▶ 00:00 Het Fundament van het Evangelie: de Opstanding van Jezus Christus ↑ hoofdstukken

De woorden die u hier achter mij geprojecteerd ziet, zijn woorden die ontleend zijn aan en direct geciteerd uit het Johannesevangelie. We zullen ons vanmorgen ook met name tot dat evangelie richten. Ik zeg 'met name', want we zullen ook diverse andere passages de revue laten passeren. Dat alles heeft te maken met het geweldige centrale feit waar heel de Bijbel over gaat. In het Oude Testament wordt het aangekondigd in beelden, in verhalen en in typen, maar het is dé gebeurtenis bij uitstek waar alles op gebaseerd is. En in het Nieuwe Testament wordt het vervolgens als historisch feit gepredikt en betuigd, namelijk de opstanding van Jezus Christus.

De liederen die we vanmorgen zingen gaan daar ook allemaal over. Daar is alles op gebaseerd. Het evangelie betekent letterlijk een goed bericht. Ja, het is goed, maar het is ook een bericht. Dat wil zeggen: het is een mededeling over iets dat plaatsgevonden heeft. Een historisch feit: even buiten de poorten van Jeruzalem werd een kleine 2000 jaar geleden een steen weggewenteld en God wekte daar Hem op die tevoren was beloofd en aangekondigd, en die drie dagen tevoren was gestorven en begraven. Daar is alles op gebaseerd. Op dat feit; neem dat weg en je houdt niets over.

Hij is de eersteling, dat wil zeggen degene die als eerste opstond. Ik moet dat direct nuanceren, want Hij was niet de eerste die opstond uit de dood, maar Hij was wel de eerste die opstond tot werkelijk leven. Hij keerde niet terug tot het sterfelijk bestaan. Nee, Hij stond op om de dood eens en voor altijd achter Zich te laten en onvergankelijk leven — dus echt leven — aan het licht te brengen. Het was geen sterven zoals wij dat hier ondervinden; Hij was geen sterveling meer. Nee, Hij leeft. Hij leefde en Hij leeft. Ja, dat is wat leven werkelijk is.

Die gebeurtenis waar ik het over heb, Zijn opstanding uit de doden, was door Jezus Christus Zelf al meer dan eens aangekondigd. Hij was nog een jonge man, drieëndertig jaar, toen Hij stierf. Maar tevoren heeft Hij daar ook over gesproken. Zijn discipelen hebben daarover gehoord, zelfs in heel expliciete termen, hoewel bij hen het kwartje niet viel. Bij meerdere gelegenheden lees je dat ze het niet begrepen, hoewel de woorden op zich duidelijk waren. Maar weet u hoe het gaat? Dat is een algemeen psychologisch fenomeen: een mens ziet slechts en verstaat slechts dat wat hij begrijpt. En alles wat tot hem komt, dat interpreteert hij op die manier. Dat is heel merkwaardig, maar zo werkt dat. Pas later, als een en ander zijn beslag heeft gekregen na de opstanding, realiseren ze zich niet alleen wat er in de Schriften tevoren over Hem gezegd werd, maar ook wat Hijzelf daarover had gezegd. Ze hadden het gehoord, maar ze hadden het niet begrepen en verstaan.

Trouwens, Jezus heeft daar niet alleen over gesproken tot Zijn discipelen, de 'inner circle' of de intimi aan wie Hij direct onderwijs gaf. Maar ook in een veel breder verband deed Hij dat, alleen dan veel cryptischer. We zullen dat vanmorgen ook zien. Het waren woorden die evenmin begrepen werden; Hij heeft het soms in beeldspraak gezegd. Bijvoorbeeld toen Hij zei — je leest dat in het Johannesevangelie en Hij maakt de leidslieden van het volk er bijzonder boos mee — dat Hij de tempel zou opbouwen in drie dagen. Afbreken en weer opbouwen in drie dagen, dat was het woord. Later in het proces tegen Jezus — dat wordt dan weer niet in het Johannesevangelie vermeld, maar wel in het Matteüsevangelie — worden die woorden zelfs door getuigen opgevoerd om Jezus ter dood te veroordelen, omdat dit namelijk tempelschennis zou zijn geweest wat Hij had uitgesproken. Ook toen begreep men het dus niet, maar Hij had van tevoren gezegd dat de tempel... Hij sprak van de tempel van Zijn lichaam, cryptisch dus, dat Hij zou opstaan.

▶ 05:13 Het Enige Teken voor Israël: de Ben Adam als Jona de Profeet ↑ hoofdstukken

Laten we eerst eens naar Matteüs 12 gaan. Als u het mij vraagt, deed Hij niet anders dan tekenen geven. Maar in Zijn antwoord – en ik ga door diverse dia’s vrij snel heen om u een idee te geven van het verband – lees je dat Hij tot hen zegt: “Een boos en overspelig geslacht verlangt een teken.” Dat wil zeggen: jullie vragen dit wel, maar de motieven die zij daartoe hadden, waren niet eerlijk. Ze waren namelijk helemaal niet bereid om het teken werkelijk te accepteren als het zich voordeed. Vandaar deze harde woorden: een boos en overspelig geslacht verlangt een teken.

Maar, zegt Hij dan, het zal geen teken ontvangen dan... Dat wil zeggen: uiteindelijk blijft er één teken over. Één teken: het teken van Jona de profeet. Hij legt dat toe in vers 40 van Matteüs 12: “Want gelijk Jona drie dagen en drie nachten in de buik van het zeemonster was...” In de Hebreeuwse Bijbel lees je dat het een grote vis was. Dat weet u, hè? Dat moet wel een grote vis geweest zijn. Kinderliedjes vertellen dat het een walvis is, maar dat is nog maar zeer de vraag. Het doet er ook niet direct toe; het was een zeemonster. Dat lijkt me vrij duidelijk als het je opeet, dan komt de kwalificatie ‘monster’ wel in aanmerking, denk ik.

“Gelijk Jona drie dagen en drie nachten in de buik van het zeemonster was...” – gewoon rechtstreeks ontleend aan het boek Jona, zo staat het er ook: drie dagen, drie nachten. En let op: “Zo zal de Zoon des mensen...” – eigenlijk de Zoon van de mens, en ik heb er al vaker op gewezen dat daar letterlijk de Hebreeuwse uitdrukking staat: de Ben-Adam. Ik houd daarvan: de Ben-Adam, de erfgenaam van Adam. Dat wat Adam niet kon, dat zal de Zoon gaan vervullen. Hij is werkelijk die ene Mens, de Zoon van de mens, de Ben-Adam. In Psalm 8 vers 4 lees je daar ook over. Daar wordt diezelfde uitdrukking gebruikt. Als je Psalm 8 leest, dan gaat het over Degene die een korte tijd gesteld zou worden onder de engelen vanwege het lijden van de dood, maar vervolgens door God bekroond zou worden met eer en heerlijkheid. Het is een onmiskenbare Messiaanse profetie, ook weer in deze psalm. Ik kan daar nu niet teveel over uitweiden, maar de Heer noemt Zichzelf zo: de Ben-Adam.

Zoals Jona drie dagen en drie nachten in de buik van het zeemonster was, zo zal de Ben-Adam in het hart der aarde zijn. Dat is niet een plek diep onder de aarde, maar in het hart van de aarde. In het Hebreeuws – en trouwens in het Grieks ook – is het woord voor ‘aarde’ hetzelfde als het woord voor ‘land’. In de Bijbel is de aarde niet primair een planeet, het is een aanduiding van het land. God noemde het droge ‘aarde’ of ‘land’. Het Griekse woord dat hier gebruikt wordt... Is dat geluid van hiernaast? Daar hadden we al rekening mee gehouden, dat zij zich af en toe ook zouden laten horen. Nou ja, als het hier... Oh, kun je hem aanzetten? Nou, dan moet ik het maar gaan overschreeuwen. Maar het woord voor aarde... laat ik verder gaan. Het woord voor ‘aarde’ wordt vertaald met aarde, maar het wordt bij andere gelegenheden weer vertaald met land. Het is namelijk onderling uitwisselbaar; dat verschil moet je niet maken.

Dat betekent dat de Heer hier spreekt over ‘in het hart der aarde’, het midden – want dat is wat het hart toch is: het middelpunt van het land. De Ben-Adam zou in het midden van het land zijn. Wat is het midden van het land? Trouwens, dan maakt het eigenlijk ook geen verschil of ik hier ‘aarde’ of ‘land’ versta, want zowel bij het middelpunt van de aarde in het algemeen – dus gewoon van al het land – als van het land specifiek Israël, kom je toch echt bij de stad Jeruzalem uit. Dat is de navel, dat is het centrum, dat is het middelpunt. Welnu, zegt de Heer hier: jullie krijgen één teken. Één teken zal jullie overblijven, en dat is het teken van Jona de profeet. En de Ben-Adam zal zich in het midden van het land, in het midden van de aarde bevinden. Jawel, drie dagen en drie nachten.

Jona was als dood begraven in de zee, drie dagen en drie nachten in de buik van het zeemonster. Welnu, de Zoon des mensen zou iets soortgelijks overkomen, ook drie dagen en drie nachten. Over die termijn zullen we het nu niet uitgebreid hebben – dat zijn drie dagen maar ook drie nachten, daar kom je met de traditionele telling volgens mij niet mee uit – maar goed, dat laat ik even voor wat het is. De Heer zegt in ieder geval heel uitdrukkelijk: drie dagen en drie nachten zal de Ben-Adam in het midden van de aarde zijn. Jona was begraven in de zee, in de buik van het zeemonster. De Ben-Adam zal drie dagen begraven zijn in het midden van het land of in het midden van de aarde.

En let op: hier wordt niet gezegd dat Israël het teken van de opstanding zou zien. Dat staat er niet. Nee, wat ze zouden krijgen – het enige teken dat aan Israël over zou blijven – was het teken van een leeg graf. Dat wil zeggen dat het graf na drie dagen en drie nachten leeg zou zijn. Dat was het teken; daarvan zou Israël getuige zijn. En dat is heel opmerkelijk. Dat het graf waarin Jezus gelegd was na die termijn leeg was, is onmiskenbaar. Vriend en vijand erkennen dit ook; dat is onomstreden. Men heeft daar wel een andere verklaring voor verzonnen en er is zelfs grof geld voor gegeven om die onder de soldaten te verspreiden, maar één ding was onmiskenbaar: het graf waarin Jezus lag gedurende drie dagen en drie nachten, was na die tijd leeg.

Dat was het teken dat Israël kreeg. Daar in het midden van het land, na drie dagen en drie nachten, was dat graf leeg. Dat was het teken. Van de Opgestane hebben ze niets meer gezien – daarover wil ik straks meer vertellen – maar dat het graf leeg was, is onmiskenbaar, welke verklaring je daar verder ook voor bedenkt. Trouwens, er is eigenlijk maar één zinnige verklaring, namelijk precies wat Jezus Zelf daarover had voorzegd bij zoveel gelegenheden. Ook dat is onmiskenbaar. Dit is dus al een hele aardige opstap naar wat ik vervolgens wil laten zien: Israël zou getuige zijn van een leeg graf. Wonderbaarlijk en verbazingwekkend was na drie dagen en drie nachten de steen weggewendeld. Waar was Hij nu? Dat was het teken dat hun is overgebleven: het teken van Jona de profeet dat dit geslacht zou krijgen. Goed.

▶ 14:23 Johannes 7: een Onbegrepen Vertrek en de Verborgenheid Onder de Natiën ↑ hoofdstukken

Dan gaan we naar Johannes 7. Van Jezus zelf heeft het volk nooit meer iets vernomen. En ik wil u laten zien dat ook dat voorzegd is door Jezus, bij meerdere gelegenheden. We gaan eerst even naar Johannes 7. En dan lees je dat Hij ook dan weer onderwijzend is. Hij leert en Hij spreekt dan tot de farizeeën, schriftgeleerden en leidslieden van het volk; in ieder geval horen zij Hem aan. Jezus dan zei: "Nog een korte tijd ben Ik bij u." En we weten dat als je even terugbladert, of in ieder geval in datzelfde hoofdstuk kijkt, je ziet dat het hier gaat over het Loofhuttenfeest waar Jezus later naar opging trekken naar Jeruzalem. Dit was het laatste Loofhuttenfeest voor zijn sterven, dus dat is precies een half jaar voor Pesach, voor Pascha. Jezus stierf en stond op tijdens Pascha. Een half jaar daarvoor had je het feest van Sukkot, precies een half jaar daarvoor zelfs.

En de Heer zegt hier, tijdens dat feest, tijdens die Joodse hoogtijd in Jeruzalem: "Nog een korte tijd ben Ik bij jullie." Nou, dat klopt precies, want het was inderdaad nog een half jaar. "Nog een korte tijd ben Ik bij u" – en dat 'u' is gewoon meervoud, bij jullie – "en dan ga ik heen tot Hem die Mij gezonden heeft." Dit is weer zo’n uitspraak waarmee Jezus aangeeft dat het een aankondiging is van zijn sterven, maar eigenlijk nog veel meer: het is een aankondiging van zijn opstanding. Kijk, dat Jezus van tevoren zijn sterven aankondigt, dat mag bijzonder zijn, maar goed, daar kun je altijd nog van zeggen dat dit wel heel erg in de lijn van de verwachting lag, gezien hoe Hij lag en de plannen die de oversten en de leidslieden ook met Hem hadden. Dus dat Hij dat voorzien heeft, oké. Maar als Jezus sprak over zijn sterven en over het feit dat Hij overgeleverd en gedood zou worden, dan zei Hij dat altijd ook in combinatie met wat er drie dagen later zou plaatsvinden, namelijk: Hij zou daarna opstaan.

Het feit dat Hij hier zegt: "Ik ben nog een korte tijd bij jullie en dan ga ik heen tot Hem die Mij gezonden heeft", daarin spreekt Hij in feite niet eens over zijn sterven. In ieder geval noemt Hij het niet. Maar Hij zegt: "Ik ga dan tot Hem die Mij gezonden heeft." Dat wil zeggen: in feite gaat het hier dus niet over het feit dat Hij begraven zou worden; nee, Hij zegt: "Ik ga naar boven toe." Daar ligt namelijk mijn missie. Ik ben gezonden door Hem en daar ga Ik naartoe. En, zegt Hij er nog bij... kunt u zich voorstellen hoe dat voor hen, voor die leidslieden en trouwens voor de scharen in het algemeen die Hem aangehoord hebben, toch heel veel vraagtekens heeft opgeroepen? Kijk, voor ons is het makkelijk praten nu wij achteraf de Schriften zo hebben. We weten hoe het gegaan is. Maar je moet even proberen in te denken wat het geweest is voor hen die Jezus hier tijdens dit Loofhuttenfeest horen spreken. Hij zegt: "Nog een korte tijd, dan ga Ik heen tot Hem die Mij gezonden heeft." Een man van 33 jaar die dat zo zegt.

En Hij zegt er nog iets bij: "Jullie zullen Mij gaan zoeken maar niet vinden." Sterker nog, zelfs zijn graf zou leeg zijn; dat hebben we zojuist al in Matteüs 12 gezien. Dat had Hij gezegd: na drie dagen, ja, waar is Hij? Ze zouden Hem zoeken, maar Hij zou Zich niet laten vinden. En, zegt Hij er ook nog bij: "En waar Ik ben," of waar Ik dan zal zijn, "daar kunnen jullie niet komen." Ja logisch, want waar ging Hij naartoe? Naar Hem die Hem gezonden had. Hij zegt: "Nog een korte tijd ben Ik bij jullie en dan ga Ik heen tot Hem die Mij gezonden heeft. Daar ben Ik, daar kunnen jullie niet komen."

En dan lees je in dit hoofdstuk, en we zullen dat straks ook in het volgende hoofdstuk zien, dat als Jezus die woorden min of meer herhaalt, dit heel veel speculaties oproept. Ja, dat heb je wanneer je woorden spreekt die niet al te expliciet zijn en die de toehoorders niet echt kunnen pakken. Achteraf kunnen wij het, zoals gezegd, makkelijk invullen, maar hoe zouden zij dit hebben kunnen verklaren? Nou, dan zie je ook dat er inderdaad vervolgens een gesprek ontstaat. De Joden dan zeiden, of de Judeërs eventueel, zo kun je dat namelijk ook lezen, tot elkaar: "Waar zal deze dan heengaan, dat wij Hem niet zullen kunnen vinden?" Zo had Hij het gezegd. En dan doen ze een suggestie: "Hij staat toch niet op het punt om naar de Griekse verstrooiing te gaan?" De Griekse verstrooiing – hier staat het woordje diaspora. Dat kent u wel; diaspora betekent letterlijk verstrooiing en dat is een aanduiding voor het feit dat het volk van Israël terecht is gekomen onder alle natiën. Verstrooid onder de volkeren, als zaad gestrooid ook, dat is het beeld. Maar in ieder geval verstrooid onder de natiën.

Met name in de Griekse wereld. U moet zich voorstellen, de hele cultuur was Grieks. Wel, in die Griekse cultuur waren er vele Joden. Sterker nog, er waren meer Joden buiten het land dan binnen het land. Dat is tegenwoordig trouwens nog steeds zo. Ook nu er weer een Joodse staat is sinds 1948, woont het merendeel van de Joden niet in, maar buiten het land. Afijn, zij zeggen: "Hij is toch niet van plan naar de Griekse verstrooiing te gaan en de Grieken te leren?" En weet u wat ik nou dan denk? Als Johannes dit zoveel jaren later optekent, dat hij wellicht met moeite een glimlach heeft kunnen onderdrukken. Want weliswaar was dit natuurlijk niet juist wat zij dachten, maar op een hoger niveau, of bij nader inzien, toch weer wel. Want wat Hij zou doen is inderdaad: Hij zou heengaan. En waar zou Hij terechtkomen? Ja, Hij ging heen tot Hem die Hem gezonden had, dat is waar. Maar van de andere kant benaderd is het ook waar dat Hij terecht zou komen onder de natiën en daar geleerd en gepredikt zou worden.

Paulus zegt later in Kolossensen 1 vers 27, dan spreekt hij over dit geheim, deze verborgenheid: "Christus onder u, de natiën, de hoop der heerlijkheid." Waar is Christus nu? Dat kun je op twee manieren beantwoorden. Het Hoofd is daarboven, inderdaad bij de Vader. Maar je kunt het ook benaderen als de Christus zijnde Hoofd en lichaam tezamen. Dat wil zeggen: alle gelovigen die tezamen zijn lichaam vormen en met Hem eengemaakt zijn. Wel, dan bevindt Christus Zich vanuit dat perspectief onder de natiën. Ik heb ook een verwijzing naar Galaten 1 vers 16, daar wil ik ook nog eventjes dit bij onderstrepen. Daar zegt Paulus dat het God behaagd had om zijn Zoon in hem, in Paulus, te openbaren en te prediken onder de natiën. Gods Zoon is geopenbaard in Paulus. En Hij heeft Paulus erop uitgestuurd en feitelijk was Paulus de mond van Christus. Gods Zoon heeft Zich geopenbaard in en via Paulus en heeft zo ook inderdaad de Grieken en de natiën onderwezen.

U zegt: hebben die mensen dat toen gedacht? Nee natuurlijk niet. Dat wisten ze niet. Maar dit mag een misverstand dan zijn, maar feitelijk zit daar ook weer een kern van waarheid in verborgen. Ik heb van de week bij een andere gelegenheid, toen had ik het ook trouwens over het Johannesevangelie, toen ging het over de dag van de opstanding. Weet u wel dat Maria Magdalena zich dan in de hof bevindt en dan spreekt iemand haar aan? En dat was de Heer Jezus. Wist zij niet, dan staat er: zij dacht dat het de tuinman was. Dat was een vergissing. Maar bij nader inzien, ook hier moet ik weer zeggen...

Het was geen vergissing, want feitelijk is Hij de tuinman. Namelijk de Ben-Adam. U weet, Adam was degene die gesteld werd in de hof, in de tuin, om die te bouwen en te bewaren. Als er één tuinman was, dan was dat Adam. Welnu, wij kennen de laatste Adam. En Hij is degene die de aarde inderdaad tot een hof gaat maken, tot een tuin, en deze daadwerkelijk gaat opbouwen tot een lustoord.

Zij dacht dat het de tuinman was. Dat was een vergissing en toch ook weer niet. Dat vind ik zo mooi, en dat is hier ook het geval. Dit was een vergissing, het klopt niet, en toch is het ook weer waar. Er zit een waarheid in verborgen.

Zij speculeren hier dus en dan staat er: "Wat is dit voor een woord dat Hij gesproken heeft: Gij zult Mij zoeken en niet vinden, en waar Ik ben, kunt gij niet komen?" De raderen gingen werken, maar ze kwamen er niet uit. En dat was nog de bedoeling ook. De Heer legt dat dan ook niet nader uit.

Ik moet denken aan een uitspraak van Johan Cruijff — ja, sorry. Die zei een keer: "Als ik gewild had dat jullie het zouden begrijpen, dan had ik het wel beter uitgelegd." Zoiets. De Heer heeft ook vaak van die uitspraken en daarom sprak Hij ook in gelijkenissen. Iedereen roept wel dat dit was om dingen duidelijk te maken, maar dat is precies omgekeerd. Hij vertelde juist gelijkenissen om waarheden te verbergen; dat staat er trouwens gewoon bij. Zo hoorden ze mooie verhalen vertellen en ze hingen aan Zijn lippen, maar ze hadden geen idee en niet het minste benul waar het werkelijk over ging. Dat is natuurlijk komisch, maar zo sprak de Heer.

▶ 26:18 Johannes 8: Onderwijs in de Schatkamer en de Wezenlijke Betekenis van Zonde ↑ hoofdstukken

Goed, we gaan naar Johannes 8. Dit is vermoedelijk een paar dagen later, ook in Jeruzalem. Het is in ieder geval inmiddels na het Loofhuttenfeest. En dan lees je deze woorden — het voorgaande dan weer, maar we zijn hier dus weer een hoofdstuk verder. Deze woorden sprak Jezus bij de schatkamer; eigenlijk staat er 'in de schatbewaarplaats', lerende in de tempel. Dat vind ik een mooie locatie. Ik denk dan ook dat de hele entourage, niet alleen het moment maar de hele entourage, met zorg is uitgekozen. Dat de Heer in de tempel sprak en in de schatbewaarplaats, in de schatkamer, dat is typologisch voor de waarde van zijn woorden. Waar zou de Heer dat anders moeten doen? Zijn woorden zijn schatten. Dat is kostbaar, en met recht. Schatten, ook verborgen schatten. Een goudmijn — u weet trouwens hoe dat gaat met een goudmijn, daar moet je naar zoeken om goud te vinden. Maar niettemin, het was een schatkamer en daar onderwees de Heer Jezus.

Er staat: "lerende in de tempel en niemand greep hem". Ik denk dat er ook nog een 'b' voor had kunnen staan: "niemand begreep hem". Ook dat is waar. Maar niemand greep hem, want zijn ure was nog niet gekomen. Als je even over de formulering nadenkt, dan is dat wonderlijk. Er staat dus niet: "niemand greep hem, want hun ure was nog niet gekomen". Dat zou logischer zijn; ze grepen hem niet omdat hun tijd daar nog niet rijp voor was. Nee, ze grepen hem niet omdat zijn ure nog niet gereed was. Dat is toch prachtig? Alles is getimed. Ook dit moest gebeuren op het juiste moment. Hij zou niet gekruiseld worden op het Loofhuttenfeest, maar op de dag van het Paasgaan. Zijn ure was nog niet gekomen en trouwens, niet alleen de dag maar ook het uur was bepaald. Het uur dat de lammeren... elders lees je dat Jezus stierf op hetzelfde uur, hetzelfde tijdstip dat hij zijn hoofd boog en de geest gaf. Dat was precies het moment dat even een paar kilometer verderop de lammeren geslacht werden daar op het tempelplein. Precies op dat moment. Oh man, er zit een wereld achter. Maar zijn ure was nog niet gekomen.

En hij zei wederom tot hen... Dat "wederom" verwijst naar het voorgaande hoofdstuk. Eerder tijdens ditzelfde Loofhuttenfeest had hij al hierover tot hen gesproken. Hij zegt wederom tot hen: "Ik ga heen, jullie zullen mij zoeken en in jullie zonde zult gij sterven." Weet u, de essentiële betekenis van "zonde" is: doel missen. Zowel in het Hebreeuws als in het Grieks betekent zonde gewoon "doel missen". Het heeft in de kern niets te maken met een misdaad, een moord of diefstal. Dat is wel zonde, maar de essentiële betekenis van het woord is simpelweg het doel missen. Zoals wij het trouwens in de profane betekenis — niet de religieuze, maar de profane betekenis — ook gebruiken: je laat een glas vallen en zegt: "Oh, dat is zonde." Nou, dat is precies wat zonde is: het mist zijn doel.

En in jullie zonde zullen jullie sterven, dat wil zeggen: doel missend. Jullie zullen mij zoeken, maar niet vinden. Nou, dat is écht zonde. Jullie missen daarin het doel en daarin zullen jullie ook sterven. Eigenlijk is dit ook een aankondiging van wat er met die generatie zou gebeuren. Ze zouden een teken krijgen van dat graf dat na drie dagen en drie nachten leeg was. En ze gingen hem zoeken, maar ze hebben hem niet gevonden. Dat kon ook niet. "Waar ik heen ga, daar kunt gij niet komen." En de Joden zeiden dan: "Hij zal toch geen zelfmoord plegen?" Het is weer een andere suggestie die ze doen. "Ik ga heen, jullie zullen me zoeken en niet vinden. Hij zal toch geen zelfmoord plegen?" En ook hier moet ik weer iets soortgelijks zeggen als wat ik zojuist zei: dit is natuurlijk niet waar. Jezus heeft geen zelfmoord gepleegd. Maar ik moet er wel bij zeggen dat als je twee hoofdstukken verder leest, in hoofdstuk 10 vers 18, de Heer Jezus zegt: "Niemand neemt het leven van mij, ik leg het uit mezelf af." Dus ook hier moet ik weer zeggen: het is niet waar en toch zit er een kern van waarheid in verborgen. Hij zou inderdaad zijn leven afleggen ten behoeve van velen — of beter gezegd: ten behoeve van allen.

Zij doen die suggestie van zelfmoord als verklaring voor zijn woorden dat zij niet kunnen komen waar hij heen gaat. En hij zei tot hen: "Jullie zijn van beneden, ik ben van boven. Jullie zijn van deze wereld, maar ik ben niet van deze wereld." Feitelijk is deze reactie weer net zo cryptisch als de woorden waar zij op reageerden en waar die speculaties door ontstonden. Wat bedoelt hij precies? Nou ja, zoals hij het zegt, maar voor hen was het niet duidelijk. Hij zei: "Jullie zijn gewoon van beneden; ik niet, ik ben gezonden van boven." Hij is het Woord van God zelf. "Jullie zijn van deze wereld, ik niet." Dat is precies het grote verschil tussen degenen die hij aansprak en hemzelf.

Dan gaan we nog weer even verder naar Johannes 13. Want wat ik u wil laten zien, is dat in het Johannesevangelie er iedere keer de nadruk op wordt gelegd dat de Heer Jezus erop wijst dat hij zou opstaan en zou gaan tot zijn Vader. Het woord "opstaan" hebben we in dit specifieke verband nog niet gelezen; dat vind je elders. Maar wel dat hij hen zou verlaten en dat ze hem zouden zoeken, maar niet vinden. Tevergeefs dus: zonde.

▶ 33:28 Johannes 13: het Afscheid in de Opperzaal en het Wassen van de Voeten ↑ hoofdstukken

En nu komen we in Johannes 13. Dit is inmiddels een heel ander terrein, want we zijn nu beland in het hoofdstuk waarin de Heer bijeen is op de avond voor Zijn sterven. De avond dat ze in de opperzaal waren, in de intieme kring van Zijn discipelen. Juist het Johannesevangelie wijst ons uitgebreid op de gesprekken die daar hebben plaatsgevonden. De Heer gaat daar opnieuw wijzen op wat er zou gaan gebeuren en Hij herhaalt de woorden die Hij eerder, een half jaar geleden op het Loofhuttenfeest of daaromtrent, al had gesproken.

In het voorgaande – ik haak nu aan bij vers 33 – lees je dat Judas inmiddels de opperzaal heeft verlaten. Dat was ook heel mooi; ik kan het niet nalaten om er eventjes op te wijzen. Het was dus op een hoger niveau, in een bovenzaal. Daar sprak Hij met de Zijnen en daar bediende Hij hen ook. Hij legde Zijn kleed af en heeft hun voeten gewassen. Dat is allemaal zo typologisch. Het spreekt eigenlijk van de tijd dat Hij op een hogere verdieping zou zijn en de Zijnen rondom Zichzelf zou verzamelen. Wat Hij dan ook met hen zou doen: Hij zou hun voeten wassen en hen reinigen. Dan zegt Hij ook: "Jullie zijn rein door het woord dat Ik spreek." Dat soort woorden zijn zo geladen en hebben een diepe dubbele bodem.

Judas heeft zojuist het toneel verlaten. Jezus had hem eigenlijk ook min of meer weggestuurd met de woorden: "Ga doen wat je moet doen." En dan staat er nog zoiets veelzeggends bij, over timing gesproken. Laat ik het even lezen in Johannes 13 vers 30: "Hij nam dan het stuk brood (dat wil zeggen Judas) en hij vertrok terstond. En het was nacht." Neem me niet kwalijk, maar dat is zo’n korte mededeling van slechts een paar woorden. "Het was nacht." Nou, dat kun je wel zeggen. Het was pikdonker in het hart van Judas. Het was nacht, heel donker.

Maar daar in de bovenzaal lees je dat Hij de Zijnen op een hele bijzondere manier aanspreekt: als kindertjes. Niet alleen kinderen, maar kindertjes. Dat moet u even vasthouden, want we zullen straks ook zien dat Hij gaat zeggen: "Ik ga weg, maar Ik laat jullie niet als wezen achter." Als kindertjes die zonder ouderlijke zorg zijn. Het heeft dus een duidelijke reden dat Hij hen zo aanspreekt.

Hij zegt: "Kindertjes, nog een korte tijd ben Ik bij u en jullie zullen Mij zoeken." Deze woorden herinneren ons aan Johannes 7 en Johannes 8, waar de Heer dat tot het volk zegt. Trouwens, als Hij hier spreekt over "een korte tijd", dan is dat inmiddels helemaal bewaarheid geworden, want het is nu nog maar een paar uur voordat Hij daadwerkelijk gekruisigd zou worden. "Nog een korte tijd ben Ik bij u en jullie zullen Mij zoeken; en zoals Ik de Joden gezegd heb: waar Ik heen ga, kunnen jullie niet komen, zo spreek Ik thans ook tot u."

In feite is het voor de discipelen op dat moment niet anders. Er zit echter een "maar" aan, maar daar kom ik straks nog op. Zij konden niet bij Hem komen. Let op: ze konden niet bij Hem komen, maar omgekeerd wel; Hij zou tot hen komen. Dat is heel karakteristiek voor de situatie sinds de Heer Jezus is opgestaan. De steen was weggewenteld en Hij was fysiek niet meer bereikbaar. Waar was Hij? Hij was lichamelijk opgestaan en ja, waar Hij was kon je zoeken, maar Hij liet Zich niet zomaar vinden. Hij was uit het zicht verdwenen, maar je leest dat Hij gedurende veertig dagen wel vele malen aan hen is verschenen, aan vele getuigen. Maar het was dus geen kwestie van hún zoeken en ook zij konden niet bij Hem komen.

▶ 38:46 Johannes 14: de Wereld Ziet Mij Niet Meer, maar Jullie Zullen Leven ↑ hoofdstukken

We gaan nu naar Johannes 14 en feitelijk is dat hetzelfde gesprek op dezelfde avond; het gesprek wordt gewoon voortgezet. In Johannes 14 leest u dit, en ja, dit sluit daar direct op aan. Hier vind je een mooie verklaring: "Ik zal u niet als wezen achterlaten." Als kindertjes zonder ouderlijke zorg. Nee, u moet zich voorstellen dat dit nog steeds de situatie was voor die discipelen. Ze waren onderwezen, maar de belangrijkste dingen moesten nog gebeuren. Ze zouden nog veel onderwijs krijgen en de Heer zou tot hen komen. Let op, dat is precies wat Hij zegt: niet "jullie zullen Mij zoeken en Mij vinden", nee, "Ik kom tot jullie". Ook hier weer in het meervoud: "Ik kom tot jullie". Dit is precies wat vervuld is op de dag dat Hij opstond, na drie dagen en drie nachten. Door het volk is Hij niet meer gezien, nooit, maar door de Zijnen wel. Hij kwam terug in Zijn opstanding. "Ik kom tot u over een korte tijd weer." Ik ga ervan uit – en ik ga dat nu verder niet uitleggen – dat dit de woensdagavond was. Donderdagmiddag zou Hij sterven. "Nog een korte tijd", dat is dus over een paar uur.

"De wereld ziet Mij niet meer." Dit is precies de titel die ik aan deze studie gaf: de wereld zal Mij niet meer zien. Dat is het. Het kruis en het bezette graf, dat was het laatste wat de wereld van Jezus, van de Ben-Adam, heeft gezien. Daarna hebben ze niets meer van Hem vernomen. Die weggerolde steen en dat lege graf zijn een enorm teken, het geweldige teken dat ze gekregen hebben, maar Hem hebben ze niet meer gezien. De wereld ziet Mij niet meer, maar, zegt Hij: "Jullie zullen Mij zien. Want Ik leef." Dat is tevens de verklaring waarom ze Hem zullen zien. Dit is dus ook direct gericht aan degenen die daar in die zaal waren. Je kunt er natuurlijk allerlei lessen voor jezelf uit trekken, maar dit gaat over ooggetuigen. De Heer Jezus zegt hier in die opperzaal: "Korte tijd, de wereld zal Mij niet meer zien. Maar jullie zullen Mij zien." Hoezo? Nou, want Ik leef. Ik ga weliswaar dood, Ik zal begraven worden en drie dagen in het graf liggen, maar Ik zal worden opgewekt. Dat zit er allemaal in besloten. Ik zal worden opgewekt, Ik leef. En zodoende zullen jullie Mij ook zien als de Levende. "En jullie zullen Mij zien, want Ik leef en gij zult leven."

Mooi, want als je even doorbladert in ditzelfde evangelie, dan lees je in Johannes 20 over de dag van Zijn opstanding. Dat was in de avond, dat de Heer Jezus aan hen verschijnt. Je leest ook dat de kamer waar zij zich bevonden helemaal was afgesloten; de deuren en de ramen waren dicht. En dan lees je dat de Heer op een wonderlijke wijze verscheen. Hij kwam niet binnen door de deur, nee, Hij verscheen in een totaal nieuwe hoedanigheid. Hij was fysiek aanwezig, maar met mogelijkheden die in dit sterfelijke lichaam uiteraard volstrekt onmogelijk zijn. Maar de Heer leefde en ze hebben Hem gezien. Zij hebben Hem gezien. En de Heer zegt erbij: "En jullie zullen leven." Bij diezelfde gelegenheid dat de Heer verschijnt als ze bij elkaar zijn – de Emmaüsgangers waren er vervolgens ook nog bij gekomen, als je de puzzelstukjes bij elkaar legt – dan lees je dat de Heer op hen blies. Heel eigenaardig. U kunt zich voorstellen hoe ze daar in die zaal of die kamer bij elkaar zijn en de Heer blaast op hen. Hij legt ook uit wat Hij daarmee uitbeeldt, want Hij zegt: "Ontvang heilige geest." Dit is geest. Adem en leven zijn in de Bijbel allemaal synonieme begrippen. "Ik leef en jullie zullen leven." Dat wil zeggen: opstandingsleven van Mij ontvangen, Mijn geest krijgen. U weet het: als een mens de geest geeft, gaat hij dood. Maar als hij de geest krijgt – en dan echt geest, echt leven, opstandingsleven voorbij het graf aan de andere kant van de dood waar de dood inmiddels achter ligt – dat leven zouden zij ontvangen. Hij blies op hen, eigenlijk ook als een voorzegging dat ze zelf zouden opstaan. De Heer Jezus is de Eersteling en jullie zullen leven.

Dit is een levendmakend woord. Dit is het goede bericht: de dood is overwonnen. En de garantie is dat ook de dood eronder gedaan wordt. Jullie zullen leven! Als je trouwens doorleest als daar vermeld wordt "ontvang geest", dan staat er dat je als gelovende het leven of de geest – dat is hetzelfde – hebt in Zijn naam. Als je weet dat Jezus Christus is opgestaan uit de doden en de betekenis ervan kent – de dood is overwonnen, Hij is de Eersteling en de garantie – dan lééf je. Dan heb je leven. Dan heb je ook reden om met een opgeheven hoofd in een sterfelijke wereld te staan, want dan is er hoop, echt toekomst. Dit is waar het allemaal om gaat. "Ik leef," zei Hij, "en jullie zullen leven." Ook dat is heel dubbelzinnig: nu al hebben gelovenden het leven in Zijn naam en we hebben ook het vooruitzicht dat we zelf ook lichamelijk zullen worden opgewekt zoals Hij.

Nu ga ik u nog even meenemen naar Handelingen 10. We hebben nu een aantal passages gelezen in het Johannesevangelie waarin de Heer aankondigde dat Hij zou vertrekken en niet meer gevonden zou worden. De wereld zou Hem niet zien, maar de Zijnen wel. Dat scherpe onderscheid wordt in Johannes gemaakt, en later lees je dat opnieuw. Het wordt prachtig bevestigd in het boek Handelingen. We gaan naar Handelingen 10. Ik moet u erbij vertellen dat Handelingen 10 het hoofdstuk is waarin Petrus naar de kustplaats Joppe is gegaan. Dat is bij Caesarea, even boven het huidige Tel Aviv. Daar bevindt Petrus zich in het huis van Cornelius, de Romeinse hoofdman, en daar steekt Petrus van wal.

▶ 46:46 Handelingen 10: de Opgestane Christus Verschijnt Uitsluitend aan Tevoren Geselecteerde Getuigen ↑ hoofdstukken

Petrus vertelt het evangelie; hij vertelt over Jezus Christus en hoe hij daar, samen met vele anderen, getuige van is geweest. Ik haak nu aan bij Handelingen 10 vers 40, maar het is goed om het vers dat daaraan voorafgaat er ook even bij te betrekken. In vers 34 lees je dat Petrus zijn mond opende en vanaf vers 37 zegt hij: "Jullie weten van de dingen die geschied zijn door het hele Joodse land, te beginnen in Galilea, na de doop die Johannes verkondigde: van Jezus van Nazareth, hoe God Hem met heilige geest en met kracht heeft gezalfd. Hij is rondgegaan, weldoende en genezende allen die door de duivel overweldigd waren, want God was met Hem."

Dan zegt vers 39: "En wij zijn getuigen van alles wat Hij gedaan heeft, zowel in het land van de Joden als in Jeruzalem." En zij – de Joodse natie, en eventueel ook inclusief de wereld en de Romeinse machten – zij hebben Hem gedood door Hem aan een hout te hangen. Dat is wat het volk deed middels de Romeinse macht. Maar dan komt vers 40: "Hem heeft God ten derden dage opgewekt." Zij hebben Hem gedood, maar God heeft Hem ten derden dage opgewekt. Dit is in een notendop waar het allemaal om gaat. De wereld doodde Hem, maar wat God doet, is Hem – zoals voorzegd in de Schriften en door Jezus zelf – ten derden dage opwekken.

En let op wat er dan staat, want daarom wijs ik erop: "En Hij – God – heeft gegeven dat Hij verscheen." Dat wil zeggen dat Jezus Christus verscheen, maar niet aan het hele volk. Dit is precies wat Jezus zelf had voorzegd: "De wereld ziet Mij niet meer." Dat gold voor de wereld in het algemeen en voor het volk in het bijzonder. Daarom verscheen Hij niet aan het hele volk. Sterker nog, aan het volk werd slechts één teken overgelaten: het teken van de profeet Jona. Het lege graf na drie dagen. Hij is verschenen, jawel, maar niet aan het hele volk. Ik moet er trouwens bij zeggen – en ik kom er straks nog even op terug – dat Hij uiteindelijk wel aan het volk zal verschijnen, maar dat was toen nog niet aan de orde.

Er staat dus: "Hij heeft gegeven dat Hij verscheen, niet aan het hele volk, maar aan de getuigen die door God tevoren gekozen waren." Let even op dat woord 'getuigen', dat we heel vaak tegenkomen in het boek Handelingen. Een getuige is een juridisch begrip; in de rechtbank worden getuigen opgevoerd. Het zijn mensen die getuigen van iets wat ze zelf hebben gezien en gehoord, en daar vervolgens getuigenis van afleggen. Dat waren de twaalf, maar ook vele anderen. Je leest over vijfhonderd broeders – en zusters, want er waren ook vele vrouwen bij. Zij waren allemaal ooggetuigen van de opstanding. Ze konden daarvan spreken; ze hebben het zelf gezien en zelfs met hun handen getast.

Hij verscheen dus heel selectief aan getuigen die door God tevoren geselecteerd en uitgekozen waren. Niet aan het hele volk, niet aan de wereld, want de wereld zou Hem niet meer zien. God had tevoren een selectie gemaakt van degenen die Hem werkelijk zouden waarnemen en die Hem na Zijn opstanding hebben gezien. Dat waren er evengoed heel wat, want we weten dat het een gezelschap is geweest van ruim vijfhonderd mensen. Dat is waarschijnlijk in Galilea geweest. U weet dat de discipelen na Zijn opstanding in een wijde kring bijeenkwamen. Dat was een veel grotere groep dan alleen de twaalf die dag en nacht bij Hem waren gebleven. De kring was in werkelijkheid veel groter. Hij had gezegd: "Ga naar Galilea," en daar zijn ze inderdaad heengegaan, helemaal naar het noorden, naar het Meer van Galilea. Daar is Hij bij een bepaalde gelegenheid verschenen aan meer dan vijfhonderd broeders tegelijk. Paulus voert dat ook op en zegt: "Ga het ze maar navragen."

Ziet u trouwens hoe uniek het evangelie is? Het is geen filosofie, geen levensleer over wat je moet doen of een verklaring van het leven. Nee, het is het getuigenis van iemand die opgestaan is uit de dood en door velen is gezien, en die daarvan hebben gesproken. Sterker nog, ze hebben dat getuigenis zelfs met de dood bekocht. Ik zei al dat 'getuige' een juridisch begrip is. Hoe weet je of een getuige betrouwbaar is? Voor een rechter is dat het allerbelangrijkste om te checken. In hoeverre is iemands getuigenis betrouwbaar? Als iemand zegt iets gezien te hebben en bereid is om voor dat getuigenis te sterven, dan zegt dat veel. Als iemands getuigenis financieel gewin of andere voordelen zou opleveren, dan zou je kunnen zeggen dat er een motief is om te liegen. Maar dit leverde naar aardse maatstaven totaal geen winst op. Sterker nog, de meeste van die getuigen hebben hun getuigenis met de dood moeten bekopen, en ze waren daar allemaal toe bereid. Als er één bewijs is dat die getuigen de waarheid hebben gesproken – gewoon in juridische zin, zoals een rechter dat beoordeelt – dan is het wel het feit dat zij ervoor gestorven zijn. Een mens sterft niet voor iets waarvan hij weet dat het een leugen is. Dat doet hij niet. En zij stierven ervoor: betrouwbare getuigen die door God tevoren geselecteerd waren.

Zij waren het die met Hem gegeten en gedronken hebben nadat Hij uit de doden was opgestaan. Hij is vele malen verschenen en heeft na Zijn opstanding ook nog veel onderwijs gegeven over het Koninkrijk Gods. Maar ze hebben dus ook letterlijk met Hem gegeten en gedronken. Hij stond op en is verschenen, niet aan het hele volk, maar wel aan velen die door God tevoren geselecteerd waren. En Petrus zegt er nog bij: "Hij heeft ons geboden het volk te prediken en te betuigen." Let op die tegenstelling: Hij verschijnt niet aan het hele volk, maar Hij verschijnt aan de tevoren geselecteerden. En wat zouden zij doen? Zij zouden getuigenis afleggen. Dat woord 'prediken' betekent eigenlijk gewoon proclameren, herouten: getuigenis afleggen van het feit dat Hij het is die door God is aangesteld tot Rechter over levenden en doden. Hij is de Eersteling; Hij is degene die de dood heeft overwonnen. Dat zou aan het volk gepredikt en betuigd worden.

Dan kun je de vraag stellen: waarom is de Heer niet gewoon aan het volk verschenen? Waarom via deze omweg? Eén verklaring die mij heel belangrijk lijkt, is dat het Lichaam van Christus – de gemeente – gevormd zou worden. Je kunt het op verschillende manieren zeggen, maar het was domweg de tijd nog niet. Het verschijnen aan het volk gaat namelijk wel gebeuren, maar het stond toen nog niet in het programma. Dat is precies de reden waarom er later gesproken wordt over dat wat tevoren verborgen was, maar wat God nu inderdaad geopenbaard heeft. Het was simpelweg de tijd nog niet. Daar wil ik u ten slotte...

▶ 56:31 Mattheüs 23: het Huis Woest Gelaten en het Grootse 'totdat' voor Israël ↑ hoofdstukken

Ik wil u nog ergens mee naartoe nemen, naar Matteüs 23. Want dat is een gedeelte waar we een soortgelijke waarheid vinden, namelijk dat de Heer Zich verbergt voor Zijn volk, maar dat dit een 'totdat' heeft.

Matteüs 23 is overigens een snoeihard hoofdstuk. De Heer richt Zich daar tot de scharen, maar onder hen bevonden zich vele leidslieden, Farizeeën en Schriftgeleerden. Hij spreekt daar keer op keer striemende woorden: "Wee u, Schriftgeleerden en Farizeeën." Moet u nagaan, dat waren de godsdienstige leiders van die dagen. Hij noemt hen witgepleisterde graven en zegt dat zij de traditie, de overlevering van mensen, hoger achten dan wat er staat geschreven. Dat is precies wat er over religie in het algemeen gezegd kan worden: men laat eigen woorden en eigen tradities prevaleren boven dat wat er staat geschreven. Dat was precies het grote conflict tussen Jezus en de leidslieden. Ze waren Schriftgeleerden, maar ze geloofden de Schrift niet. Dat was het verwijt in Matteüs 23.

U moet zich voorstellen dat dit slechts twee dagen voordat Jezus zou sterven plaatsvond. Dit was Zijn laatste publieke optreden. Na Matteüs 23 zou Hij nog wel spreken in Matteüs 24, maar dat was tot de Zijnen, in de kring van de intimi. Tot de scharen en de Schriftgeleerden zou Hij Zich niet meer richten. En dan zegt Hij ten slotte in vers 38 – de laatste woorden die de Heer Jezus aan het volk onderwees: "Zie, uw huis wordt aan u overgelaten." Als u een Statenvertaling hebt, staat er: "wordt aan u woest overgelaten." Dat woord wordt hier inderdaad gebruikt. Hij sprak daar in Jeruzalem, in het hol van de leeuw, in het hart van het land om zo te zeggen. Hij zegt: "Uw huis wordt woest aan u overgelaten." Deze generatie zal nog meemaken dat uw huis – die machtige tempel waar zo’n 46 jaar aan was gebouwd om hem te verfraaien – verwoest zal worden. In diezelfde generatie is dat ook daadwerkelijk gebeurd. "Zie, uw huis wordt aan u overgelaten", woest en eenzaam. Het woord dat hier wordt gebruikt, is hetzelfde woord dat voor de woestijn of de wildernis wordt gebruikt. Niet alleen de tempel, trouwens de hele stad Jeruzalem zou compleet worden verwoest en verbrand.

Dit is wat de Heer zegt, en let nu op vers 39, want Hij verklaart dat nader: "Ik zeg u" – ook hier weer "jullie", meervoud, de Schriftgeleerden en Farizeeën – "jullie zullen Mij van nu aan niet meer zien." Dat is precies wat de Heer ook eerder zei: "De wereld ziet Mij niet meer." Dit was nogmaals Zijn laatste publieke optreden, een polemiek, een heel scherpe confrontatie. "Jullie zullen Mij van nu aan niet meer zien." Dit was Zijn laatste optreden en twee dagen later zou Hij sterven. Hij zou vervolgens in het graf terechtkomen en drie dagen later was dat graf leeg. Ze hebben Hem niet meer gezien.

Maar let nu op, want dit is zo geweldig hoopvol: er staat namelijk een 'totdat'. Jullie zullen Mij niet meer zien, de wereld ziet Mij niet meer... totdat gij zegt: "Gezegend Hij, die komt in de naam des Heren!" Daarom heb ik dit voor het laatst bewaard: het heeft een 'totdat'. Jullie zullen Mij uiteindelijk wel weer zien. De zin die de Heer hier uitspreekt, is een aanhaling uit Psalm 118. Een paar dagen van tevoren had het volk dat ook nog geroepen toen Jezus vanaf de Olijfberg op een ezel naar de stad ging. Toen hadden ze ook "Hosanna!" geroepen, wat betekent: "Red toch, Heer! Gezegend Hij, die komt in de naam des Heren!" De Schriftgeleerden en Farizeeën hadden daar toen zo verwijtend over gedaan, maar ook zij zullen ooit diezelfde erkenning gaan uitspreken. Israël als volk en hun leidslieden zullen Hem ooit gaan erkennen. Wanneer? Op dat moment zullen ze Hem zien. Het heeft een 'totdat'. Hij zal weer gezien worden.

Wanneer zal dat zijn? Namelijk wanneer jullie de Komende – de Messias – erkennen. Als je in Psalm 118 leest over die Messias, dan staat er dat Hij de Steen is die de bouwlieden afkeurden. Jullie, Schriftgeleerden en Farizeeën, jullie hebben de Steen afgekeurd. Maar die Steen is juist de Hoeksteen geworden van een nieuw bouwwerk: de gemeente, het lichaam van Christus dat nu gevormd wordt. Maar er komt een moment dat Israël zal zeggen: "Gezegend Hij die komt." Dan zal Hij weer acte de présence geven. Dan zal Hij Zijn afwezigheid beëindigen en zal Hij weer gezien worden als de Opgestane.

Ik moet daarbij denken aan Thomas. Hij hoorde bij de discipelen, maar hij kon maar niet geloven dat Jezus inderdaad was opgestaan. Jezus is toen aan hem verschenen. Welnu, zo zal de Heer straks verschijnen aan het volk. Zichtbaar, en dat zal hen op de knieën brengen: "Mijn Heer en mijn God!" Hier wordt dus gezegd dat de Heer weer gezien zal worden door Israël en bovendien dat Israël hersteld zal worden. Israël zal tot de erkenning komen van haar Messias.

In andere teksten lees je onder welke omstandigheden dat zal zijn. Israël zal door grote benauwdheid gaan. Ik heb elders over Hosea 5 gesproken, waar je leest dat de Heer ook weg zal gaan. En dan staat er precies hetzelfde: "totdat..." Totdat het hun bang te moede is in grote benauwdheid. Dan zullen ze Mij roepen en zeggen: "Gezegend Hij, die komt in de naam des Heren!" Dan zullen ze ook de naam van Jahweh gaan aanroepen. Nu zal een Jood de naam van God niet in de mond nemen, die is hen te heilig, maar er komt een moment dat ze daar in het Midden-Oosten zo in de verdrukking komen, dat ze de Naam zullen aanroepen en zullen zeggen: "Gezegend Hij, die komt in de naam des Heren!" Dan zal Hij komen en dan zal Hij verschijnen. Dat moment komt.

Er wordt zelfs nog een datering gegeven voor de omstandigheden waaronder Hij zal komen en gezien zal worden. Er wordt gezegd: "Ik ga heen, maar Ik kom weer terug", en er staat bij: "na twee dagen." Dat is weer een prachtig onderwerp waarover ik in de verleiding zou komen om langer te spreken. "Na twee dagen", dat wil zeggen: na twee millennia, want zo rekent de Heer. Dan kom Ik weer terug. Wij leven nu aan het einde van die twee millennia. Met andere woorden: de tijd is nabij. Die derde dag gaat aanbreken, het derde millennium, de Dag des Heren.

"Jullie zullen Mij van nu aan niet meer zien," heeft Hij toen gezegd. Totdat. Het duurt nu wel erg lang, hè? Er zijn al bijna tweeduizend jaar voorbij waarin Hij nog steeds niet gezien wordt. Je stelt je misschien de vraag: komt er nog wat van? Ja, de Heer had het gezegd. De Heer had niet alleen gezegd onder welke omstandigheden dat zou zijn – in de uiterste nood en de uiterste benauwdheid – maar ook wanneer het zou zijn. Dat staat niet hier in Matteüs, hier staat alleen dat het een 'totdat' heeft. Dan zullen ze Hem erkennen en dan zullen ze Hem zien, daadwerkelijk. De wereld ziet Mij nu niet meer, nee, maar: totdat. En die dag gaat aanbreken.