English

het woord van verzoening

05-05-2022 - Geplaatst door Andre Piet

Het begrip ‘verzoening’ is in onze Nederlandse bijbelvertalingen nogal complex. Dat komt omdat het de vertaling is van twee totaal verschillende Griekse woorden. In de eerste plaats is daar het Griekse werkwoord KAT ALLASSO dat doel op het herstel van een relatie waarbij vijandschap en vervreemding veranderen in vrede. Bijvoorbeeld in 1Kor.7:11 waar Paulus schrijft over een gescheiden vrouw: “laat haar ongehuwd blijven of verzoend worden met de man…”. Dit is ook de primaire betekenis van ‘verzoenen’ in ons gangbare spraakgebruik.

verzoenen of bedekken?

Daarnaast kennen we het woord ‘verzoenen’ in de meer godsdienstige betekenis van het woord, dat dan de vertaling is van het Griekse werkwoord HILASKOMAI dat ‘gunstig stemmen’ betekent. In de LXX (= de Septuagint, d.w.z. de Griekse vertaling van het Oude Testament) is dit woord de vertaling het Hebreeuwse werkwoord KAPHAR (> JOM KIPOER) dat bedekkken of beschutten betekent. De eerste keer dat dit woord in de Bijbel voorkomt is in Genesis 6:14 waar gezegd wordt tot Noach dat hij de ark met pek zou besmeren. KAPHAR is bovenal het woord dat standaard wordt gebruikt i.v.m. de offerdienst. Voorwerpen, materialen, mensen maar ook zonden, worden met bloed bedekt (Lev.17:11).
Overigens, de link tussen ‘gunstig stemmen’ en ‘bedekken’ is minder vergezocht dan we misschien zouden denken. Want bedoelen ook wij niet ‘gunstig te stemmen’ wanneer we dingen aankleden (bedekken) of beschilderen (denk ook aan make up)?

niet door elkaar gooien

Het moet ondertussen duidelijk zijn dat de twee genoemde begrippen enorm van elkaar verschillen. Labelen we aan deze uiteenlopende begrippen één vertaalwoord dan staat dat garant voor verwarring. Ik pleit er daarom voor om HILASKOMAI/ KAPHAR weer te geven met ‘bedekken’ of ‘beschutten’ en het woord KAT ALLASSO te reserveren voor ‘verzoenen’. Want wat God in zijn Woord scheidt zouden wij niet samenvoegen…

Ik wil me in deze blog verder beperken tot het eigenlijke woord voor ‘verzoenen’. We vinden dit begrip uitsluitend bij de apostel Paulus, en wel in de volgende Schriftplaatsen:

  • KATTALAGÈ (zelfst.nw. > verzoening): Rom.5:11
  • KATALLASSO: (werkwoord > verzoenen) 1Kor.7:11; Rom.5:10; 2Kor.5:18,19,20
  • APO-KATALLASSO (dit een versterkte vorm van KATALLASSO, dit is ‘afdoende verzoenen’, verticaal en horizontaal, d.w.z. naar God toe maar ook onderling): Ef.2:16; Kol.1:20,22

Hieronder vijf vitale Bijbelse feiten over verzoenen op een rijtje.

#1. Niet God verzoent Zich met de wereld, maar Hij verzoent de wereld tot Zich.

Alles echter is uit God, die ons tot zichzelf verzoent door Christus, en aan ons de bediening van de verzoening geeft, hoe dat God, in Christus de wereld met zich verzoenende was, hen de misstappen niet toerekenende…
-2Korinthe 5:18,19-

Nergens in de Schrift vinden we grond voor het idee dat God vijandig zou zijn zodat Hij zich eerst met ons zou moeten verzoenen. Niet de Schepper maar zijn schepselen zijn vijandig en vervreemd. God heeft zijn schepping lief en het is zijn eer om zijn eigen schepselen tot Zich te verzoenen.

#2. Verzoening vond niet plaats aan het kruis maar vindt plaats door het kruis.

Want indien wij, toen wij vijanden waren, verzoend werden met God, door de dood van zijn Zoon
-Romeinen 5:10-

… het al tot Zich te verzoenen, vredemakend door het bloed van zijn kruis, door hem…
-Kolosse 1-

Vanuit de traditionele gedachte dat God verzoend en tevreden gesteld moest worden, ontstond het idee dat God Jezus aan het kruis plaatsvervangend zou hebben gestraft. Daarmee zou Gods toorn aan het kruis zijn gestild. Maar hoe wijdverbreid deze gedachte ook is (‘verzoening door voldoening’), nergens in de Schrift lezen we dat God op het kruis zijn Zoon strafte of over Hem toornde.

God werd niet verzoend aan het kruis, maar Hij verzoent ons door het kruis en door de dood van zijn Zoon. Het kruis bewijst namelijk zijn grenzeloze liefde: zelfs al slaat de wereld zijn Zoon aan het kruis, dan nog is zijn liefde voor de wereld onverminderd. Hij rekent hen ook deze misstappen niet toe (2Kor.5:19). En zo, door het kruis doet God onze vijandschap ‘smelten’ en maakt Hij vrede.

#3. Verzoend-zijn betekent niet: je zonden zijn vergeven, maar: je bent geen vijand meer.

Want indien wij, toen wij vijanden waren, verzoend werden met God, door de dood van zijn Zoon…
-Romeinen 5:10-

Ook jullie, die eens vervreemd waren en vijanden in het denken, in de boosaardige werken, verzoent Hij nu afdoende…
-Kol.1:21-

Iemand die verzoend is, is niet langer vervreemd of vijandig. Verzoening is geen administratieve handeling waarbij God een streep haalt door onze schuld. Dat is vergeving. Verzoening betekent dat ikzelf word veranderd: ik ben niet langer een vijand!

#4. De verzoening is niet eerder compleet dan wanneer elke vijand een liefhebber is geworden.

… en door hem afdoende, HET AL tot Zich te verzoenen, vredemakend door het bloed van zijn kruis, door hem, hetzij wat op de aarde, hetzij wat in de hemelen is. Ook jullie, die eens vervreemd waren en vijanden in het denken, in de boosaardige werken, verzoent Hij nu afdoende…
-Kol.1:20,21-

Verzoening vindt plaats (zoals we al zagen), waar vijandschap verandert in vrede. Gelovigen zijn zij die dat nu reeds dankbaar ondergaan. Maar deze verzoening gaat door totdat “het al” (Gr. ta panta) is verzoend. Pas wanneer alle vijanden (“hetzij op de aarde, hetzij in de hemelen”) tot liefhebbers van God zijn gemaakt, is de verzoening compleet en totaal.

#5. Het woord van de verzoening” is de proclamatie dat GOD de wereld tot Zich verzoent. HIJ maakt vijanden tot liefhebbers.

Want indien wij, toen wij vijanden waren, verzoend werden met God, door de dood van zijn Zoon…
-Romeinen 5:10-

Alles echter is uit GOD, die ons tot zichzelf verzoent door Christus, en aan ons de bediening van de verzoening geeft…
-2Kor.5:18-

Het is GOD die vijanden tot Zich verzoent door hen tot liefhebbers van Hemzelf te maken. Dat is de clou van “de bediening van verzoening”: “alles is uit GOD” – Hij verandert vijanden in liefhebbers. Vijandschap is geen verhindering om verzoend te worden maar juist een voorwaarde! Want wie niet vervreemd of vijandig is kan ook onmogelijk worden verzoend. Vijandschap en vervreemding zijn ons aandeel. Verzoenen, dat is wat God doet. Hij alleen!

wees verzoend!

Maar is de verkonding volgens Paulus in 2Kor.5:20 dan niet, dat de mens zich moet laten verzoenen? En veronderstelt die formulering niet de mogelijkheid dat de mens de verzoening kan weigeren?

Inderdaad, de oproep laat u verzoenen” wekt de indruk dat verzoend worden de keuze van een mens is. Maar we stelden reeds vast dat God ons verzoent. We worden verzoend. Ook in 2Korinthe 5:20 is de vervoeging van ‘verzoenen’ passief. Inderdaad, het staat als imperatief (gebiedende wijs), maar dat betekent: wees verzoend. Zoals ook de meeste Engelse bijbelvertalingen dit weergeven (KJV en YLT: “be ye reconciled to God”). Niet het al of niet verzoend worden is optioneel, maar de oproep is om “het woord van de verzoening” te geloven en er vanuit te leven. Zoals Paulus in 1Korinthe 16:13 oproept: “wees mannelijk, wees sterk”, waarbij de gedachte eveneens is: wees wie je bent! God is het die ons verzoent en wij zouden dat geloven, er uit leven en dit doorgeven (“de bediening van verzoening”!

Delen: