▶ 00:02 Introductie: "weet Gij Niet Dat?" als het Abc van Paulus' Onderwijs ↑ hoofdstukken

Goedemorgen, beste vrienden, dames en heren. In totaal vind je drieëntwintig keer in de Bijbel – ik heb het nageteld, daar heb je mooie en interessante Bijbelprogramma's voor waarbij je dat met gemak kunt doen – deze uitdrukking: "weet gij niet dat...?" Het interessante daarvan is dat verreweg de meeste keren dat je die uitdrukking aantreft, dit in het Nieuwe Testament is, en dan nog weer verreweg het meeste juist bij de apostel Paulus. Veertien keer spreekt hij daarover en daarbij is één brief weer de kampioen: de eerste Korinthebrief. In 1Korinthe vind je die uitdrukking tien keer.

Ik ga mijn best doen voor morgen om die tien keren – het zijn eigenlijk zeven passages, een mooi getal – de revue te laten passeren om te laten zien waar Paulus het dan over heeft. Ik zeg "even", want dat zal maar kort kunnen, maar ik wil in elk geval deze keren langsgaan. De uitdrukking "weet gij niet dat...?" veronderstelt dat hij bij de toehoorders kennis verwacht. Hij veronderstelt kennis van zaken; het is een retorische vraag.

Het opvallende is – en we zullen dat vanzelf ook wel zien als we die zeven passages langsgaan – dat Paulus soms dingen als bekend veronderstelt waarvan ik wel eens denk dat ze bij christenen in het algemeen, maar ook bij ons, helemaal niet zo bekend zijn. Ik zal zo straks ook echt wel aangeven wanneer dat bijvoorbeeld het geval is. Eigenlijk is het zo dat als je deze uitdrukking wat analyseert en de voorkomens nagaat, je ook aan de weet komt wat tot het Abc van Paulus' onderwijs behoort. Als hij zegt: "weet gij niet dat...?", dan bedoelt hij: "Jullie weten dat toch? Ik heb dat toch verteld? Je mag toch verwachten dat jullie daarvan op de hoogte zijn?"

▶ 02:36 De Eerste Passage: de Ecclesia als Gods Tempel en Bouwen met Goud ↑ hoofdstukken

Goed, we gaan naar de eerste plaats in de Korinthebrief waar Paulus die uitdrukking gebruikt: "Weet gij niet dat...?" Dat is 1 Korinthe 3 vers 16: "Weet gij niet dat gij Gods tempel zijt en dat de Geest Gods in u woont?" Ik moet er meteen iets bij zeggen over dat woordje "gij". Dat komt in het Oudnederlands niet altijd even duidelijk uit de verf, en dat geldt trouwens ook voor het woordje "u". In de zin "weet gij niet dat gij Gods tempel zijt en dat de Geest Gods in u woont?" is het namelijk allemaal meervoud. Dat zie je in het modern Nederlands niet direct, maar je zou het eigenlijk duidelijker weergeven wanneer je vertaalt: "Weten jullie niet dat jullie Gods tempel zijn en dat de Geest Gods in jullie woont?" Het is meervoud. Dat zeg ik er even bij, en dat geldt trouwens voor alle keren dat we die uitdrukking vanmorgen zullen zien; het blijkt altijd meervoud te zijn. Het is dus altijd: "Weten jullie niet dat...?"

Hier gaat het erom: weten jullie niet dat jullie gezamenlijk — en dus niet alleen individueel, wat overigens ook waar is en wat we straks nog zullen zien — Gods tempel zijn en dat de Geest Gods in jullie woont? Als Ecclesia, als gemeente. Een Ecclesia is letterlijk een "uitgeroepen gezelschap". Het zijn gelovigen die uitgeroepen zijn. Daar waar het Woord van God klinkt, daar worden mensen geroepen. Of het er nu maar twee of drie zijn, of het een veel groter gezelschap in een aula is, of aan een keukentafel, of in een gazon in het park — al moet je dat laatste nu natuurlijk even niet doen. De plaats maakt niets uit. Een Ecclesia is geen organisatie of een stichting; nee, een Ecclesia is elk gezelschap dat samenkomt rondom het Woord van God. Dat is een Ecclesia.

Paulus zegt: vergis je niet, je bent een tempel. Dat zegt hij tegen de Korinthiërs, terwijl hij nota bene heel wat op hen aan te merken had. Er waren een heleboel wantoestanden daar, en die komen in deze brief ook allemaal aan de orde. Maar Paulus begint zijn brief al door hen aan te spreken als "de geheiligden in Christus Jezus die te Korinthe zijn". Hij kijkt dus even helemaal voorbij aan hun verleden en aan de huidige toestanden. Het gaat er namelijk om dat je kennis hebt, dat je weet wie je bent in Hem. Hij herinnert hen aan de identiteit die zij in Hem hebben, zoals God ons ziet. God ziet ons niet aan op ons verleden; God ziet ons aan naar wat we straks zullen zijn. Zo ziet Hij ons nu al. Wij zijn Gods tempel. Waarom? Wel, Gods Geest woont in ons als Ecclesia.

Ik lees ook het volgende vers voor het verband: "Zo iemand Gods tempel schendt" — de Ecclesia dus — "God zal hem schenden; want de tempel Gods, en dat zijt gij, is heilig." Vergis je niet, Paulus heeft een hele hoge pet op van die Ecclesia, van de status van de gemeente. Ze zijn een tempel. Ik moet daar ter toelichting wel bijzeggen dat Paulus het in dit hoofdstuk heeft over het bouwen van die gemeente, de tempel. Het gaat erom dat je op het juiste fundament bouwt. Er ligt al een fundament, namelijk Jezus Christus, en een ander fundament kan niemand leggen. Maar hij zegt wel: zie toe hoe je op dat fundament bouwt. Hoe wordt de Ecclesia gebouwd?

Ik refereer nu even aan 1 Korinthe 3 en ik zeg ook maar even tegen u: weten jullie dan niet dat dit daar staat? En als u dat niet weet, is dat helemaal geen probleem, want u heeft de hele dag nog de tijd om dat eens na te lezen. In 1 Korinthe 3 gaat het erom dat de gemeente gebouwd moet worden op dat fundament, maar ook met kostbaar materiaal. Met materiaal dat eigen is aan de tempel, en dus niet met hout, hooi en stro. Dat wil zeggen: niet met menselijke filosofieën, met verhaaltjes en menselijke gedachten. Ik denk wel eens: zouden gelovigen zich dat maar wat meer realiseren, dat we een tempel zijn. God geeft Zijn Woord, de Schriften, en met dat Woord, dat kracht is, horen we gebouwd te worden. Trouwens, daar worden we ook alleen maar door gebouwd.

Als je dat niet doet, als je de gemeente bouwt met verhaaltjes en menselijke bedenksels of godsdienstige toestanden — misschien heel vrome dingen waar mensen met bewondering naar kijken — dan stelt het niets voor. Het zal de toets van Gods kritiek, de toets van het vuur, niet doorstaan. Hout, hooi en stro lijkt misschien heel wat en je kunt er een prachtig bouwwerk van maken, maar op het moment dat het vuur erbij komt, gaat het allemaal in vlammen op en blijft er niets van over. Weet je waar je mee zou moeten bouwen? Met goud. Dat is vuurbestendig. Zilver ook. Edelgesteente. Dat heeft allemaal te maken met dat wat van God is. Daar zouden we de gemeente, de Ecclesia, mee moeten bouwen.

Als je dat niet doet, dan zul je erachter komen. Paulus zegt dat op "die dag" degene die gebouwd heeft, zal zien dat alles wat hij geproduceerd heeft en waar hij de gemeente mee gebouwd heeft, zal worden getoetst. Dat geldt met name voor degenen die het Woord doorgeven. Als je dat niet doet met goud, zilver en edelgesteente, dan zul je er straks achter komen dat alles wat je gedaan hebt, misschien terwijl je vreselijk je best deed — hoe zeggen we dat: de benen uit je lijf gelopen — in vlammen opgaat. Daar gaat het namelijk niet om. Het gaat erom dat je met kostbaar materiaal, Zijn Woord, de Ecclesia bouwt. Doe je dat niet, dan zul je straks zien dat er niets van overblijft. Je wordt wel behouden, daar niet van, maar van je werk valt geen eer te behalen. Je hebt immers gebouwd met eigen bedenksels, met dat wat uit de aarde voortkomt: hout, hooi en stro. Dat is de hele context van dit gedeelte in een paar woorden. We zijn Gods tempel. Laten wij ons inderdaad laten bouwen met kostbaar materiaal. Weten jullie dat? Namelijk dat we de tempel zijn.

▶ 10:04 De Tweede Passage: Feestvieren met Vers Deeg in het Licht van Morgen ↑ hoofdstukken

We gaan naar de tweede passage en dan komen we in 1 Korinthe 5. Zal ik ook even wat vertellen over de context? Paulus begint dat hoofdstuk door te zeggen: "Jullie gaan er prat op dat we in de vrijheid staan." Dat is ook zo; alle dingen zijn geoorloofd. Het is een uitdrukking die heel wat keren in deze brief geciteerd wordt. Dat was het motto van de Corinthiërs. En terecht, want juist Paulus had hen dat onderwezen: we staan in de vrijheid en alle dingen zijn geoorloofd. Alleen begrepen ze er weinig van, want zij dachten dat als alle dingen geoorloofd zijn, ze dus ook maar gewoon van alles konden doen.

Maar daar gaat het helemaal niet om. Ons leven zou niet geregeerd moeten worden door de vraag of iets wel of niet mag. Dat is volstrekt buiten de orde. Ethiek is aan ons niet besteed; ik bedoel die vragen van: "Mag dat nou wel of mag dat niet? Mag dat wel van God?" Ik weet dat vele christenen daar hun hele leven mee aftobben en het er zelfs mee vergallen, denk ik weleens. Die vraag hebben we echter gauw beantwoord, want alle dingen zijn geoorloofd. Ik moet u zeggen dat ik heel vaak mailtjes krijg omdat ik een website run. Dan wordt me de vraag voorgelegd: "Vindt u nou ook, mag dat van God? Ja of nee?" Ik heb dan altijd heel sterk de neiging om dit vers te citeren. Ik ben er ook altijd heel gauw klaar mee, want als je zo'n mindset hebt, als je zo georiënteerd bent, dan begrijp je het niet. De vraag is: is het nuttig? Bouwt het op? Daar hebben we het weer: bouwt het de Ecclesia op? Is het tot Zijn eer? Kijk, dat zijn vragen die ertoe doen, niet of het mag of niet.

Bij de Corinthiërs was het zelfs zo dat er hoererij plaatsvond die zelfs onder de natiën ongehoord was. In Corinthe was losbandigheid zelfs spreekwoordelijk; "leven als een Corinthier" betekende een zeer losbandige levensstijl. De Ecclesia daar was daar erg door beïnvloed. Het was zelfs zo dat er in die Ecclesia hoererij plaatsvond die zelfs onder de natiën ongehoord was. Wat was het geval? Er was een man die een verhouding had met de vrouw van zijn vader, met zijn stiefmoeder zeg maar. En zij waren er eigenlijk trots op dat dat bij hen kon, want ja, alle dingen zijn geoorloofd. Paulus gaat daarop in en zegt: "Jullie zijn opgeblazen."

Let dan eens op in vers 6. Ik zit een beetje te turen naar het scherm, maar die lettertjes lijken steeds kleiner te worden. In 1 Korinthe 5:6 staat: "Uw roem deugt niet." Dat wil zeggen: jullie zijn trots op iets, jullie zijn opgeblazen, maar dat deugt niet. Waarom niet? Hij zegt: "Weten jullie niet dat een weinig zuurdeeg het hele deeg zuur maakt?" Dat is een mooie overgang, want hij heeft het net over "opgeblazen" zijn. U weet wat zuur doet, hè? Zuurdeeg, dat is gist. Dat blaast de boel op. Er komt een heleboel lucht bij; het geeft volume, dat wel, maar het geeft geen gewicht. Het doet nergens toe.

Paulus refereert hier feitelijk aan het Joodse gebruik. De Joden kenden het feest van de ongezuurde broden. Als ze feestvieren, doen ze dat zonder zuur. Zuur hoort niet bij feest. Als ik het even langzaam zeg, dan begrijpt u het meteen. Zuur heeft te maken met bederf. Het is heel grappig, want wij gebruiken tegenwoordig geen zuurdeeg meer; je koopt gewoon gist. Maar gist is eigenlijk ook gewoon zuurdeeg: een stukje deeg van de vorige dag. Dat is eigenlijk wat gist is: gisteren. Iets van gisteren. U lacht, maar het is echt zo: het is iets van de vorige dag.

Wat Paulus zegt – en dat zegt hij in het navolgende vers, dat ik nu niet geprojecteerd heb – is dat wij vers deeg zijn. Wij vieren feest in reinheid en wij zijn geroepen om feest te vieren. Dat zuur hoort daar dus helemaal niet bij. Wat jullie doen, is dat oude leven ophemelen. Iets van gisteren, iets dat aan bederf blootstaat en van voorbijgaande aard is. Want dat is wat bederf ook is: het gaat voorbij, het gaat stinken en als je het al tot je neemt, gaat het over de datum en krijg je een zuur gezicht. Dat heeft daar allemaal mee te maken. Het is iets van gisteren, maar wij zijn niet van gisteren. Nee, wij zijn mensen van de toekomst. Daar hadden we het al even over: God ziet ons aan naar wat we straks zullen zijn. Hij ziet ons niet aan in het verleden. Dat is heel menselijk, dat weet ik wel. De hele wereld doet dat; we beoordelen elkaar altijd op basis van het verleden. "Wie zijn wij?" Dan kijk je naar je cv en wat je gedaan hebt. Maar God redeneert en denkt heel anders: Hij ziet ons aan vanuit de toekomst.

Dat lijkt me meteen een hele goede tip voor ons allemaal. Om te wandelen in de liefde is het zo belangrijk dat we elkaar beoordelen en zien in het licht van morgen, niet van gisteren. Dat is zuur; dan ga je ook zuur kijken naar elkaar. Als ik nu hier in de zaal kijk, zie ik een heleboel mensen. U ziet er maar één, maar dat is op zich de oude mens. Als je elkaar zo ziet, kun je elkaar ook niet liefhebben, want dan zie je zoveel smetten en zoveel waarop aan te merken valt. Dat is ook een nadeel als je iemand heel goed leert kennen: dan komt er zoveel ruis van het verleden naar boven. Allemaal onzuivere elementen die je niet blij maken. Zuur, hè? Dat is allemaal gist.

Maar het geweldige is: als je elkaar nou aanziet zoals God ons aanziet, naar wat we straks zullen zijn: volmaakt. Want God gaat echt wat van ons maken hoor! Hij is bezig; werk in uitvoering. Als we elkaar zo zien, dan zijn we allemaal volmaakt en dan is het niet moeilijk om elkaar lief te hebben. Dat is wat God van ons gaat maken. Hij zei: "Weten jullie niet dat een weinig zuurdeeg het hele deeg zuur maakt?" Daarom: denk niet vanuit dat verleden, denk niet vanuit de oude schepping en denk niet vanuit dat verderf. Denk erom dat we geroepen zijn om feest te vieren met vers deeg, georiënteerd op morgen en niet op vandaag. Ik kende een broeder die altijd zei – hij was uit de wereld tot geloof gekomen: "Vroeger had ik een verleden, maar geen toekomst. Nu heb ik een toekomst en geen verleden meer." Kijk, dat is het verhaal van de Geest. Dat andere is zuur. Wij vieren feest met vers deeg. Goed, dat is 1 Korinthe 5. Daar is meer over te vertellen, maar ik zei al dat ik nog meer verzen heb die ik graag wilde tonen.

▶ 18:25 De Derde Passage: Trainingstijd voor Heerschappij en het Oordelen van Engelen ↑ hoofdstukken

We gaan nu naar nummer drie: 1 Korinthe 6. Dat is trouwens het kampioenhoofdstuk als het gaat om de uitdrukking "Weet gij niet dat?". Zes keer vinden we deze uitdrukking in dit hoofdstuk terug. In 1 Korinthe 6 vers 2 schrijft Paulus: "Weet gij niet dat de heiligen de wereld zullen oordelen?" Even iets over het verband. Er waren rechtszaken in die Ecclesia. Ze waren wel heiligen in Christus, alleen ze wisten het nog niet echt, of althans, het was nog niet goed tot hen doorgedrongen. Wat Paulus in deze brief feitelijk iedere keer doet, is hen eraan herinneren wie zij zijn. Feitelijk is de prediking ook niets anders dan telkens weer in herinnering brengen wat we zijn. Wat God voornemens is en wie Hij is; dat verandert ons. Het is niet een of ander moralistisch verhaal; dat doet Paulus ook niet. Paulus zegt niet wat ze moeten doen, hij herinnert hen eraan hoe de zaken zijn. Hoort u het verschil? Niet wat ze moeten doen, maar hoe de zaken zijn. "Weten jullie dan niet dat de heiligen de wereld zullen oordelen?"

Er waren rechtszaken, zoals ik al zei. De ene broeder tegen de andere broeder; daar was wat aan de hand en dan ging men zelfs naar de wereldse rechter toe om de kwestie te beslechten. Paulus zegt: hoe dubbel is dat? Hoe dwaas. Hij zegt niet alleen dat het niet mag, maar vooral hoe dwaas het is. Weten jullie dan niet dat de heiligen — wij die geroepen zijn, apart gezet, want dat is wat heilig betekent — de wereld zullen oordelen? Weten jullie dat niet? Ik stel die vraag nu ook aan u: weet u dat? Of u het nu weet of niet, het gebeurt straks toch wel, maar waar het om gaat is dat alleen als je het weet, die kennis en wetenschap ook haar werk kan doen in je leven.

Natuurlijk is alleen weten niet genoeg. Het gaat erom dat het in je hart komt. De kennis alleen maakt opgeblazen, zoals we ook in 1 Korinthe lezen, maar de liefde bouwt op. Het moet in je hart komen, dat je het verwerkt en weet: wij zijn geroepen. We zijn een Ecclesia, een volksvergadering; geroepen om met Christus te heersen op het hoogste niveau. We zijn met Hem verbonden als Hoofd en lichaam. Hij zal heersen en straks in heerlijkheid verschijnen. Paulus zegt dan ook in Colossense 3 dat wij met Hem in heerlijkheid zullen verschijnen. Waar dan ook, wij zullen inderdaad de wereld richten en oordelen.

Paulus zegt dat dit geen nieuws van gisteren is. Je ziet hoe die hele Korinthische gemeente eigenlijk aan dat oude bleef hangen en georiënteerd was op het zienlijke. Wij zijn echter gelovigen; wij wandelen op basis van wat God gesproken heeft en wat Hij zich voorneemt, want dat is de waarheid. Wij zijn een Ecclesia bestemd tot heerschappij over de wereld. Het is wel zaak dat je het weet. Er is een Engelse uitspraak die ik erg mooi vind. In het Nederlands is die een beetje moeilijk weer te geven, maar ze luidt zo: "Lifetime is training time for reigning time." Nee, niet 'raining' in de zin van regen, maar 'reigning' als heerschappij. Wij worden nu getraind en geoefend voor de heerschappij straks. Weten jullie dat niet?

Hij gaat dan verder in vers 3: "Weet gij niet, dat wij over engelen oordelen zullen?" Dat zijn hemelse boodschappers. "Hoeveel te meer dan over alledaagse dingen?" Hoe dubbel is het dan om naar de rechter te stappen, nog afgezien van het getuigenis dat daarvan uitgaat? We zijn geroepen om Hem te verheerlijken. Hoezeer ben je dan bezig je hele roeping te verkwanselen? Je zou juist de vlag uit moeten hangen om iets te laten zien van de glorie die wij in Christus hebben: geroepen tot heerschappij. Dan ga je toch niet voor onbetekenende en onbenullige zaken naar de rechter?

Ik weet wel, degene die naar de rechter stapt vindt het niet onbenullig. Maar dat is dus ook weer relatief. In het licht van waartoe we geroepen zijn, is het allemaal onbenullig. Echt waar, het gaat helemaal nergens over. U zegt misschien: "Maar weet u wel hoeveel geld daarmee gemoeid is?" Dat bedoel ik dus met onbenullig in het licht daarvan. Neem je dat straks mee? Het is allemaal hout, hooi en stro. Het is bederfelijk en het is weer gist.

Weten jullie niet dat wij over engelen oordelen zullen? We zijn Hoofd en lichaam en hebben een hemelse positie. Feitelijk komt dat in dit vers al naar voren. We zullen de wereld oordelen; we zijn geroepen tot heerschappij over de kosmos, tezamen met Christus. Zelfs over engelen zullen wij straks gericht houden. Weet goed wie je bent als Ecclesia! Daar denk je vaak veel te gering over en daarom zegt Paulus: "Weten jullie dat dan niet?" Als je het eenmaal weet en je het gaat realiseren, dan zal die kennis vanzelf haar werk gaan doen in je leven.

▶ 24:48 De Vierde Passage: Ieder in Zijn Eigen Rangorde het Koninkrijk Beërven ↑ hoofdstukken

We blijven nog even in hetzelfde hoofdstuk, 1 Korinthe 6. Dat is wel leuk, want ik las deze week eerder aan tafel — Peter was er niet bij, maar met de kinderen las ik een stukje uit dit gedeelte — en toen las ik dit voor. In 1 Korinthe 6 las ik dit vers: "Weet gij niet dat onrechtvaardigen het Koninkrijk Gods niet beërven zullen?" En toen zei mijn zoon, die hier nu niet bij zit, nadat ik ongeveer bij dit vers afsloot: "Maar alle mensen worden toch gered?" Hij luisterde goed, dat moet ik hem nageven. Hij zei: "Hallo André, wij zijn een gemeente, wij geloven in alverzoening. Hoe zit dit? Wat doet dit vers eigenlijk in Paulus' brieven?"

De meeste christenen hebben hier niet zo'n moeite mee, want voor hen is dit een vanzelfsprekendheid. Maar wij, weten wij het? Paulus zegt: "Weten jullie dan niet dat onrechtvaardigen het Koninkrijk Gods niet beërven zullen?" Hij had in het voorgaande vers gesproken over een hele waslijst van afgodendienaars, dronkaards, oplichters; een hele lijst van dingen waar je niet trots op bent. Hij vat het hier samen met 'onrechtvaardigen'. Feitelijk zijn dat ongelovigen, want een rechtvaardige in de Bijbel is altijd iemand die gelooft. God rekent geloof tot gerechtigheid. Weet gij niet dat onrechtvaardigen het Koninkrijk Gods niet beërven zullen? Dat zij geen lotsdeel zullen hebben in dat Koninkrijk?

Je moet dit vers ook even in het hele grote geheel lezen. Want negen hoofdstukken later, in 1 Korinthe 15, gaat Paulus het feitelijk uitleggen. Ik ga er zelfs vanuit dat Paulus dit aan die Korinthiërs ook verteld heeft. Zij wisten van dat plan van God. Dat Hij de Redder was van alle mensen, dat was zijn boodschap; daarvoor leed hij smaad. Dat staat niet ter discussie. Maar hij veronderstelt ook als bekend dat onrechtvaardigen geen lotsdeel, geen erfenis zullen hebben in het Koninkrijk Gods. Hij zegt dat niet alleen hier, hoor. Hij herhaalt dat in de Galatenbrief, in de Efezebrief en, als ik me niet vergis, in de Kolossenzenbrief ook iets anders.

Ik refereerde al even aan dat vijftiende hoofdstuk, waarin Paulus laat zien hoe dat zit. Hij zegt daar dat zoals in Adam allen sterven — dat is een bekend vers hier in deze Ecclesia, en gelukkig maar, want het is de basis van het Evangelie — zoals in Adam alle mensen stervelingen zijn, zo zullen in Christus allen worden levend gemaakt. Maar, zegt hij, en dat was een essentieel onderdeel van Paulus' onderwijs (dat blijkt uit 1 Korinthe 6 waarin hij de retorische vraag stelt: "Weten jullie dat niet?"): onrechtvaardigen zullen geen lotsdeel hebben in het Koninkrijk Gods. Dat is belangrijk. We worden geacht daarvan op de hoogte te zijn.

In 1 Korinthe 15 legt hij het ook uit. Ik ga dan niet zeggen 'enerzijds, anderzijds'. Ik heb daar ook wel theologische boeken op nageslagen en die zeggen dan: "Ja, we moeten beide accenten weten te leggen." Maar welk antwoord geef je nou als je zoontje van dertien vraagt: "Hoe zit dat dan met die onrechtvaardigen die het Koninkrijk Gods niet zullen beërven?" Dan ga je niet als een theoloog zeggen: "Ja, enerzijds, anderzijds." Nee, het is een duidelijke vraag en daar willen we een duidelijk antwoord op. Dat vind ik een heel rechtvaardige, billijke eis.

Paulus zegt: "Ieder in zijn eigen rangorde." Dat is de essentie. Ieder in zijn eigen rangorde. Als het gaat om het beërven van dat leven dat Christus aan het licht heeft gebracht, dan zegt hij in 1 Korinthe 15: "Eerst die van Christus zijn bij zijn komst, in zijn parousia." Wanneer Hij zal verschijnen in heerlijkheid en zijn Koninkrijk zal openbaren. Ook dat is trouwens nog weer gefaseerd, maar op dat soort details gaan we nu niet in; dat doet er even niet toe. Het punt is: voordat de heerschappij van Christus zal baanbreken, het Koninkrijk van Christus, zullen zij die van Christus zijn het leven krijgen, opgewekt worden en een lotsdeel krijgen in de heerschappij van Christus.

Christus gaat heersen in de komende aionen, in de duizend jaren, maar ook in de nieuwe hemel en de nieuwe aarde lees je over de troon van het Lam. Hij zal heersen tot in de aionen van de aionen, staat er bijvoorbeeld in Openbaring 11. In die heerschappij van Christus, in dat Koninkrijk, zullen zij die van Christus zijn een lotsdeel ontvangen; een deel om daarin ook te heersen. Aan het einde van de heerschappij van Christus zal Hij de laatste vijand tenietdoen: de dood. Dan zullen ook zij die niet van Christus zijn worden opgewekt. Dan is er geen dood meer. En als er geen dood meer is, dan leven allen. Dat is juist ook het thema van 1 Korinthe 15: de levendmaking van allen. Dat gaat gefaseerd, ieder in zijn eigen rangorde. En dan is het einde, en dan wordt God alles in allen.

Is 1 Korinthe 15 in strijd met 1 Korinthe 6? Nee! Integendeel, het is juist volkomen in harmonie: ieder in zijn eigen rangorde. Zij die van Christus zijn, zullen worden opgewekt voorafgaand aan de heerschappij van Christus en zullen daarin een lotsdeel krijgen; zij zullen deel hebben aan die heerschappij. 'Some way, somehow', zeggen de Engelsen dan. Aan het einde van de aionen zullen ook zij die niet van Christus zijn worden opgewekt en deel krijgen aan die heerlijkheid, maar zij krijgen geen lotsdeel in die heerschappij van Christus, in dat Koninkrijk van God. Dan is het een met het ander volstrekt in harmonie.

Mijn dochter kon het afgelopen week, toen ik het erover had dat ik aan tafel dat gedeelte las, veel korter zeggen dan ik nu doe. Zij zei het in één zin: "Ja, die komen pas later." Nou, dat is zeg maar de fastfoodversie voor als u het allemaal een beetje te ingewikkeld vond. Maar ik vind het wel van belang om dit te weten: ieder in zijn eigen rangorde. Zij die niet van Christus zijn, zullen geen deel hebben aan het Koninkrijk van God; zij zullen daar geen lotsdeel of erfenis in hebben. Dat is van belang. Paulus zegt: "Weten jullie dat niet?" Hij zegt het niet alleen hier, dus we worden geacht dat te weten.

▶ 32:33 De Vijfde Passage: Vrijheid van de Wet, de Heiligheid van het Lichaam en Seksualiteit ↑ hoofdstukken

We gaan naar de vijfde schriftplaats waar Paulus schrijft: "Weet gij niet?" Dat is trouwens ook nog in 1Korinthe 6. Daar gaat het over hoererij. Ik zei al: er waren destijds hele toestanden in Korinthe. Hoererij was sowieso een bekend fenomeen; iedereen ging maar met iedereen naar bed en had seks met elkaar. Maar ook in de Ecclesia van Korinthe konden ze er wat van. Eigenlijk rechtvaardigde men dat gedrag onder het motto: "Alle dingen zijn geoorloofd." Dat is de helft van Paulus' onderwijs. Hij zegt inderdaad iedere keer: "Alle dingen zijn geoorloofd." Ja, wis en waarachtig. Maar dat is geen tegenspraak van het voorgaande; het is een noodzakelijke aanvulling.

Het punt is — en luister even goed naar hoe ik het zeg — dat iemand die iets doet puur omdat het mág, ook wettisch bezig is. Wij denken altijd dat wettisch betekent dat je dingen niet doet omdat het niet mag. Dat is inderdaad wettisch, maar je bent evenzeer wettisch als je dingen doet gewoon puur omdat het mag. Dan denk je namelijk nog steeds in de termen van: "Is het geoorloofd of niet?" "Nou, het is geoorloofd, dus doe ik het." Maar Paulus' punt in deze brief is juist dat het daar niet om gaat, beste Corinthiërs. Het gaat er niet om of het mag of niet; het gaat erom: bouwt het op? Is het nuttig? Is het tot eer van Hem? Dat zijn de vragen die ertoe doen.

In dat verband brengt hij dit ter sprake in 1Korinthe 6. Ik licht er zomaar een paar verzen uit, en dat is altijd een beetje tricky omdat je de context en de samenhang in ogenschouw moet nemen. Maar dan zegt hij dit: "Weten jullie niet dat uw lichamen leden van Christus zijn?" En dan vraagt hij: "Zal ik leden van Christus wegnemen om er leden van een hoer van te maken?" Volstrekt niet! Of in het volgende vers: "Of weten jullie niet dat wie zich aan een hoer hecht één lichaam met haar is? Want die twee zullen tot één vlees zijn."

Paulus refereert hier weer aan een van de eerste Bijbelhoofdstukken. Als je seks hebt, dan word je één lichaam met de ander. Seksuele gemeenschap... de Bijbelse gedachte is dat dit liefde is, en liefde is eenheid. Het heeft te maken met trouw. Gods liefde is niet te koop; God houdt niet van betaalde liefde. Maar het gaat hier niet alleen over betaalde liefde. De uitdrukking van eenheid is juist ook dat het onverbrekelijk is. Wat God samengevoegd heeft, scheide de mens niet. Het hele idee van seksuele gemeenschap is: het is voor het leven. Weten jullie dat niet? Als je nou zomaar een one-night stand hebt of je hebt seks met iemand... ja, prima, dat is mooi, maar de Bijbel zegt: het is voor het leven. Het is voor man en vrouw. Een man zal zijn vader en moeder verlaten en zijn vrouw aanhangen, en die twee, man en vrouw, zullen tot één vlees zijn. Dat is de gedachte. Hoererij is eigenlijk seks met iemand met wie je vervolgens niet het leven deelt; niet je eigen man of vrouw dus. Dat is wat hoererij is. Weten jullie dat dan niet? Dat moet je weten.

Als je dan nog twee verzen verder leest, in vers 19: "Of weten jullie niet..." Weer diezelfde retorische vraag: "Ik mag toch hopen dat jullie daarvan op de hoogte zijn? Weten jullie niet dat uw lichaam een tempel is van de Heilige Geest?" Het is grappig: eerder zagen we in 1Korinthe 3 dat de Ecclesia als geheel, als totaal, een tempel is. Maar hier wordt gesproken over de individuen, over gelovigen afzonderlijk. Mijn lichaam is een tempel. Waarom? Dat zou je niet direct zeggen als je er zo naar kijkt, maar het gaat erom wie erin woont. Waarom is het een tempel? Nou, God woont erin. Zo simpel is het. Er staat ook: "Weet u niet dat uw lichamen een tempel zijn van de Heilige Geest die in u woont?" Daarom ben je een tempel. Die Geest heb je van God ontvangen en je bent dus ook niet van jezelf. Hij is onze Heer. Je bent niet van jezelf, je bent voor Zijn rekening. Nou, weet je dat dan niet?

Het is toch dubbel om je vervolgens over te geven aan hoererij? Dat is ook weer dat "gisteren", dat oude leven; het voorbijgaande en het bederfelijke. De toestanden die er toen in Korinthe waren... feitelijk leven wij nu ook in zo'n maatschappij. Alles kan. Wij hebben daar ook geen idee meer van; losbandigheid wordt gepromoot. Ik vind het trouwens niet zo gek hoor, want dat is de hele filosofie van de mens: we stammen af van de apen en er is geen God die een bestemming voor ons heeft. Dus ja, wie zal er dan zeggen wat goed is of wat niet goed is? Van een God die het huwelijk heeft ingesteld met een bepaald oogmerk, daar hebben ze geen idee van. Nee, maar wij wel — althans, dat mag ik aannemen.

Paulus herinnert hen daar gewoon aan. Niet door te vertellen wat ze moesten doen of wat ze niet moesten doen, hij zegt: "Weten jullie niet?" Elders zegt hij in dezezelfde brief: "Ik spreek als tot verstandigen, beoordeel zelf wat ik zeg." Het is niet een last die hen opgelegd wordt, maar het dient ter herinnering. En seks — laat ik dat er ten slotte nog even bij zeggen — is een heilige zaak. Waarom? Het is door God bedacht. Hij is een geweldig groot God en daar hoef je ook helemaal niet moeilijk over te doen. In het christelijke gedachtegoed is het in de loop der eeuwen eigenlijk altijd als iets "vies" bestempeld waar je niet zo over praat. Nou, de Bijbel spreekt er gewoon rechttoe rechtaan over, en dat lijkt mij een hele goede zaak. Seks is door God bedacht; het is een uitdrukking van goddelijke waarheden. Van de Man, de Schepper, die de schepping liefheeft en één met haar wordt, en die nieuw leven verwekt in de vrouw. Ik zal nu niet in details treden, maar dat is een schitterend plaatje dat in de seksualiteit uitgebeeld wordt: van Gods weg daarin. Dat is pure expressie van wie Hij is en wat Hij van plan is. En Paulus zegt: "Weten jullie dat niet?"

▶ 39:42 De Laatste Passages: het Evangelie Om Niet en het Doelwit op de Renbaan ↑ hoofdstukken

We gaan naar het zesde voorbeeld en ik zie dat de tijd dat eigenlijk niet meer toelaat, dus ik lees het eigenlijk alleen maar eventjes voor om dat nog te bespreken, want ik wil namelijk afsluiten met dat zevende. Maar goed, ik wil het toch even voorgelezen hebben. 1Korinthe 9, die moet kort dus. Weten jullie niet dat zij die in het heiligdom de dienst verrichten van het heiligdom ook eten? En zij die het altaar bedienen hun deel ontvangen van het altaar?

Even kort. Paulus refereert hier aan de wijze hoe God het geregeld had in het Oude Testament. Degenen die in het heiligdom, in de tempel dienden, die aten daar ook van. Die leefden daarvan, of ze nou Leviet waren of priester. God had voorzieningen getroffen dat ze daar ook van konden leven. En dan is zijn conclusie in vers 14: zo heeft de Here ook voor de verkondigers van het evangelie de regel gesteld dat zij van het evangelie leven. Normaal. Het is nooit anders geweest. God zorgt voor degenen die dat doorgeven.

Ik moet er wel meteen even bij zeggen dat de meesten — want ik heb hier wel vaker predikingen over gehoord — die zetten dan hier een punt. En dan denk je: zo, beste mensen, en nu gaan we de collecte houden. Ja? Nee, maar de grap is: dit is allemaal nog inleiding in Paulus’ verhaal. Dit is zijn punt niet. Hij gaat nu, in het volgende vers, zijn punt maken. Dan zegt hij: ik voor mij heb hiervan echter niet in het minste gebruik gemaakt. En dat gaat hij dan vervolgens toelichten. Het mag de regel zijn, maar Paulus heeft never nooit geld gevraagd. Want hij zegt: mijn eer is het juist — het is waar, het is normaal als God zo'n voorziening treft — maar ik heb nooit geld gevraagd. Waarom niet? Wel, het is mijn eer juist om het evangelie om niet te brengen. En dat bedoel ik zo dubbelzinnig als dat ik het nu zeg: het evangelie om niet. Dat bedoel ik inhoudelijk, maar ook gewoon gratis, voor niks. Daar ga je toch geen geld voor vragen?

Nou, dat is 1Korinthe 9. Ik geef toe, erg kort door de bocht, maar ik wilde het toch even genoemd hebben. Dan gaan we nu ten slotte naar het laatste voorbeeld. Ja, ik moet nu echt voortmaken. Maar dat is de finish, het zevende. Met recht de finish, want daarom wilde ik hier ook bij eindigen. Daar schrijft Paulus weer in een heel andere context over het leven van de gelovige als wedloop. Hij zegt: weten jullie niet dat zij die in de renbaan lopen... Ik heb daar niet zoveel ervaring mee, want dan had veel beter mijn vrouw hier op het podium kunnen staan. Maar goed, ik zie dat dan ook zo af en toe. En weten jullie niet dat zij die in de renbaan lopen, allen wel lopen maar dat slechts één de prijs kan ontvangen? De ereprijs. Loop dan zo dat jij die behaalt.

Het idee hierbij is niet dat er van alle gelovigen maar één is die de prijs behaalt. Nee, het punt is: hij zegt loop zo dat jij die behaalt. En het hele idee bij die renbaan is niet dat wij — je zou haast in dit verband zeggen — het vuur uit onze sloffen lopen. Ja, maar nou even wat anders. Want het gaat er juist om dat iemand die in die renbaan loopt, die heeft maar één ding voor ogen. Iemand die sowieso met sportieve activiteit bezig is... ik spreek niet zo uit ervaring, maar je hebt maar één focus: namelijk dat doel, die prijs. En hij ziet af — het is met recht afzien — af van al het andere. Dat is volstrekt ondergeschikt.

Nou, wat Paulus laat zien: ons leven als gelovigen gaat maar om één ding en dat is dat wat Hij in ons leven kan en wil doen. En bij machte is te doen. Dat is die prijs trouwens ook. Die prijs is alleen maar bestemd voor degene die het beste behaald heeft. En u zegt: maar André, dit klinkt mij erg wettisch in de oren, of in ieder geval alsof wij dan toch weer aan het werk zouden moeten. Maar weet u, het punt is dat het beste wordt uitgeloofd voor de beste prestaties. Maar wie zou nou de beste prestaties in ons en door ons leven kunnen doen? Dat is Hij. Uiteraard.

Er is trouwens ook 1Korinthe 15. Paulus zegt: ik heb meer gearbeid dan zij allen. Maar, zegt hij: niet ik, maar de genade Gods die met mij is. Wel met twee woorden spreken hè. En daar gaat het om: wat Hij bij machte is te doen in mijn leven. Dat ik daar mijn ogen op gericht heb en al het andere, mezelf, ook wat mensen zeggen... dat is niet interessant. Hij is dat doelwit. Hij spreekt er ook over in een ander schriftgedeelte: afzien van al het andere. En dan doet Hij Zijn werk in ons.

Zodat mijn broeder zegt: word standvastig. Dat is trouwens ook 1Korinthe. Onwankelbaar, overvloedig in het werk van de Heer. Dat wil zeggen: in het werk dat Hij doet. Hoe? Wel, door te staan op die basis, dat fundament dat Hij gelegd heeft. Door te zien op dat wat Hij kan in mijn leven. En Hij levert de allerbeste prestaties. En straks zal dan ook blijken dat daar die prijs is. Dat is dat goud wat Hij uitlooft. Dat wat Hij heeft kunnen doen in ons leven. Daar was Paulus' leven helemaal op georiënteerd. En hij zegt: van jullie ook? Weten jullie dat dan niet?

Amen.