▶ 00:40 De Emmaüsgangers en de Schriften ↑ hoofdstukken

Ik wil u om te beginnen eens meenemen naar een geschiedenis die we vinden in Lukas 24. In mijn bijbeltje staat erboven: 'De Emmaüsgangers'. Het is maar goed dat het mannen waren, want als het dames waren geweest, dan had er gestaan: 'De Emmaüsgangsters'. En dat roept toch weer van die vreemde associaties op, nietwaar? Wellicht kent u die geschiedenis: twee mannen die op reis waren naar Emmaüs, een klein plaatsje, lees je dan in datzelfde hoofdstuk. Ze waren op weg naar Emmaüs, ze kwamen uit Jeruzalem en die twee hebben drukke gesprekken met elkaar. Terwijl ze zo met elkaar aan het praten zijn, voegt zich een vreemdeling bij hen, volstrekt incognito.

Hij vraagt aan hen: "Wat zijn dat voor gesprekken die jullie met elkaar voeren?" Ze vragen aan die vreemdeling vervolgens: "Nou, weet u dan niet wat er de laatste dagen in Jeruzalem is gebeurd?" Kennelijk was het allemaal zulk groot nieuws waar iedereen het over had. Toen vroeg die vreemdeling, alsof hij van niets wist: "Wat dan?" Ze kijken hem verbaasd aan en zeggen: "Bent u dan de enige vreemdeling in Jeruzalem?" Afijn, ze steken van wal en ze beginnen te spreken over de grote teleurstellingen die ze de laatste dagen te verwerken hadden gekregen. Al hun verwachting hadden ze geplaatst op die man die, zoals ze dat ook noemen in dat hoofdstuk, machtig was in woord en werk, een profeet door God gezonden. En dan zeggen ze erbij: "En wij dachten, nee, wij hoopten dat hij het was die Israël zou verlossen." Maar ja, nu zeggen ze: "Thans is het reeds de derde dag." Met andere woorden: nu is alle hoop vervlogen.

Die mensen waren zwaar teleurgesteld, gedesillusioneerd. Terwijl zij daar zo over spreken, gaat die vreemdeling het woord nemen. Ik begin te lezen in vers 25. Hij zei tot hen: "O onverstandigen en tragen van hart, dat gij niet gelooft alles wat de profeten gesproken hebben!" Ze waren onverstandig, niet omdat er iets ontbrak aan hun intelligentie, maar ze waren onverstandig omdat ze traag van hart waren om te geloven; om er zonder meer van uit te gaan wat al de profeten tevoren hadden gesproken. Ze geloofden wel een deel van wat de profeten hadden gesproken, namelijk dat er ooit een Messias zou komen. Zij geloofden dat zij in die tijd leefden — volstrekt terecht trouwens — dat er een man zou komen die Israël zou verlossen. Ja, maar dat was een deel van de profeten. Een ander deel van de profetieën zei dat diezelfde man die zou komen, de Messias — de Mashiach, zeggen de Hebreeën dan — eerst zou lijden en sterven. Daar hadden ze een blinde vlek voor. Ze waren onverstandig en hadden geen zicht op die dingen.

Waarom eigenlijk? Wel, ze waren traag van hart om te geloven. Dat is altijd het probleem. Het probleem is niet intelligentie; het probleem is dat we traag zijn van hart om alles te geloven wat er geschreven staat, zwart op wit. Oh, ik weet het wel, ze waren traag van hart. Je zou natuurlijk ook kunnen zeggen dat ze eigenlijk snel waren in het trekken van conclusies; onrechte conclusies. Die twee gaan meestal gelijk op. We zijn snel in het trekken van conclusies op grond van beperkt feitenmateriaal, waardoor je dus ook verkeerde conclusies trekt. Dat is eigenlijk hetzelfde als dat je traag van hart bent om te geloven alles wat de profeten hebben gesproken.

Enfin, de vreemdeling — ik zeg gewoon de Heere Jezus, want Hij was het natuurlijk, zoals Hij zich later in dat gesprek kenbaar zou maken — vroeg: "Moest de Christus dit niet lijden om in zijn heerlijkheid in te gaan?" Moest? Hoezo moest? Wel, de profeten hadden dat toch gezegd? Nou, en dan lees je dat Hij dat gaat uitleggen. Dat moet een onwijs boeiend gesprek geweest zijn. Ik zou graag bij die Bijbelstudie zijn geweest, want dat was het feitelijk. Het was een wandeling die ze maakten van pakweg tien tot twaalf kilometer, van Jeruzalem naar Emmaüs. Nou, daar kun je in twee tot tweeënhalf uur toch aardig wat vertellen.

Hij heeft gesproken, want er staat: "En hij begon bij Mozes en bij al de profeten. En hij legde hun uit wat in al de Schriften op hem betrekking had." En dat is heel veel, kan ik u vertellen. Hij legde het hen uit aan de hand van wat er staat in de boeken van Mozes, want dat is de eerste betekenis waar we aan denken. Hij legde uit wat al de profeten gesproken hebben en hoe alles in de Hebreeuwse Bijbel — in wat wij het Oude Testament noemen, de Tenach — direct of indirect verwijst naar Hem. Dat wil zeggen in expliciete profetieën en voorzeggingen, maar ook in beelden, typen en illustraties. Alles verwijst naar Hem die zou komen.

Je kunt nog wat meer inzoomen op die zin: "bij Mozes". Je zou natuurlijk kunnen verdedigen dat de Heere Jezus dat uitlegt aan de hand van de boeken van Mozes, maar Hij kan ook gedoeld hebben op de persoon van Mozes. Hoe Mozes en zijn hele weg, de weg die hij gegaan is in het leven, een heenwijzing is naar Hem die zou komen; die Israël daadwerkelijk ook zou verlossen. Zoals Mozes ook de verlosser van Israël was, die overigens ook eerst verworpen was door zijn broeders en dan uit het gezicht verdwijnt. Een hele lange tijd is hij gewoon verdwenen, totdat hij zich inderdaad weer aandient aan zijn volk. Dan leidt hij hen uit Egypte en brengt hij hen naar het beloofde land. Zie daar een prachtig plaatje van de Messias.

Je kunt nog wat meer inzoomen, namelijk dat hier gesproken wordt over de naam van Mozes. Je kunt denken aan de boeken van Mozes, je kunt denken aan de persoon van Mozes, maar je kunt zelfs denken aan de naam van Mozes. Dan wordt het helemaal interessant en dan zijn we precies waar ik vanmorgen wezen wil. Wat betekent die naam? We hebben het zojuist gelezen in Exodus; daar wordt dat uitgelegd. We lazen in Exodus 2 vers 10 dat de dochter van Farao hem de naam Mozes gaf, want, zeide zij: "Ik heb hem uit het water getrokken." Dat is wat de naam Mozes betekent. Als we dan even teruggaan naar die woorden die we vinden in Lukas 24, dan zou je het zelfs zo kunnen uitleggen: Hij begon hun uit te leggen, te beginnen bij Mozes — degene die uit het water getrokken is — en al de profeten, hoe het allemaal betrekking had op Hem. Wat ik eigenlijk wil zeggen is dit.

▶ 08:54 Mozes, de Ark en Redding uit de Doodswateren ↑ hoofdstukken

Mozes, u kent de geschiedenis en we hebben het zojuist voor een deel gelezen. Maar Farao had geboden dat alle Hebreeuwse jongetjes die geboren werden, meteen na de geboorte in de Nijl geworpen zouden worden, waardoor die Nijl eigenlijk één grote begraafplaats was geworden. Allemaal jongetjes die daarin geworpen werden; die Nijl was daarmee een afschuwelijk embleem van de dood geworden. Maar van de ouders van Mozes lezen we dat zij in geloof gehandeld hebben. Nee, we hebben het zojuist niet gelezen in Exodus 2, maar later in het commentaar in Hebreeën lezen we het wel: dat de ouders van Mozes door geloof een biesje kistje hebben gemaakt. En dan staat er dat ze hem zo ook in de rivier, in geloof, gelegd hebben.

Ik denk dat de ouders van Mozes, Amram en Jochebed, meer hebben geweten. Ze hebben het in geloof gedaan; ze hebben vertrouwen gehad. En ik denk dat het ook alles te maken heeft met de wijze waarop ze hem inderdaad begraven hebben, bij wijze van spreken. Want ik zei al: het was eigenlijk één grote begraafplaats en ze legden hem in een kistje in het water, in de doodswateren om zo te zeggen. Dat is wat er gebeurde.

Maar weet u, het is heel interessant dat woordje wat daar gebruikt wordt voor een kistje in Exodus 2. Dat komen we alleen in dit hoofdstuk tegen, maar we komen het ook heel wat keren tegen in het boek Genesis, namelijk in Genesis 6 tot en met 9, in de geschiedenis van de ark van Noach. Dat is nou het lastige bij vertalen – ik geef geen kritiek, maar ik wijs er wel op dat het van belang is om het verband tussen die beide te zien. Want wij lezen twee verschillende woordjes in onze vertalingen, maar in het Hebreeuws is het exact hetzelfde woord. Het woord voor dat kistje is exact hetzelfde woord als het woord voor ark. Eigenlijk legden zij hem dus gewoon in een ark, om zo te zeggen. Een ark is trouwens ook niks anders dan een houten kist. Ze legden hem in een kistje in de Nijl, als ware het dat ze hem begroeven.

Ja, maar dan weet je ook – en Amram en Jochebed hebben dat ook geweten, ze hebben immers in geloof gehandeld – zij hebben geweten dat op deze wijze juist verlossing tot stand komt. Want wat God doet, is redding geven uit de doodswateren. Want wat was het eigenlijk, de geschiedenis in Genesis 6 tot en met 9? De geschiedenis van de zondvloed. De hele bewoonde wereld kwam onder water te lopen en eigenlijk was dat hele wateroppervlak ook toen, in die dagen, een grote begraafplaats waar al het leven in begraven is. Al het leven kwam om in de doodswateren van de zondvloed. Maar God gaf redding door middel van de ark, door middel van die houten kist. En Hij trok als het ware acht zielen uit het water, met alle beesten natuurlijk die ook nog in die ark waren. Maar acht zielen lees je: dat wat overgebleven is van de mensheid. Die ark was een uitbeelding van redding, redding uit de doodswateren. In feite een beeld van leven uit de dood, want dat is het. Getrokken worden uit het water is niks anders dan een beeld van God die redt uit de dood.

God doet op een wonderbare wijze voortleven daar waar de mens aan het eind van zijn Latijn is. Daar waar de mens niet verder kan, dat is immers wat de dood is. En wie je ook bent, de dood discrimineert niet, hè? Wie je ook bent en wat je capaciteiten ook zijn, wat je intelligentie ook is, wat je ook bereikt hebt in het leven: een mens gaat dood. We zijn stervelingen. Ja, maar de Bijbelse boodschap is nu juist dat God begint daar waar de mens eindigt. Want ons plafond, dat is Zijn vloer. Hij begint daar waar wij niet verder kunnen.

En wat ik vanmorgen wil vertellen – en ik vertel heel wat, want ik ga zo kriskras door de Bijbel, ik geef u allerlei voorbeelden waarbij je dat fenomeen ziet – maar als u in ieder geval maar dit ene onthoudt: dat als we dat tegenkomen in de Bijbel, dat 'uit het water getrokken worden', dan heeft dat altijd te maken en verwijst het per definitie naar dat wat ooit zou gebeuren. Wat op die dag gebeurde, weet u wel? Die gedenkwaardige dag dat die Emmaüsgangers op weg waren en die vreemdeling spraken. Toen, die derde dag. Zij zeiden van: "Nou, thans is het reeds de derde dag." Dus ja, nu is al een hoop verloren. Oh ja? Nou, dan ken je de Bijbel niet hoor! Nee, echt, want de eerste keer al dat we het in de Bijbel tegenkomen... Ja, de derde dag, maar ook dat iets uit het water getrokken wordt, dan zie je hetzelfde fenomeen al op de eerste de beste bladzijden. Daar wordt al gesproken over... nou, de hele aarde was net als in de dagen van de zondvloed, het stond helemaal blank.

Maar wat God op de derde dag doet, is uit dat water, uit die doodswateren, land tevoorschijn brengen. Uit het water trekt Hij als het ware land voort. Een beetje een rare formulering, maar u begrijpt wat ik bedoel. Kijk, het is trouwens ook de eerste dag dat er melding gemaakt wordt van leven; jong groen wordt voortgebracht door de aarde. Dat is de eerste keer dat de Bijbel spreekt over uit het water trekken. Het verwijst naar de derde dag, dat kan niet missen. Naar de belangrijkste omwenteling die ooit heeft plaatsgevonden. Ja, ik denk aan de omgewentelde steen, dat is waar. Maar waar het een beeld van is, is de grootste omwenteling in de wereldgeschiedenis, namelijk dat de dood is overwonnen. Daar spreekt dat trekken uit het water van.

Nou, ik kan wel even doorgaan hoor, alleen al in het boek Genesis. En ik geef zomaar een paar voorbeelden. Wat dacht u van Genesis 37, waar we de geschiedenis vinden van Jozef? Ook zo’n fraaie geschiedenis. Die wordt getrokken. Ja, dat is een goed bericht hoor. Dat is echt een blijde boodschap voor iedereen die in de put zit, wat God daarmee doet. Dan kun je zeggen van: "Nou, dan ga ik naar de psychiater of ga ik pilletjes slikken." Nou, ik heb daar eerlijk gezegd niet zo’n hoge pet van op, met alle respect overigens. Weet u waar ik wel heel veel fiducie in heb? Geloof bedoel ik; in Hem die uit de put kan trekken.

Nou, Jozef is natuurlijk ook een schitterend type van de Heer Jezus Christus. Verworpen door zijn broeders, in de put gegooid, jazeker. Ja, je leest er ook bij dat er geen water in die put zat, maar het was een waterput, daar gaat het maar even om. En hij werd eruit getrokken en toen verdween hij ook uit het gezicht. En pas veel later, toen hij inmiddels koning in Egypte of onderkoning was, pas toen herkenden zijn broeders hem. Maar zo was hij ook hun redder geworden. Dat hadden die Emmaüsgangers allemaal kunnen weten, want dat stond allemaal al in hun bijbeltje.

God trekt uit het water en Mozes spreekt daarvan. De boeken van Mozes spreken ervan. Ik geef nu zo al een paar voorbeelden. In Genesis 1 begint het al, Genesis 37, en ik sla er ongetwijfeld nog wel een paar over. Maar wat dacht u nog van een andere geschiedenis, van Jona? Wat dacht u daarvan? Dat zijn dan weer de profeten, die ook op de derde dag als het ware uit het water getrokken worden. De vis spuugt hem uit. En het is niet mijn uitleg, maar u kunt het letterlijk zo nalezen in Matteüs 12 dat het spreekt van de Heer Jezus Christus, de Messias die zou komen en op de derde dag zou opstaan uit de doden. Getrokken uit het water: het spreekt van leven dat sterker is dan de dood. Overwinning op de dood, en daarmee heb je feitelijk de Bijbelse boodschap samengevat. Daar gaat het allemaal om, om de levende God.

Nog niet zo lang geleden bracht ik mijn jongens naar bed en dan is het onze gewoonte om nog een dankgebed uit te spreken.

En toen had ik kennelijk in mijn gebed God aangesproken als de levende God. Dat vond Jachin, mijn jongste zoontje, maar een beetje raar. Hij zei: "U zegt dat wel vaak, 'de levende God'. Ik vind dat stom. Want waarom dan de levende God?" Als ik niet meteen een antwoord weet, dan zeg ik altijd: "Dat is een goede vraag."

Wat ik uiteindelijk aan hem heb uitgelegd — en veel tijd hebben ze daarvoor niet, dus ik moet het in twee zinnen zeggen, want anders is de interesse alweer weg; daar gaat het even niet om — maar wat ik ze verteld heb, is dit: kijk, God is de levende God. Niet alleen maar omdat Hij leeft. Jachin bracht dat ook naar voren: natuurlijk ga je niet tegen een dode god praten. Het is heel begrijpelijk wat hij me voorwerpt.

Ik zei: "Ja, maar waarom is Hij de levende God? Het staat sowieso in contrast met al die goden die stom en dood zijn, goden die mensen voor zichzelf maken. Die goden leven niet. Wij hebben een God die leeft, dat wil zeggen: die ons bedacht heeft. Dode goden zijn goden die wíj bedacht hebben. Dat is het grote verschil. Wij zijn bedenksels van die God; daarom is Hij de levende God."

Maar ik gaf hem toen, die bewuste avond, nog een ander antwoord. Hij is niet alleen maar de levende God omdat Hij zelf leeft. Hij is de levende God omdat Hij de bron is van alle leven en alles levend maakt. Hij is de levende God omdat Hij de dood tenietdoet en allen levend maakt. Zo staat het ook in 1 Timotheüs 6. Paulus zegt daar: "Ik betuig u bij God, die alle dingen levend maakt." Iedereen leest daar zomaar overheen, maar daarin zit in feite het hele evangelie besloten: de levende God.

Ik ga u nu meenemen naar nog een andere geschiedenis.

▶ 20:24 De Drijvende Bijl uit de Jordaan ↑ hoofdstukken

Ik wil u eventjes zo, zoals ik al zei, kriskras door de Bijbel heen leiden. Ik wil u meenemen naar weer een andere geschiedenis en ik maak me sterk dat er hier mensen zijn die die geschiedenis nog nooit gelezen of ervan gehoord hebben: de geschiedenis van de drijvende bijl. Kent u die? Ik zal niet het hele verband vertellen wat de aanleiding is; de context doet nu eigenlijk wat minder ter zake. Het gaat mij om een specifiek detail waar ik op wil wijzen, waar ik de hele morgen al op wijs en dat als rode draad dient voor deze hele samenkomst.

In 2 Koningen 6 vers 4 staat: "Als zij bij de Jordaan gekomen waren, velden zij bomen." Het gaat hier over Elisa en de profeten die in opleiding waren; er wordt gesproken over een profetenschool. Er moest een nieuw onderkomen gemaakt worden, een huis voor die profeten. Dat is een heel interessant fenomeen, maar daar gaan we het verder niet over hebben. Waar we het wel over gaan hebben, is dat ze bij de Jordaan komen. Want wat gebeurde er allemaal bij de Jordaan? Nu ja, er gebeurt daar een heleboel.

Het eerste waar ik aan denk — we hadden het zojuist over Israël dat naar het beloofde land gebracht wordt — is de vraag: wie bracht hen uiteindelijk in het beloofde land? Dat was Jozua. Jehoshua, dat is de Hebreeuwse vorm van een Griekse naam die hetzelfde is als Jezus. Jozua bracht hen in het beloofde land. Maar hoe ging dat? Inderdaad door die beroemde doortocht. Mozes had Israël ook ooit al door het water heen geleid, door de Schelfzee. Maar bij Jozua lees je hetzelfde. Kennelijk is daar iets bijzonders mee aan de hand. Vandaar ook dat de Jordaan vanouds in de symboliek altijd al een beeld is van de dood. We spreken dan over de "doodsjordaan".

Welnu, Israël ging achter Jozua aan. Israël werd door de Jordaan heen geleid en dan komen ze aan de andere kant. Het volk wordt vervolgens besneden en ze komen bij een plaats die ze Gilgal noemen. Dat was trouwens ook een omwenteling, want dat is wat Gilgal betekent; het betekent zelfs wedergeboorte, nieuw leven. Wat ik ermee wil zeggen is: de Jordaan spreekt van die grens die de mens moet passeren. De doodsjordaan is die grens die elk mens moet passeren. "Passeren" is trouwens een mooi woord, want passeren heeft alles te maken met Pasen. Dat had u niet in gedachten, hè? Dat wanneer u bij voetbal een pass geeft, dat alles te maken heeft met Pasen, met overspringen, voorbijgaan, ergens voorbij trekken. In ieder geval, die Jordaan wordt gepasseerd onder leiding van Jozua.

Maar ik noem dit zomaar even, want hier in 2 Koningen lees je dus over Elisa en die profeten die bij de Jordaan komen. Dat is de rivier waar ooit de doortocht had plaatsgevonden. Trouwens, ooit was Elia ook door de Jordaan getrokken op een soortgelijke wijze, en Elisa ook. Het kan zijn dat het u nu een beetje gaat duizelen en dat u zegt: "Dat onthoud ik allemaal niet." Dan zeg ik: nee, dat is ook helemaal niet de bedoeling. Ik wil eigenlijk zoveel voorbeelden geven dat u zegt: "Dat onthoud ik allemaal niet meer." Maar één ding moet wel duidelijk zijn: dat de hele Bijbel spreekt over God die uit de wateren, uit de doodswateren, uitredt. God brengt leven voort uit de dood. Dáár spreekt het van.

Afijn, zij komen dus daar bij de Jordaan en ze gaan bomen vellen. En dan lees je: "Terwijl een van hen een stam velde, viel het ijzer" — van die bijl dus — "in het water." En hij slaakte een kreet en riep: "Ach mijn heer, het was geleend!" Sommige mensen zijn juist blij als het niet hun eigen bijl is, maar deze man was recht van hart en hij maakte zich daar zorgen over. En dan lees je vervolgens: "Maar de Man Gods" — dat is Elisa — "de Man Gods zei: Waar is het gevallen?" En toen hij hem de plaats gewezen had, sneed Elisa een stuk hout af, wierp het daarheen en... toen ben ik haast geneigd om te denken: toen werd het water gezond. Maar nu zit ik weer aan een andere geschiedenis te denken. Nee, er staat: "En hij wierp het daarheen en deed het ijzer bovendrijven." Dat is vreemd.

Wat ik in deze geschiedenis in ieder geval zie — ik ga nu niet in op de betekenis van een bijl en wat daar allemaal mee samenhangt, want ik wil de rode draad vasthouden — is waar het in feite om gaat. Ik moet nog even verder lezen: die bijl kwam dus inderdaad bovendrijven en dan zegt Elisa: "Neem het op." En de man strekte zijn hand uit en greep het. Waar het om gaat, wat je in deze geschiedenis vindt, is dat het verlorene weer wordt gevonden. Dat wat de eigenaar kwijt was, vindt hij weer terug. Dat het in de Jordaan was, spreekt daarbij boekdelen.

Ik zit trouwens nog aan iemand te denken die ook uit de Jordaan opkwam, ook in de geschiedenis van Elisa: Naäman. Hij kwam ook uit de Jordaan op, helemaal weer gezond. Ook hij werd uit het water getrokken. Hij was ten dode opgeschreven, maar hij had nu weer perspectief, levensperspectief en hoop. Hij was gezond, hij leefde. Enfin, die bijl kon bovendrijven. Het verlorene, dat wat de eigenaar kwijt was, vindt hij weer. Dat is toch de schitterende samenvatting van de Bijbelse boodschap: dat God dat wat Hij kwijt is, weer vindt. Als u het mij vraagt, gaat het in de hele Bijbel juist om die boodschap, om dat bericht.

God is God. Dat wil zeggen: Hij is het die alles een plek geeft, maar Hij is het ook die Zijn liefde bewijst voor Zijn schepping. En al is het verloren, al is Hij het kwijt, Hij zoekt het. Sommige mensen zetten dan een punt. Ze zeggen: "Ja, de blijde boodschap komt eigenlijk hierop neer dat God zoveel van Zijn schepping houdt; Hij zoekt het verlorene." Punt. Dat is Zijn liefde. Ik heb het ooit een predikant zo horen zeggen en ik heb hem er vervolgens op gewezen. Ik zei: "Nee, dat is niet de blijde boodschap." Ja, het is wel mooi, maar als je daar een punt zet, dan is het niet compleet. De blijde boodschap is niet enkel dat God het verlorene zoekt. Dat bewijst wel Zijn liefde, dat is waar, maar dat bewijst nog niet dat Hij God is. De blijde boodschap is dat God het verlorene zoekt totdat Hij het gevonden heeft. Dát is de blijde boodschap: Hij vindt dat wat verloren was.

Wel, je ziet dat in zo'n eenvoudige geschiedenis van die bijl ook weer terugkomen. Dat het in de Jordaan was, zei ik al, is veelzeggend genoeg. En het was allemaal dankzij de Man Gods. De Man Gods — ik hoop dat u daarbij even doordenkt. En het was ook nog dankzij het hout. Dankzij het hout kwam het verlorene weer bovendrijven, kwam het boven water. Het verrees als het ware uit de doodswateren. Nieuw leven, opstanding, Pasen, hoe je het ook maar zeggen wilt.

En als u zegt: "Ik vind het wel heel erg vreemd hoor, dat daar die bijl zomaar boven komt drijven", dan zal ik u nog eens wat vertellen. Als je nu een beetje afzakt daar bij Gilgal, waar dit plaatsvond, en je gaat nog even verder de Jordaan af... Dan moet je echt flink afdalen. Jordaan betekent trouwens ook "afdalen". Je gaat dan echt omlaag, want dan kom je op het diepste plekje van de hele aarde terecht. Er is geen plek te vinden waar je je zo ver beneden de zeespiegel bevindt. En dan kom je bij de Dode Zee. De zee die niet voor niets "dood" heet; het is de enige zee waarin totaal geen leven is. Geen plantaardig leven, geen vissen, helemaal niets. Helemaal dood. Maar waarom is die Dode Zee nou zo bekend? Om meer dan één reden. Het is geneeskrachtig; daarom gaan mensen daarnaartoe als ze huidproblemen hebben. Maar nu even als toeristen: waarom is de Dode Zee nou zo bekend? Er gaat straks een hele delegatie...

Over twee maanden gaat men naar Israël toe. Ik weet dat daar ook een plekje is ingeruimd in het programma om een bezoek te brengen aan de Dode Zee. Maar wat gebeurt er nou in die Dode Zee? Je komt bovendrijven. Wat je soortelijk gewicht ook is – ook daarin discrimineert de dood niet. Of je nu dun bent of dik, wie je ook bent: je komt er weer bovendrijven. Denk daar eens over na.

Ja, wat dat betreft spreken de wateren van de Jordaan, de wateren van de Nijl of de wateren van de zondvloed; dat zijn allemaal doodswateren. Maar die Dode Zee is sowieso een doodswater, dat weet iedereen. Het gekke is: we noemen het de Dode Zee, maar het is eigenlijk de enige zee waar je niet in kunt verdrinken. Je kunt erin drijven; je komt daar weer bovendrijven.

Dan kun je natuurlijk een verhaal gaan houden dat dit te maken heeft met het soortelijk gewicht en daar kun je natuurkundige wetten op loslaten, maar dan zeg ik: vergeet het alsjeblieft weer. Als je morgen daar een repetitie over hebt, dan moet je het even onthouden, maar vergeet het daarna alsjeblieft weer. Want de echte betekenis is natuurlijk dat de dood datgene wat het gevangen houdt, niet vast kán houden en dat het los moet laten.

T.Z.T. – met de Z als hoofdletter bedoel ik, juist – te zijner tijd zal de dood inderdaad zijn prooi moeten loslaten. Dat wat de dood gevangen houdt, zal hij prijsgeven en alles komt weer boven water. Dat is wat het uitbeeldt. Dat zie je in de hele Bijbel en zelfs als toerist kun je dat dus nog gewoon beleven. Dat is natuurlijk een hele komische situatie.

Nu neem ik u nog mee naar een andere geschiedenis.

▶ 31:52 De Eerste Vis en de Betaalde Losprijs ↑ hoofdstukken

De laatste geschiedenis, ook zo'n eigenaardige. De vis met het muntstuk, dat is het Nieuwe Testament trouwens. In Matteüs 17 moet ik ook de hele samenhang even laten voor wat het is, maar het kwam erop neer dat Jezus en zijn leerlingen erop aangesproken worden. Het wordt hen verweten dat ze geen tempelbelasting zouden betalen. Of dat verwijt nu terecht was of niet, dat doet nu niet ter zake. Jezus geeft een antwoord, maar dan zegt hij nog iets tegen Petrus. Petrus was van beroep visser, maar hij viste altijd met netten. Nu moest hij het echter anders doen. Jezus zei: "Ga jij naar de zee, werp een vishaak uit en de eerste vis die bovenkomt, grijp die. En wanneer je zijn bek opendoet, zul je een zilverstuk vinden."

Ja, ik zie sommige slimmeringen al kijken: "Goh, is dat nou de manier om de kredietcrisis door te komen? Ik ga visser worden!" Nou, ik zou er toch een andere les uit willen trekken vanmorgen. En dat is deze: wat we tot dusver gezien hebben, is dat alles weer boven water komt. Dat trekken uit het water — hier wordt iets uit het water getrokken — is een beeld van de opstanding uit de doden. En wat ik hier zie, is dat de eerste vis die uit het water getrokken wordt, de prijs betaalt. De losprijs is betaald. Meer dan genoeg voor deze hele wereld, voor al die miljarden mensen.

En ik ken iemand — we hebben het er de hele morgen al over gehad — die ooit op de derde dag verrees, als het ware uit het water getrokken werd. Hij is het inderdaad die de prijs betaalde. Hij is het, bij wijze van spreken, met dat muntstuk. Hij is het die ervoor zorgt. Het is trouwens grappig, want je leest dat die belasting die betaald moest worden in werkelijkheid veel minder was dan dat muntstuk. Het was zelfs de dubbele waarde. De prijs die hij betaalde was meer dan genoeg om zelfs de hele wereld te kopen.

En waarom gaf hij die prijs? Of wat was the prijs? De prijs die hij betaalde, was dat hij stierf. Ja, hij stierf de dood van het kruis. Hij betaalde die prijs. Waarom? Waarom moest hij sterven? Hij stierf opdat hij zou opstaan uit de doden. Opdat hij uit het water getrokken zou worden als eersteling. Dus inderdaad: de eerste, de beste. En hij is de garantie dat alles boven water gaat komen. Wie je ook bent, wat je achtergrond ook is; dat is de goddelijke garantie.

Dat is de blijde boodschap en het hangt namelijk helemaal niet af van uw reactie. U kunt zeggen: "Ik heb hier niets mee te maken, dit geloof ik niet." Dan zeg ik: "Nou, dat is prima, tot uw dienst." Maar u zult toch de ontdekking doen dat God u boven water laat komen. De prijs is namelijk voor u betaald en God laat nooit varen het werk van zijn handen. Dat geldt voor u, voor jou en voor iedereen. Dat is die blijde boodschap: de eerste vis betaalt inderdaad de prijs. De eersteling uit de doden.

Ik stel voor dat we daar een mooi lied over gaan zingen. Dat gaat niet helemaal goed, geloof ik? "Daar juicht een toon", ik zie hem hier. Wat zouden we anders doen vanmorgen, na zo'n overdenking, dan een lied zingen dat helemaal gaat over die derde dag? "Daar juicht een toon, daar klinkt een stem." Laten we met elkaar onze hemelse Vader nog danken.

▶ 39:07 Dankgebed ↑ hoofdstukken

Wat een geweldig voorrecht hebt U ons ten deel laten vallen, Heer onze Vader, dat we bekend zijn geworden met zo’n machtig Woord. En in dat Woord is het niet moeilijk om de levende God te herkennen, omdat alles wat U hebt gesproken inderdaad getuigt van leven. Niet alleen dat U de levende God bent, maar dat U ook de bron bent van alle leven en dat U de dood trotseert.

En wat is er een blijde boodschap voor stervelingen zoals wij allemaal zijn, Adamieten, dan dat er iemand is die sterker is dan de dood en die leven aan het licht heeft gebracht. Die inderdaad, zoals we zojuist gezongen hebben, alles heeft voldaan; de prijs heeft betaald, maar ook de Eersteling is uit de doden en het graf definitief leeg achterliet. En wat een geweldige, grandioze toekomst hebt U nog voor ons in petto.

We danken U, Heer, dat U ons roept en dat we vandaag deze boodschap mogen kennen. We danken U dat U ons hart aangeraakt hebt en dat we mogen verstaan wat U gezegd hebt en wat U te zeggen hebt in Uw Woord. En ook dat is geen verdienste. U raakt ons hart aan, U opent ogen, U opent harten, U opent alles wat gesloten is.

Heer, we danken U dat we in Uw Woord een God mogen tegenkomen voor wie geen grenzen bestaan, die inderdaad grenzen passeert. Een God voor wie niets onmogelijk is en we danken U juist dat die wetenschap ons ook zo enorm veel hoop, geluk en blijdschap geeft. We zien op naar boven. We zijn opgewekte mensen, letterlijk en figuurlijk. We hebben nieuw leven ontvangen, we weten van nieuw leven en we kennen een God voor wie niets onmogelijk is. Daarom, Heer, mogen we zo in dat geluk en in het licht van dat leven, in dat levenslicht, wandelen.

En Heer, we danken U dat we zo ook mensen bij U mogen aanbevelen die dat niet kennen. Mensen voor wie het misschien heel donker is, om welke reden dan ook – dat kan ook zoveel redenen hebben. Maar U bent God, de levende God, en U bent een God van wonderen. Heer, we danken U dat we het van U mogen verwachten, alles mogen verwachten. Dat we U niet alleen danken voor wat U geeft en wat U belooft, en wat U onvoorwaardelijk belooft en ook realiseren zult, maar we zien ook naar de Persoon die dat alles teweegbrengt. En we aanbidden en we loven U en we worden stil als we eraan denken dat we zo'n grote en machtige God mogen kennen.

Heer, we danken U dat het Evangelie werkelijk Evangelie is en dat alles weer boven water komt. Dat U niet vraagt om onze keuze of om ons werk of om iets van onszelf, maar dat U Uw belofte realiseert. Heer, we danken U nogmaals uit de grond van ons hart dat we uit die blijdschap en uit zo’n bron mogen putten. Amen.