG-vertaling, als een bedevaartslied. Nou, dat mag het voor mij best zijn, maar letterlijk staat er in het Hebreeuws: Shir Hama'aloth. Dat vinden we in totaal vijftien keer in de Psalmen. Vijftien keer achtereen, dat wil zeggen vanaf Psalm 120 tot en met 134. Iedere keer staat daarboven in onze vertaling dus "een bedevaartslied", maar letterlijk staat er Shir Hama'aloth, dat wil zeggen: een lied van de treden.

Dat is een hele eigenaardige en, als u het mij vraagt, ook mysterieuze titel. Totdat je de concordantie opslaat. Want dat moet je altijd doen. Als je wilt weten wat een woord nu eigenlijk betekent, dan ga je een concordantie raadplegen en dan stel je jezelf de vraag: waar komt dat misschien nog meer voor? In dit geval komt het niet veel meer voor, want het komt nog één keer meer voor, en dat is in de geschiedenis van Hizkia. Bij sommigen gaat er misschien nu al een lampje branden. Of, om wat meer in de sfeer van deze toespraak te blijven — maar dat ga ik mezelf nog wel uitleggen — dan gaat er een belletje rinkelen. Want die treden, het lied van de treden... hoezo de treden? Welke treden?

In de geschiedenis van Hizkia lees je dat hij — u weet het, Hizkia was een koning van Israël, een koning van het tweestammenrijk — op een gegeven ogenblik dodelijk ziek werd. Hij werd ziek ten dode toe; dat staat zowel in de Kronieken als in Jesaja, u kunt het allemaal teruglezen. Dan lees je dat hij God ernstig bidt of hij weer hersteld mag worden. Inderdaad krijgt hij dan bij monde van Jesaja te horen dat hij hersteld zou worden en dat hij vijftien jaren aan zijn leven toegevoegd zou krijgen. In plaats van dat hij zou sterven, kreeg hij vijftien jaren aan zijn leven toegevoegd. Als teken daarvan zou de schaduw van de trappen — van de treden van de trap van koning Achaz — tien treden wijken. Teruggaan. Dat is trouwens een heel mooi beeld, want de schaduw in de Bijbel spreekt meestal van de dood: de schaduwen des doods. Licht spreekt van leven, schaduw spreekt van dood. Welnu, de schaduw van de dood week terug. U weet: in wezen ziet een sterveling gewoon voor zijn eigen ogen dat de schaduw van de dood steeds dichterbij komt. Maar in het geval van Hizkia zag hij de schaduw van de dood eigenlijk weer teruggaan. Dan lees je inderdaad over tien treden en de vijftien jaar die hij aan zijn leven toegevoegd kreeg.

In dat verband lees je — en dat staat in Jesaja 38 — dat hij de laatste vijftien jaren van zijn leven een liederenbundel heeft samengesteld; een speciale liederenbundel van hemzelf. Want er staat dan in Jesaja 38 vers 20: "Yahweh was gereed om mij te verlossen. Daarom zullen wij op mijn snarenspel — dat wil zeggen op mijn liederen — spelen al de dagen van ons leven in het huis van Yahweh." Dat wil zeggen dat de resterende vijftien jaren van zijn leven deze zoon van David, die ten dode was opgeschreven maar die het leven weer kreeg — ik hoop dat u dit ook een beetje dubbelzinnig beluistert — het leven ontving. Deze zoon van David die ten dode toe was opgeschreven, ontving het leven. Trouwens, dat is nog eigenaardig: je leest dan dat Jesaja tegen hem zegt: "Hizkia, jij zult herstellen en op de derde dag zul je opgaan naar het huis des Heren." De derde dag. Het spreekt uiteraard van de Zoon van David die de schaduwen van de dood zag wijken en die de dood overwon.

Afijn, het Lied van de Treden heeft te maken met die liederenbundel van dat snarenspel van Hizkia. Vijftien liederen, Psalm 120 tot en met 134. Die vijftien liederen hebben een speciale betekenis gehad in het leven van Hizkia. Ik zeg niet dat hij al die liederen zelf heeft gecomponeerd. Een vijftal heeft hij ontleend aan zijn voorvaderen, waaronder David (onder andere Psalm 133), één ook nog aan Salomo en de rest, de tien psalmen, heeft hij wellicht zelf gecomponeerd. Overigens: de schaduw week tien treden.

Er is nog wel veel meer over te vertellen. Ik wil u er alleen eventjes op wijzen dat als hier staat "een bedevaartslied van David", er letterlijk staat: "een lied van de treden". Dat heeft te maken met de treden van Hizkia en de vijftien jaren die hij aan zijn leven zag toegevoegd. Het verwijst dus naar de Zoon van David die leven ontving in plaats van de dood en verwijst dus feitelijk al naar opstanding uit de doden. Waarom zeg ik dat? Gewoon omdat het van belang is, omdat het er staat. Het lied van de treden... en dan moet je je de vraag stellen: waar komt het vandaan? Maar ik wijs er ook op omdat deze psalm juist daarvan spreekt: van leven dat sterker is dan de dood. Ik zal u er nog genoeg over vertellen.

▶ 08:53 Als Broeders Tezamen Wonen ↑ hoofdstukken

En dan gaat het verder met: zie hoe goed het is en hoe liefelijk het is als broeders ook tezamen wonen. Sommige mensen kunnen dit in het Hebraeus zingen, dat weet ik haast wel zeker. Hine matof umanaim. Zegt u dat wat? Ja? Hine matof umanaim, shevet achim gam jagat. We gaan deze psalm straks trouwens wel zingen, maar een beetje op de ouderwetse manier zoals dat in de kerk ook gezongen wordt: de oude berijming. Maar we zouden het inderdaad ook op zijn Hebraeus kunnen zingen.

Het is een lied van David dat een plaats heeft gekregen in die bundel van Hizkia, en daarom is het een lied van de treden. Het begint dan met hoe goed en hoe liefelijk het is als broeders tezamen wonen. Samen zijn, één zijn. Jagat, dat heeft ook alles te maken met Echad. Met één, samen, een eenheid vormen.

Dan kun je je de vraag stellen: over welke broeders gaat het hier? Het gekke is, het maakt niet zoveel uit, want in feite is deze psalm ook een profetische psalm. Ik geloof trouwens dat deze psalm ook letterlijk al een vervulling heeft gekregen in het verleden, in de geschiedenis van David toen hij koning werd over de twee en de tien stammen – de twaalf stammen dus. Later in het leven van Hizkia trouwens ook, maar het verwijst allemaal naar wat er gaat gebeuren in de toekomende tijd, als de Messiaanse tijd zal aanbreken. Als de broeders van – laat ik het anders zeggen – de zonen van Jacob weer samen zullen zijn, weer een eenheid gevormd zullen worden, samengebracht zullen worden en samen zullen wonen. Een eenheid zullen vormen en in liefde onderling met elkaar zullen verkeren.

Dat geldt trouwens niet alleen voor de zonen van Jacob, waarbij de tien en de twee stammen weer één zullen worden, maar het geldt ook voor de zonen van Abraham, de broeders. Want de broeders worden hier verder niet gedefinieerd; welke broeders zijn het, de zonen van wie? Waar gaat het over? Het gekke is: het maakt mij eigenlijk ook geen verschil wie je eronder verstaat. Ik heb hier een afbeelding – misschien ziet u het – van de oppervlakte van water waar een steen is ingegooid en waar je steeds wijdere kringen ziet. Zo kun je dat in deze psalm ook lezen.

De broeders, dat kunnen zijn – als je het wat nauw leest of wat smal opvat – de zonen van Jacob. Maar je kunt het ook opvatten als de zonen en de broeders van het huis van Abraham, waar nu nog zo enorm veel conflict is tussen Ismaël en Isaak. Als u begrijpt wat ik bedoel: het hele Midden-Oostenconflict is in wezen een familieconflict. Een conflict tussen Isaak aan de ene kant en Ismaël aan de andere kant. Maar die broeders van dat huis van Abraham zullen ooit weer bij elkaar gebracht worden. De profeet Jesaja, waar ik het zojuist over had, spreekt daar ook over: dat Syrië en Egypte weer volkeren van Yahweh zullen zijn. Afijn, dat huis van Abraham zal weer een sfeer worden van eenheid als broeders tezamen wonen.

Je kunt het zelfs over de hele mensheid zeggen, want het hele huis van Jacob zal een eenheid gaan vormen. Dus deze psalm is ook profetisch. Het zal waarheid worden als de broeders tezamen wonen. Dat wil zeggen: het huis van Jacob, het huis van Abraham, zelfs het hele huis van Noach. Kortom, de hele mensheid zal weer samengebracht een eenheid vormen en eenparig, schouder aan schouder, Yahweh eren, zoals de profeet Micha dat zegt.

▶ 13:17 De Kostelijke Olijfolie en het Onvernietigbare Leven ↑ hoofdstukken

En dan wordt dat vergeleken: het is als de kostelijke olie. Bij olie denkt u misschien aan aardolie. In het algemeen hebben we het over aardolie als wij praten over olie, maar de Bijbel heeft het over goede olie. De kostelijke olie; letterlijk staat er 'de goede olie'. En dat is de olie die niet uit de aarde komt, maar die je eigenlijk uit de hemel plukt. Die aan een boom groeit: olie van de olijfboom namelijk.

Olie in de Bijbel is een bron van licht. Dat is veelzeggend hoor; het is een bron van licht en het is bovendien ook een bron van genezing. Hoe vaak lees je niet dat zieken ook gezalfd worden met olie? Olijfolie heeft sowieso een enorm vitaliserende, geneeskrachtige werking. Er is weinig zo gezond als juist olijfolie. En dat is veelzeggend. Waarom? Omdat olie inderdaad te maken heeft met leven en met licht. Het licht dat bijvoorbeeld brandde in het heiligdom, het licht van die menora, van die kandelaar, werd door de hogepriester verzorgd als hij dat dagelijks bijvulde met olijfolie.

U weet: olijfolie komt voort uit de olijf, jazeker. Maar die olijfboom is zelf alweer zo’n embleem van leven, want het is een boom die niet doodgaat. Ik heb dat van de week nog weer eens nagezocht. Ik had het al vaker verteld, maar ik dacht: in hoeverre klopt dat nog steeds? Ik heb dat nog eens nagelezen en dan kom je het begrip 'regeneratie' tegen, een term die je vaak tegenkomt in biologieboeken. Regeneratie is een prachtig woord; het betekent letterlijk 'wedergeboorte'. 'Re' is weer en 'generatie' is geboorte: wedergeboorte.

Wanneer dode delen weer tot leven komen, of in het geval van een olijfboom: die sterft weliswaar af, maar er komen weer nieuwe takken voor in de plaats en zo overleeft deze boom zichzelf. Hij sterft af, maar regenereert zichzelf; het is een boom die zich regenereert en zo kan die boom dus, ondanks de werking van de dood, toch duizenden jaren oud worden omdat hij zich regenereert. Het is een prachtig beeld alweer van leven dat sterker is dan de dood. Dat is de olijfboom.

En dan heb ik u nog wat te vertellen, want het Hebreeuwse woord voor olie is 'shemen'. Maar dat woord 'shemen' heeft nog een andere betekenis, of in ieder geval dezelfde stam, en dat is 'acht', oftewel 'shmoneh'. En 'acht' heeft in de Bijbel altijd de betekenis van een nieuw begin. Een volle reeks is zeven en na de volheid begint er weer een nieuwe reeks: de acht. De achtste dag. Waar kom je dat allemaal tegen? De achtste dag is eigenlijk weer de eerste dag van een nieuwe week, de dag na de Sabbat. De achtste dag is ook de dag van de besnijdenis. Enfin, dat is de acht.

Houd dat allemaal even in gedachten. Want als je die dingen nou gewoon samenbrengt – het maakt niet uit via welke route je vertrekt vanuit het begrip olie – dan kom je altijd uit bij opstanding uit de dood. Leven dat sterker is dan de dood. Een nieuw begin.

▶ 17:36 De Zalving van de Ware Hogepriester ↑ hoofdstukken

Ja, en dan moet ik er nog iets bij zeggen. Dat is dat olijfolie een heel belangrijke rol in de Bijbel speelt in verband met zalving. En daarover gaat het hier specifiek in Psalm 133. Want als daar dat liefdelijke tafereel beschreven wordt van broeders die als van één huis samenwonen en in eenheid verkeren, dan wordt dat vergeleken met de olie, de kostelijke olie die op het hoofd nedervloeit op de baard van Aäron.

U moet zich voorstellen, Aäron was de eerste hogepriester van Israël. Toen hij gezalfd werd — dat lees je trouwens ook in de Bijbel — werd hij gezalfd tot hogepriester. Bij bepaalde gelegenheden werd iemand gezalfd. Bijvoorbeeld als iemand koning werd, werd hij gezalfd tot koning, of hij werd gezalfd tot priester; dat in de hoofdzaak. En in enkele gevallen lees je ook dat iemand gezalfd wordt tot profeet.

Maar laat ik het anders zeggen, want dan gaat het voor u misschien nog wat duidelijker worden. Als ik het woord 'gezalfd' in het Grieks zeg, dan zeg ik Christus. Christus betekent niets anders dan gezalfd of de Gezalfde. Ik kan het ook op zijn Hebreeuws zeggen en dan zeg ik Mashiach. Mashiach of Messias, dat betekent ook gezalfd. Een gezalfde, dat is een Mashiach. En hier wordt gesproken over de Mashiach, namelijk de gezalfde hogepriester. Iemand werd gezalfd tot hogepriester.

En hoe werd de Heer Jezus de Christus? Ja, Hij werd de Christus doordat Hij gezalfd werd. Gezalfd met olie? Nee, niet gezalfd met olie, maar gezalfd met datgene waar olie een beeld van is. Namelijk — ik hoef het niet te verzinnen, want je leest het verschillende keren in het Nieuwe Testament — gezalfd met de Heilige Geest. Want olie is Geest. Of zoals ik zojuist zei: olie is leven, maar leven is ook Geest. Als je de Geest ontvangt, ontvang je leven. Als je de Geest geeft, dan geef je het leven weer terug; dan ga je dood.

Welnu, de Heer Jezus is inderdaad gezalfd doordat Hij de Geest ontving toen Hij opstond uit de doden. Dat lees je ook in Handelingen 2, dat Hij de Heilige Geest ontving. Hij ontving nieuw leven, Hij ontving Geest — dat wil zeggen: leven van God — en Hij stond op uit de doden. En zo staat daar in datzelfde Handelingen 2 dat God Hem tot Christus, dat wil zeggen tot Gezalfde, gesteld heeft. Hij is de Gezalfde doordat Hij de Heilige Geest overvloedig over Zich uitgestort kreeg.

En die overvloed, die zie je hier trouwens ook om de hoek komen kijken. Want er wordt hier gesproken over de hogepriester Aäron die wordt gezalfd met kostelijke olie op het hoofd, en dan vloeit dat neder op de baard, de baard van Aäron. En ik moet daar nog even bij zeggen: ik zeg wel dat een hogepriester gezalfd werd, maar hoe zit dat met de Heer Jezus Christus? De hele Hebreeënbrief gaat er feitelijk over. Hij is de Hogepriester. De Hogepriester die is ingegaan in het hemels heiligdom; dat wordt allemaal uitgelegd. Al die rituelen in het Oude Testament, al die zaken die zo zijn bepaald, blijken een geweldige betekenis te hebben. En die hogepriester werd gezalfd, en dat wordt in Hebreeën 7 en 8 uitgelegd.

Want op grond waarvan is de Heer Jezus Christus Hogepriester? Sinds wanneer? U zou het eens op moeten zoeken in dat bewuste hoofdstuk, Hebreeën 7. Daar staat dat de Heer Jezus Christus Hogepriester is. De Christus, de Gezalfde. Inderdaad, Hij is bestemd om Koning te worden, dat is waar, maar Hij is ook Hogepriester. En dan staat er in Hebreeën 7 vers 16: "krachtens onvernietigbaar leven". Hij is overspoeld met Geest, dat wil zeggen: Hij ontving leven. Dat wil zeggen: leven dat werkelijk leven is, omdat het de dood achter zich heeft. Hij is Hogepriester krachtens onvernietigbaar leven. Sinds dat moment, nu tweeduizend jaar geleden dat die steen werd weggewenteld, is Hij die Hogepriester. En dat wordt in de Hebreeënbrief, waar ik uit citeer, uitgelegd.

Afijn, hier in Psalm 133 gaat het over die olie die op het hoofd uitgegoten wordt en die neervloeit op de baard van Aäron. De baard heeft trouwens ook alles te maken met de mond, met dat wat uit de mond voortkomt, met spreken. Waarom zeg ik het zo? Wel, die mond komen we ook in vers 2 weer tegen. Want er staat: "die vervolgens nedergolft op de zoom". Wat hierop betrekking kan hebben — maar ik ga er nu, zonder verdere toelichting, ook vanuit dat het te maken heeft met de zoom onderaan het kleed van de hogepriester.

U moet zich voorstellen: hij werd overgoten met olie, met die olijfolie, en dat druipt dan zo in overvloed op zijn baard en vervolgens op zijn kleed, van top tot teen. Hij wordt overgoten met olie. Ja, sommige mensen zie ik nu lachen; ik zie aan hun ogen dat ze het zich proberen voor te stellen. U zegt: "Dat is ook wel een vieze bedoeling." Ja, maar waar is het een beeld van? Hij werd dus echt met recht gezalfd. Hij werd niet zomaar met een paar druppeltjes besprenkeld; nee, hij werd overgoten met olie, kostelijke olie.

En die zoom van zijn klederen... letterlijk staat er trouwens "de mond". Ja, ik denk namelijk ook dat alles te maken heeft met spreken. Want we gaan nu een heel stuk terug in de Bijbel, naar Exodus. Ik heb hier al even aangegeven: de zoom van het kleed onderaan, dat is helemaal waar het de aarde raakt. Helemaal beneden, down to earth. Ja, ik zeg het expres zo, en ik zal het straks nog even toelichten.

▶ 25:01 De Granaatappels aan de Zoom van Aarons Kleed ↑ hoofdstukken

We gaan eerst even naar Exodus 28, want daar wordt heel veel beschreven over de zoom van Aarons kleed. Als je in de Bijbel over de rituelen leest en hoe het kleed van Aaron eruit moest zien en hoe het gemaakt moest worden – er wordt notabene een heel hoofdstuk, Exodus 28, aan gewijd. Hoe het kleed precies gemaakt moest worden, hoe het eruit moest zien, over die efod, over de edelstenen op zijn schouders en op zijn borst, over de tulband en wat erop geschreven moest worden. En over de kleuren, geweldig. Ja, niet geweldig als je het gewoon voorleest, want dan denk je: waar gaat dit over? Wat heb ik hieraan? Dat is zo totdat je Schrift met Schriften gaat vergelijken en de Schrift gaat onderzoeken, want dan kom je de betekenis op het spoor.

De Schrift is er – ik zeg het wel eens vaker en ik herhaal het bij dezen, omdat het nu ook gaat over passages die niet direct bij je hart binnenkomen als je ze alleen maar leest – niet in de eerste plaats om gelezen te worden, maar om onderzocht te worden. Onderzoek de Schriften, want die zijn het die van Mij getuigen. Niet: lees de Schriften. Nee, onderzoek ze. Zoek ook onder die oppervlakte en dan kom je zoveel dingen op het spoor.

Ik zei al dat er over dat kleed van de hogepriester heel veel wordt verteld in dat hoofdstuk, maar ook over de zoom van zijn kleed. Want daar staat: "En gij zult op zijn zomen granaatappels rondom op zijn zomen zetten." Dus die hogepriester had een gewaad met allemaal kleuren, maar aan de zomen zouden granaatappels gezet worden. Natuurlijk geen letterlijke, dat lezen we trouwens elders ook. Daar hingen geen echte granaatappels, maar gestileerde granaatappels; het waren balletjes die granaatappels voorstelden. Rondom de zomen, staat er.

Kent u de granaatappel? Eet u ze wel eens? Nou, ik eerlijk gezegd nooit, want ik zou me niet eens meer kunnen voorstellen hoe het smaakt. Ja, ik ken trouwens het sap van een granaatappel, de alcoholische versie daarvan: Tequila Sunrise. Dat is ook gemaakt van granaatappels. Maar waarom "Sunrise", denkt u? Nou, dat heeft alles te maken met dat heerlijke morgenlicht natuurlijk. Ik zal u vertellen dat de granaatappel niet alleen in de Bijbel, maar ook buiten de Bijbel een embleem is van vruchtbaarheid. Wat niet zo moeilijk is, want je hoeft de vrucht maar door te snijden en dan zie je dat hij vol is met zaad. Vandaar ook dat het een embleem is van vruchtbaarheid.

Trouwens, in de tempel van Salomo stonden twee zuilen. Dat kennen we heel erg goed. Die twee zuilen heetten Boas en Jachin. Maar die twee zuilen waren feitelijk ook gestileerde granaatappelbomen. Dat waren koperen zuilen en die waren omgeven met in totaal vierhonderd granaatappels per zuil. Het was dus een embleem van leven. Als die hogepriester in- en uitging, dan passeerde hij die zuilen, die monumenten van leven, van vruchtbaarheid, van nieuw leven.

Ik moet er ook nog bij zeggen dat het een embleem van liefde is. Die twee hebben alles met elkaar te maken, want daar waar twee bij elkaar komen, waar ze tezamen zijn, daar wordt nieuw leven gevormd. In het boek Hooglied kom je de granaatappels ook heel vaak tegen als beeld van liefde. Wat vervolgens ook weer niet zo moeilijk is, want het is een rode vrucht. Dus de vrucht is eigenlijk liefde.

Ik ken in de Bijbel nog zo’n vrucht die liefde heet. Dat is niet zo bekend wat ik nu ga zeggen, maar dat staat hier in Galaten 5. Het wordt meestal anders gelezen, maar in Galaten 5 lees je dat Paulus schrijft over... ja, aan de ene kant had hij het gehad over de werken van het vlees. Dat wil zeggen: dat wat de mens aan inspanningen produceert. Nou, dat is niet zoveel soeps, moet ik u erbij zeggen. Want dat is een hele vermoeiende lijst die hij vervolgens beschrijft. De werken van het vlees, het is duidelijk: hoererij, kwaadaardigheid en uitspattingen van toorn; hij noemt een hele lijst. Dat is wat de mens uiteindelijk van zichzelf produceert.

Maar tegenover de werken van het vlees staat de vrucht van de Geest. Vlees staat tegenover Geest en werken staat tegenover de vrucht. Werken heeft te maken met inspanningen; vrucht groeit vanzelf. Dat is in ieder geval niet iets van menselijke arbeid. Maar nu moet u opletten hoe dat er staat. De vrucht van de Geest is wat? Gewoon liefde. De vrucht van de Geest, dat is die granaatappel. De vrucht van de Geest is liefde. Wat produceert de Geest, dat leven van God? Wel, het antwoord is liefde. Dat is de vrucht van de Geest en wat er vervolgens beschreven wordt, is een achttal kenmerken daarvan.

Een achttal kenmerken van de vrucht van de Geest, of kenmerken van de liefde. Leg dit vervolgens maar eens naast 1 Korinthiërs 13 en dan zul je de gelijkenissen gemakkelijk opmerken. De liefde is goedertieren, de liefde beheerst zichzelf, etcetera; al deze dingen worden daar ook genoemd. Dat is liefde, dat zijn kenmerken van de liefde. Het eerste kenmerk van die vrucht van de Geest, die liefde is... maar wat is liefde dan? Nou, dat is in de eerste plaats blijdschap. Dan weet je trouwens ook meteen dat dat niet iets is van onze eigen inspanningen. Een mens kan zichzelf namelijk niet blij maken. Weldan? Nee, je wordt verblijd, toch? Je kunt misschien wel een lach produceren, maar dat is dan ook weer een inspanning van de mens; dat is geen vreugde. De blijdschap zit vanbinnen in je hart en je wordt door iets of door iemand verblijd. Daar zie je al dat het niets te maken heeft met menselijke werken.

Dan de vrucht van de Geest. Je kunt je natuurlijk de vraag stellen: hoe zit dat nou met die vrucht van de Geest? Laat ik het anders zeggen. Kijk, de Heer Jezus is momenteel in het hemels heiligdom en Hij is onttrokken aan het oog. We zien Hem niet. Nee, en toch doet Hij, hoewel Hij daar in de hemel is, werk op aarde. Hij doet iets in het verborgene op aarde; dat wil zeggen, Hij laat vrucht groeien. De vrucht namelijk van de Geest. En hoe doet Hij dat? Hetzelfde gedeelte in Exodus 28 geeft het antwoord erop.

Ik moet eerst nog even dit erbij zeggen over die granaatappels, voordat ik antwoord ga geven. Van die granaatappels lees je dat ze gekleurd moesten zijn in hemelblauw, purper en scharlaken. Blauw is de kleur van de hemel, wordt er dan gezegd. Scharlaken is de kleur van de mens. Andere mensen zeggen de aarde, maar het maakt allemaal geen verschil, want de aarde is in het Hebreeuws Adama en de mens is Adam. Dat wat uit de aarde voortkomt. En het heeft ook nog te maken met rood. Adam, ja, rood.

De hemel, dat blauw, heeft te maken met de hemel; dat is niet zo moeilijk, hemelblauw. Dat scharlaken heeft te maken met de mens en wat de mens voortbrengt. "Al waren uw zonden als scharlaken, Ik zal ze wit maken als witte sneeuw." De een heeft te maken met God, met de hemel. Dat scharlaken heeft te maken met de mens en met deze aarde. En weet u wat purper is? Dat is gewoon paars, een mix van blauw en rood. Vermeng die twee kleuren en dan krijg je vervolgens purper. Dat is de kleur van de Middelaar, van Hem die hemel en aarde tezamen verenigt. Dan krijg je purper. Dat is de kleur van de Middelaar. Deze kleuren spelen een grote rol in de tabernakel in het algemeen, in het gewaad van de hogepriester en zelfs dus in die granaatappels die hij aan de zoom van zijn kleed droeg. Het verwijst uiteraard naar Hem, naar de Heer Jezus Christus.

Maar nu eventjes nog, antwoord gevend op de vraag die ik zojuist stelde: hoe groeit die vrucht nou? Of laat ik het anders zeggen: waar groeit die vrucht, of te midden van wat groeit die vrucht? Dat staat erbij, want dan wordt er gezegd dat er aan die zoom van het kleed rondom allemaal granaatappels zijn. En dan lees je: en gouden belletjes overal daartussen.

Ja, eigenaardig dat God dat zo bepaald had. Had het helemaal geen zin? Was dat gewoon toevallig? Ik heb gemerkt – ik heb er van de week ook nog weer wat naslagwerken op losgelaten – en dan kom ik uitgebreide verklaringen tegen die dan bijvoorbeeld de vraag beantwoorden hoe die gouden belletjes er dan precies hebben uitgezien. Maar dan de grootste vraag die ik mij stel: waarom staat dat nou in de Bijbel vermeld? Wat heeft dat te betekenen? En dan is het antwoord heel dikwijls... nou, het antwoord is dat er niet eens over nagedacht wordt, daar is zo weinig over bekend. Kijk, die gouden belletjes.

▶ 36:33 De Gouden Belletjes en het Horen van de Blijde Boodschap ↑ hoofdstukken

Dat is de wijze waarop de hogepriester van zich deed horen. Want dat verzin ik niet zelf hoor; ik zal het eerst nog even uitleggen. Er wordt namelijk gezegd dat er telkens een gouden belletje en een granaatappel rondom op de zomen van dat opperkleed moesten worden bevestigd. Aäron nu zal dit aanhebben als hij dienst doet en het geluid ervan zal gehoord worden wanneer hij in het heiligdom komt voor het aangezicht van YAHWEH. Let op: als die hogepriester in dat heiligdom is, dan wordt hij niet gezien, maar voor de oplettende luisteraar daarbuiten werd hij wel gehoord. Hij liep daar en die belletjes rinkelden. Hij werd niet gezien, maar hij deed wel van zich horen.

Dat is een schitterend type van de Heer Jezus Christus vandaag. Hij is verborgen en al tweeduizend jaar onttrokken aan het oog; Hij is gezeten in het hemels heiligdom. En doet Hij daar trouwens Zijn werk? Laat Hij het licht daar schijnen? Jazeker, met die olijfolie. Maar dat niet alleen: Hij laat van zich horen. Hij laat zich niet zien, maar Hij laat van zich horen. En die gouden belletjes – het kan niet missen – dat heeft te maken met het evangelie, met de blijde boodschap die Hij laat klinken. De blijde boodschap aangaande Hem die leeft daar in het heiligdom en die daar Zijn werk gedaan heeft. Het is immers volbracht. Hij is daar.

Dan begrijp je ook dat de zoom van dat kleed te maken heeft met de hogepriester en wat Hij vandaag nog met de aarde te maken heeft. Die zoom van het kleed heeft te maken met het aanknopingspunt, of de relatie die Hij heeft met de aarde. Hij is in de hemel, maar toch heeft Hij nog verbinding met de aarde. Wat dan wel? Wel, het antwoord is: Hij laat de belletjes rinkelen. Hij laat van zich horen voor degenen die buiten het heiligdom zijn en daar oor voor hebben. Ze horen van Hem.

Vervolgens laat Hij te midden van dat geluid, te midden van dat woord, vrucht groeien. Die rode vrucht, de granaatappel, is de vrucht van de Geest: liefde. Ik heb van de week nog een artikeltje van iemand gelezen dat ook over de vrucht van de Geest ging, en daar werd ik zo moe van. Weet u waarom? Het ging allemaal over de inspanningen van de mens. Het ging over Galaten 5 vers 22, waar eigenschappen als blijdschap, lankmoedigheid en zelfbeheersing worden beschreven, en hoe we die eigenschappen bij onszelf kunnen activeren. Maar zo werkt het niet, mensen! Het is vrucht die groeit.

En waar groeit die vrucht? Wel, om even in het beeld te blijven: die groeit gewoon te midden van de belletjes. Daar waar de belletjes rinkelen, daar waar we de hogepriester horen, van Hem horen, van de Levensvorst die is opgestaan uit de doden en die het leven garandeert aan deze hele wereld. Hij is daar in het heiligdom als een garantie en bovendien is Hij degene die voor ons zorg draagt. Hij draagt ons op Zijn schouders en op Zijn borst; Hij zorgt voor ons en Hij laat de vrucht in ons leven groeien. Hij maakt ons namelijk blij.

Daarom heb ik er helemaal geen moeite mee om die gouden belletjes te zien als de boodschap die Hij van zich laat klinken. Dat heeft te maken met de blijde boodschap. En wat doet een blijde boodschap? Het zal je gedacht zijn: het maakt je blij. Natuurlijk, een blij bericht maakt je blij. En weet je wat blijdschap vervolgens tot gevolg heeft? Al die andere eigenschappen die in Galaten 5 genoemd worden. Het gaat er niet om dat er iets te zien valt; die vrucht gaat niet groeien doordat je in de spiegel kijkt en ziet hoe je zelf bent. Die vrucht gaat ook niet groeien wanneer je naar elkaar gaat zitten kijken, ook niet naar al die lieve broeders en zusters. Nee. En die vrucht gaat ook niet groeien als je in de krant gaat kijken; die maakt je over het algemeen ook niet blij, laten we wel wezen.

Nee, dat komt niet door het kijken, maar door het luisteren. Door die belletjes. En dan ben ik geneigd om de vraag te stellen – aan u en aan mezelf: hebben we die belletjes al horen rinkelen? Dáár gaat het om! Over die vrucht hoef je je geen zorgen te maken, die groeit namelijk vanzelf. Maar de vraag is: hoor je die belletjes rinkelen? Weet je van die hogepriester en wat Hij aan het licht gebracht heeft? Daar groeit inderdaad de vrucht als vanzelf, en dat werkt Hij uit in ons leven. Hij maakt ons blij door een werkelijk goed bericht.

▶ 42:35 De Dauw van Hermon en het Leven van de Toekomende Aioon ↑ hoofdstukken

Ja, en dan ga ik toch weer eventjes terug naar Psalm 133. Want we hebben nu een uitstapje gemaakt, een excursie naar Exodus 28, omdat we het hadden over de zoom van Aarons kleed die helemaal doorweekt was van die goede olie. Van leven! En dan staat er nog bij – ik ben dus terug in Psalm 133 – dat het ook nog vergeleken wordt met de dauw. Het is als de dauw van de Hermon die neerdaalt op de bergen van Sion. Ik moet me voorstellen: daar in het noorden van Israël heb je die hoge berg de Hermon en daar daalt elke morgen de dauw neer. Dat is trouwens ook een embleem van leven, want dauw heeft altijd te maken met leven. Dat wat de aarde doorvochtigt en groen doet voortspruiten. Ook weer levengevend.

Wel, die dauw daalt ook neer op de bergen van Sion. Dat is profetisch. Dat leven dat zoals... Aan de ene kant heb je het beeld van die olie die op het hoofd van Aäron neerdaalt en hem helemaal doorweekt, hem van top tot teen laat overvloeien van olie. Aan de andere kant wordt het vergeleken met de dauw van de Hermon die vervolgens neerdaalt op de bergen van Sion. Dat gaat gebeuren in de toekomst, letterlijk ook daar in Jeruzalem. Want weet u wat er gaat gebeuren? Dat staat erbij in vers 3 van Psalm 133: daar gebiedt Yahweh de zegen, het leven tot in le olaam, zoals er staat in het Hebreeuws. Tot in de eeuw, tot in die tijd waarvan we het einde niet eens zien. Het leven van die toekomende eeuwen. Dat gaat niet zomaar over de eeuwigheid; nee, het gaat over die toekomende Aion waarin de Heer Zijn zegen zal geven.

Waar? Ja, dat staat hier: 'daar'. Maar wat is dat 'daar'? Dat is leuk! Want als je gewoon in die Psalm kijkt en je stelt je de vraag waar dat 'daar' op slaat, dan kun je verschillende antwoorden geven. Het is daar waar broeders tezamen wonen, waar ze één zijn; daar gebiedt de Heer Zijn zegen. Je kunt ook het antwoord geven: dat is daar bij Aäron, waar de olie neervloeit van het hoofd tot aan de grond, tot aan de zoom van zijn klederen. Maar ik kan nog een ander antwoord geven en dat is het vers dat hieraan voorafging, namelijk de bergen van Sion. Dáár gebiedt Yahweh Zijn zegen. Dat zal Hij gaan doen. En u weet: alle zegen komt van boven. Er was toch zo'n serie? Alle zegen komt van boven; dat weten we allemaal. Zegen komt niet van beneden, zegen komt van boven. Wel, daar gaat deze Psalm over. De Heer gaat Zijn zegen geven en wat is die zegen?

Eigenlijk heb ik het de hele morgen in deze studie zo naar voren gebracht en nu nemen we de proef op de som en wordt het inderdaad bevestigd. Die zegen, wat is dat? Wel, dat is het leven van die toekomende Aion. En weet u waar die toekomende Aion door gekenmerkt wordt? Wel, door het kennen van Hem. Dit nu is het eeuwige leven, het leven van die toekomende Aion: dat zij U kennen, de enige waarachtige God, en Jezus Christus, de Gezalfde, die Gij gezonden hebt. De aarde, zo staat er in Jesaja – weer de profeet Jesaja – zal vol zijn van de kennis van Yahweh, zoals de oceanen de zeebodem bedekken. Dat is het leven van die toekomende Aion.

Wel, dat gaat de Heer gebieden. Vanuit Jeruzalem zal die zegen wereldwijd worden. In het huis van Jakob, in het huis van Abraham... sterker nog: over de hele volkerenwereld, in het hele huis van Noach. En Hij gaat leven geven. Wel, dat leven, dat kennen wij nu al. Het lampje moet gaan branden, zeggen we dan. De belletjes moeten gaan rinkelen. Als je die belletjes hoort rinkelen, dan heb je weet van dat leven waar we het nu over hebben: van die Hogepriester krachtens onvernietigbaar leven.

En weet u, als we zien op Hem, als we luisteren naar die gouden belletjes, dan hoeven we ons over die vrucht geen zorgen meer te maken. Want die groeit dan vanzelf. Niet door onze werken, door onze eigen inspanningen. Nee, die maken ons blij en zo, in die vreugde, gaat de vrucht groeien. Op geen enkele andere manier. Zodat het ook geen mensenwerk is, maar het is Gods werk. Het is het effect van Zijn Woord, van die vreugdevolle boodschap. Van die explosieve boodschap van Zijn liefde.

Trouwens, daar moet ik ineens even aan denken. Want ik had van de week, toen ik dat over die granaatappels nog zat na te lezen, de associatie met de granaat. Een handgranaat bedoel ik. Dat is een heel explosief ding, maar dat woord komt van de granaatappel, omdat het namelijk ook een heel explosieve vrucht is. Als je hem laat vallen, dan valt hij uiteen... ja, begrijpt u? Die granaatappel heeft allemaal te maken met dat leven dat Hij explosief aan het licht heeft gebracht toen Hij verrees uit de doden. En ik stel voor dat we daar met elkaar nog een mooi lied over gaan zingen, op een hele ouderwetse manier.