▶ 00:00 De Joodse Feestkalender en de Zestiende Nisan ↑ hoofdstukken

Ik wil u vanmorgen meenemen naar een Bijbelgedeelte dat u vindt in het Nieuwe Testament, in de Korinthebrief in het bijzonder. Daaraan is ook de titel van deze samenkomst, het thema van deze samenkomst, ontleend: Ongezuurd feestvieren. Dat heeft trouwens alles te maken met de tijd waarin we momenteel leven. Want ik weet niet in hoeverre u op de hoogte bent van de feestkalender, de hoogtijden van de Heer, zoals we die vinden in het Oude Testament, of anders gezegd: in hoeverre u op de hoogte bent van de Joodse hoogtijden en de Joodse feestdagen.

Ik attendeer u er vandaag op dat het vandaag 24 april 2016 is. Maar op de Joodse kalender is het vandaag de 16e Nisan, oftewel de 16e Aviv. Die maand heeft twee namen. De naam Aviv betekent eigenlijk lente; het is dus echt de maand van de lente. Dat zou je niet geloven als je even buiten loopt, maar het is toch echt zo. En de 16e Aviv is de tweede dag van het Pesach. Dat wil zeggen het grote feest, het eerste grote feest eigenlijk in het jaar, in de eerste maand die de Joden vieren. Een week lang viert men dan het feest van de ongezuurde broden. Men eet dan ook alleen maar matzes, dat wil zeggen broden die niet gerezen zijn.

Ik moet er trouwens nog iets bij zeggen – of dat in het Jodendom op deze dag juist is, is nog maar zeer de vraag. Daar hebben we het bij een hele andere gelegenheid wel eens over gehad. Maar in het Jodendom viert men vandaag de eerste dag van de Omer. Dat wil zeggen dat het Jodendom vandaag het feest viert van de eerstelingsschoof, de eersteling van de oogst. Daar heeft het Jodendom een datum voor gefixeerd, namelijk altijd de 16e Nisan. Dat is echter nog maar zeer de vraag en ik geloof niet dat het Bijbels is, want de Bijbel fixeert er geen datum voor, maar een dag in de week, namelijk de dag na de sabbat.

Ik kom er straks nog even op terug, maar in ieder geval is vandaag dus de dag waarop het Jodendom viert dat de eersteling van de gersteoogst wordt aangeboden door de priester aan God. Dat was wat van oudsher gebeurde in de tijd van de tabernakel en later ook van de tempel, en in de toekomst zal dat wellicht ook weer gaan gebeuren in Jeruzalem. Dat is dus deze dag.

Nu was ik afgelopen vrijdag in de auto met Petra, mijn vrouw, en toen hadden we het over de data. Ik zei: "Vandaag is het de 14e Nisan, de dag dat het Pascha geslacht wordt." Dat is de dag die ook vandaag herdacht wordt. Dat wekte de verbazing bij Petra, want ze zei: "Hoe is dat mogelijk? Vandaag? Het is bijna al een maand geleden dat we Pasen hebben gevierd!" Ja, en dat is een heel eigenaardig fenomeen.

▶ 03:45 De Historische Breuk Tussen Pasen en Pesach ↑ hoofdstukken

Daar wil ik u dan toch wat over vertellen, want dat de Joden nu Pesach vieren en wij – de christenheid, de kerk, of hoe je het ook maar formuleren wilt – bijna een maand geleden al het Pasen vierden, is opmerkelijk. Ons woord Pasen komt via een omweg gewoon van het woord Pesach, maar hoe kan daar bijna een maand tussen zitten?

In de eerste eeuwen van de kerkgeschiedenis was dat ook niet zo. Toen vierden de christenen ook Pasen, maar dat deden ze dan tegelijk met de Joden. En ik denk dat dat volledig terecht is, áls je al Pasen wilt vieren, voor zover dat enige betekenis heeft. Want ik weet heel goed – maar dat is nu even niet het onderwerp – dat aan de christenen, aan de gelovigen, helemaal geen speciale dag of hoogtijden gegeven zijn. Voor ons is het elke dag feest. Dat is nogal mooi: elke dag Pasen, elke dag Pinksteren, en dat nog op één dag ook. Wat wil je nog meer? Dus daar gaat het nu even niet om.

Maar als je al Pasen wilt vieren, dan zou je dat moeten doen met Pesach. Dat is ook wat van oudsher de eerste eeuwen gebeurde, totdat in Nicea, in het jaar 325 – dat was voordat u geboren was, en ook ver voor mijn geboorte – een heel belangrijk concilie werd gehouden. In het jaar 325 werd daar in Nicea een synode gehouden waarin zaken als die van de drie-eenheid werden geregeld, maar ook nog iets anders. Namelijk de paasdatum werd daar besproken en vanaf toen is er officieel door de kerk besloten – en u moet zich realiseren dat het concilie van Nicea tot op de dag van vandaag de basis is van elk kerkgenootschap, van de Rooms-Katholieke Kerk tot de protestantse kerken die allemaal uitgaan van de geloofsbelijdenis van Nicea – dat het paasfeest losgekoppeld moest worden van het Pesach, van het Joodse Pesach. Dat mocht niet meer samenvallen.

Daar zaten hele antisemitische elementen en gedachten in; dat was eigenlijk ook het motief. Men wilde niet geassocieerd worden met 'die Joden, die godsmoordenaars'. Dat antisemitisme heeft hele diepe kerkelijke wortels als je het historisch beschouwt. In ieder geval heeft men vanaf toen besloten dat men een eigen berekening eropna zou houden. Voortaan zou de eerste zondag na de eerste volle maan in de lente de dag van Pasen zijn. Met één uitzondering: als Pasen bij die berekening wel eens een keer zou samenvallen met Pesach. Dat kan; ik herinner me bijvoorbeeld in 2001 zo’n situatie. In 2001 zou, ondanks deze regeling, het Pasen toch samenvallen met Pesach. Men heeft toen bepaald: mocht dat bij gelegenheid dan toch samenvallen, het Pasen en Pesach, dan moet men de paasdatum een week verschuiven. Dus als Pasen door deze regeling op de juiste datum gevierd zou worden, dan verschuiven we het. Men heeft zich zo ingedekt dat men het per definitie altijd fout doet. Dat is toen in Nicea besloten en als u mij vraagt – ik wil even gelukkig vrijuit spreken – dan demonstreert wel hoe fout de hele instelling van Nicea is geweest. Maar laten we het daar verder maar even niet over hebben.

In 2001, ik weet het nog, ik heb het namelijk vanmorgen nog even nagekeken, zou het op 8 april Pasen zijn als ik me niet vergis, en toen heeft men het een week later verschoven. Ja, dat is op zijn minst heel eigenaardig. Curieus. Maar in ieder geval verklaart dat dus waarom Pasen en Pesach helemaal uiteengevallen zijn.

Om de gedachten even op te frissen: met Pesach was het zo geregeld, en u kunt dat allemaal keurig navinden in met name Leviticus 23. Dat is een heel hoofdstuk dat gaat over de feesttijden, de hoogtijden van Yahweh. Daar lees je dat gedurende één week het Feest van de Ongezuurde Broden gevierd werd. Dat gebeurde na de 14e Nisan. Op de 14e Aviv of de 14e Nisan werd het lam geslacht en vervolgens werd vanaf de 15e zeven dagen lang het Feest van de Ongezuurde Broden gevierd. Tijdens deze dagen werden al geen gezuurde broden meer gegeten; hier begon het Feest van de Ongezuurde Broden. Vandaag is het dus de 16e Nisan, en dat is de tweede dag van het feest. Als je nu ook in Israël komt en je koopt brood, dan is dat altijd per definitie een matse, ongezuurd.

Ik kom daar straks nog eventjes op terug in verband met de hele vervulling, want die is zo perfect goddelijk. Het zijn niet zomaar Joodse feestdagen; het zijn de hoogtijden van Hém. God heeft gebeurtenissen gefixeerd: op die datum moet dat gebeuren. Dat is niet zomaar. Dat heeft betekenis, dat was profetisch en dat is geweldig. Ik kom daar, zoals gezegd, straks op terug.

▶ 10:13 De Situatie in Korinthe en het Principe van Organische Tucht ↑ hoofdstukken

We gaan nu eerst even naar 1 Korinthe 5 toe en dan beginnen we in het zesde vers te lezen. Paulus begint daar met een corrigerende opmerking, want hij zegt: "Uw roem deugt niet." Die is niet goed. Je moet eigenlijk even terugkijken naar het voorgaande om te begrijpen wat daar aan de hand was. Dat moet ik er eventjes bij vermelden, want aan de gemeente in Korinthe worden hele bijzondere dingen verteld, maar Paulus had daar ook nogal wat te stellen met zaken die er speelden, vooral met de wijze waarop men georiënteerd was.

Kijk, in vers 1 lees je dit — en als u de cursieve tekst ziet, wijk ik soms wat af van de NBG-vertaling: "Inderdaad, men spreekt van hoererij onder jullie en zelfs zulke hoererij als zelfs onder de natiën niet voorkomt, dat iemand de vrouw van zijn vader heeft." Hij zegt dus: dit zijn toestanden onder jullie die zelfs onder de natiën waaronder jullie je bevinden niet voorkomen. Dat iemand samenleeft met de vrouw van zijn vader; kennelijk niet zijn eigen moeder, maar in elk geval de echtgenote van zijn vader. Paulus spreekt zijn verbazing uit: dat is zó immoreel.

Vervolgens zegt hij: "En jullie zijn opgeblazen in plaats van u veeleer te bedroeven." Opgeblazen. Laat ik daar meteen even dit beeld bij gebruiken, want dit is in feite ook een introductie tot het onderwerp dat hij een paar verzen later ter sprake gaat brengen, namelijk dat van het zuurdeeg. Weet u wat zuurdeeg doet? Zuurdeeg blaast inderdaad de boel op. Een ongezuurd brood, een matze, is plat; dat is niet gerezen. Maar gewoon brood is gezuurd brood en dat rijst. Hoe komt dat? Dat is de werking van zuurdeeg of van gist. Ook daar kom ik nog op terug, maar het gaat in ieder geval om de uitwerkingen. "Jullie zijn opgeblazen. Jullie beroemen je nu wel, maar in plaats van jullie over deze stand van zaken te bedroeven..."

Bedroeven. Kijk, je kunt nooit voorkomen dat zulke dingen gebeuren, maar als dat iemand betreft in jullie eigen kring die zo doet, dan zou je daar toch over bedroefd zijn. Maar dan zegt hij dit — en dit is echt heel anders dan in de standaardvertalingen gelezen wordt: "Jullie zijn opgeblazen in plaats van u veeleer te bedroeven over deze stand van zaken, opdat de bedrijver van dit werk uit jullie midden weggenomen zal worden." Hier wordt een passieve werkwoordsvorm gebruikt. Als u kijkt in uw vertaling, bijvoorbeeld de NBG-vertaling of de Statenvertaling, dan staat er: "om de bedrijver van die daad uit uw midden te verwijderen." Dat is iets actiefs. Onze vertalingen zeggen dat jullie hem moeten wegdoen of verwijderen. Maar dat is niet wat er staat.

Als jullie de juiste instelling zouden hebben, een gezonde en ongezuurde instelling, dan zouden jullie over zo iemand bedroefd zijn en daardoor zou hij uit jullie midden worden weggenomen. Het gaat hier dus niet over wat bekendstaat als kerkelijke tucht door een vergadering van gezaghebbenden of ambtsdragers die bijeenkomen en besluiten om iemand van de ledenlijst te schrappen. Trouwens, laat ik u dit zeggen: men had toen helemaal geen ledenlijst, hoor, dus er kon ook niets geschrapt worden. Dat is niet aan de orde. Het gaat om de instelling.

Kijk, tucht is een Bijbels gegeven, maar het is geen organisatorisch ding waarbij iemand verwijderd wordt. Het is organisch, zoals dat trouwens in uw lichaam ook werkt. Hoe gaat dat? Als je een gezond lichaam hebt, heeft dat weerstand en een goed afweersysteem. Als er dan vreemde indringers komen, ziekteverwekkers, dan kan een gezond lichaam dat handelen. Het detecteert dat en vervolgens elimineert het dat. Dat is gezond. Een ongezond lichaam doet dat niet. Dat is precies wat er aan de hand was in Korinthe: men dacht ongezond. Men beroemde zich namelijk in het vlees, ik zal dat straks ook laten zien. Door die instelling was men niet bedroefd en daardoor bleef die figuur die dat deed in hun midden.

Niet omdat zij tot actie zouden moeten komen en hem zouden moeten verwijderen, maar — laat ik het nog anders zeggen — als het Woord klinkt en men daarop georiënteerd is, dan zal degene die afwijkt van het Woord het daar niet uithouden. Zo werkt het Woord zelf zuiverend. Dat is een kwestie van een gezonde werking van het lichaam, om even in de beeldspraak te blijven. Als een gemeenschap weerstand heeft en het Woord klinkt daar en er wordt uit geleefd, dan zal dat geen enkel probleem opleveren. Daarom vind ik het belangrijk om dit inderdaad op deze manier weer te geven. Helaas gaan vrijwel alle vertalingen hier de mist in. Dat komt natuurlijk ook voort uit een soort rechtvaardiging van de bestaande kerkelijke praktijken; die hebben van kerkelijke tucht een organisatorische zaak gemaakt in plaats van de gezonde werking van het krachtige Woord, dat in staat is om ziekteverwekkers vanzelf te detecteren en te elimineren. Zoals ik het heel deftig zei. Maar goed, dat was er dus aan de hand.

▶ 17:30 Alle Roem in de Mens Is Uitgesloten ↑ hoofdstukken

En dan zegt hij nogmaals, hij schrijft dus: "Jullie roem deugt niet." En als u dan nog even verder terugbladert, dan zegt hij in 1 Korinthe 1 – en dan zie je precies ook waar de kneep zat daar in Korinthe – namelijk dat men zich beroemde op vlees. Men was gericht op de mens, op uiterlijkheid, op menselijke wijsheid en menselijke daden, en men beroemde zich daarop. Paulus noemt dat een vleselijke gerichtheid. Dat wil zeggen: een oriëntatie op het vlees, op de zichtbare dingen, op dat wat de mens presteert. Vlees, hè? Dat is gewoon wat wij hier nu ook zijn; wat hier in de stoel zit of wat u hier achter deze tafel ziet staan. Dat is op zich vlees. Die oriëntatie mag dan heel erg vanzelfsprekend zijn en natuurlijk, of hoe je dat ook maar zou willen zeggen, maar het is niet geestelijk.

De geestelijke mens, dat is ook wat Paulus in 1 Korinthe 1 zegt, die oriënteert zich op dat wat er staat geschreven, op wat Gods Woord zegt. Nou ja, "opdat geen vlees zou roemen voor God." Want dat is uitgesloten. Het hele evangelie gaat helemaal niet over wat de mens moet doen, of wat de mens heeft gedaan, of over het belang van de mens. Het gaat om wie Hij is en wat Hij doet, gedaan heeft en zal doen. Eigenlijk is dát het hele evangelie. De mens wordt daarin compleet gepasseerd, zodat het vlees helemaal geen roem heeft. En dat was eigenlijk het echte probleem daar in Korinthe: hun instelling, hun – zoals dat in moderne termen heet – mindset.

Paulus laat ook zien waarom die roem op vlees helemaal geen enkele grond heeft. Hij zegt: "Maar uit Hem is het" – dat wil zeggen: uit God is het – "dat jullie in Christus Jezus zijn." Weet u dat? Hoe komt het dat je in Christus Jezus bent? Wel, dat is uit Hem. God heeft dat zo bepaald. Als je Hem mag kennen, als je je in Christus Jezus geborgen mag weten en Hem mag kennen, dan is dat omdat Hij dat zo beschikt en bepaalt. Dat jij Hem nu al mag kennen, dat is uit Hem.

"Die ons van God is geworden wijsheid." Daar hoort een dubbele punt te staan, als u het mij vraagt. Christus Jezus is voor ons geworden: Gods wijsheid, Gods oplossing. Alle problematiek kun je helemaal terugbrengen tot Christus Jezus, en de oplossing van Gods wegen daarvan evenzeer. Hij is Gods wijsheid, Hij is onze rechtvaardigheid, Hij is onze heiliging en Hij is onze verlossing.

Kijk naar het verleden: Hij rechtvaardigt ons. Hij is degene die ons heiligt en Hij is degene die ons straks ook verlost: de verlossing van ons lichaam. Verleden, heden, toekomst. Hij was het die ons in Christus Jezus plaatste. Hij is het. Hij is degene die ons gerechtvaardigd heeft; dat is Zijn werk. En Hij is het ook die ons vervolgens heiligt, afzondert en toebereidt aan Hem. En vervolgens is Hij het ook die ons verlost. Het lijkt me toch een duidelijke zaak dat als het gaat om de verlossing van ons lichaam, daar helemaal geen menselijke bijdrage in gekend kan worden. Ik bedoel, het feit dat we stervelingen zijn, ja, dat is een gegeven. En als er hoop is op nieuw leven voorbij het graf, dan is dat omdat God dat zo doet. Maar het geldt niet alleen voor die verlossing straks; het geldt ook voor de rechtvaardigheid in het verleden en de heiliging nu. Alles is uit Hem.

Kortom: alle roem in de mens is volstrekt afgesneden en uitgesloten. Opdat het zij gelijk geschreven staat, als een algemene Bijbelse waarheid – dit is niet nieuw, dit is het ABC van heel de Schrift: "Wie roemt, roeme in de Here." Kijk, dat is de instelling. Niet in het vlees. Wij denken dat dat allemaal zo belangrijk is: onze eigen werken, ons eigen zwoegen, dat daar eer aan te behalen valt. Nee, alleen Hij. Alles. En ongeacht of je nu kijkt naar het verleden, naar nu of naar de toekomst: het is allemaal Zijn werk. Wel, die instelling is van zo groot belang. Die roem. "Jullie roem deugt niet. Jullie beroemen je in vlees," dat is wat Paulus zegt. Maar beroem je in Hem. Kijk nou eens de goede kant op. Die mindset.

▶ 22:53 De Verzurende Werking van Gerichtheid op Eigen Prestaties ↑ hoofdstukken

Weten jullie niet dat een weinig zuurdeeg het hele deeg zuur maakt? Dat is een vraag die nogal eens in de brieven doorklinkt. Ik heb hier een ander beeld, want we kennen het fenomeen. U weet wellicht... ik heb er eigenlijk helemaal niet zoveel verstand van, maar dit weet ik dan wel: dat dit een vanzelfsprekendheid is. Een heel klein beetje gist maakt het hele deeg zuur. Net zo goed als het beeld van de rotte appel dat u ongetwijfeld kent; die moet eruit gehaald worden, want anders zijn in no time ook alle andere appels aangetast. Dat is hetzelfde idee, dat verrottingsproces. Toch?

Met dat in gedachte brengt Paulus in Galaten 5 dezelfde dingen naar voren, hoewel de aanleiding heel anders is. In Galaten is het grote onderwerp de leer. Daar werd geleerd dat een gelovige weliswaar door geloof gered wordt, maar dat je je aan de wet moet houden als je rechtvaardig wilt leven. Dat was de leer in Galaten en ze waren compleet afgedwaald van Paulus, die ontsteld is dat ze zo zijn afgeweken van het evangelie. Ze hadden over genade gehoord, maar nu was het toch weer 'werken' geworden. Hij zegt: "Jullie liepen goed," of "Gij liept goed," om het in oud-Nederlands te zeggen. Dat betekent: jullie liepen ooit goed. In een hoofdstuk eerder zegt hij: "Jullie waren ooit zo gelukkig," en nu vraagt hij zich af wie hen in de weg is gekomen, zodat zij aan de waarheid – die zij ooit van hem hadden gehoord – geen gehoor meer geven.

Paulus stelt ook nog eens vast dat die overreding niet kwam van Hem die hen roept. Want toen zij ooit geroepen werden, was dat in een boodschap van genade. Dat wil zeggen: als jullie nu niet meer uit genade leven, maar menselijke prestaties weer van belang zijn, dan zijn jullie in elk geval niet overreed door Degene die jullie ooit riep. Want Hij riep namelijk in genade. Jullie zijn afgeweken, ontspoord. Jullie liepen goed, maar hoe komt het dan dat een mens daardoor weer ontspoord en gedesoriënteerd raakt? Dat komt door een verkeerde instelling, een terugkeer naar het vlees. In Galaten speelden weliswaar andere zaken dan in Korinthe, maar uiteindelijk is het hetzelfde probleem: de oriëntatie op het vlees, op prestaties en op wat de mens zelf moet doen – zoals het strijden tegen de zonde. Het is altijd weer die focus op de mens. Daar word je niet blij van, hoor! Daar ga je heel zuur van kijken, om het zo te zeggen. Dat is ook wat zuur doet, toch?

Kijk, zuur heeft ook te maken met woorden. Wij zeggen dat ook: een zure opmerking of een zuur woord. Hier werd een zure leer gepredikt. Wat daar in Galaten overigens ook gebeurde... Paulus zegt het: "Jullie bijten en vreten elkaar op." Dat is trouwens precies de werking van zuur: het vreet op. Of je nu je auto buiten zet – dat is dan weer de verbinding met zuurstof – of kijkt naar wat er in je maag gebeurt; dat wil je eigenlijk helemaal niet weten. Maar dat is ook allemaal zuur. Als het opkomt, ga je ook zuur kijken; daar weet ik trouwens alles van. En het deprimeert ook. Iemand die zuur kijkt, kijkt niet vrolijk. Bitter en zuur zijn broertje en zusje van elkaar.

Paulus zegt: "Een weinig zuurdeeg maakt het gehele deeg zuur." Het is zo belangrijk dat je hier alert op blijft. Die gerichtheid op Hem, op genade, op: Híj is het, uit Hem is het – wat het verleden, het heden en de toekomst ook is. Alles is Hij. "Wie roemt, roeme in de Here." Op het moment dat de mens weer op zichzelf gericht wordt, weet je de uitkomst eigenlijk al van tevoren: de uitwerking is verzurend. En dan kun je geen feest meer vieren. Wees er alert op, want dit bevat een enorm belangrijke les.

▶ 28:18 Doe het Oude Zuurdeeg Weg en Herken Je Nieuwe Identiteit ↑ hoofdstukken

In vers 7 zegt Paulus, ik ga weer even terug naar 1 Korinthe 5: "Doe het oude zuurdeeg weg." Dat is namelijk deeg van gisteren. Ons woord 'gist' komt daar eigenlijk ook vandaan; het is in feite een stukje deeg van de vorige dag. Dat oude zuurdeeg moet weg. Dat is trouwens wat Joden van oudsher doen in het voorjaar; daar hebben wij onze voorjaarsschoonmaak nog aan overgehouden. Joden maakten het huis helemaal aan kant vlak voor het Pesach, voor het feest van de ongezuurde broden. Er mocht geen kruimeltje zuurdeeg meer in het huis zijn. Elk stukje deeg of brood moest worden verwijderd en dat werd heel ritueel gedaan om het hele huis schoon te maken. Al het oude zuurdeeg moet weg en dan kun je feestvieren, want die twee gaan namelijk nooit samen: feestvieren en zuurdeeg.

Ik heb daar wel verhalen over gehoord en er ook over gelezen. Wanneer de Joden het huis schoonmaakten, gingen ze dat daarna nog controleren. Dan gingen ze met een lampje en zakken het huis door en in alle hoekjes en gaatjes kijken of er echt niet nog iets lag. Dat werd zeer serieus genomen. Paulus refereert daaraan als een Jood die dit uiteraard kende; hij was een Jood en dit waren de gebruiken die elk jaar weer terugkwamen. Doe het oude zuurdeeg weg. Waarom? Omdat je een vers deeg, een ongezuurde matse kunt zijn, zonder dat opgeblazene en zonder dat zuurdeeg. "Doe het oude zuurdeeg weg, opdat je een vers deeg mocht zijn. Jullie zijn immers ongezuurd."

Ziet u, Paulus refereert hier aan de gebruiken die men al honderden jaren kende. Al anderhalf millennium vierde men jaarlijks het feest van de ongezuurde broden op basis van de Schrift. Maar Paulus denkt door en zegt dat dit uiteraard een geestelijke les is. Hij zegt: doe het oude zuurdeeg weg, zodat je vers deeg mag zijn en ongezuurd het feest kunt vieren. En dan zegt hij tussendoor: "Want jullie zijn toch ongezuurden?" Dat is wie jullie zijn; dat is jullie identiteit. Jullie zijn immers ongezuurd. Het is eigenaardig zoals hij dat formuleert en motiveert. Hij zegt: doe dat, want jullie zijn het. Het komt er eigenlijk op neer dat je moet worden wie je bent. Je hebt een identiteit. Paulus zegt niet alleen wat ze moeten doen, hij vertelt wie ze zijn. Je moet weten wie je bent. Wij denken dan meteen altijd weer aan actie, maar het gaat er in de eerste plaats om de waarheid te kennen. Hoe is het? Hoe kijkt God? Wat zegt Hij? Wat is er gebeurd? Wat doet Hij en wat zal Hij doen? Wat is Hij bij machte te doen? Dat moet je weten. De waarheid moet je kennen en die maakt vrij. Dat is de universele Bijbelse waarheid: je moet weten wie je bent. Paulus zegt: jullie zijn ongezuurd. Met als gevolg dat als je dat weet en beseft, je ook ongezuurd kunt leven.

Dat "jullie zijn ongezuurd" wil zeggen... laat ik eens een ander hoofdstuk lezen. We waren in 1 Korinthe 5, maar als je naar de volgende brief gaat die Paulus aan de Korinthiërs schreef, 2 Korinthe 5, dan sluit dat daar naadloos bij aan. Ik had er eerst nog een aantal verzen bij gedaan die je eigenlijk ook zou moeten lezen, maar je moet keuzes maken. Let op wat Paulus zegt: "Zo kennen wij van nu aan niemand naar het vlees." Dat hoort er echt bij. Wij kijken niet meer naar de wijze waarop iemand is en we beoordelen niemand meer op basis van wat we zien en onze eigen kennis, want dat is naar het vlees. Wij beoordelen iemand vaak op basis van het verleden, op wat we weten, maar dat is geen geestelijk kennen. God beoordeelt ons niet naar het verleden; God beoordeelt ons naar de toekomst. Hij ziet ons nu al als wat we straks zullen zijn. Daar heb je echt geestelijke ogen voor nodig. Wij beoordelen iemand altijd op basis van wat hij in zijn verleden heeft 'uitgevroten', zoals dat dan heet. Daar word je niet vrolijk van; daar ga je zuur van kijken.

Maar als je anders gaat kijken, namelijk zoals God kijkt, dan ziet Hij ons volmaakt in Christus. Hij ziet ons nu al zoals we straks in glorie en heerlijkheid zijn. Op het moment dat we zo naar elkaar gaan kijken, dan kijken we niet meer naar het vlees zoals iedereen naar elkaar kijkt. Nee, dan kijk je vanuit het licht van de toekomst dat alleen God kan laten schijnen vanuit Zijn Woord en Zijn belofte. In dat licht zie je allemaal volmaakte mensen. Dan ben ik, dan bent u ongezuurd. Zo kijken we. Dat is helemaal niet vanzelfsprekend. Dat is niet ziels of psychisch, maar pneumatisch — vanuit Gods Woord. Je ziet dezelfde mensen en toch kijk je compleet anders. Wij kijken met een goede bril, niet vanuit het verleden. We hebben geen verleden. Ik ken een broeder die dat altijd zei als standaard: "Vroeger had ik een verleden en geen toekomst, nu is het precies omgekeerd. Nu heb ik geen verleden meer, ik heb alleen nog maar een toekomst."

Het is een totaal andere kijk op de dingen. En weet u wat het mooie is? Zo kijk je ook veel feestelijker de wereld in, naar elkaar en naar jezelf. Als je in de spiegel kijkt en ziet dat je gevallen bent, wat reken je dan? Kijk je dan zoals God naar je kijkt: volmaakt? Zoals Hij jou gemaakt heeft, Zijn design, Zijn creatie waar Hij nog mee bezig is? Hij weet wat Hij voor ogen heeft en Hij werkt daar ook naartoe. Daar word je zoveel vrolijker van en dan krijg je vrede. Dat is zo essentieel. Hoe kijk je? Paulus zegt: "Zo kennen wij van nu aan niemand meer naar het vlees." Hij zegt: indien we Christus al naar het vlees gekend hebben, thans niet meer. Al zouden we Jezus hier in Zijn omwandeling op aarde gekend hebben, nu niet meer. Hij is nu daarboven, aan de andere kant van het graf. Hij is de Opgewekte, Degene die in heerlijkheid is, en in Hem zijn wij. Zo is dan wie in Christus is — de Opgewekte, de Levende, Degene die zonde en dood voorgoed achter Zich gelaten heeft — een nieuwe schepping. Het oude is voorbijgegaan. Dat is gisteren, dat is 'gist', dat is zuurdeeg; dat is allemaal voorbij. Dat is de waarheid: jullie zijn immers ongezuurd. Zie, het nieuwe is gekomen.

Hoezo 'zie'? Dat zie je niet met je vleselijke ogen. Ik wou bijna zeggen 'vreselijke ogen' — maar met vleselijke ogen zie je dat inderdaad niet. Nee, maar als je met Gods ogen gaat kijken, dan zie je dat wel. Dan zie je dat het nieuwe is gekomen in Christus, en in Hem zijn wij. Hoe komt het dat we in Hem zijn? Dat is uit Hem. Je bent gerechtvaardigd. In Gods ogen zijn wij rechtvaardig, wist u dat?

En wie zal de uitverkorenen Gods beschuldigen? God is het die rechtvaardigt. Wie zal dan veroordelen als Hij jou rechtvaardig spreekt en rechtvaardigt? Wie zal jou dan veroordelen? Nou, de vraag stellen is haar beantwoorden.

Zie je, het nieuwe is gekomen. Kijk, dat is dat nieuwe deeg, dat ongezuurde. Laten we even verder lezen; we gaan weer terug naar 1 Korinthe 5. Jullie zijn immers ongezuurd. Dat is zo belangrijk. Het is geen kwestie van wet, maar het is een kwestie van identiteit. Dáárom gaat het.

Het is niet een kwestie dat mensen verteld zou moeten worden: "Dat moet je doen en dat mag je niet doen." Nee, een mens moet leren verstaan wie hij is. Als je dat leert, dan leer je al het andere vanzelf. Want ook, zegt Paulus dan...

▶ 39:02 Christus Is als Ons Pascha Geslacht Volgens Goddelijk Design ↑ hoofdstukken

Ook ons paaslam is geslacht: ons Pascha. Hier staat gewoon het woordje Pascha. Ook ons Pascha is of werd geslacht: Christus. En ik zal u erbij zeggen: dat was precies op de dag die God al 1500 jaar eerder had vastgelegd. Dat is zo bijzonder.

Ik kom weer even terug op dat plaatje: het zevendaagse feest. Momenteel is het de zestiende Aviv, de zestiende Nisan. Maar voordat het feest begon, op de veertiende, werd het Pascha geslacht. En dat is de dag dat Christus werd geslacht. Precies op die dag. Hij stierf trouwens in de middag, op het negende uur, dat wil zeggen: drie uur ‘s middags. En dat was precies ook het moment dat even verderop op het tempelplein al die paaslammeren die daar waren, allemaal geslacht werden. Niet alleen de dag, maar op het uur nauwkeurig gebeurde dat.

Ons Pascha is geslacht. En er was haast bij, zoals u ook in de evangeliën kunt lezen. Want de dag daarna, in de avond, begon het feest van de ongezuurde broden. Daarom moest Jezus ook gekruisigd zijn en moest het allemaal afgerond zijn voordat het feest begon op die vijftiende Nisan. Want ik moet er nog iets bij zeggen: die eerste dag van het feest, de vijftiende, gold eigenlijk als een soort sabbat. Dat wil zeggen dat het een dag was waarin geen arbeid verricht werd. De vijftiende kan op elke willekeurige weekdag vallen; het was gisteren toevallig dat in dit jaar de 15e Nisan samenviel met de sabbatdag, maar dat is een kans van één op zeven. In ieder geval was die eerste dag van het feest een dag waarin geen arbeid verricht werd. Ik geloof trouwens dat in de week dat de Heer Jezus stierf, dat dat de vrijdag was en de dag daarna de zaterdag, de sabbat. Dan kreeg je dus twee sabbatten achter elkaar. Maar goed, dat is een ander onderwerp.

In ieder geval: ons Pascha werd geslacht precies op de dag die God eeuwen – wat zeg ik: anderhalf millennium – daarvoor al had vastgelegd op de 14e Nisan. Dat is toch geweldig? En dat vervolgens de Heer Jezus opstond op de dag van de eerstelingsgarve, de eerstelingsgolf... ja, dat hoeft dan eigenlijk niet meer te verbazen. Het is allemaal goddelijk design. God had dat allemaal al vastgelegd. Dus als Paulus hier zegt: 'Ons Pascha werd geslacht: Christus', dan was dat precies op de daarvoor bestemde dag. En van dat lam dat stierf, zou je ook nog andere dingen over kunnen opsommen, want er worden allemaal kenmerken van dat lam gegeven dat geslacht werd, wanneer en hoe. In ieder geval zijn al die dingen die God daarvoor had bepaald, in Hem, Christus, vervuld.

En dan zegt Paulus in vers 8 van 1 Korinthe 5: 'Laten wij met dat in gedachten – Christus stierf, ons Pascha – feestvieren.' Want wat gebeurt er na het Pascha? Als het Pascha eenmaal geslacht is, wat breekt er dan vervolgens aan? Wel, het feest! Het feest van de ongezuurde broden. Het oude is voorbij. Laten wij derhalve feestvieren. Als het Pascha eenmaal geslacht is, is wat er overblijft feest. Het oude is voorbijgegaan, zie, het nieuwe is gekomen. En het is in dat feest, in die week, dat de dag van de eerstelingsgarve viel. Ongeacht op welke dag dat dan ook viel, in ieder geval was het 'daags na de sabbat', zoals dat door God ook was bepaald in Leviticus 23. Daags na de sabbat zou de eerstelingsschoof aangeboden worden aan God, en de Eersteling werd opgewekt.

Nou, zegt Paulus, laten wij derhalve feestvieren. Wat er overblijft is feest, inderdaad een reden om je te verheugen in een volheid van tijd, zeven dagen. Daar komt trouwens nog iets interessants bij. Deze brief is vermoedelijk ook rond deze tijd geschreven en verstuurd. Als Paulus dit zo formuleert, dan heeft dat ook alles te maken met de tijd die toen ook net aangebroken was. Dus deze brief werd geschreven of gestuurd precies in dezelfde tijd van het jaar als waarin wij nu ook leven. Dat blijkt niet alleen uit dit gedeelte, of in ieder geval wordt dat gesuggereerd, maar als je even later aan het einde van de brief komt, dan lees je dat Paulus dit zegt: 'Ik wil u thans niet in het voorbijgaan bezoeken.' Want hij plant weer een nieuw bezoek aan Korinthe. Hij zegt: 'Ik hoop enige tijd bij u te blijven als de Here het toestaat. Maar ik zal nog tot Pinksteren te Efeze blijven, want mij is een grote en machtige deur geopend en er zijn vele tegenstanders.' Dat gaat altijd hand in hand: als er een machtige deur opengaat, dan zit de tegenstander niet stil.

Maar het gaat me even om dat achtste vers. Paulus zegt: 'Ik zal nog tot Pinksteren te Efeze blijven.' Pinksteren, het Wekenfeest, is ook zo’n Bijbels feest. In het Hebreeuws heette dat het Wekenfeest. Men moest zeven weken tellen vanaf die eerstelingsschoof, 49 dagen, en dan brak de 50ste dag aan. Maar in ieder geval Paulus zegt dat zo, en dat suggereert dus dat het inderdaad rond deze tijd is geweest, van Pesach, dat deze brief ook opgesteld of verstuurd werd.

Afijn, laten wij derhalve feestvieren, 'niet met oud zuurdeeg, noch met zuurdeeg van slechtheid en boosheid'. Want dat is – en ik heb er eigenlijk al even een paar aanwijzingen in die richting gegeven, en het hoeft ook niet te verbazen – het zuurdeeg dat het oude typeert. Het oude, dat van gisteren. Het vlees. Slechtheid en boosheid. Zuurdesem is in de Bijbel onveranderlijk altijd een type van slechtheid en van boosheid, van kwaadaardigheid en boosaardigheid. Daarmee ook van dat wat het oude representeert: alles wat verzuurt en daarmee ook de genade verstoort. Want dat zuurdesem, dat is waar die Korintiërs nu juist mee bezig waren. Ze waren altijd maar bezig met het vlees, de mens, en die ellende werkt echt als zuurdeeg: het hele deeg wordt daardoor verzuurd. Als je eenmaal die instelling hebt, dan doorzuurt dat het hele leven. Het zorgt ervoor dat je geen feest kunt vieren, omdat het besef van wie Hij is en de dankbaarheid verdwijnen. Het zorgt er ook nog eens voor in de onderlinge omgang dat je elkaar gaat kennen naar het vlees en dus ook elkaar niet meer ziet in genade, in de toekomst en in het nieuwe, het ongezuurde. Kortom: alles doorzuurt.

Slechtheid en boosheid wil zeggen dat je vasthoudt aan het oude, en dat is slecht en dat is boos. Het mooie is trouwens, als je nog even doorleest, dat slechtheid en boosheid hier in contrast worden gesteld met reinheid en waarheid. Dan weet je ook meteen wat slechtheid en boosheid hier is: dat is dus onreinheid, onzuiverheid, onoprechtheid. Alles wat niet waarachtig is, wat niet zuiver is, wat niet oprecht is en wat leugenachtig is. U zei al: het gaat om de waarheid. Wie jij bent, wie Hij is en wat Hij te melden heeft: dat is de waarheid. Leef in dat licht. Dat is ongezuurd: zuiver, oprecht en de waarheid. Dan neem ik u nog even mee naar een andere passage waarin Paulus iets soortgelijks zegt.

▶ 49:00 Geestelijk Rekenen: Dood voor de Zonde en Levend voor God ↑ hoofdstukken

In Romeinen 6 zegt Paulus dit, en feitelijk is dat een uitdrukking van dezelfde waarheid. Paulus wijst op die grote feiten: het kruis van Golgotha en dat Christus drie dagen later werd opgewekt uit de doden. In vers 10 staat: "Want wat Zijn dood betreft, is Hij voor de zonde eens voor altijd gestorven." Dat is voorbij. De dood ligt achter Hem. Het zondenprobleem ligt ook achter Hem. God kent het probleem van de zonden, maar dat ligt achter Hem. Wat Zijn dood betreft, is Hij voor de zonde eens voor altijd gestorven en wat Zijn leven betreft, leeft Hij voor God.

En dat is ook onvergankelijk. Dat wil zeggen: voorgoed, definitief. Nu komt het aan op de praktijk. Wat betekent dat in de praktijk? Kijk, de waarheid is: Hij stierf. De waarheid is: Hij stond op uit de doden. De waarheid is dat dit de garantie is dat de dood wordt tenietgedaan, dat het probleem van de zonde en de dood overwonnen is. Dat is de waarheid. Maar wij leven nu hier, in 2016. Laten we even onze jaarrekening houden: hoe bepaalt dat vervolgens ons leven en onze dagelijkse praktijk?

Dat begint ook hier weer met het verstaan van wie je bent, je identiteit. Je bent ongezuurd. Als dat niet het uitgangspunt in je leven is als je ’s morgens opstaat... Dat is een mooi beeld, hè? Als je ’s morgens opstaat, hoe begin je dan? Sta je echt op? Opgewekt? In een nieuwe dag, een nieuw leven? De zon is opgekomen, de nacht is voorbij. Hoe sta je op? Met gist? Ben je met gisteren bezig of is het vandaag? De toekomst ligt voor me. Het gaat om het verstaan van je identiteit en dus de wijze waarop je rekent.

In de NBG-vertaling staat: "Zo moet het ook voor jullie vaststaan." Ik heb er niet zo heel veel moeite mee met die vertaling, maar dat staat er eigenlijk niet. Hij zegt: "Zo rekent ook jullie. Rekenen ook jullie zo." Het woordje voor logica staat er in het Grieks. Dat is een kwestie van inderdaad rekenen. Eén plus één is twee. Sommige mensen hebben daar een hekel aan, maar dat is precies waar het allemaal om begonnen is: om rekenen.

Reken ook jullie dat jullie – hij had het over Christus – wel doden zijn voor de zonden, maar levenden voor God in Christus Jezus. Kijk, dit is nu het hele geheim. Jullie zijn in Hem, dus als Hij stierf, wat betekent dat dan in de praktijk? Nou, dat wij dus met Hem gestorven zijn. We zijn verbonden met Hem en Zijn lot is ons lot. Hij stierf, dus wij zijn gestorven. Hij stond op, dus wij zijn met Hem opgestaan. Hij is daar, dus wij zijn met Hem daar gezeten. Gewoon die totale eenheid. Zo rekent God.

En nu zegt Paulus: "Zo rekent ook jullie." Dat is dus niet een kwestie van leven uit je gevoelens en je ervaringen. Dat is heel begrijpelijk, maar dat is ziels. Zielig ook, en ook heel zuur. Weet je wat pneumatisch is? Dat is rekenen zoals God rekent. Namelijk: ik ben in Hem. Volmaakt. Gerechtvaardigd. Een levende. En de zonde bestaat niet, daar hebben we het niet over. We lezen nog even verder in vers 12.

▶ 53:32 Religieuze Frustratie Versus Ongezuurd Feestvieren ↑ hoofdstukken

Laat dan de zonde niet langer koning zijn in jullie sterfelijk lichaam. Er zijn twee varianten waarop je dat kunt doen. Je kunt gewoon leven zonder God en totaal geen acht geven op wie Christus Jezus is, maar je hebt ook een godsdienstige variant hiervan. En die is in feite nog veel gevaarlijker, want ze is veel minder gemakkelijk te herkennen. De godsdienstige variant is dat je de zonde in je lichaam als koning laat heersen; dat wil zeggen dat je wordt beheerst door de zonde. Weet je hoe je dat dan doet? De godsdienstige manier is: "Ik ben een zondaar en ik word geroepen." Dit zijn trouwens ook dingen die in allerlei kerkelijke formulieren geleerd en onderwezen worden. Mij wordt geleerd om dag in, dag uit te strijden tegen de zonde. Dat wordt geleerd. Weet u wat dat is? Dan laat u de zonde koning zijn in uw sterfelijk lichaam. U wordt beheerst door de zonde. U moet er namelijk tegen strijden en dat is zo frustrerend, want u kunt dat helemaal niet. Dus u wordt geroepen tot iets wat u helemaal niet kunt, dus frustratie is op voorhand verzekerd. Dan wordt u beheerst door de zonde. "Ik mag dit niet, ik moet dat..." Nou ja, vooral dat hè. Je strijdt tegen de zonde, maar juist dan word je beheerst door die zonde.

De andere kant is — en dat is wat Paulus tegen de Romeinen zegt, hij zegt het tegen de Korinthiërs, hij zegt het tegen de Galaten — je bent in Hem volmaakt. Leef zo ongezuurd. Reken je zoals God rekent? Daarin is ook de kracht van ons leven gelegen: met het opgeheven hoofd zo in het leven te staan. Want wat ik niet kan, dat kan Hij. Dus hoezo problemen hebben met je eigen onvermogen? Hoezo? Het gaat er helemaal niet om wat jij kunt. Ga er nou eens een keertje op voorhand vanuit dat je dat niet kunt. Dat scheelt trouwens ook een heleboel frustratie, want de frustratie ontstaat altijd doordat je bepaalde verwachtingen hebt en die worden dan weer niet vervuld. En dat is wat frustratie is. Maar als je helemaal niks van jezelf verwacht, kun je ook niet gefrustreerd raken. U zegt: "Dat klinkt simpel." Ja, maar het mooie is: het is ook simpel. Het is heel simpel zo te rekenen. Maar ik zal u dit vertellen: juist daarom is het zo moeilijk.

De vorige keer citeerde ik Johan Cruijff ook al, maar ik zou het nu weer doen. Ik weet niet meer precies hoe hij het zei: "Voetballen is heel simpel, maar er is niets moeilijker dan simpel voetballen." En deze waarheid is ook simpel. Maar er is niets moeilijker dan zo simpel te leven. Gewoon zo te rekenen. En het is onvoorstelbaar wat ze je allemaal op de mouw hebben gespeld als christenen. Als keurige kerkmensen: dat je dagelijks moet strijden tegen de zonde. Maar dat is helemaal geen feest. Dat is een vreselijk leven. En trouwens, als je de mensen dan ook inderdaad ziet en de reputatie die daarmee is opgebouwd, dan is die inderdaad van, nou ja, met een hoofd dat naar beneden gekeerd is, in het zwart. Weinig lachjes kunnen daarvan af. En eigenlijk is dat ook precies wat het dan ook is. Als je van jezelf moet verwachten dat je moet strijden tegen de zonde, nou, dat is geen feest.

Nee, als je feest wilt vieren, dan zal je dat van gisteren — dat zuurdesem — weg moeten nemen. Zuiver dat uit. Sta op de waarheid. Reken jezelf als dode voor de zonde en als levende voor God in Christus Jezus. Dan geef je daarmee Hem de roem en de eer. Dat is feest. En dat is ongezuurd.