▶ 00:00 Introductie: de Afbakening van het Afvalprobleem ↑ hoofdstukken

Zoals aangekondigd mag ik de aftrap nemen en ga ik het hebben over een onderwerp dat u niet direct zo in de Bijbel aantreft. Dat wil zeggen: als frase of als zoekterm in een concordantie vind je deze uitdrukking niet terug. Het verdient dus enige toelichting. Afval van heiligen? We gaan het dus eigenlijk hebben over een afvalprobleem.

Maar waar hebben we het dan over? Dat moeten we eerst even duidelijk maken. We hebben het niet over het 'afvallen' van heiligen in de zin van gewichtsverlies. Over die heiligen gaan we het nog wel hebben, maar gewicht kan ook een groot probleem zijn. Als je op de weegschaal staat en de boodschap krijgt dat er wat aan dit afvalprobleem gedaan moet worden – ook heiligen en gelovigen kunnen daarmee kampen – dan is dat niet waar we het vandaag over gaan hebben.

Ik wil het ook niet hebben over dat andere afvalprobleem waar je tegenwoordig dikwijls op getrakteerd wordt als je naar het nieuws kijkt: wat doen we met die enorme hoop afval en vuilnis? En ook niet wat gelovigen of heiligen daarmee zouden doen. Zij worden daar vaak op een speciale manier mee geconfronteerd, bijvoorbeeld hoe wij ons als gelovigen zouden onderscheiden in de wijze waarop we met afval omgaan en het scheiden. Ik kan u verklappen: ook daarover gaan we het vandaag niet hebben.

Het afval van heiligen. Ik moet het onderwerp goed afbakenen en definiëren voordat we de Schrift erop gaan naslaan. De afbakening bestaat er ook uit dat we het niet gaan hebben over hel en verdoemenis, want dat is het onderwerp dat daar traditioneel heel dikwijls aan gekoppeld is. Als men het heeft over afval van heiligen, dan bedoelt men meestal: kunnen mensen die gelovig waren of zijn weer afvallen, zodat ze alsnog verloren gaan? Met daarbij het godsdienstige idee dat zij dan in de hel of verdoemenis terechtkomen.

Als dat de gedachte zou zijn, dan bent u eigenlijk bij de verkeerde conferentie aangeland. Dan had u er de vorige keer bij moeten zijn, want toen was ons onderwerp: 'De levende God is een Redder van alle mensen.' Toen hebben we een hele dag stilgestaan bij het feit dat we spreken over een goed bericht, over een God die deze hele schepping omvat en nooit het werk van Zijn handen laat varen. Hij heeft ieder creatuur lief en gaat alle mensen redden, verzoenen, levend maken en rechtvaardigen. De 'bonnetjes' daarvan ga ik nu niet overleggen om te laten zien dat dit zo in de Schrift staat; ik ga ervan uit dat we dat weten. Dat stellen we op voorhand vast.

Daarmee redeneren we natuurlijk niet weg dat oordeel en gericht Bijbelse noties zijn. Absoluut! De Schrift spreekt daarover, maar dat heeft altijd een doel, een 'totdat'. Het is nooit het einde van het verhaal. Dood en oordeel hebben een plaats, maar altijd tot heil van de mens. Psalm 30 vers 6 vat het prachtig samen: 'Een ogenblik duurt Zijn toorn, maar een leven lang Zijn goedertierenheid.' Kijk, dat zijn de verhoudingen. Zijn toorn is een realiteit, die vurig en intens kan zijn, maar in verhouding tot Zijn goedertierenheid staat het als een moment tegenover een lang leven. Dat zijn de proporties.

Als je denkt in termen van een eindeloze toorn, dan ken je het goede bericht nog niet. Dan ken je het evangelie nog niet. Het evangelie is nu juist de boodschap dat God van deze hele schepping houdt en alle dingen wel maakt. Dat is het hart van de boodschap. Je kunt dat in één zin zeggen en het is een mededeling, want of je het nu gelooft of niet: het is gewoon zo. Daarover gaan we het dus niet hebben, maar ik wilde het wel even goed gezegd hebben op voorhand.

▶ 05:16 Apostasia (afstaan) en de Betekenis van het Bijbelse Lotdeel ↑ hoofdstukken

Eigenlijk om het nu wat meer af te bakenen en ook wat meer te definiëren: de vraag is of gelovigen – ware gelovigen, nadat ze Jezus als Heer hebben beleden – nog kunnen afvallen van het geloof. Kan dat? Voor de precisie moet ik daar nog iets bij zeggen. We doen Bijbelstudie en dan is goed woordgebruik essentieel. Dat woord 'afvallen'... ik had het er net al even over hoe breed dat in het Nederlands spraakgebruik kan worden opgevat. Maar eigenlijk hebben we het over een ander woord. Wanneer we in onze vertalingen, zoals de NBG of de Statenvertaling, het woord 'afval' tegenkomen, dan is dat meestal de weergave van het Griekse woord apostasia. Het is een woord dat we ook in het Engels kennen. Letterlijk betekent het: afstand nemen.

Dan is afvallen van het geloof niet zozeer een ongeluk of iets wat je overkomt. Dat is namelijk wat het woord 'vallen' suggereert: je valt ergens vanaf, bij wijze van spreken. Nee, het is afstaan van het geloof. Dat wil zeggen: je neemt er afstand van. Trouwens, als je het zo benadert, is het niet eens een vraag, want je kunt wel degelijk afstaan van het geloof. Paulus zegt in 1 Timotheüs 4 zelfs heel nadrukkelijk dat de Geest zegt dat in latere tijden sommigen zullen afstaan – apostasia – van het geloof. Dat staat dus niet ter discussie.

Een andere vraag die daarbij hoort is: kunnen gelovigen hun erfenis verliezen? Ook dat moet ik nader toelichten. Ik spreek vandaag afwisselend over 'erfenis', maar ook over 'lotdeel' of 'lotsdeel'. Ik ben er niet helemaal uit hoe je dat precies uitspreekt, maar in ieder geval: als ik het woordje 'erfenis' gebruik, doe ik dat onder voorbehoud. Eigenlijk hebben we het namelijk over het woord 'lotdeel'. Dat is het echte Griekse woord en de juiste, correcte vertaling. Als we in ons Nieuwe Testament – laat ik me daartoe beperken – het woordje 'erfenis' tegenkomen, dan staat er eigenlijk 'lotdeel'.

Het is iets wat je toevalt. Natuurlijk, dat is bij een erfenis ook zo; dat valt je toe. Daar doe je niets voor, dat krijg je gewoon. Een erfenis is inderdaad een lotdeel, het valt je toe. Maar omgekeerd hoeft een lotdeel niet altijd een erfenis te zijn. De meest letterlijke betekenis van het woord is dat het je door loting wordt toegekend. Zoals het land Israël ooit door loting werd verdeeld en iedere stam door loting een bepaald deel kreeg. Noem het een erfenis, prima, maar dit is eigenlijk de betekenis. Ik gebruik de termen door elkaar, maar dan hebben we bij dezen afgesproken wat we daar precies mee bedoelen.

▶ 08:33 Geen Lotbezit in het Koninkrijk voor Onrechtvaardigen ↑ hoofdstukken

Laten we eens naar de eerste schriftplaats toegaan die ik in dit verband wil noemen. Het klinkt misschien wat theoretisch als ik het zojuist even afbakende en definieerde, maar we hebben het over iets wat echt buitengewoon belangwekkend is. Dat blijkt wel als we ons richten tot het onderwijs van de apostel Paulus. Dat zullen we morgen ook met name doen, en daar is per slot van rekening een heel goede reden voor: hij is de apostel van de natieën. Hij is degene via wie de natieën het woord vernemen; bij hem moeten we in de eerste plaats wezen. Hij is ook degene die over deze dingen nogal wat gezegd heeft.

Het eerste gedeelte waarin ik u meeneem, is 1 Korinthe 6. Daarin zie je meteen het belang onderstreept van deze hele kwestie. Ik lees vanaf vers 9. Even voor de goede orde: u ziet hieronder een interlinear waarbij de Griekse tekst de bovenste regel is. Daaronder staat de meest letterlijke weergave, woord voor woord, en daaronder in lichtgrijs ziet u de wijze waarop de MBG dat heeft weergegeven. Dan kunt u dat allemaal met precisie volgen. De vertaling die ik gebruik is erg gebaseerd op de interlineair.

Paulus schrijft aan de Korintiërs: "Of weten jullie niet dat onrechtvaardigen Gods Koninkrijk niet als lotdeel zullen ontvangen?" Of niet zullen beërven, zoals de meeste vertalingen dat zeggen. Eerst even dat "weten jullie niet". Dat suggereert en veronderstelt dat zijn onderwijs op dit punt als welbekend wordt beschouwd. Hij zegt tegen de Korintiërs dat hij dit al veel eerder verteld en kennelijk zelfs benadrukt had. Hij veronderstelt dat al zijn lezers weten dat dit zo is: "Weten jullie dat dan niet?"

Dat blijkt ook wel als je kijkt waar dit nog vaker genoemd wordt. In Efeze 5 vers 5 zegt hij in deze rondzendbrief: "Want hiermee zijn jullie bekend en jullie weten dat geen hoereerder of onreine of hebzuchtige lotbezit heeft in het Koninkrijk van Christus en van God." Het is eigenlijk iets ander taalgebruik, maar dezelfde gedachte: een bepaalde categorie mensen die hier nader wordt omschreven, zal geen lotbezit of erfenis hebben in het Koninkrijk van Christus en van God. Ook hier zegt hij weer: "Jullie zijn daarmee bekend, jullie weten dat."

In Galaten 5 zegt hij iets soortgelijks, wat betekent dat het als een rode draad door zijn onderwijs heen loopt. In Galaten 5 vers 21 had hij zojuist een hele vermoeiende lijst van werken genoemd. Werken zijn vaak vermoeiend, weet u. In het vers daarna gaat hij het hebben over de vrucht, en dat is wat blij maakt en geruststelt: de vrucht van de Geest is liefde, blijdschap, vrede. Maar eerst noemde hij de lijst met werken van het vlees, dat wat de mens presteert. Nadat hij ze genoemd heeft, zegt hij: "...waarvan ik aan jullie voorzeg, zoals ik het ook al eerder zei." De Galaten waren daar dus ook al mee op de hoogte en Paulus zet daar nog eens een vette streep onder.

Wie zulke dingen verrichten — in het Grieks staat daar een woord waar ons woord 'praktiseren' van afgeleid is, wat wil zeggen: in de praktijk brengen, bedrijven. Het is niet zomaar een keer ergens in vallen, maar het is hun hele praktijk. "Dat wie zulke dingen verrichten, het Koninkrijk van God niet als lotdeel zullen ontvangen." Paulus zegt: dat heb ik jullie eerder gezegd en ik voorzeg het ook. Het is gewoon een melding: zo zal het gaan. Wie deze dingen bedrijven, verrichten, praktiseren, zullen het Koninkrijk van God niet als lotbezit ontvangen. Er staat niet 'een beetje' of 'minder', nee, het is heel zwart-wit.

Dan gaan we weer even terug naar 1 Korinthe 6 als uitvalsbasis. Hij zei: "Weten jullie niet dat onrechtvaardigen Gods Koninkrijk niet als lotdeel zullen ontvangen?" Onrechtvaardigen... hier zegt hij het eigenlijk in de meest algemene zin. Een onrechtvaardige is in de Bijbel feitelijk niets anders dan een ongelovige. Ik zou het ook positief kunnen zeggen: een gelovige is een rechtvaardige. De negatieve variant is: een ongelovige is een onrechtvaardige.

Het simpele verhaal daarbij is dat God geloof rekent tot rechtvaardigheid. Iemand die God gelooft op Zijn woord en Zijn belofte. Dat heeft Abraham ooit al in Genesis 15 vers 6 ondervonden. Hij werd naar buiten geleid: "Zo zal jouw nageslacht zijn." Dat beloofde God hem zonder enige voorwaarde, zonder enige conditie of kleine lettertjes in het contract. Nee, gewoon: zo zal het gaan. Of je het nu gelooft of niet, Abraham, maar zo zal jouw nageslacht zijn. En dan lees je dat Abraham God beaamde — want dat is eigenlijk het woord dat gebruikt wordt. Hij beaamde God en God rekende hem dat toe als rechtvaardigheid. Dat wil zeggen: voor God was Abraham een rechtvaardige. Waarom? Hij geloofde Hem.

Voor God ben je een rechtvaardige als je Hem helemaal op Zijn woord neemt. "Hoe U het doet, dat is Uw zaak, dat is mijn probleem niet, maar als U het zegt, dan zeg ik amen." En dan ben je voor God een rechtvaardige. Simpel, hè? Dus: "Of weten jullie niet dat onrechtvaardigen Gods Koninkrijk niet als lotdeel zullen ontvangen?" Eigenlijk staat daar dus: onrechtvaardigen, dat wil zeggen ongelovigen. Je kunt gewoon een 'is gelijk'-teken tussen beide termen zetten. We gaan zinsdeel voor zinsdeel: "Weten jullie niet dat onrechtvaardigen Gods Koninkrijk niet als lotdeel zullen ontvangen?"

▶ 16:25 Gods Koninkrijk, de Aionen en de Afschaffing van de Dood ↑ hoofdstukken

Gods Koninkrijk, wat is dat? Dat is gewoon heel letterlijk een koninkrijk. Zoals Nederland een koninkrijk is. Nou ja, wat heet? Daar zitten mitsen en maren aan, maar we hebben een koning, zo bedoel ik het. Het Koninkrijk van God is ook echt een koninkrijk: een gebied, een terrein of een volk; in ieder geval een verzameling waar God Koning is, of waar God Zijn Koning gesteld heeft. En dat is precies ook wat we verwachten. Het gaat hier trouwens over de toekomst, want er staat dat onrechtvaardigen het Koninkrijk van God niet als lotdeel zullen ontvangen. Het gaat dus over het toekomstige koninkrijk. Het koninkrijk nu is er wel, maar het is verborgen; daar zie je niks van. Maar straks is het koninkrijk letterlijk een koninkrijk. Dat wil zeggen: er zal op aarde een plaats zijn waar de Koning van Godswege regeert. Dat kan er maar één zijn en dat is de erfgenaam van Adam, maar nog specifieker: de Zoon van David. Hij zal regeren vanuit Jeruzalem, letterlijk daar in het Midden-Oosten. Daar zal Hij Zijn koninkrijk bouwen, uitbouwen, uitbreiden en er een wereldrijk vestigen. Dat is Gods Koninkrijk. Dat wil zeggen dat de Koning zal heersen.

Het Koninkrijk van God is dus geen abstractie, nee, het is letterlijk een koninkrijk. Zoals we allerlei koninkrijken en wereldrijken hebben gehad van de Babyloniërs, de Perzen en de Grieken, krijgen we uiteindelijk een Israëlitisch wereldrijk, geregeerd vanuit Israël of vanuit Jeruzalem, waar de Koning zal heersen. Nu zegt Paulus: "Weten jullie niet dat onrechtvaardigen Gods Koninkrijk niet als lotdeel zullen ontvangen?" Over dat rijk hebben we het dus. Zij zullen daarin geen deel hebben; zij ontvangen daarin geen lotdeel.

Laat ik het eens schematisch voorstellen. Schrik niet van het plaatje, ik zal het even toelichten. Ik zei al dat het Koninkrijk van God straks heel concreet geopenbaard gaat worden. God gaat Zijn koninkrijk vestigen via degene die Hij daarvoor van oudsher heeft aangewezen: de Zoon van David. Dan krijg je verschillende tijdperken. De Bijbel spreekt over de komende aeonen, en die heb ik hier uitgebeeld in twee rechthoeken. Je krijgt eerst de komende aeon. We hebben nu de huidige boze aeon, die binnen afzienbare tijd zal worden afgesloten en plaats zal maken voor een heel nieuw tijdperk. Dat heet in Openbaring 20 de duizend jaren. Dat zijn de duizend jaren waarin Satan gebonden zal zijn en niet in staat zal zijn om de natiën nog te verleiden. Daarna krijg je weer een aeon, en dat heet in de Bijbel de 'aeon der aeonen'. Dat wordt beschreven na de duizend jaren in Openbaring 21 en 22. Je vindt dat in het boek De Openbaring keurig in volgorde aangegeven.

Daartussen heb je overigens nog een groot gericht, weergegeven door het icoontje van de grote witte troon. Daar staat dat de doden zullen opstaan — dat wil zeggen: zij die nog niet opgestaan waren. Zij die bij die gelegenheid opstaan, zullen worden gericht. Er staat ook bij dat, voor zover hun naam niet staat in het boek van het leven, zij geworpen worden in het meer van het vuur. Dat is de tweede dood. Dat is een onderwerp apart, daar ga ik het nu verder niet over hebben, maar in ieder geval zullen degenen van wie de naam niet in het boek van het leven staat, opnieuw sterven. Ze waren dood, ze staan op, maar sterven opnieuw; vandaar de tweede dood. Zij maken dit koninkrijk dus niet mee. Is dat het einde? Ja, zeggen de meeste mensen dan — en ik bedoel de meeste christenen — dat is het einde. Maar dat is het absoluut niet!

Want wat lezen we namelijk, met name in 1 Korinthe 15? Daar wordt dat allemaal gefaseerd aangegeven en duidelijk gemaakt. Christus moet heersen. Dan krijg je het verhaal van Christus die moet heersen, en dan zeggen de vertalingen bijvoorbeeld dat Hij moet heersen 'tot in alle eeuwigheid'. Dat staat er niet. Christus moet niet heersen tot in alle eeuwigheid; Hij moet heersen 'tot in de aeonen'. Dat staat op allerlei plaatsen. Is dat hetzelfde? Nee, helemaal niet! Want Hij moet heersen tot in de aeonen, dat wil zeggen: eerst de duizend jaren en daarna het tijdperk waarin het nieuwe Jeruzalem uit de hemel neerdaalt. Ook daar zal Christus nog heersen. Is dat het einde? Nee, want Hij moet heersen totdat Hij de laatste vijand tenietgedaan zal hebben, en dat is de dood. Hij zal de dood tenietdoen. En als Hij de laatste vijand tenietgedaan heeft, dan zal Hij Zijn koningschap ook opgeven, of eigenlijk overgeven — zo staat het in 1 Korinthe 15 — aan God de Vader. Zijn Christus-heerschappij is daarmee ten einde. Dan lees je dat een volmaakt koninkrijk, waar niks aan ontbreekt maar waar ook niemand meer ontbreekt, aan God de Vader wordt overgegeven en teruggegeven.

Dan is er dus geen dood meer. Als de dood tenietgedaan is, is er geen dood meer. Hoe doet Christus dat? Dat doet Hij door alle mensen levend te maken. Zij die nog dood waren, worden levend gemaakt, zoals Christus zelf ooit levend gemaakt werd in onvergankelijkheid. Als dat leven eenmaal het deel zal zijn van alle mensen — zoals in Adam allen sterven, zo zullen in Christus allen worden levend gemaakt — als dat eenmaal gebeurd zal zijn en alle mensen met hoofdletters LEVEND gemaakt zijn, dan is er geen dood meer. Dan zal Christus Zijn koninkrijk teruggeven aan God de Vader, van wie Hij ooit de autoriteit heeft ontvangen. En dan lees je: dan zal God worden 'alles in allen'.

In die aeonen waarin geregeerd wordt, zal Christus heersen met de Zijnen. Christus oefent die functie als Koning uit samen met Zijn Lichaam, de Ecclesia nu, en ook op aarde met Israël. Ik gebruik die term even in brede zin. Christus moet heersen met de Zijnen in de toekomende aeonen. Wat zegt de Bijbel nu, of wat zegt Paulus nu? Wat was een belangrijk punt in zijn onderwijs? Dat er geen lotbezit is, geen erfenis voor de onrechtvaardigen in Gods Koninkrijk. Dat wil zeggen: deze tijd zullen onrechtvaardigen niet meemaken. Er is geen lotbezit voor onrechtvaardigen in Gods Koninkrijk. Uiteraard zullen zij uiteindelijk het leven ontvangen; dat kan niet anders, want dat is bestemd voor iedereen. Maar in Gods Koninkrijk, in de heerschappij van Christus, daaraan zullen zij geen deel hebben. Dat is het onderwijs dat Paulus met nadruk bij herhaling geeft. Dat is feitelijk ook de vaststelling die hij in 1 Korinthe 6 aan de Korinthiërs schrijft.

Dan vervolgt hij — en ik ga hier even snel doorheen omdat het een onderwerp apart is om te bespreken; ik vind het niet eens zo heel erg aantrekkelijk om dat nu uitgebreid uit de doeken te doen — maar hij benadrukt nog wel even: "Dwaalt niet." Vergis je niet in wat ik naar voren gebracht heb, namelijk dat onrechtvaardigen geen deel hebben aan het Koninkrijk van God en de heerschappij van Christus. Dwaalt niet, want hoereerders, noch afgodendienaars, noch echtbrekers, noch verwijfden — of ja, nu zou ik dat toch weer toe moeten lichten: travestieten — noch mannen-liggers zullen dat koninkrijk ontvangen. Mannen-liggers, oei, die term is natuurlijk heel erg omstreden. Ik heb het maar gewoon zo genoemd zoals Paulus het benoemt: mannen-liggers. Eigenlijk niet 'mannenlichters', nee, mannen-liggers.

Niet vrouwen die bij mannen liggen, want dat is heel normaal. Maar mannen-liggers, mannelijk: mannen bij mannen. U zegt misschien: "Maar daar hebben we toch een heel mooi Nederlands woord voor?" Jawel, maar ik gebruik het expres zo, want anders valt u mij aan. Ja, we hebben het inderdaad over homoseks en dat is wat hij zegt.

Hij noemt dat in het rijtje van hoereerders, echtbrekers, verwijfden en mannen-liggers. En ook dieven, hebzuchtigen en dronkaards; al die praktijken noemt hij. Lasteraars, oplichters... zij zullen Gods Koninkrijk niet als lotbezit ontvangen. Hoe duidelijk kun je zijn?

▶ 26:44 Geheiligd en Schoongewassen: Gods Eenzijdige Werk in de Gelovige ↑ hoofdstukken

Hij zegt: "En sommigen van jullie waren dat." Aha, een van die dingen of een van die praktijken die hij zojuist had benoemd. Hij zegt dat ooit een aantal van jullie zich daaraan schuldig maakte, of dat zo beleefde en die dingen bedreef. Sommigen van jullie waren dat. Hé, maar dat is interessant, want dat betekent dat er dus kennelijk hoop is voor zulke bedrijvers. Jullie waren dat inmiddels dus niet meer. Toch? Dat is waar; dat is zoals hij het aangeeft.

Wat hij tegen de Korintiërs zegt, is: bedenk goed dat als je deze dingen doet of praktiseert, dat betekent dat je geen lotbezit hebt in het Koninkrijk van God. Ja, maar wat gebeurt er nou als je je daaraan schuldig maakt? En kan dat dan niet veranderen? Jawel, Paulus zegt dat zij daar zelf het voorbeeld van zijn. Jullie waren dat soms. Maar, zegt hij, jullie worden schoongewassen. Er staat hier, als een tijdloos feit aangegeven: jullie wórden schoongewassen. Of hij zegt: jullie worden geheiligd. Ook dat "geheiligd" is apart gezet. Let ook op nog iets anders: het is ook hier een tijdloos feit. Het gaat er niet om dat het in het verleden, in de toekomst of in het heden gebeurt; het is gewoon een feit. Jullie worden hoe dan ook en wanneer dan ook apart gezet.

En let nog op iets: het staat in het Grieks in een passieve vorm. "Jullie worden geheiligd." Dat wil zeggen: niet jullie heiligen jezelf, nee, jullie worden geheiligd. Het is Gods werk. Of: jullie werden gerechtvaardigd. Inmiddels is dat de verleden tijd, maar ook hier is het weer passief. Je wordt gerechtvaardigd, je wordt geheiligd. Dat is wat God aan jullie heeft gedaan. En wat je ook in het verleden was, wel, het kenmerk van een rechtvaardige is dat als God je geroepen heeft – zoals de Korintiërs daarvan konden getuigen – het ook zo is dat Hij je ook weer schoonwast en dat Hij je heiligt. Dat Hij je rechtvaardigt; dat is wat Hij doet.

Hij zegt: "En hoe gaat dat dan?" Wel, in de naam van de Heer Jezus Christus. En in feite ligt in die naam alles besloten. Hij is de kurios, Hij bezit alles. Hij heeft alles gekocht en betaald, het is Zijn eigendom. En Hij is de Verlosser – Yahweh is Redder, dat is wat Jezus betekent. En Hij is de Christus, Hij is de Opgewekte; Hij heeft Gods Geest ontvangen, onvergankelijk leven. En in die naam, de Heer Jezus Christus, werden jullie gerechtvaardigd, geheiligd en schoongewassen. Gewoon het all-in pakket. Bij het horen en het geloven van die naam ontvangen jullie dat.

En er staat: "in de Geest van onze God." Want God is het die rechtvaardigt, maar als Hij jou rechtvaardigt, dan heiligt Hij en reinigt Hij jou ook. Kijk, u moet zich voorstellen dat Paulus dit in een brief schrijft aan gelovigen te Korinte. En hij schrijft ook trouwens aan hen – dat deed hij al in het voorgaande hoofdstuk, 1 Korinthe 5, en later in 1 Korinthe 10 gaat hij het nog veel uitgebreider beschrijven – namelijk dat zij geroepen waren, de naam van de Heer Jezus Christus hadden vernomen en dat zij het geloof hadden. Ja, dat betekent dus dat ze gereinigd waren.

Maar wat nu als zij dan in de praktijk alsnog onrechtvaardig werden? Een hoereerder – in 1 Korinthe 5 ging het daarover. Nou, zegt Paulus: als je daarin blijft, dan is dat een teken dat je dus kennelijk nu niet geroepen bent. Want als God je roept, dan roept Hij je niet alleen, dan rechtvaardigt Hij je ook. Maar dan heiligt Hij je ook en dan wast Hij je ook weer schoon. Dat kan niet missen. Dus dat is een goed bericht, hè? Dat is een mededeling; dat wil zeggen: Hij doet dat.

Maar het betekent dus ook – en dat is de waarschuwing: het loutere feit dat je Hem aangenomen hebt en dat je doorgaat voor een gelovige, moet blijken uit het feit dat je wordt schoongewassen en geheiligd. Ontbreekt dat, dan moet ik vaststellen dat je dus kennelijk geen rechtvaardige bent. Want als je een rechtvaardige bent, dan word je ook schoongewassen en geheiligd. Zie je? Dus je kunt het op twee manieren benaderen. Je kunt het positief zeggen en negatief. Ik houd ervan om het op de eerste manier te zeggen: als God je roept, of heeft geroepen, dan blijkt dat ook uit het feit dat Hij jou niet alleen rechtvaardig verklaart, maar ook heiligt en schoonwast. Omgekeerd: als dat niet gebeurt, wel, dan hoor je daar dus niet bij. En Paulus zegt in 1 Korinthe 10 zelfs: ja, er waren er velen die ooit uit Egypte wegtrokken, maar velen zijn niet eens aangekomen in het beloofde land, maar kwamen om. Ja, het moet blijken. Nou, dat is eigenlijk wat hij hier ook zegt. We gaan even verder.

▶ 32:57 Verzegeld met de Geest als Onomkeerbaar Onderpand ↑ hoofdstukken

In Efeze 1 vers 13 pakt Paulus geweldig uit in een betoog waarin hij de zegeningen beschrijft die God in Christus aan de gelovigen geeft. Hij heeft het over elke geestelijke zegen te midden van de hemelse in Christus; dat is wat ons deel is. In vers 13 haakt hij daarop aan: "In Hem zijn ook jullie, toen jullie het woord van de waarheid hoorden (het goede bericht van jullie redding)."

Toen de lezers in Efeze het woord van de waarheid hoorden, wat was dat dan? Het is een geweldige blijde tijding van hun redding. Er staat niet dat ze dat pas hoorden op het moment dat ze gelovig werden. Nee, eerst hoorden zij het goede bericht van hun redding, en daarna werden ze gelovig. Wat is dat goede bericht van een redding? Dat is de boodschap: God is jouw Redder. Het is niet zo dat God pas jouw Redder wordt als jij gelooft; dat zou een omkering van zaken zijn. Hij is jouw Redder zoals Hij ook jouw Schepper is. Dat is een mededeling, een feit. Het goede bericht van jullie redding is de boodschap dat Hij jouw Redder is. Dat is wat we aan elk mensenkind kunnen vertellen: Hij is jouw Redder, Hij maakt alle dingen wel met jou. Je zult ook ooit tot die erkenning komen, van harte. Je zult je knieën buigen en Hem zo kennen en belijden. Dat is het woord van de waarheid, het goede bericht van jullie redding.

Vervolgens staat er: "In Hem werden ook jullie toen jullie geloofden..." Zie je? Eerst hoorden ze die goede tijding, en toen ze dat ook geloofden en beaamden, werden ze in Hem verzegeld met de Heilige Geest van de belofte. Het gaat hier over Gods Geest. Paulus zegt dat op het moment dat een mens de blijde tijding van zijn redding gelooft, hij van God het zegel van Zijn Heilige Geest ontvangt. Verzegeld betekent onomkeerbaar; daar kan niemand meer aan komen. Dat is wat een zegel is: het maakt iets onaantastbaar. Dat is geweldig.

Wanneer ontvang je dat zegel? Niet als een 'second blessing', zoals dat in de charismatische wereld vaak genoemd wordt — een aparte ervaring een tijd na het geloven. Nee, op het moment dat een mens met het hart het evangelie van zijn redding gelooft, word je verzegeld met de Heilige Geest van de belofte. Dat is het woord van de waarheid.

Aan die Geest zit een geweldige belofte vast, want er staat bij: "die een onderpand is van ons lotbezit." Die Geest is dus een aanbetaling, een onderpand, maar daarmee ook een garantie. Wie verzegeld is, krijgt gegarandeerd het lotbezit. Ik heb zo vaak het verhaal gehoord dat gelovigen hun lotbezit, hun erfenis, kwijt zouden kunnen raken. Dat is de directe aanleiding waarom ik gekozen heb voor dit onderwerp. Het is een regelrechte ontkenning van Efeze 1 vers 13 en 14, want we zijn verzegeld en er is een onderpand: een garantie, een bewijs met een belofte. Namelijk dat we ons lotbezit zullen ontvangen. Dat kan niet missen en dat kun je dus niet kwijtraken, want anders zou dat zegel helemaal niets betekenen. De belofte zit daar juist in verankerd: als je door Hem geroepen en verzegeld bent, dan krijg je die erfenis hoe dan ook, tot vrijkoping van het verworvene, tot lof van Zijn heerlijkheid.

Ik ga verder met Romeinen 8.

▶ 38:13 De Gouden Ketting van Romeinen 8 en het Doel van de Uitverkiezing ↑ hoofdstukken

Romeinen 8 is sowieso een geweldig hoofdstuk. Maar waar we nu beginnen te lezen... ja, ik vind het een beetje lastig om hier nu te beginnen, want hij begint met: "Want die Hij tevoren kende." Dat 'want' slaat uiteraard terug op het voorgaande. Hij geeft hier een verklaring, een reden waarom iets zo is. Hij had het over degenen die naar Gods voornemen geroepen zijn. God heeft een voornemen, een plan, en daarin roept Hij hen die naar Zijn voornemen geroepenen zijn.

In de auto hiernaartoe hadden we nog een gesprekje over het woord 'uitverkiezing'. Uitverkiezing is feitelijk een selectie. Als er uitgekozen wordt, dan kiest God mensen uit, en dat is in wezen exclusief. Een aantal mensen wordt geroepen, namelijk voor een speciale taak. Denk aan een koning – ik blijf maar even bij dit spraakgebruik – die ministers uitkiest. Dat doet hij niet omdat de rest van het volk hem niet interesseert; integendeel, die ministers worden juist uitgekozen tot een hoge positie om ten dienste te staan van de rest.

Dat is het grote probleem bij uitverkiezing; dat is altijd zo. Ik weet dat bij het noemen van dat woord – het geldt ook voor predestinatie of voorbestemming – er zeker in ons lieve vaderland, dat zo calvinistisch gestempeld is, mensen meteen de vibraties krijgen bij het horen van het woord. Want uitverkiezing betekent in die gedachte meteen: hemel en hel. Daar moet je helemaal van verlost worden, van die gedachte. Want God kiest uit, altijd ten dienste en tot heil van de rest.

Zoals Hij Abram uitkoos uit al die mensen die er waren. Hij koos Abram uit, niet omdat alle geslachten van de aardbodem Hem niet interesseerden. Integendeel, God koos Abram uit opdat door hem en zijn zaad alle geslachten van de aardbodem gezegend zouden worden. Kijk, dat is uitverkiezing. Uitverkiezing is dus exclusief. Dat wil zeggen: alleen Abram werd uitgekozen en zijn zaad; de rest niet. Maar betekent dat dat de rest eigenlijk afval was, vuilnis, of voor God niet interessant? Integendeel, God heeft het geheel, de hele schepping op het oog. Dat is een geweldige waarheid natuurlijk. Dat is in feite ook de clou van het evangelie.

Uitverkiezing wil zeggen dat God sommigen uitkiest die Hij nu al roept. Dat is exclusief, niet iedereen. Dat is een voorrecht. Dan ben je een eersteling. In het woord 'eersteling' ligt ook al besloten dat de rest volgt. Wel, God kiest sommigen uit en degenen die Hij uitkiest, heeft Hij in Zijn voornemen. Want die Hij tevoren kende, die bestemde Hij ook tevoren. Voorbestemming, predestinatie. Geloof je erin? Absoluut! Natuurlijk, de Schrift zegt het. Maar het is een geweldige waarheid: God kiest uit, Hij heeft een voornemen.

God kende... Wat lezen we in de Schrift? Die van den beginne de afloop reeds verkondigt. Ik bedoel: God heeft het script in handen en er gaat bij Hem nooit ook maar iets mis. Wel, Hij kende tevoren en Hij bestemt ook tevoren. Dat wil zeggen: God heeft een plan, een voornemen, een bestek. En dan zegt Hij: volgens dat tijdpad gaat dat zo gebeuren. En die bestemt Hij ook tot gelijkvormigen – dat staat er letterlijk – van het beeld van Zijn Zoon. Kijk, dat is waar de hele schepping naar uitkijkt.

God, daar is de Zoon. In de Bijbel betekent dat ook: de erfgenaam. Een zoon in de Bijbel is altijd een erfgenaam of een lotbezitter, zo u wilt. Ben je een zoon, dan ben je ook een erfgenaam. Het begrip zoonschap houdt juist verband met het feit dat je een lotbezit krijgt. Wel, God heeft Zijn Zoon gesteld om Koning te zijn in Zijn koninkrijk, maar Hij deelt dat lot met vele anderen. Er staat: "En wij die geroepen zijn" – dat is wat Paulus zegt – "wij zijn bestemd tot gelijkvormigheid, of tot gelijkvormigen van het beeld van Zijn Zoon." Dat is toch geweldig? Laten we zeggen: want Hij is de Zoon, en dat zijn ook wij die Hij voorbestemd heeft, opdat Hij zou zijn de Eerstgeborene onder vele broeders.

Als de Zoon de erfgenaam is, de lotbezitter, dan zijn die broeders dus de mede-erfgenamen, de medelotbezitters. Dat stond er trouwens gewoon allemaal keurig in de voorgaande verzen, als u het nakijkt. Heel de schepping wacht daarop: dat die zonen Gods, die daartoe zijn voorbestemd, onthuld gaan worden en straks in wereldtijdperken, in aionen, de heerschappij van Christus gaan openbaren en daarin betrokken zullen worden. Tot die hoge positie zijn we bestemd. Dat is een totaal ander verhaal dan: "Je hebt de mensheid en er zijn twee wegen; de ene gaat naar de hemel en de andere naar de hel, en als je in die laatste categorie hoort, dan loopt het helemaal fout met je af." Nee! God heeft de hele schepping op het oog en God roept sommigen uit om deel te hebben aan Zijn Zoon en in de vestiging van Zijn Koninkrijk. Dat is een heel exclusief voorrecht.

En staat er dan bij: "Degenen die Hij tevoren bestemde, dezen roepte Hij ook." Let op, dit is godswerk. Voordat ik geboren was, kende Hij mij. Hij had een voornemen, dus voordat ik ook maar iets gedaan had – mijn praktijk heeft daar helemaal niks mee te maken – voordat ik kon huilen of bevuilen, toen had Hij mij, ik zeg het maar even heel persoonlijk, op het oog. Wauw, geweldig toch? Hij kende me, Hij had mij ook voorbestemd in Zijn voornemen. Wel, en vervolgens heeft Hij mij ook geroepen. Die Hij tevoren bestemde, deze roept Hij ook. Nou, en die Hij roept, die rechtvaardigt Hij ook. Ziet u? Dit is wat men wel noemt een goddelijke 'gouden ketting'. Al die schakels kunnen niet stuk. Waarom? Er zit geen menswerk bij. Hij kent tevoren, Hij bestemt tevoren, Hij roept, Hij rechtvaardigt. En degenen die Hij roept, die rechtvaardigt Hij ook. Dat is Zijn werk.

En degenen die Hij rechtvaardigt, dezen verheerlijkt Hij ook. Ik moet er even bij zeggen: in de NBG-vertaling, en trouwens ook in de Statenvertaling geloof ik, wordt dit als een voltooid feit neergezet. Maar dat is niet juist. Niet "die hééft Hij verheerlijkt", want die verheerlijking – dat is juist de clou van Romeinen 8 – vindt juist in de toekomst plaats. Nu is het nog lijden met Christus om straks met Hem verheerlijkt te worden. Als ik me niet vergis, staat dat in dit hoofdstuk in vers 17 of zo; kijk het maar eens na. In het Grieks staat daar een aorist, en dat wil zeggen: zonder horizon. Het is een tijdloos feit. De hele gedachte aan tijd ligt hier niet in opgesloten. Hij bestemt ervoor, Hij roept, Hij rechtvaardigt, Hij verheerlijkt. Het gaat er dus niet om wanneer het gebeurt, maar het feit is: Hij verheerlijkt. Wanneer is niet aan de orde; het gaat erom: Hij dóét dat.

Dit is een gouden ketting, want van het begin tot het einde klopt het. Voordat ik er was, kende Hij mij en bestemde Hij mij. En toen ik eenmaal daar was, toen riep Hij mij; Hij was het die mij riep. En Hij was het ook die mij vervolgens rechtvaardigde. En als Hij mij rechtvaardigde, dan verheerlijkte Hij ook. Dat wil zeggen, zoals je in de Filippenzenbrief leest: "Hij die in u een goed werk begonnen is, zal het ook ten einde toe volbrengen tot de dag van Christus." Voilà! Kijk, dit is zo geweldig. Hij bestemt tevoren tot zoonschap. Dat wil zeggen: om samen met Zijn Zoon deel te hebben aan de openbaring van dat Koninkrijk en de vestiging van het Koninkrijk. En dat is een geweldige, hoge, exclusieve positie. Dat is een geweldig voorrecht, ten dienste van heel de schepping. En heel de schepping wacht ook op de onthulling, de openbaring van de zonen Gods. Dat wil zeggen: samen met die ene Zoon.

En het geweldige daarvan is dat God degene is die dat doet. En Hij kwalificeert ook. Hij kiest – nee, ik moet het wel goed zeggen – Hij kiest geen gekwalificeerden. Dat zou u eens een keertje elders nog moeten opzoeken, maar dat voert nu te ver. God kiest geen gekwalificeerden; integendeel, Hij heeft de voorkeur om de niet-gekwalificeerden te kiezen. Moet u maar eens lezen in 1 Korinthe 1. Daar zet Paulus de Korinthiërs eigenlijk nog wel te kijk. Hij zegt: niet vele aanzienlijken, niet vele wijzen naar het vlees, maar wat voor de wereld dwaas is en niet geacht, dat heeft God uitgekozen. Juist om – ik zeg het nu even met mijn eigen woorden – wat in de wereld wel naam heeft, te kijk te zetten.

Zo werkt God. Dat is altijd zo. Dat is eigenlijk ook een rode draad in de Schrift. God gaat dwars tegen alle menselijke methodieken in. Nee, God kiest geen gekwalificeerden. Het is precies omgekeerd: Hij kwalificeert gekozenen. Degenen die Hij namelijk kiest of uitgekozen heeft, wel, die roept Hij. En degenen die Hij roept, wel, die rechtvaardigt Hij. En degenen die Hij rechtvaardigt, die heiligt Hij ook; die wast Hij schoon. Dat doet Hij allemaal. En aan hen geeft Hij dus ook de erfenis. Die had Hij namelijk ook nog eens een keer verzegeld met Zijn Geest. Ik vat nu dus eigenlijk een beetje mijn hele verhaal van vanmorgen samen. Dat doet Hij allemaal. Dat kun je dus never nooit kwijtraken.

▶ 49:54 Conclusie: Geen Afval van Heiligen, Hooguit van Schijnheiligen ↑ hoofdstukken

En zo ben ik aan het eind van mijn verhaal gekomen. Is er zoiets als afval van heiligen? Dan zeg ik: nee, godzijdank niet. Maar spreekt de Bijbel dan niet over afval? Vergeef me het woord, maar ja, dat doet ze. Alleen gaat het dan niet over heiligen, maar over schijnheiligen. Dat bestaat wel. Of dat werkelijk afval is, dat staat nog te bezien, maar in ieder geval vallen zij door de mand, zal ik maar zeggen. Dat kan wel, ook daar spreken de brieven over: mensen die belijdend gelovig zijn, maar dat in de praktijk helemaal niet blijken te zijn. En dat blijkt gewoon uit het feit dat ze niet geheiligd worden. Dat kan.

Maar de vraag blijft: is er afval van heiligen? Nee, want degenen die God tevoren kent, die bestemt Hij tevoren, die roept Hij en die verzegelt Hij. Hij geeft hun een onderpand en daarmee geeft Hij hun dus gegarandeerd ook het lotbezit. En Hij verheerlijkt hen uiteindelijk ook. Kortom, daar kan nooit een mens tussen komen. En daar kun je absoluut verzekerd van zijn.