▶ 00:00 Introductie: de Geest van het Leven in Romeinen 8 ↑ hoofdstukken

Goed, vrienden, hartelijk dank voor de introductie en ik stel voor dat we vanmiddag eens naar Romeinen 8 toegaan met elkaar. Ik zal u zeggen dat de keuze van het onderwerp ook wel een klein beetje is ingegeven door het feit dat het vandaag eerste Pinksterdag is. Als ik meteen maar met een chagrijnige opmerking mag beginnen, dan zeg ik dat ik op zich niet zo heel veel met de christelijke kalender en al die hoogtijden heb. Maar aan de andere kant is het altijd wel weer een aardige aanleiding en een mooi opstapje om een Bijbels thema als de Geest van God, of uitdrukkingen die van diezelfde orde zijn, met elkaar te bespreken.

Nou, dat wil ik vanmiddag ook heel graag eens met u doen. Ik heb op het eind vandaag de ondertitel nog even gewijzigd, want in aanvang had ik 'Twaalf kenmerken van Gods Geest in Romeinen 8' hier genoteerd. Maar dat heb ik even moeten inkorten, want bij twaalf kenmerken ga ik over de zeventig minuten heen en dat wordt weer problematisch in verband met de video-opname. Dus dat doen we maar even een klein beetje korter; tien vond ik eigenlijk ook wel een mooi getal. U ziet dat ik het als titel 'De Geest van het Leven' heb meegegeven. We zullen die uitdrukking straks al heel gauw tegenkomen in de bespreking van Romeinen 8. Het is een prachtige uitdrukking: de Geest van het Leven. Die twee woorden, Geest en Leven, blijken alles met elkaar te maken te hebben. Sterker nog, ze zijn vaak zelfs volstrekt synoniem. Geest is zelfs leven. En wat voor leven? En wat voor Geest dan ook wel?

Laten we meteen maar eens aanvangen met het bespreken. U bent van mij inmiddels gewend dat ik de interlineair toon, met daarin op de eerste regel de Griekse tekst. Daaronder staat de meest letterlijke weergave woord voor woord, en in het grijs ziet u dan de wijze waarop de NBG dat heeft weergegeven, zodat u dat met precisie kunt nagaan. Zo komen we zo dicht mogelijk bij de tekst, de grondtekst die Paulus in dit geval genoteerd heeft.

Romeinen 8 is een geweldig triomfantelijk hoofdstuk en dat steekt nogal schril af bij het hoofdstuk dat daaraan voorafgegaan is. Tenminste, de laatste perikoop, want dat is echt nogal 'ach en wee'. Dat komt omdat Paulus daarin de mens beschrijft die weliswaar heel godsdienstig is en die zich naar de innerlijke mens, zo zegt hij, verlustigt in de wet van God, maar die dan moet vaststellen dat hij totaal niet in staat is om dat te volbrengen wat God vraagt. Dan roept hij uit in vers 24 van Romeinen 7: "Ik ellendig mens, wie zal mij verlossen uit het lichaam van deze dood?" Dit sterfelijke lichaam, dat lichaam dat onderworpen is aan de dood.

En dan komt de grote ommekeer, wat meteen de opstap is naar Romeinen 8: "God zij dank!" Er staat eigenlijk ook het woord voor genade; genade is het antwoord. God zij dank, namelijk door Jezus Christus onze Heer. Dan komt de conclusie: derhalve ben ik weliswaar met mijn verstand dienstbaar aan de wet van God, maar met mijn vlees aan de wet der zonde.

U begrijpt dat aan dat zevende hoofdstuk natuurlijk ook nog zes hoofdstukken vooraf zijn gegaan. Paulus geeft in de Romeinenbrief een hele fundamentele uiteenzetting van het Evangelie van God. Zo noemt hij dat ook in Romeinen 1. Waarom is het een Evangelie? Wat is de aanleiding daarvan en hoe werkt dat dan? Er zijn een aantal begrippen die een hele grote rol spelen in dit hele betoog, zoals bijvoorbeeld het woordje rechtvaardigheid, maar ook genade. Wij beginnen bij Romeinen 8 vers 1 en dat begint dan ook meteen met een conclusie: "Zo is er dan nu..." Dat woordje 'zo' of 'dus' geeft aan dat het inderdaad een gevolgtrekking is die gebaseerd is op alles wat Paulus tot dusver had gezegd en geschreven. En hij zegt: er is geen veroordeling.

▶ 05:08 Geen Veroordeling: het Onderscheid Tussen Adam en Christus ↑ hoofdstukken

Het punt is namelijk – dat had hij in de voorgaande hoofdstukken uiteengezet – dat de mens sinds Adam en ook in Adam eigenlijk de hele mensheid is begrepen in haar voorvader Adam. Daar zijn we allemaal afstammelingen van. De positie van de mens in Adam is nogal hopeloos, op zichzelf genomen. De mens is namelijk veroordeeld om een zondaar te zijn. Dat is geen keuze; dat ben je gewoon van huis uit. In de wieg was je al zo, toen je nog helemaal niet kon kiezen en alleen nog maar kon janken. Zelfs daarvoor al was jij een zondaar en was ik ook een zondaar. Al die miljarden mensen zijn begrepen in die ene Adam. Je was ook al een sterveling en daartoe was je veroordeeld. Dat is eigenlijk de strekking van Romeinen 5.

Maar, zegt Paulus, de situatie is inmiddels een heel andere. Want wij kennen niet alleen Adam en alles wat in hem begrepen is, wij kennen ook Hem: Christus Jezus. En Hij is de laatste Adam. Dat is trouwens geen uitdrukking uit de Romeinenbrief, maar uit de Korintiërsbrief: de laatste Adam. Overigens zet Paulus in Romeinen 5 uiteen dat Adam de stamvader is van de mensheid. Door één mens en door één daad is de hele mensheid veroordeeld om een zondaar en een sterveling te zijn. Wel, zegt Paulus, die Adam is een beeld – een type, zegt hij letterlijk – van de Komende. Dat wil zeggen: die andere Adam, de echte. Wil de echte Adam opstaan? Inmiddels kunnen we vaststellen: de echte Adam ís opgestaan, en wel in de meest letterlijke zin van het woord. Dat is Christus Jezus, de titel van Hem die opstond en inmiddels ook aan Gods rechterhand is. Ook dat wordt in Romeinen 8 uitvoerig uiteengezet.

In Christus Jezus ligt alles als een kiem vervat. Zoals in Adam de hele mensheid begrepen is, zo is in Christus Jezus ook de hele mensheid begrepen. Ieder in zijn rangorde – wij die van Christus zijn eerst, maar uiteindelijk heel de mensheid ook. Vandaar dat Hij ook de laatste Adam heet. Hij heet zo omdat Hij, net als die eerste Adam, de hele mensheid vertegenwoordigt; zij is inbegrepen in Hem. Die laatste Adam wordt een levendmakende geest genoemd. Dat is een mooie aanleiding om verder te gaan, want het geeft direct antwoord op de vraag wie die Geest is: feitelijk de laatste Adam. In Hem is de situatie compleet anders. Zo hopeloos als het is in Adam, zo'n ongelimiteerde hoop en verwachting hebben we juist in Hem. Voorbij de dood, voorbij de zonde: leven en onvergankelijkheid. Dat houdt niet op, dat is zo geweldig.

Daarom zegt Paulus: "Zo is er dan nu geen veroordeling voor hen die in Christus Jezus zijn." Want, zegt hij dan... en u ziet hier op de dia een '1' staan; ik ga doortellen tot tien. Ik had door kunnen tellen tot twaalf, zoals gezegd, maar ik ga u vanmiddag tien redenen noemen, of eigenlijk tien effecten, eigenschappen of kenmerken van wat die Geest doet en is. Wat betekent dat? Dat doe ik puur aan de hand van de tekst van Romeinen 8. We volgen de tekst tot en met vers 17, dus we kunnen niet al te lang stilstaan bij alle details. Ik wil u vooral antwoord geven op de vraag: wie is die Geest en wat doet die Geest? Wat is het effect daarvan? Paulus beschrijft dat heel concreet. Hij zegt dan in vers 2: "Want..." Dat is een nadere uitleg van het voorgaande.

▶ 09:40 De Wetmatigheid van de Geest van het Leven ↑ hoofdstukken

Want de wet van de Geest van het leven... Hier vind je ook weer zo’n woord dat Paulus heel dikwijls gebruikt in de Romeinenbrief: de wet. Hij gebruikt het woord 'wet' in allerlei betekenissen. Dat doen wij trouwens ook. Je hebt bijvoorbeeld een morele wet, een wet die voorschrijft hoe je iets moet doen. De wet schrijft voor dat je binnen de bebouwde kom niet harder mag dan vijftig; dat is een wet die jou iets voorschrijft. Maar dit is een ander soort wet. Dit is namelijk gewoon een wetmatigheid. Zo van: dat kan niet anders.

We spreken ook over de wet van de zwaartekracht. De wet van de zwaartekracht schrijft niet voor dat een apparaat of een dingetje dat ik loslaat naar beneden valt. Het is geen voorschrift, maar een beschrijving van hoe het gaat. Er is geen ontkomen aan. Het is dus een wetmatigheid. Ook dat is wet. Trouwens, het is ook niet 'de' wet, het is gewoon 'wet'. Het principe wet. Daarover heeft Paulus het: de wetmatigheid van de Geest van het leven. Dat staat tegenover de wetmatigheid van zonde en dood. Ik kom daar zo op terug, maar eerst even dit.

Dan komen we meteen bij de titel: 'De Geest van het leven'. Geest is leven. Dat is eigenlijk heel eenvoudig te begrijpen. De meest simpele manier om het uit te leggen is dat wanneer een mens de geest krijgt, hij gaat ademen en het leven begint. De Bijbel spreekt daar ook over: dan krijg je de 'geest des levens'. Misschien nog treffender is de uitdrukking die vaak wordt gebruikt als een mens sterft: hij geeft de geest. Dat betekent dat hij doodgaat. Geest is namelijk leven. Het leven begint als men de geest ontvangt, en het eindigt als men de laatste adem, de geest, uitblaast.

Geest, dat moet u weten, is het Griekse woord pneuma. Dat betekent ook wind. In het Grieks is wind gewoon pneuma. Maar adem is ook geest, ook pneuma. Het Grieks heeft er maar één woord voor, net als in het Hebreeuws, waar men het woord ruach gebruikt. Dat kan wind zijn, maar eigenlijk staat het voor alles wat je niet kunt zien, maar wat wel effect heeft. Zoals de wind: je ziet de wind zelf niet, maar je ziet wel de effecten ervan door de blaadjes en de takken van de bomen die bewegen.

Welnu, de Geest van het leven. Hier hebben we het niet zomaar over gewoon leven. Toen Jezus stierf aan het kruis, gaf Hij de geest. Maar drie dagen later gaf Hij weer de geest. Ja, Hij kreeg toen geest. Op het kruis gaf Hij de geest, namelijk het sterfelijke leven; Hij stierf. Drie dagen later werd Hij opgewekt door Gods Geest en ontving Hij onvergankelijk leven. Op de avond van diezelfde dag was Hij in het midden van Zijn discipelen, blies op hen en zei: "Ontvang mijn geest." Wat voor geest was dat? Wel, dat was dat leven dat op die dag aan het licht was gekomen. Voor het eerst. Hij was de Eersteling. Namelijk leven voorbij de dood, dat de dood achter zich heeft: onvergankelijk leven.

Over die Geest hebben we het nu: de Geest van het leven. Je zou ook kunnen zeggen: de Geest, namelijk het leven. Geest is leven. Maar dan hebben we het hier dus over echt leven. Niet over wat wij gewoonlijk leven noemen, want dat noemt de Bijbel dan weer sterven. Wij zijn stervelingen. Dit is geen leven dat je in je lichaam hebt als een proces dat de dood nog voor zich heeft. Dit is echt leven. Daarom schrijven we Geest ook met een hoofdletter; het is de Geest van God, de Heilige Geest.

Hoe moet je dat dan uitdrukken? Dat kunnen we doen door hoofdletters te gebruiken. Dat is soms een beetje verwarrend. Mensen hebben daar dikwijls de conclusie uit getrokken — maar dat heeft dan weer te maken met de leer van de drie-eenheid — dat de Geest een aparte persoon is. Dan is 'de Geest' eigenlijk een persoonsnaam en moet je het met een hoofdletter schrijven. 'André' schrijf je met een hoofdletter omdat het een persoonsnaam is, en als de Geest een aparte persoon is, schrijf je dat ook met een hoofdletter. Dat is een misverstand, lijkt mij. De Geest van God is niet een andere persoon; het is gewoon de Geest van God. Zoals mijn geest ook niet een andere persoon is dan ikzelf; het is gewoon mijn geest. Maar met een hoofdletter kun je wel aangeven dat het Geest van een hogere orde is. Het is Geest van God en Geest omdat het onvergankelijk leven is. Dat soort dingen moet je even weten. In het Grieks hebben ze dat probleem niet, want daar zijn altijd hoofdletters, maar ze hebben ook niet de mogelijkheid om dat verschil in nuance uit te drukken.

"Want de wet," of de wetmatigheid, "van de Geest des levens heeft u in Christus Jezus vrijgemaakt." Er staat eigenlijk dit: de wet van de Geest des levens in Christus Jezus. Ik heb niet nagekeken hoe het in andere vertalingen is, maar er staat letterlijk: "de wet op de Geest van het leven in Christus Jezus." Oftewel, als je de vraag stelt: "Waar is de Geest van het leven?", dan is het antwoord: "In Christus Jezus." Eigenlijk is dat logisch. Want waar vind je Geest? Waar vind je echt leven? Wel, in Christus Jezus. Hij is de Eersteling en tot dusver is Hij zelfs de enige mens die onsterfelijkheid heeft.

Er staat dan bij dat deze wetmatigheid u "vrijgemaakt heeft". Ik ga nu iets zeggen wat ik wel vaker op de Bijbelstudie zeg: het punt is dat dit suggereert alsof dit in het verleden heeft plaatsgevonden. Het lijkt een voltooid deelwoord, maar dat is het niet. In het Grieks is het een aorist, wat een feit in onbepaalde tijd aangeeft. Er wordt gewoon een feit gesteld: de wet van de Geest van het leven maakt jou vrij. Het is een vaststaand feit. De vraag is dus niet 'wanneer', maar het feit wordt gesteld dat de wet van de Geest van het leven in Christus Jezus vrijmaakt. Het maakt jou vrij.

Dit 'vrijmaken' is hetzelfde woord dat in Johannes 8 wordt gebruikt, waar wordt gezegd: "De waarheid maakt vrij." Zoals de leugen verslavend werkt en een slaaf maakt, zo maakt de waarheid vrij. En die wet van de Geest van het leven in Christus Jezus, die maakt jou vrij. Daar hoef je niets voor te doen en het is ook geen opdracht. Het is namelijk een feit. Dat is heel belangrijk.

Paulus zegt in deze paar zinnetjes ontzettend veel. Die wet van de Geest van het leven maakt jou vrij, maar waarvan dan wel? Wel, van de wet der zonde en des doods. De 'wet der zonde' betekent niet dat die wet jou gebiedt om zonde te doen; het is de wetmatigheid van de zonde. En de 'wet des doods' betekent niet dat jij moet sterven als een opdracht; het is gewoon een gegeven. Het is een wetmatigheid die heerst in ons. Zoals je onderworpen bent aan de wet van de zwaartekracht, zo is de mens van huis uit, van nature, onderworpen aan die wetmatigheid van zonde en dood.

Het goede nieuws is: Christus Jezus, Hij is opgestaan uit de doden en in Hem is de geest van het leven. En zoals de ene waarheid in Adam een mens tot zondaar en sterveling maakt, zo maakt de geest van het leven – de wet van de geest van het leven in Christus Jezus – jou daarvan vrij. Het plaatst jou in een heel andere sfeer, een heel andere omgeving.

Dat is het eerste antwoord op de vraag wat die Geest doet: die maakt jou vrij. Die maakt een mens vrij, namelijk van zonde en van dood. Eigenlijk is dit ook alweer een conclusie van wat Paulus ook in de voorgaande hoofdstukken al had geleerd en uiteengezet. Eigenlijk is dit de grote waarheid van het hele evangelie, van het goede bericht dat we in de brieven opgetekend vinden als de waarheid: het graf is leeg!

De Eersteling, die op de dag van Zijn opstanding blies op de Zijnen, op Zijn discipelen. Wel, Hij is de Eersteling en dat maakt ineens alles anders. Zonde en dood, wie heeft het er nog over? Dat ligt achter ons; in Hem is er een totaal nieuwe schepping, waar zonde en dood geen rol meer spelen. Het ligt helemaal buiten die sfeer.

En zo rekenen we. Dat is ook wat de apostel dan uiteenzet. Zo mogen we ook rekenen: dit is een feit. Houd op – ik heb het inderdaad in de aantekeningen nog even bijgezet – het is geen opdracht, het is een feit, dit goede nieuws.

En weet je wat het mooie van dat goede nieuws is? Het vraagt niet om iets te doen; het is een bericht. Het is een mededeling, en wat kun je met een mededeling? Wel, dan kun je eigenlijk maar één ding doen, en dat is geloven. En je kunt het doorgeven, dat is ook nog zo. Daar is een bericht voor. Maar geloven... op het moment dat je er 'amen' op zegt, dan is het ook een kracht Gods. Het is een kracht Gods voor eenieder (Romeinen 1 vers 16), een kracht Gods voor eenieder die gelooft, die er 'amen' op zegt. Er valt namelijk niets aan te doen.

▶ 21:48 De Onmacht van de Wet en Gods Veroordeling van de Zonde ↑ hoofdstukken

Het feit ligt er. Afijn, want wat zegt Paulus dan in vers 3? Want wat de wet niet vermocht, dat wil zeggen: waartoe de wet onvermogend was. Hoezo? Nou, ze was zwak door het vlees. Ook dit is iets wat Paulus in Romeinen 7 uiteenzet. Hij zegt: die wet mag dan wel heilig, rechtvaardig en goed zijn, maar het punt is dat zij in de mens – in het vlees – totaal niet in staat blijkt te zijn om dat wat God vraagt te doen. Sterker nog, de wet prikkelt de zonde. Op het moment dat de wet zegt: ‘Jij zult niet begeren’, wordt de begeerte juist aangewakkerd. Dat verzin ik niet zelf, dat staat gewoon in Romeinen 7.

En er staat in 1 Korinthe 15, zegt Paulus – hij doet er nu nog een schepje bovenop – dat de wet zelfs de kracht der zonde is. Als je de zonde wilt bekrachtigen, moet je tegen een mens vertellen: dat mag je niet doen. Wat ik nu even zeg, is meteen ook een hele pedagogische waarheid, maar het werkt zo en het heeft ontzettend veel consequenties. Maar het evangelie is ook niet de boodschap van wat een mens zou doen; het is het stellen van een feit.

Wat de wet niet vermocht – waarom niet? Omdat de wet zwak is vanwege het vlees. God heeft echter door Zijn eigen Zoon te zenden in een vlees dat aan dat der zonde gelijk is... Dat wil zeggen: Gods Zoon kwam in het vlees, zoals alle mensen. Nou ja, uitgenomen de zonde, maar niettemin kwam Gods eigen Zoon in een vlees, zoals al die andere zondaren ook in het vlees waren. En wel om de zonde; God heeft Zijn eigen Zoon gezonden juist ook om een einde te maken aan de zonde. Dat was Gods motief.

En Hij heeft de zonde veroordeeld in het vlees. Dat is een moeilijke zin hoor, als je dat zo leest. Maar Hij heeft de zonde veroordeeld en... Ik zeg al, het is een moeilijke zin. Paulus zegt daar nogal veel in, dus je moet heel goed even op je qui-vive zijn. Wat zegt hij hier? Wel, het betekent in ieder geval dat de zonde is veroordeeld in vlees. Het kruis van Golgotha betekent het einde van de oude schepping en daarmee feitelijk ook van de zonde in de kiem.

Ik geef die verwijzingen erbij waar Paulus dat nog wat uitgebreider uiteenzet, met name in 2 Korinthe 5. Daar zegt hij: in Christus is het oude voorbijgegaan, het nieuwe is gekomen en zo zijn wij dan een nieuwe schepping. Het grote kantelpunt, het grote keerpunt, is het kruis. Dat was het einde van het oude en op de derde dag daarna ontstond en bracht God iets totaal nieuws aan het licht. Hier, op dat kruis, werd de zonde veroordeeld in het vlees, in Hem die Hij tot zonde gemaakt heeft. Dat is het laatste vers van 2 Korinthe 5. Afijn, voor een nadere toelichting van dit vers zou je eigenlijk inderdaad naar 2 Korinthe 5 vers 14, 15, 17 en 21 moeten gaan. Vandaar ook die verwijzing dus.

We lezen door, want er staat namelijk nog iets bij en dan komen we meteen bij antwoord 2. Wat is het effect, wat doet die Geest?

▶ 25:52 De Eis van de Wet Vanzelf Vervuld als Vrucht van de Geest ↑ hoofdstukken

In vers 4 staat dat de eis van de wet, of eigenlijk de rechtseis van de wet, vervuld zou worden in ons. Dit is iets wat gemakkelijk misverstaan kan worden. Mensen hebben hier weleens de conclusie uit getrokken: is de wet dan toch ons richtsnoer? Moet de eis van de wet dan door ons vervuld worden? Nee, dat zegt hij helemaal niet. Ten eerste zou het in strijd zijn met het voorgaande, want Paulus heeft in Romeinen 6 en 7 – dus in de hoofdstukken die hier direct aan voorafgaan – al gezegd dat we niet meer onder de wet zijn.

Maar hij beweert het ook niet, en ik zal dat laten zien. Het punt is namelijk wat Paulus leert: dat wij de geest ontvangen. Dat wil zeggen dat we geloven in Christus en in Zijn woord. Zoals in de inleiding al gezegd werd: op het moment dat je Zijn woord ontvangt, het woord van leven, dan heb je ook de geest ontvangen. "Mijn woorden," zegt de Heer Jezus in Johannes 6, "zijn geest en leven." Dus als je Zijn woord ontvangt, het woord van Zijn opstanding, en Hem als de Levende kent, dan heb je Zijn woord ontvangen. Zijn woord is kracht, Zijn woord is leven; dan heb je het leven in je ontvangen.

Die geest produceert ook iets, namelijk vrucht. Het vlees werkt; de Bijbel spreekt over de werken van het vlees. Maar zij spreekt ook over de vrucht die automatisch groeit: de vrucht van de geest. De geest produceert vrucht, en wel op een zodanige wijze dat het ver boven de eis van de wet uitgaat. Kijk, de wet zegt – u kunt het nalezen in Romeinen 12 – gij zult niet stelen, gij zult niet echtbreken, gij zult niet doodslaan, enzovoort. Maar de vrucht van de geest is liefde. Die liefde heeft verschillende kenmerken, waarvan de eerste zijn: blijdschap, vrede, lankmoedigheid. Dat kunt u dan weer lezen in Galaten 5.

Degene die werkelijk liefheeft, doet de naaste geen kwaad. Die zal dus niet van de ander stelen, het huwelijk met diens partner breken of die ander doodslaan. De wet vraagt dat en zegt dat, maar bij degene in wie de geest leeft en produceert, wordt de eis van de wet vervuld. Niet omdat je bezig bent met die wet, helemaal niet. Sterker nog, het is ook geen productie van onszelf, maar het is de geest die dat produceert. Het is de vrucht van de geest, en dat gaat ver boven de wet uit.

Paulus zegt in Romeinen 12 dat de liefde de naaste geen kwaad doet. Dat is nogal simpel, dat is wel het minste. De wet zegt: "u zult de naaste geen kwaad doen," maar de liefde doet niet alleen geen kwaad, zij doet veel meer: zij doet de naaste goed. Zij zegt niet alleen dat je niets van de ander moet ontvreemden, maar er staat – over wie een dief was, zegt Paulus in Efeze 4 – dat deze niet meer moet stelen, maar liever zijn handen moet inspannen om goed werk te doen. Ik weet niet precies hoe het daar letterlijk staat, maar ziet u? In het Frans zeggen ze het mooi – ik spreek geen Frans, maar je hoort het weleens – dat degene die naar de geest leeft, en passant de wet vervult. Niet omdat hij bezig is met de wet of die als richtsnoer heeft, maar omdat de wet daarin meer dan vervuld wordt.

Wij wandelen niet naar het vlees, maar naar de geest. Wandelen naar het vlees betekent dat je wandelt in overeenstemming met het vlees; dat wil zeggen dat je georiënteerd bent op wat de mens denkt en zegt. Het vlees is simpelweg wat je ziet van de mens: je eigen indrukken, zintuigen, redeneringen en gevoelens. Maar als je georiënteerd bent op de geest en naar de geest wandelt – de levendmakende geest, Christus, de nieuwe schepping in Hem – dan produceert dat een vrucht. Ik zeg het nogmaals: dat is niet omdat er iets moet. Er moet helemaal niets; het is een logisch gevolg. Dat vind ik het geweldige van het goede bericht: er moet helemaal niets, maar het is zo'n kracht van God dat het een effect heeft van leven en van liefde.

Je leert werkelijk Gods liefde kennen. Dat is al het eerste, nietwaar? Een God die deze hele schepping liefheeft. Als die liefde in je hart wordt uitgestort – Romeinen 5 – dan verandert dat je hart. Het eerste gevolg daarvan is dat je weer blij wordt en dat je vrede krijgt. Als een mens blij is, als een mens vrede en rust in zijn hart heeft, dan verandert alles. Dan verandert zijn hele denken. We zullen dat straks vanzelf nog wel zien, want we zijn nu nog maar bij punt nummer twee.

▶ 32:02 De Gezindheid van het Vlees (dood) Versus de Geest (leven en Vrede) ↑ hoofdstukken

Zij die niet naar het vlees wandelen, in overeenstemming met het vlees, maar naar de Geest. Want zij die naar het vlees zijn, die hebben de gezindheid van het vlees. Een gezindheid, daar kun je allerlei woorden voor geven; het is een houding. Letterlijk heeft het woord te maken met geneigd zijn tot een bepaalde denktrand. In het Engels zeggen we dan een mindset. Wie georiënteerd is op het vlees, die heeft een bepaalde denktrand, een bepaalde mindset.

En die gezindheid of de mindset van het vlees is een oriëntatie op de eigen indrukken en op eigen redeneringen of op het eigen gevoel — met name dat laatste ook. Dat is de gezindheid van het vlees. Gewoon het vlees, het menselijk lichaam en alles wat daarbij hoort, meer niet. Dat staat tegenover de gezindheid van de Geest.

Paulus geeft daar een mooie beschrijving van in Efeze 4, van wat die gezindheid van het vlees is. Hij spreekt erover dat we niet meer zouden wandelen zoals de natiën in de ijdelheid van hun denken. Zullen we zeggen dat hun denken leeg is? Ze zijn verduisterd in hun verstand, dat wil zeggen dat hun begrip het licht niet kent en het dus donker is. Ze hebben daardoor totaal geen idee van waar men zich bevindt en waar men naartoe gaat.

Bovendien zijn ze vervreemd van het leven van God; men kent Hem niet en men is daar helemaal van vervreemd. Men staat er trouwens ook vijandig tegenover vanwege de onwetendheid die in hen is. Hier staat in het Grieks een woord waar ons woord 'agnostisch' vandaan komt. Dat wil zeggen dat je onbekend bent met iets. Eigenlijk is dat ook het meest karakteristiek: mensen kennen God niet en mensen kennen ook niet de rijkdom van Zijn Woord. Als je dat niet kent, dan heeft dat dit alles tot gevolg: dan is je denken ijdel, dan is je verstand verduisterd en dan ben je vervreemd van Gods leven. Dan ben je met recht onbekend en onwetend.

Bovendien wordt het hart ook nog eens hard. Omdat je Hem niet kent, ken je de liefde van God ook niet, en dan wordt het van binnen hard. Dat is wat Paulus zegt. Er is dus geen enkele reden om op mensen neer te kijken; zo waren jullie net zo goed. Totdat je het goede bericht hoort en Zijn boodschap, het blijde nieuws verneemt, en Hij jou aanraakt — wat ook niet onbelangrijk is. Je kunt wel iets horen, maar als je doof bent, dan komt het nog niet binnen. Er is er maar één die oren, harten en ogen kan openen, en dat doet Hij. Prijs God als het je overkomen is en als je denken daardoor richting heeft gekregen en er licht is gekomen. Dat je Hem mag kennen en dat je weet hebt van wie je bent en wat er te gebeuren staat. Dat je hart werkelijk zijn bestemming heeft bereikt en gevuld is met Zijn liefde. Dat valt je toe.

Zij die naar het vlees zijn, hebben de gezindheid van het vlees. Zij die naar de Geest zijn, hebben de gezindheid van de Geest. Want, zegt Paulus, de gezindheid van het vlees is de dood. De mens van nature weet één ding: je bent een sterveling, je gaat dood. Vandaar dat eigenlijk het hele denken en de hele mindset daarop gericht is. Je hebt niet meer; dat is de limiet. Verder kun je niet, daar loop je tegenaan. Dat is de gezindheid van het vlees en vandaar ook dat een mens zijn bestemming niet vindt en zijn doel mist. Een mens is geschapen voor het leven, dus als je je doel mist, dan ga je dood. Het meest karakteristieke van een zondaar is eigenlijk ook dat hij doodgaat; dan mis je met recht je doel. Je leeft niet, in alle betekenissen van het woord. De gezindheid van het vlees is de dood.

Je had het zelf kunnen invullen: de gezindheid van het vlees is de dood, maar de gezindheid van de Geest is leven. Hier zie je trouwens weer dat de Geest natuurlijk leven is. We hebben het nu over Leven met hoofdletters, en daarmee bedoel ik leven dat onvergankelijk is. Waar is dat ook alweer te vinden? In Christus Jezus. Zoals Paulus zegt in Romeinen 6: Hij stierf eens voor altijd en Hij is nu door God opgewekt. Hij leeft en Hij sterft niet meer; kortom, Hij ligt buiten het bereik van de dood. Dat is met recht onvergankelijk leven.

Wie eenmaal die gezindheid en die hele mindset van de Geest heeft leren kennen, krijgt een totaal ander bestaan. Je wandelt misschien in dit sterfelijke lichaam nog in dezelfde wereld als al die andere miljarden mensen, maar je kijkt op een heel andere manier. Je bent niet meer onwetend, je wéét. Je bent bekendgemaakt met wie Hij is en de bestemming waar je vandaan komt. Alles wordt anders. Van de dood, waar de hele wereld door gedomineerd wordt, is het ineens leven dat sterker is dan de dood. De gezindheid, die hele mindset en denktrand van de Geest is leven. Dat is echt goed nieuws; het beste nieuws wat je aan een sterveling kunt geven: er is leven. Er is echt leven en het is zelfs een feit. De steen werd weggerold en sindsdien, sinds die kleine tweeduizend jaar geleden, is er echt dit leven.

Vandaar: de gezindheid van de Geest is leven en vrede. Dat gaat hand in hand. Dood staat tegenover leven en vrede staat tegenover oorlog of vijandschap. Dat dit zo is, blijkt wel uit het volgende vers, waar een nadere toelichting staat: daarom is de gezindheid van het vlees vijandschap tegen God. Wie vijandig is, bevindt zich niet in een houding van vrede. God maakt vrede door vijanden te verzoenen. Verzoenen betekent niets anders dan vrede maken en een vijand tot een vriend maken, zodat de relatie niet meer door vijandschap gekenmerkt wordt, maar door vrede.

Welnu, de gezindheid van het vlees is vijandschap en ook vervreemding van God. We weten niet wie Hij is en de wereld staat in het algemeen vijandig tegenover God. Let op: men dénkt dat God tegen hen is. Men is ook bang voor God. Je kunt religieus zijn, maar feitelijk vervreemd en vijandig zijn tegenover God. Je hebt God niet werkelijk lief; je bent bang voor Hem en feitelijk betekent dat dat je Hem niet kent.

Nog niet zo lang geleden had ik daarover een gesprek met iemand die beschreef hoe dat voor hem een totale verandering in zijn leven was geworden sinds hij had leren verstaan wat het evangelie is. Hij vertelde: "Ik was altijd bang voor God en ik haatte God eigenlijk in mijn hart." Hoewel hij ontzettend religieus was, hield hij niet van God. Hij werd bang van God, maar omdat je weet dat het toch God is, moet je Hem gunstig proberen te stemmen. Maar feitelijk zit daar vijandschap achter. Religie betekent niet dat je God liefhebt; het betekent juist dat je bang voor Hem bent en dat je God probeert gunstig te stemmen.

Afijn, de gezindheid van het vlees is vijandschap naar God toe. Het onderwerpt zich niet, of letterlijk: het wordt niet ondergeschikt gemaakt, het wordt niet onderworpen aan de wet van God, en zegt Paulus erachteraan...

Het kan het ook niet meer. Dat kan het niet. Het vlees is daartoe domweg niet in staat. Zij die – nog duidelijker – zij die in het vlees zijn. Zij die in de positie van de mens zijn, gewoon van nature, van huis uit. Die kunnen God niet behagen. Dat kan niet.

Dit schildert allemaal de enorme afstand tussen de mens en God. De mens is een zondaar, een sterveling. En zelfs als die godsdienstig gestemd of gezind is, dan nog kent hij God niet. Hij probeert God misschien gunstig te stemmen en probeert allerlei wetten te houden en dingen niet te doen, maar hij wordt daarin alleen maar gefrustreerd. Je bent daartoe niet in staat en het geeft nooit bevrediging. Dat is dus echt een hopeloze situatie.

Dat is mijn vraag. En dat is precies wat Paulus ook zegt: zij die in het vlees zijn – gewoon de mens van huis uit – die kunnen God niet behagen. Vlees en geest, die twee.

▶ 43:48 Onze Positie in Gods Ogen: in de Geest, Niet in het Vlees ↑ hoofdstukken

Jullie daarentegen zijn niet in het vlees, maar in de geest. Wat is jullie positie? Nou, niet meer in het vlees, maar in de geest. Let op, Paulus beziet deze 'jullie' dus in Christus. Wij zijn in Hem een nieuwe schepping. Wij zijn niet meer in het vlees; Hij rekent ons in Hem. Dat is onze positie. Zo rekent God ons.

Begrijpt u wat ik nu zeg en begrijpt u wat Paulus hier zegt? Je kunt natuurlijk vragen: "Hoezo? We zitten hier toch gewoon in Urk, we hebben net een kopje koffie gedronken en we zien elkaar. Dat is toch allemaal vlees? Hoezo zijn we niet in het vlees? Dit is toch allemaal vlees?" Ja, maar zo rekent God niet. God ziet ons nu volmaakt in Christus Jezus. Hij ziet ons nu al zoals wij straks zullen zijn. En dat betekent dus dat als je in de geest wandelt, je georiënteerd bent op wat Hij verklaart. Hoe Hij ons ziet, dat is het enige wat er echt toe doet. Dat is dus niet een beoordeling op basis van je zintuigen, van je eigen conclusies of op basis van je verleden. Nee, wij beoordelen elkaar naar wat God zegt en hoe Hij ons nu ziet in Zijn Zoon, en wat we straks ook daadwerkelijk — lichamelijk en concreet in onze beleving — zullen zijn. Dat is een totaal andere manier van denken en van beschouwen.

Jullie daarentegen zijn niet in het vlees, maar in de geest. Ik las gisteren in Kolossenzen 2 nog een tekst die ik even wil noemen. Daar zegt Paulus: "Waartoe laten jullie je geboden opleggen, alsof jullie nog in de wereld waren?" Het gaat om de leringen van mensen: "raak niet, smaak niet, roer niet aan". Het gaat even om die zinsnede: "alsof jullie nog in de wereld waren". Kijk, dan zou je ook kunnen zeggen: "Sorry Paulus, maar zijn we dan niet in de wereld?" Nee, hij zegt dat we in Christus zijn. Bedenk de dingen die boven zijn, waar Christus is, die uw leven is. Uw leven is met Christus verborgen in Hem, bij God. Vandaar dat we die dingen bedenken. Kijk, zo rekent God ons. Dat is het enige wat echt telt en wat van belang is.

Jullie daarentegen zijn niet in het vlees, maar in de geest. In de geest — dat is mooi, want in dat woord zie je ons woord 'inspiratie' terug. Het is duidelijk wat dat betekent, maar in 'inspireren' zit het woordje 'spirit', en dat is uiteraard geest. Welnu, over inspiratie gesproken: dit feit, wat wij zijn in Christus, inspireert ons met recht. Dat is de geest die in ons blaast en die ons leidt. Ook dat zullen we nog zien. We zijn inmiddels bij het vierde antwoord op de vraag wat die geest doet.

Maar goed, jullie daarentegen zijn niet in het vlees, maar in de geest, althans indien de Geest van God in u woont, in jullie huist. Let op, hier wordt gesproken over 'wonen'. Dat is niet een tijdelijk verblijf; het gaat over een permanent verblijf. Zoals Efeze 1:13 zegt: degene die gelooft, is verzegeld met de geest. Dat is niet iets tijdelijks dat slechts duurt zolang je trouw bent. Nee, je wordt gelovig, je wordt verzegeld en de Geest van God woont in je.

En indien iemand de Geest van Christus niet heeft, die behoort Hem niet toe. Hier komen we terug op waar ik het zojuist over had. Die Geest van Christus, wat is dat? Dat zijn inderdaad Zijn woorden; dat is dat wat aan Hem toebehoort. "Mijn woorden zijn geest en leven." Eigenlijk is het heel eenvoudig: de geest die wij ontvangen, is niets anders dan het ontvangen van dat Woord van Hem. Dat Woord dat ook werkelijk geest, kracht en leven is. Wie Hem toebehoort, heeft Zijn geest. Dat is een kenmerk van wie Hem toebehoort. Dat is trouwens mijn vijfde antwoord: het bezitten van Zijn geest, Zijn Woord en het leven; dat is karakteristiek voor hen die Hem nu al mogen toebehoren.

Indien Christus in u is... mooi zoals Paulus dat in een paar verzen zegt. Eerst spreekt hij over de Geest van God, dan over de Geest van Christus, en vervolgens zegt hij: "indien Christus in u is". Zijn dat allerlei verschillende geesten of personen? Nee, helemaal niet. Hij zegt: "Christus in jullie". Die Christus, dat is de levendmakende Geest. Het heet 'Geest van God' omdat het leven van God afkomstig is, en het heet 'Geest van Christus' omdat Christus de Eersteling is van dat nieuwe leven. Het zijn verschillende namen die verschillende dingen zeggen, maar het gaat over één en hetzelfde fenomeen. Christus woont in ons. Hoe dan wel? Hij is toch daar? Jawel, maar Hij woont door Zijn geest, door Zijn Woord. Op een onzienlijke wijze woont Hij in ons, en dat is tevens de Geest van God. Zo is het uiteindelijk toch een heel eenvoudige zaak: één geest woont in ons. Het heet de Geest van God, het heet de Geest van Christus en het heet zelfs gewoon 'Christus in jullie'.

Welnu, zegt Paulus, die geest is in ons. Het lichaam is wel dood vanwege de zonde, door de zonde. Laten we wel wezen: dit lichaam, ook ons lichaam, is nog steeds in de sfeer van de zonde. Je gelooft, je kent Hem, je hebt die geest van Hem ontvangen, maar dit lichaam is dood. Dat wil zeggen: principieel ligt het gewoon in de sfeer van de dood. Pas in de toekomst wordt ons lichaam verlost. Paulus spreekt er in vers 23 van ditzelfde hoofdstuk over dat wij de verlossing van ons lichaam verwachten. Nu is dit lichaam, net als al die andere lichamen, het lichaam van een sterveling en daarmee feitelijk aan de dood toebehorend. Paulus zegt het even heel kort door de bocht: het lichaam is dood. Dat wil zeggen: principieel hoort het in die sfeer vanwege de zonde. Zonde en dood zijn broertje en zusje; die horen bij elkaar. Met de zonde kwam de dood in de wereld, en door de dood de zonde.

Maar, zegt hij, de geest — namelijk die geest die in ons woont — is leven. Daar heb je het weer: geest is leven. Paulus zegt dat dit het leven is dat in Christus Jezus is. Voor alle duidelijkheid: wat je ziet, de uiterlijke mens, verschilt in niets van de mensen in deze wereld, van al die andere miljarden mensen. Het is het lichaam van een sterveling; het gaat dood en ligt in die sfeer. Maar wij hebben, zoals Paulus elders zegt, een schat in aarden vaten. En dat is die geest, dat is dat leven, dat is dat Woord van Hem. Dat is leven. Zo heeft God dat bepaald. Zo handelt God, zo rekent Hij het. Vanwege de gerechtigheid; letterlijk staat er 'door rechtvaardigheid'. Dat is gewoon Gods rechtvaardig handelen. God doet recht en heeft dat zo geregeld en gesproken en ons ook gerechtvaardigd.

Ik lees even verder: "Indien de geest van Hem, die Jezus uit de doden heeft opgewekt, in jullie woont..." Ook dit is zojuist al gememoreerd.

▶ 53:48 De in Ons Wonende Geest als Garantie voor Lichamelijke Opstanding ↑ hoofdstukken

Indien de geest, Gods geest, van Hem die Jezus uit de doden heeft opgewekt in u woont... Jezus stond niet op uit eigen kracht, zoals een lied wel eens zegt. Nee, als Gods geest Hem niet had opgewekt, dan was Hij nog dood geweest. Maar Gods geest wekte Hem uit de doden op. Welnu, die geest die ooit tweeduizend jaar geleden de steen deed wegwentelen en Hem onvergankelijk deed opstaan, die geest woont nu in ons. Als u Hem kent en Zijn woord beaamt, dan woont diezelfde geest in ons. Daar moet je niet gering over denken; het is exact dezelfde geest. Die power die Hem uit de doden deed opreizen, die woont in jullie. Dat is wat Paulus hier zegt.

Paulus zegt: "Indien de geest van Hem die Jezus uit de doden heeft opgewekt in jullie woont, dan zal Hij die Christus Jezus uit de doden opgewekt heeft, ook uw sterfelijke lichamen — dat wil zeggen: het zijn nu nog sterfelijke lichamen — te zijner tijd levend maken." Dat is de verlossing van ons lichaam. Het is dus een garantie. Er staat trouwens weer een antwoord op de vraag wat die geest nou is. Die geest die we hebben ontvangen is een garantie dat we straks door diezelfde geest waardoor Jezus ooit werd opgewekt, ook zelf zullen worden opgewekt. Hoe dan wel? Nou, door Zijn geest die ook in jullie woont. Het is dus ook nog eens een keertje een aanbetaling, een garantie of een eerste gave, zoals Paulus dat noemt in vers 23. En dat is dus weer een antwoord op de vraag wat die geest nou betekent, wat Hij is en wat Hij doet.

Derhalve, zegt Paulus in vers 12, zijn wij broeders, schuldenaars. We zijn schatplichtig en dank verschuldigd, maar uiteraard niet aan het vlees. Daar hebben we helemaal niks van te verwachten. We zijn ook niet verplicht om naar het vlees te leven, want dat telt niet; dat rekenen we niet mee. Want, zegt Paulus, indien je naar het vlees leeft, zul je sterven. Alles van dit vlees — ik hoop dat u dat inmiddels hebt begrepen — is gewoon onderworpen aan de dood. Er is wel leven, maar dat is er slechts in Christus. Indien je door de geest...

▶ 56:23 Leven in de Sfeer van de Geest Doodt de Werkingen van het Vlees ↑ hoofdstukken

Hier moet ik even een aantekening maken. Dit is belangrijk. Want hier ligt ook een theologisch misverstand, een heel groot misverstand: er staat hier in onze vertaling "door de Geest". Maar dat woordje "door", dat voorzetsel, staat er helemaal niet. Er staat eigenlijk "in geest" — een derde naamval voor degenen die dat willen weten, een datief heet dat. Maar dat woord "door" staat er helemaal niet. U ziet dat hier, het is "in geest". En wat doet dat ter zake? Nou, dat is heel belangrijk, want die Geest is niet een instrument dat wij gebruiken of een wapen om dit te gaan doen, maar die Geest is de sfeer waarin wij leven.

Ik zal het nog wat duidelijker maken. Er staat: "indien gij in geest de werkingen..." Eigenlijk staat er gewoon "de praktijken van het lichaam" doodt. De werken van het vlees. Dan zult gij leven. Kijk, men zegt vaak — ik heb het zo heel dikwijls gehoord, ook in preken — en trouwens, we hebben het zojuist ook nog gezongen, al kon ik het eigenlijk niet meezingen: "het eigen ik doden". Is dat zo? Nee, helemaal niet. De Bijbel spreekt erover dat de oude mens is gestorven.

Ik weet dat het in allerlei formulieren staat, dat we zouden moeten strijden tegen ons vlees of tegen ons eigen ik. En dan zeg je: hoe doen we dat dan? Wel, doen we dat dan door middel van de Geest? Nee, die Geest is niet ons wapen of ons middel waardoor we de praktijken van het lichaam, de werken van het vlees, doden. Nee, wij leven "in geest". En in die Geest, door zo te leven, is dat dodelijk voor de werkingen, voor de praktijken van het lichaam. Begrijpt u wat het verschil is?

Het is niet zo dat wij strijden tegen de praktijken van het vlees. Wij strijden niet tegen het ik, we strijden niet tegen het vlees. Of nog een andere variant: strijden tegen de zonde. Weet je waar je door beheerst wordt als je strijdt tegen de zonde? Door de zonde. Heel simpel. Dan heb je één ding voor ogen en dat is: ik mag niet zondigen. Maar waardoor word je dan beheerst? Dan leef je onder de heerschappij van de zonde. Dat is een godsdienstige variant, maar des te gevaarlijker, want dan lijkt het goed.

Maar het is ook niet zo dat wij door de Geest de praktijken van het lichaam doden. Het is de Geest zelf. Het is geen strijd tussen ons en dat vlees; het is een strijd tussen Geest en vlees. Wij zijn daarin geen deelhebber van de strijd, wij zijn daarin het slagveld, als u begrijpt wat ik bedoel. Dat wil zeggen: wij leven in de Geest en dat is dodelijk voor de praktijken van het lichaam. En alleen zo zul je leven.

Met de zonde hebben we helemaal niets van doen. Wij zijn, zegt Paulus in Romeinen 6 vers 11, dood voor de zonde en we leven voor God. Door gewoon te leven voor God en ons bewust te zijn van onze positie in Hem — wij leven voor Hem, we zijn gerechtvaardigd — en door zo elke dag te staan en te leven op die grondslag, worden de werken van het vlees of de praktijken van het lichaam gedood. Niet door ons, maar in die sfeer, door te wandelen in die Geest. Ik weet niet hoe ik het nog duidelijker moet maken, maar ik moet nog even verder. Dus ik laat het hier eventjes bij, want ik moet bij nummer 10 aankomen binnen de zeventig minuten, Luc.

▶ 01:00:40 Zoonschap: Geleid Worden Door de Geest (abba, Vader) ↑ hoofdstukken

Want allen, zegt Paulus, die door de Geest Gods geleid worden, die zijn zonen Gods. Heb je nog een antwoord op de vraag: wat doet die Geest? Nou, die Geest leidt. En die Geest is ook een power, een kracht om te wandelen. Een power dus ook om dit te doen. Dat is wat de Geest doet. Niet wat wij doen, maar wat Hij doet. En die Geest Gods leidt ons ook. Kortom, die Geest ontvang je en vervolgens is het een geweldige kracht. Die Geest is meer dan voldoende in staat om ons te leiden. Want allen die door de Geest Gods geleid worden, of die 'in geest van God' worden geleid – zo staat het er eigenlijk – die zijn zonen van God.

Want jullie hebben niet ontvangen, zegt Paulus, jullie namen niet in ontvangst een geest van slavernij om opnieuw te vrezen. Integendeel, we zijn vrijgemaakt. Daar begonnen we vanmiddag zo'n beetje mee: wij zijn vrijgesteld in een hele nieuwe omgeving, in een totaal nieuwe schepping, in leven en in Christus Jezus. Want jullie hebben niet ontvangen een geest van slavernij om opnieuw te vrezen, maar jullie hebben ontvangen de Geest van zoonschap, door welke wij roepen: Abba, Vader.

Zoonschap, daar staat in het Grieks een woord dat letterlijk 'zoonstelling' betekent. Je wordt tot zoon gesteld, met volle rechten. En dat betekent dus ook dat je erfgenaam bent. Die zoonstelling brengt ook een verwachting met zich mee, en dat is de verlossing van ons lichaam. Op het moment dat ons lichaam niet... Wij worden niet verlost van ons lichaam; nee, ons lichaam wordt verlost. Dat is een heel groot verschil. In de Griekse filosofie dacht men dat een mens die geest is (of wat daar dan ook voor doorgaat) en dat die geest in een kerker zit en uit dat lichaam verlost moet worden. Zou dat de verlossing van ons lichaam zijn? Nee, helemaal niet. Wij moeten niet verlost worden van ons lichaam, ons lichaam moet verlost worden. Dit lichaam is nu nog sterfelijk en God heeft een heel nieuw lichaam in petto. Een totaal getransformeerd lichaam, een onvergankelijkheid waar we geen idee van hebben. Dat gaan we straks krijgen, maar dat wacht nog. Dat is de verlossing van ons lichaam.

Maar die Geest van het zoonschap, van die zoonstelling, die hebben we nu al. En wij gaan vertrouwelijk met God om. Want wij noemen die God, die de hele schepping in zijn handen heeft en die een verwachting heeft voor heel de schepping – dat vind ik trouwens geweldig, jammer dat ik daar vanmiddag niet meer aan toekom – Abba. Als je even doorbladert of doorleest in Romeinen 8, dan zie je dat de hele schepping wacht en nu ook in barensnood is. Maar de schepping, de totale schepping, zal bevrijd worden van de slavernij van de vergankelijkheid. Heel de schepping. Vergis je niet: heel de schepping gaat verlost worden van die vergankelijkheid.

Kortom, God is God. Hij heeft een geweldig plan met de schepping in zijn totaliteit en met elk creatuur. Hij is met recht een Vader en zo kennen wij Hem. We zijn niet bang voor Hem en we hoeven Hem ook niet gunstig te stemmen. Hij heeft ons lief, zoals Hij trouwens elk schepsel liefheeft. Hij heeft je die liefde bewezen en wij mogen Hem nu al kennen. We noemen Hem Abba. Dat is gewoon het eerste wat een kindje of een baby kan uitspreken: Abba. Zoals wij dan papa zeggen; dat is het woord. Zo kennen wij Hem.

Van de week hoorde ik nog het liedje van Paul van Vliet: 'Veilig achterop'. Kent u het? Veilig achterop bij papa op de fiets. "Ik weet van niks, maar papa weet de weg." Zo van: "Pap, ik weet helemaal van niks, maar papa weet waarheen." Nou, zo kennen wij God. Ik ken de tekst niet zo goed meer, maar ik zie sommige mensen instemmend en herkennend knikken. Het is een mooi liedje. Nou precies, zo kennen wij God. We begrijpen van een heleboel, of van verreweg het meeste, helemaal niks, maar wat maakt dat uit? Papa weet de weg. Ik weet van niks, maar Hij weet het en Hij gaat Zijn weg. Zo kennen wij God: Abba, Vader.

En die Geest getuigt. Want de Geest spreekt; dat is ook niet zo gek, want Geest en woord zijn identiek. "Mijn woorden zijn geest en leven." Dus getuigt die Geest ook, en wij stemmen daarmee in. We zeggen: die Geest getuigt met onze geest dat we kinderen Gods zijn. Kortom, Hij spreekt, wij betuigen onze instemming en we weten: we zijn kinderen Gods. We zijn sterker nog: we zijn zonen van Hem. En we hebben nog een geweldige taak voor straks, want we zijn ook eerstelingen. Die Geest hebben we nu al ontvangen. Nou ja, dat is dan antwoord tien op die vraag naar die Geest.

▶ 01:07:02 Samenvatting: de Tien Effecten en Kenmerken van Gods Geest in Ons ↑ hoofdstukken

Het wordt nu tijd om eens te gaan samenvatten en alles op een rijtje te zetten. We hebben het vanmiddag gehad over de geest van het leven in Romeinen 8. Wat doet die geest nu en wat is die geest? Laten we dat nog eens systematisch bekijken.

Die geest van het leven maakt vrij van de wet van de zonde en de dood. De geest doet echter nog meer: hij vervult de eis van de wet in hen die naar de geest leven. Of je dat nu met een kleine letter of een hoofdletter schrijft, het is in ieder geval Gods geest.

De geest van het leven brengt ook een gezindheid, een mindset met zich mee. Deze wordt gekenmerkt door leven en door vrede. Dat zijn attributen waar in deze wereld, die gekenmerkt wordt door duisternis en dood, heel veel behoefte aan is. Het is een groot voorrecht als je leven mag kennen, maar ook vrede.

Bovendien woont die geest van het leven in gelovigen; het is een permanent verblijf. Het hebben van die geest, het hebben van dat woord dat levend, krachtig en geest en leven is, dat is Gods eigendomsmerk op ons. Het is ook een aanbetaling, een garantie voor nog iets anders, namelijk de garantie voor de levendmaking van ons sterfelijk lichaam. Wij hebben nu reeds de geest in ons, in dit lichaam dat weliswaar sterfelijk is, maar dat is ook maar tijdelijk. Dit lichaam gaat straks verlost worden en de eerste aanbetaling — zo noemt Paulus dat ook op een andere plaats — die hebben we al. De geest is daar de garantie voor.

Die geest doet nog iets heel belangrijks wat wij zelf niet kunnen doen, en waar we ook uitdrukkelijk geacht worden het niet zelf te doen: hij doodt de praktijken van het lichaam. Dat wil zeggen dat we de werken van het vlees, gewoon dat wat het vlees, de mens zelf produceert, achter ons laten. Daarnaast leidt die geest ons. Hij is als geen ander in staat om ons te leiden en om ons een gezindheid te geven van vrede en van leven.

Hij maakt ons zonen die God vertrouwelijk als Abba kunnen aanspreken. De God van het heelal is onze Abba, onze Vader, onze Papa om zo te zeggen. Die geest getuigt ook van onze positie als kinderen van God. Dat zijn tien van die zaken die we direct kunnen lezen als we Romeinen 8 opslaan. Het is een hele mond vol en ik kan me voorstellen dat u, na alles wat ik vanmiddag tot vers 16 of 17 heb gezegd en toegelicht, denkt: "Zo, dat is heel wat hoor." Dat heb ik zelf ook vaak als ik Paulus lees. Maar laat het eens tot je doordringen. Je moet deze dingen eerst weten, maar vervolgens gaat het erom dat je het echt gaat beseffen.

Voor wie daar nog verder mee wil, zijn er nog twee punten, nummer elf en twaalf. De geest is ook een eerstelingsvrucht en een waarborg van onze verwachting; dat is wat Paulus vanaf vers 23 uiteenzet. En ten slotte komt de geest onze zwakheid — die eigen is aan het lichaam waarin we zitten — te hulp door voor ons te pleiten. Want er is er één die voor ons pleit. U vraagt zich misschien af of dat Christus is of de geest? Het is de geest van Christus. Deze laatste twee punten zouden nog wat uitgebreider moeten worden toegelicht, maar dat gaan we vandaag niet meer doen. Ik stel voor dat we het voor vandaag hierbij gaan laten.