▶ 00:00 Introductie: de Tweede Petrusbrief aan de Besnijdenis ↑ hoofdstukken

Een hele goedemiddag, vrienden. Ik ben blij dat ik hier vanmiddag weer eens in uw midden mag zijn en dit keer neem ik u mee naar de Petrusbrief. We gaan het hebben over 'onze geliefde broeder Paulus', zoals u hier op het scherm geprojecteerd ziet, maar dat is slechts ten dele waar. Het is namelijk een uitdrukking die we vinden in de Petrusbrief, de tweede Petrusbrief, in het derde hoofdstuk. Maar het lijkt mij nuttig, voordat ik daar wat meer over ga vertellen, dat ik u eerst eens introduceer in wat die tweede Petrusbrief ons allemaal te melden heeft.

Laat ik dan als eerste erop wijzen dat deze brief geschreven is aan Joden en gericht is aan de besnijdenis of aan Israël, wat algemener gesteld. Dat blijkt simpelweg al daaruit. Ik zal de 'bonnetjes' bij deze samenvatting van waar de tweede Petrusbrief zoal over gaat er ook meteen maar bij leveren. De onderbouwing geeft zo’n studie pas echt body. Ik bedoel, u bent niet geïnteresseerd in mijn visie, mijn mening of opinies over een en ander; daar ga ik tenminste vanuit. U wilt weten: waar staat dat dan?

Wel, we weten van Petrus in het algemeen — en dat staat al in de Galatenbrief, ik refereer nu aan Galaten 2 vers 8 — dat het de apostel Paulus is die daar zegt over de Heer: 'Hij die Petrus kracht gaf om apostel te zijn van de besnijdenis'. De besnijdenis is hier een technische term voor het volk dat besneden is, het volk van de Joden dus. Petrus was een apostel van de besnijdenis. Welnu, diezelfde Heer die aan Petrus die kracht gaf om apostel te zijn van de besnijdenis, gaf die kracht ook aan mij, namelijk Paulus, die Galaten 2 optekende voor de natiën. Dus de één is een apostel van de besnijdenis en de ander, Paulus, is een apostel van de natiën.

Trouwens, als u het vers dat daar direct aan voorafgaat er ook nog even bij zou betrekken, dan ziet u zelfs dat beiden een onderscheiden boodschap brengen. Helaas komt dat in de meeste vertalingen niet echt uit de verf. Hoewel, als u een oude Statenvertaling hebt wel, maar de Herziene Statenvertaling, waarvan je zou zeggen dat die de vorm corrigeert waar het wat fout gegaan is, doet dat juist niet. De Herziene Statenvertaling gaat dezelfde fout in als de NBG-vertaling '51, maar er staat letterlijk dat aan Paulus 'het evangelie van de voorhuid' is toevertrouwd (of we zeggen: het evangelie van de onbesnedenen) en aan Petrus 'het evangelie van de besnijdenis'.

Het is het evangelie van de besnijdenis, niet voor de besnijdenis. Het gaat er niet alleen om dat er een andere doelgroep is, zo van: dezelfde boodschap maar verschillende groepen voor wie het bestemd is. Nee, het is het evangelie van de besnijdenis en het evangelie van de voorhuid. Aan beiden is een onderscheiden boodschap, een onderscheiden evangelie toevertrouwd. Inderdaad is er ook een verschillende doelgroep, maar het gaat dieper. Ook de boodschap is verschillend, onderscheiden. Inderdaad, dezelfde Bron, dezelfde Heer, maar dat verschil is er wezenlijk.

Nou, daar gaat het nu verder even niet om, want het onderwerp is niet Galaten 2, maar het gaat er eventjes om dat u moet weten dat Petrus in het algemeen een apostel is van de besnijdenis. En als u nog een vers later leest in Galaten 2 vers 9, dan ziet u zelfs ook dat dit officieel bekrachtigd wordt met 'de rechterhand der gemeenschap', zoals dat dan officieel heet. Er wordt afgesproken: Paulus zou zich wenden tot de natiën en Jakobus, Petrus en Johannes richten zich tot de besnijdenis. Daar is dus geen enkele twijfel over mogelijk. Jakobus, Petrus en Johannes worden trouwens in die volgorde in Galaten 2 vers 9 genoemd, en dat is ook precies de volgorde waarin we die brieven in het Nieuwe Testament aantreffen: Jakobus, Petrus, Johannes. Dat is dus gericht aan de besnijdenis. Dat weet je dus op voorhand, zelfs al zou er geen eens een adressering boven de brieven staan, dan zou je het toch wel weten op grond van die algemene afspraak die daar is gemaakt, zoals beschreven in de Galatenbrief.

Je leest trouwens in het opschrift op de 'envelop' van de eerste Petrusbrief dat deze gericht is aan 'de vreemdelingen in de verstrooiing'. In het Grieks staat daar het woordje diaspora en dat betekent verstrooiing. Maar u weet net zo goed als ik dat die term de diaspora vooral ook een aanduiding is van de verstrooiing waarin de Joden terechtgekomen zijn. Petrus richt zijn brief aan mensen, aan Joden dus, die zich in de diaspora bevinden. Dat geldt voor de eerste brief, maar dat geldt dus voor die tweede brief ook. Die tweede brief wordt niet direct zo geadresseerd, althans dat vinden we daar niet, maar het loutere feit dat het de tweede brief is — wat Petrus zelf zegt — geeft aan dat deze dezelfde adressering heeft. Waarmee ik dus deze stelling, dat het geschreven is aan de Joden, denk ik wel voldoende heb onderbouwd. Dat is één ding dat u moet weten.

▶ 05:52 Petrus' Geestelijk Testament en de Voltooiing van de Schriften ↑ hoofdstukken

Het tweede wat van belang is, is dat deze brief is geschreven vlak voordat Petrus werd terechtgesteld, of in ieder geval stierf. Hij is terechtgesteld; dat weten we niet uit deze brief, maar dat had de Heer al veel eerder, vlak na Zijn opstanding, tegen Petrus gezegd: wat voor hoedanige dood hij zou sterven. Welnu, deze brief is opgetekend vlak voordat dat gebeurde. Petrus zegt dat ook heel expliciet in hoofdstuk 1 vers 14: "Ik weet dat het afleggen van mijn tent spoedig komt." Hij heeft het dan over zijn lichaam. Dit is een tent, een tijdelijke verblijfplaats. Ik weet dat het afleggen van mijn tent spoedig komt; dat zou dus niet lang meer duren. Dit is zijn tweede brief en feitelijk is het daarmee ook zijn geestelijke testament. Het heeft alle kenmerken van een testament: laatste woorden. Zo van: straks ben ik er niet meer, maar ik wil je dit graag nog aan het einde van mijn leven, nu ik het nog kan, op het hart binden.

Als Petrus er dan niet meer is — en dat geldt eigenlijk in het algemeen voor de apostelen die heengegaan zijn, die eerste generatie die ontsliep — wat doen ze dan? U weet het, Petrus heeft de reputatie de eerste paus geweest te zijn. Je zou dus kunnen zeggen: wat doet Petrus, wat is vooral van belang? Zou hij zich bezighouden met het aanstellen van iemand? Ik bedoel dit: dat hij iemand zou aanstellen die zijn ambt, zijn apostelschap, zou overnemen. Het verhaal gaat — en honderden miljoenen mensen geloven dat, en daar is in wezen het hele idee van de rooms-katholieke kerk op gebaseerd — dat de bisschop van Rome, Petrus, zijn ambt zou hebben overgedragen aan een volgende generatie. Daar is dan een hele ketting uit ontstaan voor alle generaties van pausen. Maar dat is niet zo. Petrus houdt zich helemaal niet bezig met wat er zou plaatsvinden na zijn heengaan in de zin van een officiële opvolging. Hij stelt niet iemand aan die zijn functie zou gaan waarnemen of die zijn bediening officieel zou voortzetten. Nee, wat overblijft, dat zijn de Schriften die zijn opgetekend.

Dat is heel opmerkelijk. Je vindt dat ook in de Judasbrief, in de brieven van Paulus — in Paulus' geestelijk testament, de tweede Timotheüsbrief, ook heel uitdrukkelijk — en Petrus doet niet anders. Hij zegt in 2 Petrus 1:14 dat hij weet dat het afleggen van zijn tent spoedig komt, en vervolgt in vers 15: "Ik zal mij dan ook beijveren dat jullie ook na mijn heengaan telkens weer aan deze dingen kunt denken." De zaken die hij onder hun aandacht brengt, zouden levend blijven. Petrus zegt: ja, hoe doe je dat? Hoe kun je nog spreken tot degenen die na jou zullen komen? Jij vertrekt, jij gaat heen, jij sterft, en hoe kun je daar nog een boodschap aan volgende generaties richten? Nou, door het op te schrijven. Wie schrijft die blijft, nietwaar? Petrus heeft dat ook gedaan. Hij heeft brieven geschreven, maar hij is ook actief geweest in de verzameling van de nieuwtestamentische geschriften. De apostelen hebben zelf het Nieuwe Testament ook samengesteld. Petrus is daar actief in geweest. Hij zegt: "Ik zal mij beijveren." Dat wil zeggen dat hij nu bezig is zijn laatste brief te schrijven, maar dat hij ook nog zal ondernemen dat degenen tot wie hij zich richt ook na zijn heengaan telkens weer aan deze dingen kunnen denken. Dan heb je het inderdaad over de Schriften. Het gaat er natuurlijk niet alleen om geschriften na te laten, maar ook dat je ze bij elkaar brengt in een kanon, zoals dat zo mooi heet; een collectie van geschriften waar je je toe zou beperken en waar je je op zou richten. Dat heeft Petrus gedaan. Het is een prachtig onderwerp op zich, maar ook dat laten we even voor wat het is.

Petrus legt daar dus met grote nadruk de focus op: dat wat overblijft, zijn de Schriften. In 2 Petrus 1 vers 19 zegt hij daar nog over: "En wij hebben het profetische woord daarom des te vaster." Hij heeft het daarvoor over ooggetuigen. Hij zegt: "Ik ben samen met Johannes en Jakobus een ooggetuige geweest van de Heer op de berg," bij de verheerlijking op de berg die plaatsvond na zes dagen. "Wij zijn ooggetuigen geweest en die wij hebben ook het profetisch woord daarom des te vaster." Dat wil zeggen: wij hebben het profetische woord bevestigd. We hebben het gezien en bovendien tekenen we het nu op. We hebben het geboekstaafd en daarmee heb je het ook echt vastgelegd. "Wij, ooggetuigen en apostelen, hebben het profetisch woord daarom des te vaster en jullie lezers doen er wel aan daarop acht te geven als op een lamp die schijnt in een duistere plaats." Ziet u? Hier wordt gesproken over "wij" en over "jullie". Wij, dat zijn de apostelen die ooggetuigen zijn geweest en de dingen hebben vastgelegd, bevestigd, opgetekend en bovendien samengesteld. God heeft ons die roeping gegeven om dat Woord inderdaad te voltooien. Paulus zegt dat zelf ook, dat aan hem de bediening is gegeven om het Woord Gods te voleindigen; eigenlijk staat er te completeren, gewoon tot een einde te brengen, vol te maken.

Wat Petrus ook doet in zijn brief, en dat is vooral het tweede hoofdstuk, is spreken over een drama dat zeer aanstaande is. Deze brief is geschreven aan het einde van zijn leven, en kort daarop is inderdaad ook Jeruzalem gevallen. Als u dat in hoofdstuk 2 leest, dan zie je dat daar hele sterke taal wordt gebruikt over dingen die zouden gaan gebeuren. Er wordt ook nog over de verwoesting van Sodom en Gomorra gesproken; welnu, in die orde ligt ook de verwoesting van Jeruzalem die zeer aanstaande zou zijn. Petrus begint hoofdstuk 2 met: "Toch zijn er ook valse profeten onder het volk geweest." Ziet u? Het volk; gewoon het volk waartoe hij zich richt. Hij zegt dat er altijd valse profeten zijn geweest: "Zoals ook onder jullie weer valse leraars zullen komen, die zelfs de Heerser die hen gekocht heeft, verloochenen en een schielijk verderf over zichzelf brengend." Je moet je realiseren dat er binnen het jodendom een enorme grote groep was die inmiddels messiaans was geworden en tot geloof was gekomen in Jezus de Messias. Je leest in Handelingen dat er zelfs tienduizenden, myriaden, waren; allemaal gelovigen in Jezus de Messias. Maar tegelijkertijd staat er dan ook nog bij: ze waren ijveraars der wet, voor de besnijdenis en alle Joodse gebruiken. Er heeft een enorme afval plaatsgevonden binnen dat messiaanse jodendom — ik noem het even zo, maar ik bedoel daarmee dus mensen die geloofden in Jezus als de Heerser die hen gekocht had, maar die vervolgens zijn afgevallen. Wat de reden daarvoor is, daar gaat de hele Hebreeënbrief eigenlijk ook over. Er zou een schielijk verderf komen; dat is wat er onder andere in die jaren heeft plaatsgevonden.

▶ 15:51 Spotters in de Laatste Dagen en het Uitblijven van de Parousia ↑ hoofdstukken

Ik heb nu het een en ander verteld over het eerste en tweede hoofdstuk, en dan komen we uiteraard bij het derde en tevens laatste hoofdstuk van de Tweede Petrusbrief. Dat gaat met name over het uitblijven van de wederkomst, de parousia. Dat is de term die in dit verband gebruikt wordt. Parousia betekent strikt genomen niet zozeer 'wederkomst'. Natuurlijk, de Heer komt terug, maar het betekent eigenlijk 'aanwezigheid' of 'presentie'. Je herkent beide woorden eigenlijk nog wel in elkaar: de Heer is nu absent en straks zal Hij weer present zijn. Die komst, die parousia die wij de wederkomst noemen, zou veel langer op zich laten wachten dan aanvankelijk gedacht. Daarover gaat het derde hoofdstuk.

Ik neem u mee naar dat hoofdstuk en dan gaan we regel voor regel lezen wat daar staat. De aanloop is nogal lang, maar we komen vanzelf bij onze geliefde broeder Paulus, zodat ik echt recht hoop te gaan doen aan de titel van deze Bijbelstudie. Petrus begint in vers 3 van hoofdstuk 3 te zeggen: "Dit vooral". Dit eerst is heel primair, in de letterlijke zin van het woord. De lezers moeten iets weten en wel in de eerste plaats dit: dat er in de laatste dagen spotters zullen komen.

Het woordje 'in' staat er eigenlijk niet; er staat letterlijk 'op'. Ik heb zoals gebruikelijk de interlineair erbij gedaan, zodat u woord voor woord ziet wat daar eigenlijk staat. Nu zegt u: "Op laatste van dagen, wat is dat?" Zo zeggen we dat in het Nederlands inderdaad niet. Normaal gesproken, als iets in een bepaald tijdvak gebeurt, wordt daarvoor het voorzetsel 'in' gebruikt. Maar hier wordt gesproken over 'op laatste van de dagen'. Dat wordt ook wel weergegeven met 'tegen het laatste der dagen', of idiomatisch: met het oog op de laatste dagen. Je blijft met dat woordje 'op' zitten. Hij bedoelt dus dat er met het oog op de laatste dagen — dat wil zeggen de dagen die vlak voorafgaan aan en de dagen rondom die parousia waar hij het over zal hebben — spotters met spotternij zullen komen.

Wat doen spotters? Die spotten, die hebben spotlust en die zullen de draak steken met... en die zullen komen, zegt Petrus. Dat moeten de lezers weten. Ze moeten niet alleen weten dat die spotters komen, maar ze moeten ook weten waarom die lui niet deugen, of beter gezegd: waarom wat zij zeggen spotternij is. Wat is het grote misverstand dat daarachter ligt? Dat gaat hij bespreken. Zijn lezers moeten daarvan op de hoogte zijn. Er zullen spotters komen die de draak steken en naar hun eigen begeerten wandelen. Dat wil zeggen: ze doen gewoon waar ze zelf zin in hebben. Ze leven naar hun eigen inzichten en verlangens.

Uiteraard staat dit tegenover het kompas van de Schrift. Als je de Heer kent, dan leef je bij Zijn woord en niet naar je eigen begeerte of je eigen opinies. Vertrouw op de Heer met je ganse hart en steun niet op je eigen inzicht of je eigen verlangens. Dat is niet wat jou werkelijk op het rechte spoor houdt; dat doet alleen het luisteren naar Zijn woord. Dat is het enige kompas dat er bestaat.

Er zullen dus spotters komen die naar hun eigen begeerte zullen wandelen en zij zullen zeggen: "Waar blijft de belofte van Zijn komst?" En hier heb u dat woordje parousia. In de interlineair ziet u dat woord weergegeven met 'aanwezigheid'. Parousia betekent letterlijk aanwezigheid, presentie. Bij dat woord moet u niet alleen denken aan het moment van aankomen, een aankomst, maar ook aan het verblijf daarna; dat hoort allemaal bij de parousia. Zo spreken we immers ook over de eerste komst van Christus. Dan denk je niet alleen aan Bethlehem, maar aan het hele verblijf van de Heer op aarde daarna. Al die jaren dat Hij hier wandelde, dat was Zijn eerste komst. De parousia is dus niet één moment, maar Zijn presentie. Dat begint met Zijn aankomst en duurt zolang Hij present is. Dat is het idee.

Het punt is hier vooral dat zij zullen zeggen: "Waar blijft de belofte van Zijn komst?" Petrus waarschuwt hiermee dat er een tijd komt waarin zij dat zullen zeggen en de mensen gaan uitdagen: "Wat is er? Komt er nog wat van?" Het idee daarachter is dat die parousia veel langer gaat duren dan men aanvankelijk dacht.

▶ 22:26 De Apostolische Verwachting van een Spoedige Wederkomst ↑ hoofdstukken

Als er iets is wat in het Nieuwe Testament en bij de lezing daarvan opvalt, dan is het wel dat men de Parousia verwachtte in hun eigen generatie, in die eeuw. Dat kan ik ook laten zien aan de hand van meerdere passages, maar de duidelijkste vind ik in dit geval wel Johannes 21. Daar neem ik u even mee naartoe. In Johannes 21 – ik refereerde zojuist al eventjes aan dat hoofdstuk – wordt Petrus, dezelfde Petrus die deze brief opgetekend heeft, in het midden van zijn collega-discipelen en apostelen in ere hersteld. De Heer had het allemaal al onderling met Petrus geregeld; je leest immers dat de Heer persoonlijk aan Petrus is verschenen. Maar dat was niet het enige wat opgelost moest worden.

Petrus had zich te midden van zijn vrienden en de andere discipelen op een bepaalde claim laten voorstaan: "Al zullen allen u verlaten, ik geenszins." Met andere woorden: hij dacht beter te zijn dan die anderen. Wel, dan moest hij dus ook rechtgezet worden. Vandaar ook dat de Heer het en plein publiek, dat wil zeggen in de kring van de discipelen, ter sprake brengt. Tot drie keer toe wordt dat bij een kolenvuur allemaal rechtgezet. De Heer stelt daarbij verschillende vragen en Petrus gaat steeds dieper. Ik laat dat even voor wat het is, maar aan het eind, als Petrus bedroefd wordt nadat de Heer steeds een "magerder" vraag stelt – eerst: "Heb je me lief, meer dan dezen?", vervolgens: "Heb je me lief?" en de derde vraag: "Hou jij überhaupt wel van mij?" – gaat de Heer iets tegen hem zeggen.

Hij zegt: "Toen je jong was, was je vrij en ging je waar je wilde, maar er komt een moment dat je gebracht zal worden op plaatsen die jij niet wilt, waar je niet zelf voor gekozen hebt." Er staat in het Johannes-evangelie als toelichting bij dat Hij hiermee sprak over de hoedanigheid van de dood die hij sterven zou. Petrus wist toen dus al: er komt een moment dat ik zal sterven, en wel door de hand van vijanden, van beulen. Ik zal een martelaarsdood sterven. Dat wist Petrus toen al. Dat heeft hem er overigens nooit van weerhouden om het Woord door te geven. Integendeel: als er één is geweest die zijn bediening vervuld heeft, dan is het juist Petrus wel. We lezen zelfs van Petrus dat hij God dankte dat hij verwaardigd was om voor Hem te lijden. Dat wil zeggen dat hij dat beschouwde als een grote eer.

In Johannes 21 vers 21 lezen we dat Petrus Johannes ziet, de discipel die Jezus liefhad. Petrus zegt dan tot Jezus: "Heer, maar wat zal er met deze gebeuren? Nu hebt u over mij gesproken, maar wat gebeurt er nou met Johannes?" Jezus zegt dan tot hem: "Indien ik wil dat hij blijft totdat ik kom, wat gaat het u aan? Volg jij mij." Even in gewoon Nederlands betekent dat: dat gaat je helemaal niets aan. Als Ik wil dat hij blijft totdat Ik kom, wel, dat is jouw zaak niet. Jouw zaak is: volg jij Mij. Waarom haal ik dit aan? Vanwege het gerucht dat op grond van deze woorden vervolgens ging rondzingen in de kring van de christenen en zelfs in de kring van de apostelen. Let op: dit gerucht ging uit onder de broeders – de twaalf, en misschien was de kring nog groter – dat die discipel, Johannes, niet sterven zou.

Dat was echter een gerucht. Bij nader inzien hebben ze dat inzicht later moeten bijstellen en hebben ze ook zo eerlijk moeten zijn om te erkennen dat de Heer dat helemaal niet gezegd had. Want er staat: "Toch had Jezus niet tot hem gezegd dat hij niet zou sterven, maar: 'Indien ik wil dat hij blijft totdat ik kom, wat gaat het u aan?'" Het gaat mij nu even om deze gedachte: het gaat erom dat de apostelen, de twaalf in ieder geval, geleefd hebben met de gedachte dat in hun dagen de Parousia zou plaatsvinden en dat in ieder geval Johannes dat nog in zijn leven zou meemaken. Dat is wat hier staat.

En als u dan zegt: "Hebben de apostelen zich vergist?" Ik heb die vraag geloof ik ook in de aankondiging gezet, expres een beetje uitdagend. Het lijkt haast bijbelkritiek als ik het antwoord bevestigend geef. En toch durf ik het te zeggen: de apostelen hebben zich vergist. Begrijp me goed, er staat niet in de Schrift dat er geen fouten staan in de geschriften van de apostelen, maar zij hebben het idee gehad dat Johannes nog in zijn leven die komst van de Heer zou meemaken; dat hij zou blijven totdat de Heer kwam. Dat hebben ze gedacht. Er zijn heel wat passages in het Nieuwe Testament die erop wijzen dat die verwachting zo levend was.

Dat heeft ook zijn redenen gehad. Vlak voordat de Heer ten hemel vaart, lees je in Handelingen 1 dat zij tot de Heer komen met de vraag: "Heer, zult Gij in deze tijd het Koninkrijk voor Israël herstellen?" De Heer geeft dan weer zo’n ontwijkend antwoord: "Het is niet uw zaak de tijden en gelegenheden te kennen die de Vader aan zijn eigen gezag onderworpen heeft, maar jullie zullen mijn getuigen zijn." Dat is het. Er was trouwens ook alle reden om dat zo te prediken; het kwam hen toen nog niet toe te weten van de tijden en gelegenheden. De vraag was: "Zult Gij in deze tijd dat herstellen?" en het antwoord dat de Heer toen gaf, was dat het hen nu niet toekwam dat te weten.

Inmiddels zijn we aan het einde van Petrus' leven, dus enkele decennia later. Als we ervan uitgaan dat de Heer ten hemel voer in het jaar 30 van onze jaartelling, dan bevinden we ons hier vlak in de jaren '60 van de eerste eeuw. Dan praat je toch over drie à vier decennia later. Nu heeft Petrus inmiddels heel wat meer inzicht gekregen. De Heer doseert dat ook op Zijn tijd. Bepaalde dingen mochten ze eerst nog niet weten, vandaar dat dat gerucht ook zomaar rond kon zingen. Het diende ook een doel. Dit geeft dus aan dat die verwachting in hun dagen was dat de terugkeer van de Heer nog in de eerste eeuw zou plaatsvinden. Dat was hun gedachte.

We gaan nu weer eventjes terug naar de Petrusbrief. Petrus waarschuwt dat het veel langer zal gaan duren en dat er spotters komen die met dat uitblijven de draak zullen steken: "Waar blijft dan die belofte van zijn Parousia?" Dan zullen ze zeggen: "Want sedert de vaderen ontslapen zijn, blijft alles zoals het vanaf het begin van de schepping af geweest is." Met "de vaderen" wordt de generatie van de apostelen bedoeld. Men zal zeggen dat er helemaal niets verandert. Terwijl, als er toch één gebeurtenis is die een enorme omkering in de wereldgeschiedenis zal betekenen, dan is het toch wel de terugkeer van de Heer, Zijn Parousia, de Dag des Heren. Welnu, die blijft maar uit. Petrus waarschuwt zijn Joodse lezers, die net als Petrus zelf altijd in de gedachte hebben geleefd dat dit binnenkort zou gebeuren. Nee, zegt Petrus nu aan het einde van zijn leven, dit moet hij nu nog kwijt.

En dan gaat hij er hele belangwekkende dingen over vertellen. Hij zegt dat die spotters zullen zeggen: alles blijft zoals het vanaf het begin van de schepping af geweest is. Nu sla ik eventjes vers 5 tot en met 7 over omdat dat dan weer een ding apart is, maar ik wil wel graag nog zeggen wat de lijn van het betoog is. Petrus zegt dan dat die mensen één ding ontgaat, namelijk dat het sinds het begin der schepping helemaal niet zo gebleven is. God heeft wel degelijk ingegrepen.

Dan moet ik toch eventjes de Bijbel erbij pakken, in papier bedoel ik. Want hoe was het ook alweer precies? Ja, hij zegt het heel sterk: "Want willens en wetens ontgaat hun..." – dit is niet de eerste keer dat me dit gebeurt – hij zegt zelfs: "Willens en wetens ontgaat hun dat door het woord van God de hemelen er al lang geweest zijn en de aarde die uit en door het water bestaat, waardoor de toenmalige wereld is vergaan en verzwolgen door water." Dat wil zeggen: het ontgaat hen dat het helemaal niet altijd zo is gebleven vanaf het begin der schepping en dat er niks verandert. Want God heeft in het verleden wel degelijk ingegrepen. Daarvoor verwijst Petrus naar de watervloed waardoor de toenmalige wereld ooit is vergaan. Ik aarzel nu om daar wat over te zeggen, maar dat doe ik niet. We gaan verder, want anders komen we er niet.

Dit is wat hij daarover zegt: het is niet waar wat die spotters beweren. Het is niet allemaal hetzelfde gebleven sinds het begin der schepping; integendeel, God heeft ingegrepen. En nu zegt hij nog iets. We komen bij vers 8. Hij zegt: "Doch dit ene..." Let op, dat is heel exclusief: één ding. Dus wat hij nu gaat zeggen, dat is een unieke waarheid. "Dit ene mag u niet ontgaan, geliefden."

Heb je hem weer? Geliefden. Niet alleen Paulus wist dat, Petrus wist dat ook. Dat is niet zozeer een aanduiding dat ze elkaar aardig vonden; nee, ze waren geliefd. Het woordje agape geeft ook goddelijke liefde aan. Onvoorwaardelijk. Het heeft niks te maken met elkaar aardig vinden, want ook onaardige broeders en zusters en schepselen in het algemeen zijn geliefd. God houdt daar namelijk van. Hij heeft dat bewezen en Hij gaat het nog bewijzen ook. Dus: geliefden.

▶ 35:32 Gods Tijdrekening: Duizend Jaar Is als Één Dag ↑ hoofdstukken

Maar goed, dit ene mag u niet ontgaan. En hoezo? Wel, het gaat nog steeds over de kritiek, om niet te zeggen de spot, die zou opkomen. Mensen zouden vragen: "Waar blijft dan die belofte? Komt er nog wat van?" Welnu, zegt Petrus, in de eerste plaats moet je niet vergeten dat de Heer in het verleden wel degelijk heeft ingegrepen en woord gehouden heeft. Hij laat niet met Zich spotten en Hij volvoert ook wat Hij zegt. Trouwens, dat kan ook weleens langer duren. Hij heeft zojuist verwezen naar de tijd van Noach, en dat heeft ook honderdtwintig jaar geduurd.

Nou zegt hij: "Dit ene mag u niet ontgaan, geliefden." En hoezo? Wel, het mag u niet ontgaan in verband met die kritiek en de spot die zij zullen hebben over het uitblijven van die parousia. Als je dat wilt kunnen pareren, dan mag je één ding niet vergeten. Ik denk dat dit een heel dikwijls, zo niet gewoonlijk, volstrekt misverstaan vers is. Want wat zegt men hier meestal over? "Dit ene mag u niet ontgaan, geliefden, dat één dag bij de Heer is als duizend jaar, en duizend jaar als één dag."

De gangbare uitleg — ik ben er zelf ook groot mee geworden en heb het zo vaak gehoord en gelezen — is dat dit gewoon betekent dat er bij de Heer geen tijd is, dat de Heer niet met tijd rekent. De gedachte op zich kan ik vatten, maar dat is niet wat hier staat. Er staat niet dat er voor de Heer geen tijd bestaat. Dat is eigenlijk heel grappig: als Petrus dat had willen vertellen, dan had hij het niet zo geformuleerd. Hij noemt namelijk twee keer een nauwkeurige en herhaalde termijn, namelijk een termijn van duizend jaar. Hij zegt: duizend jaar is één dag. En u weet, daar hoef je niet eens een grote wiskundige voor te zijn: als je dit na het isgelijkteken zet, dan kun je het ook omkeren. Eén dag is dus duizend jaar.

Hij herhaalt het. Hij spreekt twee keer over een dag en hij spreekt twee keer over duizend jaar. Dat is veelzeggend. Juist ook het feit dat hij diezelfde waarheid nog een keer herhaalt, is cruciaal. Hij zegt niet: "Duizend jaar is één dag en één dag is als een miljoen jaar" of iets heel anders. Kijk, dan zou je de conclusie kunnen trekken dat je er geen peil op kunt trekken. Maar dat kun je juist wel, want hij noemt twee keer hetzelfde. Als ik zeg dat 8 gelijk is aan 2 keer 4, dan kan ik dus ook zeggen dat 2 keer 4 gelijk is aan 8. Dat is exact hetzelfde. Dat is wat Petrus hier zegt: één dag bij de Heer is als duizend jaar.

Trouwens, ik moet erbij zeggen dat Petrus hier refereert aan dingen die ook al in het Oude Testament staan. Psalm 90, waar Mozes dat ook optekent, zegt dat duizend jaar voor de Heer is als de dag van gisteren. Het gaat eigenlijk nog veel verder terug, want het is de Heer ook geweest die tegen Adam zei: "In de dag dat je daarvan eet, zul je stervende sterven." Mensen hebben zich daarover verbaasd, want Adam en Eva vielen niet direct dood neer toen ze van de verboden vrucht aten. Sterker nog, Adam heeft nog dik negenhonderd jaar geleefd. Maar de Heer rekent zo: dat was voor Hem één dag.

Deze waarheid van de Heer — dat voor Hem één dag als duizend jaar is — die zie je dus eigenlijk al de eerste keer dat er tegen de mens gesproken wordt in verband met die vrucht: "In de dag dat je daarvan eet, zul je sterven." En inderdaad, in dat millennium zijn zij ook daadwerkelijk gestorven. De mens heeft nooit die termijn overschreden. Zelfs Methuselem werd 969 jaar — dat zijn leeftijden als die der bomen — maar hoewel Methuselem de kampioen was, zijn de duizend jaar nooit overschreden. Dus als Petrus dit naar voren brengt, dan is dat niet zomaar. Hij baseert zich daarmee op passages die al in het Oude Testament staan.

Dit is van belang. Dat betekent dus dat als we ervan uitgaan — ik refereerde er zojuist al even aan — dat de Heer in het jaar 30 stierf, opstond, ten hemel voer en dus het toneel verliet en absent was, en Hij komt "twee dagen later" terug, er voor Hem slechts twee dagen voorbij zijn. In de aardse geschiedenis zijn er inmiddels dan echter al twee millennia voorbij. Ik zeg het expres even zo. Dit mag ons niet ontgaan: zo rekent God. Eén dag is als duizend jaar. Dat is ook omdat daar in de profetie iedere keer over wordt gesproken. Er wordt gesproken over de Dag des Heren; dat grote millennium dat gaat komen waarin God zal rusten in Zijn schepping, de grote Sabbat die zal komen.

Dan vervolgt Petrus met opnieuw een vers dat in mijn beleving — en ik zal dat straks ook laten zien — weer zo dikwijls verdraaid wordt en verkeerd wordt opgevat. Er wordt een betekenis aan gegeven die niet de juiste kan zijn. Kijk, van 2 Petrus 3 vers 8 zegt men: "Voor de Heer bestaat er geen tijd", terwijl er juist twee keer staat dat voor Hem duizend jaar als één dag is. Twee keer! Heel specifiek wordt dat zo gezegd. En dan nog iets.

▶ 43:01 Geen Uitstel, maar Langmoedigheid en Onweerstaanbare Bedoeling ↑ hoofdstukken

Petrus vervolgt: "De Here talmt niet..." Talmen, dat is eigenlijk vertragen. De Heer talmt niet met de belofte; Hij vertraagt niet of stelt niet uit. Al zijn er die aan talmen denken – sommigen die denken in termen van: de Heer heeft de komst kennelijk uitgesteld of Hij is overgestapt op een plan B en nu is het anders gegaan. Nee, zegt Petrus, daar moet je niet aan denken. De Heer heeft helemaal niets uitgesteld. Oké, het duurt langer dan wij dachten, maar dat is ons misverstand omdat wij bepaalde dingen niet wisten. Namelijk dit ene: als de Heer zegt dat Hij spoedig komt en het is tweeduizend jaar later, dan is dat voor Hem nog maar twee dagen. Dat mag ons niet ontgaan. Dat is één ding en dat is dus geen vertraging, hooguit een misconcept of een misinterpretatie van onze kant. Die was er zelfs onder de apostelen, en dat waren toch niet de eersten de besten.

De Heer talmt niet met de belofte, al zijn er die aan talmen denken. Het punt is: Hij rekent gewoon anders. En dan zegt hij er nog iets bij: maar Hij is lankmoedig. Dat is een oud-Nederlands woord, wat betekent dat? Hij is geduldig. Hij houdt de moed er lang in. Het heeft inderdaad de gedachte in zich van geduld, van lang van moed zijn. Ongetwijfeld kom je daarbij uit als je het woord terugbrengt naar zijn elementen. Hij is lankmoedig jegens u. Dat wil zeggen dat in het uitblijven van die wederkomst de Heer niet talmt of Zijn belofte vertraagt; nee, Hij demonstreert juist Zijn lankmoedigheid. Hij bewijst Zijn lankmoedigheid jegens u, jegens jullie, ziet u? Meervoud. En wie zijn die "jullie"? Dat zijn de geadresseerden, de lezers van Petrus. Dat is dat Joodse volk waar hij zich specifiek aan richt, of de Joodse gelovigen zo u wilt. Het uitblijven van die wederkomst, van de parousia, is een bewijs van de lankmoedigheid aan Israël. Houd dat even vast, ik kom er straks op terug.

Hoezo lankmoedigheid? Wel, zegt Petrus, daar Hij niet wil... en ik heb het woordje "wil" meteen maar even doorgehaald, want er staat hier niet het woordje "wil", maar het woordje "bedoelen". In het Grieks staat het woordje boulomai, en dat heeft de betekenis van beraden. Meestal wordt het trouwens vertaald met "de raad". Het heeft te maken met een intentie hebben. Dit is van belang, trouwens heel leuk: in Efeze 1 vers 11 – u zou dat even moeten opschrijven voor degenen die zich daar nog eens mee willen bezighouden – worden beide woorden gebruikt, namelijk het woordje boulomai, maar ook het Griekse woord voor "wil". Daar staat de uitdrukking dat God alles werkt naar de raad van Zijn wil. Daar wordt het vertaald met "raad". Stel je voor dat men boulomai daar ook had weergegeven met "wil", dan hadden we gezegd dat alles werkt naar de wil van Zijn wil. Dat is natuurlijk onzin. Je moet die woorden gewoon uit elkaar houden; het zijn twee verschillende begrippen.

Het gaat om Gods raad. Over die raad van God moet u dit weten: Paulus gaat er ook op in in de Romeinenbrief, in Romeinen 9. Hij geeft daar een hele lange, mooie, schitterende toelichting op Gods intenties. Daar lees je over de geschiedenis van de Farao. Er wordt tegen de Farao gezegd bij monde van Mozes: "Laat Mijn volk gaan." Wat was Gods wil voor de Farao? Wel, dat hij het volk van Israël zou laten gaan. Dat was Gods wil. Maar hij deed het niet. Dan komt er druk op hem te staan door de plagen en op een gegeven moment dreigt de Farao te bezwijken. Maar dan lees je dat God zijn hart versterkte – in de Griekse vertaling staat dat Hij zijn hart verhardde – zodat hij toch weer "nee" bleef zeggen. Dus de wil van God was: laat Mijn volk gaan. De Farao deed het niet en hij kon het niet eens, want God had zijn hart versterkt of verhard zodat hij "nee" kon blijven zeggen.

Daar staat later ook bij waarom. Waarom die onwil van de Farao? Wel, omdat Gods raad, Gods intentie, was om juist door een onwillige Farao Zijn heerlijkheid te demonstreren. Om te bewijzen hoe Hij Zijn volk zou uitleiden uit Egypte en door de Schelfzee, et cetera. Zo zou Hij Zijn heerlijkheid demonstreren. Dat was Gods bedoeling. Gods wil was: laat Mijn volk gaan. Gods bedoeling was dat de Farao "nee" zou zeggen. Die moet je dus onderscheiden. Ik weet dat dit een heel tricky onderwerp is waar mensen heel gemakkelijk in uitglijden. De Farao mocht niet weten wat Gods intentie was, dat ging hem ook helemaal niets aan. Maar Mozes wist het wel. Mozes wist al van tevoren dat de Farao niet zou luisteren en dat God hem zou verharden op het moment dat hij zou dreigen te bezwijken, om hem de kracht te geven "nee" te blijven zeggen.

Waarom betrek ik dat er nou allemaal even bij? Dat is van belang omdat hier niet het woordje "wil" staat, maar het woordje "bedoelen" of "van plan zijn". In Romeinen 9 vers 19 wordt dat woordje in de NBG-vertaling helaas ook weer weergegeven met "wil". Er staat: "Ja, dan zult u gewoon tot mij zeggen: wie heeft Zijn bedoeling... pardon, wie heeft Zijn wil weerstaan?" Als de Farao nu uiteindelijk toch gewoon gedaan heeft wat de intentie van God was, wat heeft God daar nog op aan te merken? Wie heeft Zijn bedoeling weerstaan? Het antwoord is: niemand. De Farao heeft Gods wil weerstaan, maar Gods bedoeling weerstaan? Kan never nooit. Wat er ook gebeurt, Gods bedoeling kun je nooit weerstaan. Alles gaat misschien hartstikke tegen Zijn wil in, maar Zijn raad, Zijn intentie kun je niet eens weerstaan. Daarvoor ben je slechts een schepseltje. Alles gaat naar de raad, de intentie, de bedoeling van Zijn wil. Dat is wat onze calvinistische vaderen de onwederstandelijke wil van God noemden. Ik zou dat niet zo noemen; ik zou gewoon spreken over Zijn onweerstaanbare bedoeling. Dat is het woord. Hij kan Zijn wil weerstaan, maar Zijn bedoeling absoluut never nooit. Onweerstaanbaar.

Dat woord gebruikt Petrus hier. De Heer blijft uit, maar dat is geen talmen met de belofte. Nee, het is een bewijs van Zijn lankmoedigheid, ook jegens Israël, daar Hij niet de bedoeling heeft – let op, niet de bedoeling heeft – dat sommigen verloren gaan. Dat bedoelt de Heer helemaal niet. Het is zelfs niet de bedoeling van God dat sommigen verloren gaan. En dan stel ik weer de vraag: wie heeft ooit Zijn bedoeling weerstaan? Als ik deze dingen zo formuleer, dan denk ik: dit komt toch wel heel dichtbij wat Paulus in zijn brieven naar voren brengt. Als u dat denkt, dan hebt u het betoog van wat Petrus hier naar voren brengt heel goed in de gaten. Ik zal het straks ook laten zien: daar Hij niet bedoelt dat sommigen verloren gaan, doch dat allen tot bekering komen, oftewel: allen plaats bieden tot bezinning. Nu moet ik nog even terugkomen op wat ik zojuist zei.

▶ 52:13 De Onlogische Uitleg van Gods Langmoedigheid Ontkracht ↑ hoofdstukken

Het is opvallend dat dit vers meestal wordt uitgelegd op een manier die zo verschrikkelijk onlogisch is. Want wat zegt men meestal over dit vers? De Heer wacht met Zijn wederkomst – waarom? Om iedereen de gelegenheid te geven zich te bekeren. Ik heb dat altijd zo gehoord, maar ik herinner me dat ik daar als jongeman al over nadacht en besefte dat het onlogisch is.

Inderdaad, als dat zo zou zijn, dan werkt het namelijk precies averechts. Want hoe langer de Heer wacht met Zijn wederkomst, hoe meer mensen er juist verloren gaan, toch? Dat is toch niet logisch? Deze uitleg van "Ja, Hij wacht..." Kijk, stel je voor dat de Heer was teruggekomen in de dagen van Petrus. Hoeveel miljarden mensen die sindsdien geboren zijn, hebben nooit iets van het Evangelie gehoord? En hoeveel miljarden mensen hebben het Evangelie sindsdien juist afgewezen? Wel, sinds die tijd zijn zij geboren en hebben ze dat gedaan. Met andere woorden: het aantal verlorenen is gigantisch; niet met enkele duizenden, maar met miljoenen, om niet te zeggen miljarden, juist toegenomen.

Dus die uitleg is onlogisch. Als dat de bedoeling van de Heer was, dan zou je zo’n miscalculatie zelfs van een schepsel, van een mens, niet verwachten. Dat is een miscalculatie. Dat betekent dat het gewoon een verkeerde uitleg is. Het is A: onlogisch, en B: het staat er ook helemaal niet. Want het zou namelijk ook suggereren dat de Heer met Zijn bedoeling faalt als er sindsdien alleen maar meer verlorenen zijn bijgekomen; mensen die het Evangelie afwijzen. Maar oké, je kunt wel één uitleg afwijzen, maar dan moet je natuurlijk wel een alternatief hebben. Hoe zit het dan wel? Kijk, dat is de vraag die uiteindelijk overblijft.

De lankmoedigheid van de Heer houdt in dat de Heer niet wil of bedoelt dat sommigen verloren gaan, maar dat allen de gelegenheid krijgen zich te bekeren. Dat is de lankmoedigheid van de Heer. Maar hoe moeten we dat dan opvatten? Hoe moeten we dat verstaan? Nou, die vraag blijft dus. Het is niet voldoende om een onlogische uitleg, die algemeen aangenomen en verteld wordt, af te wijzen. Dat is één ding. Geef maar eens een alternatief. Hoe zit het dan wel?

Wel, we gaan even doorlezen, want Petrus komt er namelijk op terug; op die lankmoedigheid van de Heer en hoe we dat hebben te verstaan. Ik sla hier weer een aantal verzen over, want Petrus gaat vervolgens vanaf vers 10 tot en met vers 13 spreken over die dag van de Here die zal komen en wat er dan zal gebeuren. Hij spreekt ook over de dag van God in vers 12 en over de komst van een nieuwe hemel en een nieuwe aarde waar gerechtigheid zal wonen.

En dan zegt hij in vers 14: "Daarom, geliefden" – daar heb je het weer – "beijvert u in deze verwachting onbevlekt en onberispelijk te blijken voor Hem in vrede." En nu komt het, nu haak ik weer aan: "En houdt de lankmoedigheid van onze Here..." Wat weten we tot dusver van die lankmoedigheid van de Here? Wel, dat is de tijd zolang Zijn komst, Zijn parousia, uitblijft. Dat is Zijn lankmoedigheid, toch? Dat hebben we gelezen. "Houdt de lankmoedigheid van onze Here voor zaligheid."

Nu heb ik niet zoveel bezwaar tegen dat woord 'zaligheid', alleen weten we niet echt meer wat het betekent. Het is zo’n containerbegrip geworden waar allerlei betekenissen aan worden toegekend. Er staat gewoon het woordje redding of behoudenis, zo u wilt. Dus die lankmoedigheid van de Here zouden we moeten achten voor redding? Nou, dat wisten we eigenlijk al, want Petrus had dat in vers 9 al gezegd. Hij zegt dat de lankmoedigheid van de Here zich daarin bewijst dat Hij niet bedoelt dat sommigen verloren gaan, maar alle ruimte geeft tot bekering. Zo staat het er. Dus dat wisten we al. Hij zegt: "Houdt die lankmoedigheid van onze Here voor redding." Zo moeten we dat opvatten. Ja, maar dan weten we nog niet genoeg. Hoe dan wel?

▶ 57:10 Onze Geliefde Broeder Paulus en de Verzoening Der Wereld ↑ hoofdstukken

Wel, zegt Petrus: "zoals ook onze geliefde broeder Paulus". Daar hebben we hem. Aha, daar komen we wel, al duurt het een beetje lang. Dat was de titel, hè? "Onze geliefde broeder Paulus". Prachtig trouwens hoe Petrus hem die titel aandoet. Hij heeft heel wat te stellen gehad in zijn leven. Ze hebben zelfs tegenover elkaar gestaan; Paulus heeft hem openlijk weerstaan, recht in zijn gezicht, zoals je in Galaten 2 kunt lezen. Maar aan het einde van zijn leven zegt Petrus: "onze geliefde broeder Paulus".

Maar nu even ter zake, als het gaat om de uitleg van de lankmoedigheid van de Heer. Hoe moeten we dat opvatten? Wel, we moeten dat houden voor redding. De Heer blijft uit; de tijd dat zijn parousia nog niet is aangevangen en nog niet is gerealiseerd, is een bewijs van de lankmoedigheid van de Heer. En dat is redding. Hoe dan? Wel, de Heer bedoelt niet dat sommigen verloren gaan, maar dat allen tot bekering komen. Hoe bedoelt hij dat dan precies? Petrus licht dat hier niet verder toe, maar hij zegt: als je daar meer over wilt weten, dan moet je bij onze geliefde broeder Paulus zijn. Zoals ook onze geliefde broeder Paulus daarover spreekt. Want die spreekt inderdaad over de lankmoedigheid van de Heer en hij spreekt over redding als geen ander en op een heel bijzondere wijze.

Ik neem u vervolgens mee naar Romeinen 11, naar een prachtig betoog. Wat Paulus daar naar voren brengt, is dat hij ingaat op het feit dat het Joodse volk de Messias en het evangelie heeft afgewezen, maar dat God nu een omweg maakt via de apostel Paulus, die Hij geroepen heeft en gemaakt heeft tot een apostel van de natiën. We moeten eens opletten wat hij dan zegt: "Indien hun verwerping..." Kijk het maar eens na, daar gaat het over: het feit dat Israël het evangelie verwerpt. Hij noemt hen in Romeinen 11 vers 28 zelfs vijanden van het evangelie. "Indien hun verwerping de verzoening der wereld is..." Israël blijkt zich als natie vijandig op te stellen tegenover het evangelie. Let op, het gaat er niet alleen om dat er vele Joden zijn geweest die het evangelie hebben afgewezen; dat is het punt niet. Als natie hebben ze het evangelie afgewezen. In Jeruzalem heeft het Sanhedrin Stefanus gestenigd en daarmee hebben ze het evangelie nationaal, via hun eigen officiële vertegenwoordigers, afgewezen.

Wel, u weet het: toen dat gebeurde, toen Stefanus gestenigd werd, was er iemand die zich aan het warmlopen was, om het zo maar te zeggen. Hij bewaarde de jassen en de mantels en wordt vervolgens in het volgende hoofdstuk geroepen. Wel, dat wordt de apostel voor de natiën. "Indien hun verwerping de verzoening der wereld is..." Het woord van verzoening vind je, als je het nazoekt in de concordantie, uitsluitend bij Paulus. Nergens anders. Alleen bij Paulus vind je dit specifieke woord voor verzoening. Je moet dan niet de Nederlandse concordantie pakken, want in het Nederlands is het heel complex; daar hebben we ook een ander woord voor verzoening dat 'bedekken' betekent. Dat is een totaal ander begrip. Maar dit woord voor verzoening vind je uitsluitend bij Paulus. Ik heb de teksten al genoemd waar Paulus daarover spreekt. En wat betekent verzoenen? Dat is helemaal niet zo moeilijk, dat is heel simpel. Het is gewoon wat wij ook onder verzoenen verstaan: namelijk dat vijanden weer vrienden worden. Als wij een conflict hebben met elkaar, dan kunnen we ons verzoenen; dan is het conflict weer over en wordt vijandschap veranderd in vrede. Dat is wat verzoening is.

Wel, Paulus zegt dat de boodschap van de verzoening nu verteld wordt. Hun verwerping van het evangelie betekent dat de boodschap van de verzoening der wereld juist daardoor en via dat traject geproclameerd wordt. Let op: de verzoening der wereld, zoals dat ook in 2 Korinthiërs 5 genoemd wordt. De verzoening van het al. Het geweldige is dat Paulus niet zegt dat wíj ons verzoenen; nee, Gód verzoent ons met Zich. God verzoent Zich niet met de wereld — dat staat nergens in de Bijbel. God is nooit een vijand geweest. God verzoent de wereld, die vijandig is, met Zich. Dat is consequent altijd de wijze waarop het beschreven wordt. Het geweldige daarvan is dat vijandschap en vervreemding helemaal geen obstakel zijn voor verzoening. Sterker nog, het is een must. Want alleen als je vijandig bent of vervreemd van God, alleen dan kun je ook verzoend worden. Zoals je ook alleen maar genezen kunt worden als je eerst ziek bent.

De boodschap van de verzoening der wereld is nu de boodschap, sinds hun verwerping. Wel, zegt Paulus, wat zal hun aanneming dan anders wezen? Eerst is er de verwerping, het evangelie wordt afgewezen, maar daar zal het niet bij blijven. Er komt een moment dat ze het evangelie en Hem weer zullen aannemen, en zij ook weer worden aangenomen. Wat zal hun aanneming anders wezen dan leven uit de doden? Dat is een heel bekend thema bij de profeten, denk maar aan Ezechiël 37 en het dal van de dorre doodsbeenderen. Israël komt tot nieuw leven.

En dan heb ik er nog één, die vind ik in dit verband de mooiste: Hosea 6. Israël zal als dood zijn als natie, maar dat zou slechts twee dagen duren. Het staat daar op een hele cryptische manier: op de derde dag zou de Heer hen tot nieuw leven wekken en dan staat erbij: "dan komt Hij tot ons". De profeten zeggen dus al wanneer de Heer zal terugkeren; dat zal zijn na twee dagen. En dan zegt Petrus: "Dit ene mag u niet ontgaan, geliefden." Wat voor de Heer één dag is, dat moet je weten. Petrus zegt dus dat we moeten denken in termen van millennia, van duizenden jaren, want dat is hoe de Heer rekent.

"Wat zal hun aanneming anders wezen dan leven uit de doden?" Weet u wat ik daar zo schitterend aan vind? Nu zitten we in 2016 en we voelen allemaal op onze klompen aan, en de wereld voelt dat ook wel, dat we ons in een heel cruciaal tijdsgewricht bevinden. Maar wij weten het op grond van de Schrift: de twee dagen zijn bijna voorbij en de derde dag gaat aanbreken. Dan komt Hij tot zijn volk. Wat zal hun aanneming anders wezen dan leven uit de doden? Dat is de prediking die nu gebracht en verkondigd wordt. Inderdaad, men heeft deze boodschap afgewezen en sterker nog: degenen die deze boodschap vertellen, krijgen te horen dat het ketterij is en een afschuwelijke dwaalleer. Maar het is juist de waarheid. Tijdens het uitblijven van de wederkomst van Christus, tijdens zijn lankmoedigheid, wordt de boodschap van redding gepredikt. De boodschap zoals Paulus die gebracht heeft. Die van de Heer die niet bedoelt dat sommigen verloren gaan, maar dat allen bekeerd en omgekeerd zullen worden richting Hem, en Hem zullen gaan erkennen. Dus Israël wijst het koninkrijk af en er gaat een boodschap van genade, zoals Paulus die heeft mogen brengen onder de natiën. Dat zou gedurende die twee dagen, die twee millennia, op de kandelaar geplaatst worden.

Wel, zegt Petrus, als je daaraan denkt, aan die lankmoedigheid, dan moet je bij onze geliefde broeder Paulus zijn, naar de hem gegeven wijsheid. Trouwens, dit woord staat in de tegenwoordige tijd: Paulus lééft nog gewoon. Dat blijkt misschien niet zozeer uit onze vertaling, maar wel uit de grondtekst.

▶ 01:06:49 De Paulusbrieven als Betrouwbaar Kompas in Deze Tijd ↑ hoofdstukken

Petrus zegt: "Paulus heeft jullie ook geschreven." Dat is heel eigenaardig. Paulus heeft dus een brief aan de besnijdenis geschreven, en er kan wat mij betreft maar één brief daarvoor in aanmerking komen: de Hebreeënbrief. Weet u waarom? Dat blijkt er ook wel uit. Waar wordt er in die brief over gesproken? Wel, over Israëls ongeloof; dat is eigenlijk het grote thema in die brief. Maar een ander thema is dat de Heer thans in het hemelse heiligdom is. Hij komt weer uit dat heiligdom, jazeker, maar Hij bevindt zich thans daar, in het binnensheiligdom achter het voorhangsel. Daar doet Hij belangrijk werk, maar dat is allemaal in de tijd dat de Heer uitblijft en Zijn parousia nog steeds niet daar is.

Wat dacht u van de Hebreeënbrief, die ook spreekt over de dood van de Heer en over de genade Gods voor eenieder? Wel, Petrus zegt dat als je daar meer over wilt weten, over die lankmoedigheid van onze Heer die tot redding leidt, je moet kijken naar wat onze geliefde broeder Paulus naar de hem gegeven wijsheid jullie geschreven heeft. Kijk het maar eens na in die Hebreeënbrief. Trouwens, zegt hij, Paulus doet dat evenals in al zijn brieven wanneer hij over deze dingen spreekt. Al Paulus’ brieven spreken over de lankmoedigheid van de Heer en over de redding van allen; over Hem die niet wil dat sommigen verloren gaan, maar dat allen tot bekering komen. Dat is de boodschap in deze tijd van Zijn lankmoedigheid.

Petrus zegt er dan nog bij dat daarin een en ander moeilijk te verstaan is. Dat is ongetwijfeld ook voor Petrus een bekentenis voor hemzelf geweest, want Petrus heeft zelf grote moeite gehad met Paulus en met zijn brieven. Hij waarschuwt er trouwens nog bij voor wat de onkundige en onstandvastige lieden verdraaien. Je ziet hier dus onkundigen en labielen; labiel is immers onstandvastig. Wat er gebeurt, is dit: wie onkundig is van Paulus en van wat hij heeft opgetekend over zijn onderscheiden boodschap, die wordt als vanzelf labiel. Dan heb je namelijk geen vastheid. Je moet de Schriften kennen in het algemeen, maar vandaag, in deze tijd van de lankmoedigheid van de Heer, moet je in het bijzonder bij Paulus wezen. Want als je dat niet kent, als je onkundig van deze dingen bent, dan word je onstandvastig. Dan gaat het trouwens ook wringen; dat is het woord dat hier ook gebruikt wordt. Dan moet je, om de Schrift te verstaan, dingen gaan forceren. Dat is wat alom gebeurt, en Petrus waarschuwt daarvoor. De onkundige en onstandvastige lieden verdraaien de Schriften tot hun eigen verderf.

Trouwens, zegt hij, dat gebeurt ook met de overige Schriften. Dat is heel boeiend, want dat betekent feitelijk dat Petrus de brieven van Paulus op één lijn stelt met de rest van de Schrift. Petrus, die aan het einde van zijn leven de geschriften bij elkaar heeft gebracht, stelt vast: de Paulusbrieven horen bij de Schrift. Paulus heeft het Woord van God ook gecompleteerd. Vandaar dat Petrus zegt: "net als de overige Schriften". Maar daar moet je wezen. Waar moet je wezen in deze tijd? Dat is samengevat wat ik vanmiddag heb willen vertellen. Waar moet je wezen in deze tijd dat de Heer uitblijft en Zijn parousia nog steeds niet daar is? En hoe moet je dat verstaan? Wel, zegt Petrus, dan moet je wezen bij onze geliefde broeder Paulus.

Dat was hem: onze geliefde broeder Paulus. Hij schrijft in al zijn brieven over de lankmoedigheid van de Heer en hoe groot die is; dat niet slechts sommigen verloren gaan, maar dat Hij de redding en de bekering van allen op het oog heeft. Mensen, vertel dat, want dit is het grootste en het rijkste wat er is. Dit is deze tijd: Israëls verwerping betekent de verzoening van de wereld. En straks, wat zal het dan zijn als die twee millennia voorbij zijn? Wat zal hun aanneming dan anders wezen dan leven uit de doden? Precies zoals God dat getimed heeft: op de derde dag. Dat is de verwachting waar wij in mogen leven.