⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Terugblik: de Vier Koninkrijken en de Actualiteit⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>We gaan ons voor de zevende achtereenvolgende keer bezighouden met de vier koninkrijken in Daniël 2 en de vier koninkrijken in Daniël 7. In de eerste avonden hebben we dat wat dat betreft eenvoudig aangepakt. We hebben ons toen beziggehouden met de droom die Nebukadnezar ooit droomde over dat statenbeeld, die op een later tijdstip door Daniël werd uitgelegd. U weet wel, zoals het hier ook staat — weliswaar ligt het beeld hier, en uiteindelijk ging het beeld ook liggen, moeten we erbij zeggen — met het gouden hoofd, het zilveren borststuk, de koperen lendenen en dan de ijzeren benen, en tot slot de voeten die van ijzer en leem zijn. Dat spreekt van vier koninkrijken die allen gerelateerd zijn aan Babel; Babylonische rijken, weliswaar in afnemende kwaliteit: goud, zilver, koper en dan ijzer. De voeten van ijzer en leem vormen een verdere degradatie; dat is het laatste stadium. Dat is wat beschreven wordt in Daniël 2.⟨/p>
⟨p>Vele jaren later, decennia later, heeft Daniël zelf — toen hij inmiddels een oud man was geworden, want bij de eerste droom was hij nog een jonge kerel, maar nu was hij in de tachtig of misschien zelfs wel in de negentig — zelf een visioen gekregen, eveneens over vier koninkrijken. We hebben al eerder gezien dat dit inderdaad synchroon loopt, maar het wordt op een heel andere wijze voorgesteld: niet als metalen of als een beeld, maar als vier beesten. Daarin wordt logischerwijs uitgebeeld dat die koninkrijken ook een beestachtig kenmerk hebben, met name dat laatste rijk. Dat wordt in Daniël 7 overigens ook als enige uitgelegd. De eerste drie koninkrijken worden als bekend verondersteld; de beelden die daarvoor gebruikt worden, worden niet toegelicht. Maar dat vierde koninkrijk daarentegen krijgt alle aandacht; dat koninkrijk verschilde van alles.⟨/p>
⟨p>Zo hebben we in het kort samengevat waar het in beide hoofdstukken over gaat. De vorige keer heb ik de laatste verzen, vers 23 tot 28, al even meegepakt. Dat zijn de afsluitende verzen van Daniël 7. Ik heb ze toen meegelezen om het compleet te maken, maar verder nauwelijks toegelicht. Dat gaan we vanavond wel doen.⟨/p>
⟨p>Wat ik ook doe in deze introductie — en dat is wat afwijkend van wat ik de voorgaande keren heb gedaan — is deze Bijbelstudieserie bezien in het licht van de actualiteit. Hoewel dat niet helemaal correct geformuleerd is, want het is altijd heel tricky om de Bijbel te lezen bij het licht van de actualiteit. Je zou het omgekeerd moeten doen: dat wat er gaande is, zien in het licht van de Schrift. Maar wat ik nu wel als zeer ter zake beschouw, is dat we inmiddels beide hoofdstukken grotendeels hebben besproken, en dan is het toch wel opmerkelijk dat we leven in de tijd waarin we leven en de dingen zien die we zien. Die zijn hoogst actueel. Dan heb ik het natuurlijk met name over die koninkrijken waar we het over hebben. Dat zijn koninkrijken die allen gerelateerd zijn aan Babel en die zich dus ook allemaal afspelen in de omgeving van het Midden-Oosten. Ook dat vierde koninkrijk zal een Midden-Oosters rijk zijn. En wat ik daarbij vooral eens in het licht wil stellen, is het fenomeen van het zionisme, want dat heeft er alles mee te maken.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="274" title="Speel af vanaf 04:34">▶ 04:34⟨/button> ⟨span>De Historie van het Seculiere Sionisme⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Laten we het eens in historisch perspectief plaatsen. Aan het eind van de 19e eeuw, om precies te zijn in 1897, werd het eerste Sionistische Wereldcongres gehouden. De grote aanstichter daarvan was de denker en de grote kracht — ook de denkkracht — van Theodor Herzl, die daar ook een boek over heeft geschreven. Dat gaf de aanzet tot de sionistische beweging. Dat wil zeggen: een georganiseerd sionisme met de gedachte dat de Joden na pakweg twintig eeuwen weer terug zouden keren naar hun thuisland.⟨/p>
⟨p>Vanaf het begin ontstond er een behoorlijke immigratiestroom naar het Joodse thuisland, want zo werd dat beschouwd. De gedachte was dat de Joden daar zouden terugkeren naar hun land van weleer. Eigenlijk was dat altijd de grote Joodse droom. Hoe was het ook alweer? Bijvoorbeeld met het Pesach, dan zeggen ze: "Volgend jaar in Jeruzalem." Dat wordt al eeuwenlang gezegd: volgend jaar in Jeruzalem. Dat wil zeggen, die verwachting van: daar horen we thuis, dat is het land dat aan ons beloofd is. Die sionistische beweging heeft die droom weer heel sterk geactiveerd.⟨/p>
⟨p>Maar ik moet erbij zeggen — en dit is een heel belangrijk punt — dat het sionisme in zijn beginvorm een puur seculier fenomeen was. Met seculier bedoel ik in dit geval niet-religieus. De eerste sionisten waren beslist niet godsdienstig en vaak zelfs heel atheïstisch. Ze waren zich bewust van hun Joodse identiteit, en als ze zich daar niet van bewust waren, dan maakte de omgeving hen daar wel bewust van. Want als men het echt op je gemunt heeft, dan weten ze je wel te vinden. Ook als je zelf geen waarde toekent aan de Joodse identiteit, dan weet de antisemiet je altijd wel te vinden.⟨/p>
⟨p>Die ervaring heeft het Joodse volk gedurende de twintig eeuwen natuurlijk wel bij vele gelegenheden opgedaan, met name in de vorige eeuw. Ik doel dan op de Holocaust, wat eigenlijk al pakweg veertig of vijftig jaar nadat het sionisme was begonnen, plaatsvond. Maar dat sionisme was, zoals ik al zei, seculier en in hoge mate ook socialistisch.⟨/p>
⟨p>Gedurende al die eeuwen hebben er altijd Joden in het land gewoond; er waren ook religieuze Joden. In het noorden van Israël heb je bijvoorbeeld Safed, dat was een strikt religieuze gemeenschap, maar altijd zonder enig politiek streven en zonder leger. Men schikte zich, men woonde in het land en dat was het dan ook. Maar na het ontstaan van het sionisme wilde men het land ook weer tot ontwikkeling gaan brengen.⟨/p>
⟨p>Het loutere fenomeen dat je in die tijd, eigenlijk al vanaf het begin van de vorige eeuw, de kibbutzim kreeg, is daarin tekenend. De gedachte achter de kibbutzim is puur socialistisch: iedereen is gelijk en het kapitaal wordt gezamenlijk bezeten. In feite zijn het socialistische of communistische gemeenschappen — dat klinkt misschien wat onaardig — waarbij alles gedeeld wordt en er geen persoonlijk bezit is. In vele kibbutzim is het land op die manier tot ontwikkeling gebracht. Maar, en dat is wat ik hierbij sterk wil benadrukken: het was een seculiere beweging.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="563" title="Speel af vanaf 09:23">▶ 09:23⟨/button> ⟨span>Religieus Jodendom en de Weerstand Tegen een Eigen Staat⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Maar de religieuze Joden moesten hier in aanvang helemaal niets van weten. En dat is ook de reden waarom het een seculier streven was. Waarom? Omdat de Joden altijd weliswaar het verlangen hebben gehad om terug te keren naar het land, maar men zei altijd: we wachten op de Messias, op Gods tijd. We gaan niet zelf het heft in handen nemen en daar zelf een staat oprichten. Je hebt onder de chassidische, onder de orthodoxe Joden natuurlijk allerlei stromingen. Ik heb me er de laatste tijd nog eens wat bij ingelezen. Je had, en hebt trouwens nog steeds, een hele grote chassidische groep: de Satmar heet dat. De Rebbe van die gemeenschap – Oost-Europees was dat van origine – die heette Teitelbaum. Hij was zo moedig om in te gaan tegen dat hele zionistische systeem. Hij noemde dat uiterst goddeloos en hij was een zeer gezaghebbende Jood in de orthodoxe kringen. Het was zelfs zo sterk dat hij de Holocaust toeschreef aan het goddeloze zionisme. Het loutere feit dat wij die gedachten hebben opgevat, daar moest een goddelijk oordeel over komen.⟨/p>
⟨p>En dat heeft er ook mee te maken – en dat is wel interessant om even op te merken – dat je in de Talmoed leest over een drievoudige eed die de Joden hebben gezworen toen ze uit het land gingen. Eigenlijk is die eed in het begin van de diaspora uitgesproken: dat ze niet op eigen initiatief terug zouden keren naar het land. Althans, niet in de zin van daar een eigen staat oprichten en een eigen regering met een eigen leger. Daarbij was de belofte met name: wij zullen ons altijd onderschikken aan de regeringen die boven ons gesteld zijn, we zullen niet hun eigen initiatief nemen en bovendien never, nooit geweld gebruiken. In die zin was natuurlijk het hele streven om een Joodse staat op te richten, inclusief een leger, voor hen volstrekt uit den boze.⟨/p>
⟨p>En nu nog steeds zijn er heel wat orthodox-Joodse groepen, eigenaardig genoeg ook binnen het Joodse land zelf, die niets moeten hebben van dat zionistische ideaal. Bijvoorbeeld als je kijkt naar de wijk Mea Sjearim; grotendeels – niet allemaal, maar grotendeels – zijn ze daar felle tegenstanders van de Joodse staat. Ze gaan ook niet in militaire dienst en ze stemmen niet. Met de Joodse staat hebben ze helemaal niets. Het zijn aparte dingen die je dan tegenkomt. Want je hebt bijvoorbeeld een beweging, dat is de meest fanatieke en radicale antizionistische groep, die heet Neturei Karta. Dat moet u maar eens een keertje opzoeken op internet. Maar die zie je dus bij allerlei antizionistische demonstraties. Dan zie je die orthodoxe Joden met die zwarte hoeden, die jassen en hun pijpenkrullen, en die zie je dan lopen met Palestijnse vlaggen. Ja, zij veroordelen echt met de sterkste bewoordingen de Joodse staat en zeggen dat dit niets met het Jodendom te maken heeft.⟨/p>
⟨p>Historisch gezien hebben zij gewoon heel sterke papieren. Het is eigenlijk pas in de loop van de vorige eeuw dat er heel wat orthodox-Joodse groeperingen 'omgegaan' zijn. Van origine waren ze vrijwel allemaal tegen de oprichting van de Joodse staat, gewoon omdat ze het misplaatst vonden. Ze vonden het een menselijk vooruitgrijpen op wat God zelf beloofd had. Ik kwam zelfs foto's tegen van die beweging Neturei Karta waar ik het zojuist over had, die daar een ontmoeting heeft met de Iraanse president. Een handdruk, een omhelzing, zo van: jullie zijn tegen de Joodse staat, wij ook. Die worden daar met de rode loper ontvangen natuurlijk. Het is een heel eigenaardig fenomeen, maar het punt is duidelijk: het zionisme was inderdaad een seculier fenomeen en de godsdienstige Joden moesten daar niets van hebben.⟨/p>
⟨p>Nu gaan we even verder naar de tijd na de Tweede Wereldoorlog. Dat was natuurlijk dé grote motor achter de oprichting van de Joodse staat. Dat zat al helemaal in het vat, want toen het Joodse land eenmaal onder het Britse mandaat kwam, kreeg je de Balfour-verklaring. Daarin schreef de minister van Buitenlandse Zaken officieel een brief aan Rothschild – de grote bankier, maar ook een van de leiders van de zionistische beweging – waarbij hij beloofde dat hij zich zou inzetten voor de oprichting van een Joods thuisland. Maar goed, dat ging veel Joden niet snel genoeg. Uiteindelijk – nou ja, dit is geschiedenis – werd in 1948 de Joodse staat uitgeroepen en in feite ook nog bekrachtigd door de Verenigde Naties, maar natuurlijk niet met instemming van de Arabische wereld. Dat gaf uiteraard de grootste immigratiegolf van Joden naar het beloofde land. Sinds die tijd zijn er natuurlijk vele honderdduizenden, om niet te zeggen miljoenen, naar het land gegaan.⟨/p>
⟨p>Wat dan natuurlijk ook heel bijzonder is... en dit moet ik er even bij zeggen, want u zou nu kunnen denken: André, je had het over Daniël 2 en Daniël 7, waarom breng je dit nu naar voren? Nou, dat wordt vanzelf wel helder, denk ik. Maar het geeft aan, en dat is ook mijn opzet, hoe actueel de studie is als we het hebben over dat vierde koninkrijk waar Daniël het over heeft in hoofdstuk 2 en Daniël 7. Dat doen we in het licht van wat wij de laatste eeuw hebben meegemaakt. Nou, wat er dus gebeurde: in 1948 werd de Joodse staat opgericht.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1005" title="Speel af vanaf 16:45">▶ 16:45⟨/button> ⟨span>Israël als Militair Oppermachtig Vierde Rijk (het Ijzer)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Israël behaalde overwinningen met een enorme overmacht van de Arabische wereld tegenover zich. Ik heb me laten vertellen dat er indertijd tweehonderd miljoen Arabieren stonden tegenover twee miljoen Joden. Niettemin hebben ze zich gehandhaafd, natuurlijk ook met de steun van Amerika; dat is ook duidelijk. Sowieso is het zionisme in hoge mate gevoed door rijke Joden die dat allemaal bekostigd hebben, en dat is tot op de dag van vandaag het geval. De Joodse staat bleek echter superieur, ook in de navolgende oorlogen. Niet alleen in 1948 – wat misschien de meest spectaculaire overwinning was – maar ook in 1956, ten tijde van de Suez-crisis, waarin Israël de Sinaï veroverde, hoewel ze zich later weer hebben teruggetrokken.⟨/p>
⟨p>Daarna kreeg je in 1967 de zogenaamde Zesdaagse oorlog. Toen werd van Syrië ook nog eens de Golanhoogte afgepakt, de Sinaï-woestijn werd geannexeerd en alsnog de Gazastrook. Over die strook hoef ik nu niet zo heel veel te zeggen, want dagelijks worden we daarmee geconfronteerd in het nieuws. Ook de Westbank werd destijds geannexeerd. Ik moet er eerlijkheidshalve bij zeggen dat de Joodse staat werd aangevallen, en in die aanval bleek de Joodse staat gewoon superieur te zijn. Zo konden ze zelfs heel veel gebieden van de vijandige mogendheden afpakken.⟨/p>
⟨p>Als laatste noem ik nog 1973, waarna de geschiedenis uiteraard verder is gegaan. Die oorlog staat mij persoonlijk nog behoorlijk goed voor de geest. Ik was toen twaalf jaar en zat in de eerste klas van de middelbare school. Ik weet nog dat ik dagelijks met mijn broer kranten ging ophalen. De kaarten die daarin stonden over de stand van zaken in de oorlog, zaten we dan helemaal in te vullen en in te kleuren. Israël werd toen op de meest heilige dag die het jodendom kent, op Yom Kippur, aangevallen. Ook dat was heel spectaculair, zoals Israël er uiteindelijk uitkwam. Dus ja, dat leger van Israël is natuurlijk spreekwoordelijk. Het is in feite een betrekkelijk klein leger, maar zo geavanceerd, zo sterk en krachtig als dat van de Joodse staat vind je bijna nergens.⟨/p>
⟨p>Als we het hebben over de actualiteit van deze serie: wij begonnen deze reeks in september. De eerste avond was nog niet voorbij, om het zo maar te zeggen, of we kregen 7 oktober. Dat was trouwens op Simchat Torah, ook weer op een Joodse heilige dag aan het einde van het Loofhuttenfeest, van Sukkot. Toen werd Israël afschuwelijk aangevallen door Hamas, de agressieve militaire beweging van de Palestijnen. Israël heeft sindsdien ongenadig toegeslagen, en dat is de stand van zaken zoals die nu nog steeds gaande is.⟨/p>
⟨p>Er treedt vervolgens een enorme internationale verontwaardiging op over wat genoemd wordt de 'disproportionele reactie van geweld'. Ik realiseer me, terwijl ik daarover spreek, dat je heel gemakkelijk kunt vervallen in een politieke stellingname. Dat is mijn inzet helemaal niet. Ik wil alleen maar vaststellen hoe Israël als staat een militair apparaat heeft weten neer te zetten dat inderdaad allesvernietigend is. Dat is zelfs zodanig dat zij de hele internationale gemeenschap op de hals krijgen, tot aan Amerika toe. Er was immers geen land dat zo achter de Joodse staat stond als Amerika, maar zelfs daar wordt men nu voorzichtiger.⟨/p>
⟨p>Waarom zeg ik dit? Met name om dit element te benadrukken: van dat vierde koninkrijk hebben we gezien waardoor het gekenmerkt wordt. Dat was ijzer. Zeker in de aanvang is het ijzer, en het is allesvernietigend. Het vertreedt ook alles; daar kom ik straks nog even op terug. Dit is even de historie van het zionisme; ik heb wat highlights uit de afgelopen eeuw gepakt die het zionisme beschrijven. In deze studieserie hebben we nu ook vastgesteld dat het laatste wereldrijk – en daar ligt vooral in Daniël 7 een accent op – in de eerste fase hard zal zijn als ijzer. Dat is wat we vooral hebben vastgelegd en wat met name wordt benadrukt: het is militair oppermachtig, verbrijzelend en verpletterend.⟨/p>
⟨p>We zagen dat in hoofdstuk 2 vers 40, waar nogal wat woorden aan worden gewijd. En in hoofdstuk 7 vers 7 zie je dat ook weer terug. In Daniël 7 staat bijvoorbeeld: "Daarna zag ik in de nachtgezichten en zie, een vierde dier, vreselijk, schrikwekkend en geweldig sterk; het had grote ijzeren tanden." Dat komt weer overeen met de ijzeren benen van de eerste droom. "En het at en het vermaalde, en wat overbleef, vertrad het met zijn poten." Dit vierde dier, dit koninkrijk, verschilde van alle vorige en het had tien horens. Die tien horens staan voor tien koningen; daar hebben we het al over gehad en dat zullen we ook vanavond weer zien.⟨/p>
⟨p>Het gaat erom dat dit koninkrijk zich manifesteert als geweldig sterk. Eigenlijk is het tot de tanden toe bewapend – zo zeggen wij dat ook – met ijzeren tanden. Het eet, vermaalt en vertreedt met zijn poten wat nog overgebleven is. Voor zover er dan nog wat overblijft, wordt het ook nog eens een keer vertreden. Het doet mij wel heel erg denken aan het optreden waar we de laatste maanden getuige van zijn.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1444" title="Speel af vanaf 24:04">▶ 24:04⟨/button> ⟨span>De Tweede Fase: een Bondgenootschap van Ijzer en Leem⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>We gaan nu kijken naar de tweede fase van dat rijk. We zagen dat dit vierde koninkrijk eerst ijzer is, maar in de laatste fase, de voeten, is het ook nog ijzer, maar dan vermengd met leem. Die voeten en die tien tenen staan voor hetzelfde als de tien horens, namelijk de tien koningen. In de tweede fase zal het koninkrijk een bondgenootschap aangaan met tien koningen en in die fase is het ijzer en leem. Een lemen reus, we kennen de uitdrukking wel. In Daniël 2 wordt uitgelegd waarom het ijzer en leem is: het heeft iets van de hardheid van het ijzer, maar het vormt geen samenhangend geheel.⟨/p>
⟨p>Laat ik het meteen maar gewoon duidelijk zeggen: die tien koningen hebben te maken met tien rijken, tien landen of staatshoofden in het Midden-Oosten die allemaal een verbond hebben met dat ene koninkrijk. Maar zoals ijzer zich niet laat mengen met leem, zo vormt dit koninkrijk ook in zijn laatste fase geen samenhangend geheel. Als er iets is wat elkaar inderdaad niet verdraagt, dan is het wel de Joodse staat en een islamitisch rijk van tien landen. Het is in feite een federatie van tien landen die een verbond sluiten met dat koninkrijk.⟨/p>
⟨p>Dat is de volgende fase. Je krijgt dus dat vierde koninkrijk dat zich eerst voordoet als ijzer, verpletterend, en in de laatste fase van de tien koningen zal er een bondgenootschap zijn. Dan zal het ijzer, maar ook leem zijn; niet samenhangend. Het bestaat uit twee elementen die elkaar feitelijk niet verdragen. Het is niet zo moeilijk om je voor te stellen hoe dat is als Israël een verbond gaat sluiten met Arabische vrienden. Dat gaat gebeuren; trouwens, dat is ook al in de maak. Denk aan de beroemde Abraham-akkoorden, waarvan er al een stuk of vijf, zes zijn. De laatste paar jaren staat dat allemaal op een laag pitje, maar die akkoorden zijn er al wel. Het interessante is dat dit nog geen tien landen zijn die met elkaar een verbond sluiten. Nee, die Abraham-akkoorden zijn landen die elk een akkoord sluiten, meestal onder auspiciën van de Verenigde Staten, waarin handel natuurlijk een hele grote rol speelt met de Joodse staat. Zo ontstaat daar een Joods geheel, een zionistische entiteit, dat koninkrijk waarmee definitief door een tiental landen een verbond zal worden gesloten. Maar dat verbond zal er zijn zonder dat het samenhangend is, wat zich heel gemakkelijk laat verstaan.⟨/p>
⟨p>Eigenlijk is het meest bijzondere van wat ik nu naar voren breng — en dat heb ik bij de aanvang van deze serie eerlijk gezegd — dat ik me aanvankelijk niet eens zo had gerealiseerd dat het koninkrijk inderdaad zionistisch is. Ik zag dat element van Israël overigens wel, maar ik moet ook iets herroepen. In eerste instantie heb ik verteld — en dat geeft maar weer aan dat ik gecontroleerd moet worden, wat ik ook graag wil — hoe het zit in vers 23, dat het vierde koninkrijk zal verschillen van alle andere koninkrijken. We hebben het er in een eerder stadium al even over gehad dat het woordje 'oostelijk' en 'eerder' in het Hebreeuws hetzelfde woord is, namelijk ⟨em>kedem⟨/em>. Dat heeft te maken met het feit dat je denkt van oost naar west; de zon komt op in het oosten en gaat onder in het westen. Een Hebreeër denkt ook van oost naar west. Het is dus niet zo dat je het moet zien als 'oostelijker dan het westen'. Ik heb het hier al eens gehad over de uitleg die anderen daarvan geven, die zeggen dat het vier koninkrijken zijn die gelijktijdig bestaan en zich alleen geografisch ten opzichte van elkaar als oostelijk en westelijk verhouden. Maar ik blijf erbij dat het om vier dezelfde koninkrijken gaat als in Daniël 2, alleen op een andere wijze beschreven, waarbij juist het beestachtige element wordt benadrukt.⟨/p>
⟨p>Ik zei dat ik gecorrigeerd moest worden en nu corrigeer ik mezelf ook even. Bij de bespreking over dat leem heb ik de suggestie gedaan dat dit wellicht verwijst naar het Joodse volk. In Jeremia lees je immers tegen het huis van Israël: "Jullie zijn als leem in de hand van de pottenbakker." Ik suggereerde toen dat het leem in Daniël 2 daar ook naar verwijst. Ik geloof dat ik toen al zei dat er op zich geen interne aanwijzing in Daniël 2 voor is, en dat wil ik nu opnieuw onderstrepen. Dat leem en dat ijzer worden naar voren gebracht om de hardheid en de broosheid aan te geven. Het is in eerste instantie hard als ijzer. In Daniël 2 staat: "En dat gij de voeten en de tenen gezien hebt, deels van pottenbakkersleem en deels van ijzer, betekent dat dit een verdeeld koninkrijk wezen zal. Wel zal het iets hebben van de hardheid van het ijzer aan zich hebben, juist zoals je gezien hebt: ijzer vermengd met kleiachtig leem. En de tenen der voeten deels van ijzer en deels van leem; ten dele zal het koninkrijk hard zijn en ten dele zal het broos zijn." Dat is de uitleg die je daar krijgt.⟨/p>
⟨p>Het enige wat ik handhaaf, is dat het koninkrijk wel degelijk een zionistisch en Joods element heeft. Nu wil ik het nog sterker zeggen: het koninkrijk zelf is juist zionistisch. Dat moet je niet in Nijkerk zeggen, waar de vereniging Christenen voor Israël zich bevindt. Ik heb een beetje een rare verhouding tot die vereniging. Ik heb daar goede vrienden zitten die daar erg bij betrokken zijn en ik deel bijvoorbeeld de liefde voor het volk van Israël. Maar de wijze waarop zij het zionisme taxeren, is volgens mij volstrekt misplaatst. Men houdt sterk vast aan het feit dat de kerk in de loop van de geschiedenis Israël altijd totaal heeft weggeredeneerd. Toen er in 1948 een Joodse staat kwam — wat niemand ooit had verwacht — gingen veel christenen denken: "Hé, is er nou toch iets bijzonders aan de hand met het jodendom en met Israël? Heeft God daar dan toch nog wat mee van doen?" Alles wat er nu gebeurt en het feit dat de Joden terugkeren naar het land, zien zij als de vervulling van de belofte. Nee, en dan ben ik het helemaal eens met de Satmar en de Haradim, zoals ze genoemd worden, die zeggen...⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2035" title="Speel af vanaf 33:55">▶ 33:55⟨/button> ⟨span>Mensenwerk Vooruitgrijpend op Gods Belofte⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Nee, dit is niet het beloofde; dit is mensenwerk. Hier gebeurt iets wat nooit had mogen plaatsvinden, hoewel het wel voorzegd is. En dat is heel belangrijk: het loutere feit dat het voorzegd is dat het zou gebeuren – dat de Joden inderdaad weer in ongeloof naar hun land zouden terugkeren – is wel voorzegd. Amen! Dat lijdt geen enkele twijfel, maar daarom is het nog niet de vervulling van de belofte van God. Dat zijn twee verschillende dingen. In het ene geval is het voorzegd – God heeft gezegd dat het zo zou gaan gebeuren – en in het andere geval belooft God Zelf iets te doen en is Hij ook Degene die dat leidt.⟨/p>
⟨p>Je leest ook dat als God straks – want dat is nog steeds toekomst – Zijn Woord gaat waarmaken en het volk gaat terugbrengen naar het land, het heel anders gebeurt. Het zou mooi zijn om de verschillen eens op een rijtje te zetten. Je leest dat het volk dan in veiligheid gebracht zal worden en er niemand zal zijn die hen verstoort. Er wordt zelfs expliciet beloofd dat op een heilige dag het land nooit zal worden aangevallen. Onmogelijk. Dat lees je ergens in Leviticus 24 of 25; dat had God al beloofd. Het loutere feit dat dit nu eigenlijk standaard in de geschiedenis van de Joodse staat gebeurt, namelijk dat het land iedere keer juist op zulke kritische momenten wordt aangevallen, is het beste bewijs dat het mensenwerk is.⟨/p>
⟨p>En ik moet er ook bij zeggen, je staat ervan te kijken... het is werkelijk onvoorstelbaar wat ze tot stand hebben gebracht. Niet alleen militair, maar ook wat er in het land zelf is gebeurd en hoe ze de woestijn bloeiend hebben gemaakt. Toch is het mensenwerk. Misschien mag ik daar nog even aan toevoegen: als voorbeeld lees je dat wanneer God Zijn volk weer terugbrengt, Hij het land zal zegenen en de woestijnen vruchtbaar zullen worden. Er staat uitdrukkelijk bij: door de regen van de hemel. Niet door irrigatiewerken, maar gewoon doordat Hij het van boven, letterlijk en figuurlijk, zegent en doet regenen. Wat je nu ziet is een geweldige inventiviteit, creativiteit, intelligentie en kracht, maar het is de mens die hier optreedt.⟨/p>
⟨p>Hoe dan ook, we gaan weer even terug. In de tweede fase van dat vierde koninkrijk zal zich dus een bondgenootschap manifesteren. Maar dat zal niet samenhangend zijn, zoals het zionisme zich natuurlijk niet laat vermengen met het islamitisch gedachtegoed en die religie. In de derde fase zal een elfde koning opkomen om drieënhalf jaar het heilige volk in het land te verdrukken. We hebben het er al even over gehad, maar ik denk dat we verstandig doen om daar nu op door te gaan. Het is een hele lange introductie, maar ik vond het toch belangrijk.⟨/p>
⟨p>Er wordt gevraagd naar de motivatie van de mensen die het zionisme aanjagen. Gebeurt dat omdat ze de Messias vooruit willen plaatsen? Ja, de Messias zal dat herstel uiteindelijk doen, en dat is precies de reden waarom zij er nu op vooruitgrijpen. Ik had het over die eed waarover je in de Talmoed leest. Daar wordt beschreven dat men niet zal terugkeren naar het land zonder de plechtige eedzwering dat daar nooit geweld zal worden gebruikt om dat te realiseren. In de huidige situatie zien we echter dat de mens heel agressief zelf de dingen realiseert. Dat is wat er nu wel gebeurt. Ik onderstreep het van harte: de algemene gedachte onder godsdienstige Joden is inderdaad dat we horen te wachten tot de Messias komt.⟨/p>
⟨p>Het meest grappige is dat in het begin ook Oeganda werd genoemd als optie voor een Joods thuisland. In eerste instantie zijn er namelijk allerlei andere landen aangewezen met de vraag: "Joh, kunnen jullie daar niet naartoe gaan?" Maar dat was voor het zionisme natuurlijk niet acceptabel. Zionisme wil immers terug naar Sion, uiteraard, en dat ligt niet in Oeganda, niet in Argentinië en ook niet op Madagaskar. Goed.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2380" title="Speel af vanaf 39:40">▶ 39:40⟨/button> ⟨span>Terug Naar Daniel 7:23 en de Toekomstige Rol van Babylon⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>We waren gebleven bij de bespreking van vers 23. Ik heb het de vorige keer weliswaar gelezen, maar nauwelijks toegelicht. Daniël krijgt in dit vers tekst en uitleg over het visioen dat hij heeft gezien. Degene die hem de toelichting geeft, spreekt als volgt: dat vierde dier is het vierde koninkrijk dat op aarde zijn zal. Ik benadruk nog even, juist in dezelfde lijn waar ik het net over had: het gaat hier over een koninkrijk, niet over een religie. Ik neem daarin afstand van de uitleg van andere broeders die ik zeer waardeer, maar die zeggen dat het om vier religies gaat die naast elkaar staan. Nee, het is een koninkrijk. Hier wordt dezelfde uitdrukking gebruikt als in Daniël 2 vers 40, waar het gaat over dat ijzer. Het loopt synchroon en dat is van belang. Daniël 2 en Daniël 7 zijn weliswaar verschillende hoofdstukken met een heel andere aanvliegroute, maar ze lopen parallel. Om het even deftig te zeggen: het gaat over een politieke entiteit. Dat is wat een koninkrijk is.⟨/p>
⟨p>Het is het vierde koninkrijk dat op aarde zijn zal, waarin Babel opnieuw een rol zal spelen. Je had eerst het Babylonische Rijk van Nebukadnezar. Daarna kreeg je het Medo-Perzische Rijk, dat Babel ook als een belangrijke stad en hoofdstad had. Vervolgens kregen we het Griekse Koninkrijk van Alexander de Grote, die Babel aan het einde van zijn leven, net voor zijn dood op 33-jarige leeftijd, uitriep tot de hoofdstad van zijn rijk. Daarna gaf hij de geest en dat was het. Dat is het laatste wat we eigenlijk weten van de belangrijke rol die Babel heeft gespeeld. Maar de Bijbel zegt: er komt een vierde koninkrijk waarin Babel opnieuw een rol zal spelen. En dat is het laatste koninkrijk. In die eindfase, in de tijd van die tien koningen, zal een hemels koninkrijk zich manifesteren en dat zal alle voorgaande wereldlijke koninkrijken tenietdoen. Die vier koninkrijken zijn elk Babels van aard.⟨/p>
⟨p>Er is hierbij nog een belangrijk punt. We hebben nog twee avonden te gaan, dus wellicht dat ik daar bij een latere gelegenheid nog op terugkom, maar het is een inzicht dat bij mij ook betrekkelijk jong is en dat ik toch even met jullie wil delen. Namelijk het loutere feit dat dit koninkrijk Babels van aard is en een relatie heeft met de stad Babel. Ik heb lange tijd gedacht dat die stad nu al snel op het toneel zou verschijnen, dat dit een van de eerste dingen zou zijn die je zou verwachten. Maar dat hoeft niet. Het kan zijn dat Babylon pas haar rol gaat spelen na de verwoesting van Jeruzalem. U weet dat na de grote verdrukking van drieënhalf jaar de Messias zal terugkeren naar het land en naar Jeruzalem. Bij die gelegenheid zal de stad zo goed als geheel verwoest worden. Dan zal het goddeloze deel de wijk nemen en vluchten naar het land van Sinear, daar in Mesopotamië, tussen de rivieren in het land van de Eufraat. Pas dan krijg je het merkwaardige fenomeen dat het zionisme eigenlijk beëindigd is. De huidige Joodse staat is dan ten einde en dan gaat de Messias zelf Zijn koninkrijk vestigen; dat is het ware zionisme.⟨/p>
⟨p>Maar het goddeloze deel van de zionisten zal dan verhuizen naar Babel om daar een huis te bouwen. Daar krijgt de stad dan alsnog haar allure, want het wordt in feite de financiële hoofdstad van de wereld. Dat is wat je in Openbaring 17 en 18 beschreven vindt: de stad waarin alle rijkdom vergaard is. Moet je nagaan dat nu een groot gedeelte van het wereldkapitaal wordt geïnvesteerd in de Joodse staat. Als die staat beëindigd wordt, waar gaat dat kapitaal dan naartoe? Dat lees je in Zacharia 5 over die vrouw in de efa. Die wordt gebracht naar het land van Sinear. Met andere woorden: die vrouw bevond zich in Sion, daar in Jeruzalem, en ze vlucht naar het land van Sinear. Pas bij die gelegenheid, dus aan het einde van Israëls grote verdrukking, gaat Babylon die status krijgen.⟨/p>
⟨p>Ik zeg dit eigenlijk ook omdat ik er bij het doen van Bijbelstudie iedere keer achter kom hoe het werkt. Ik vergelijk het wel eens met een spiraal: je doet iedere keer dezelfde ronde, maar je komt telkens op een hoger niveau. Je neemt bij de nieuwe ronde mee wat je bij de vorige rondes aan kennis en vaststellingen hebt opgedaan, en zo word je wijzer. Dat is ook de bedoeling. Ik heb jarenlang de gedachte gehad dat de terugkeer van Babylon op het toneel een van de eerste dingen zou zijn die we nu zouden moeten zien, maar dat hoeft dus niet. Juist bij het bestuderen van deze dingen ben ik daarachter gekomen. Misschien dat ik daar nog even op terugkom als we Openbaring 17 er weer bij gaan betrekken.⟨/p>
⟨p>Er staat: hij sprak aldus, dat vierde dier — en het is echt een beest hoor — is het vierde koninkrijk op aarde dat verschillen zal van alle andere koninkrijken en dat de hele aarde zal verslinden. Of 'heel het land'. Daar hebben we al vaker mee gestoeid. Dat is altijd een kwestie in de Bijbelstudie, zeker bij de uitleg van Daniël en Openbaring: moet je lezen 'land' of 'aarde'? Bij ons maakt dat een groot verschil, maar in het Bijbels taalgebruik zijn land en aarde vaak identieke begrippen. God noemde het droge 'land', en dat kan gewoon ook de aarde zijn. Het Hebreeuwse woord is 'ha'aretz'. Als je in de concordantie kijkt hoe dat vertaald is, dan is dat ongeveer fifty-fifty. Pin me er niet op vast, want de term komt ontelbaar vaak voor, maar 'ha'aretz' wordt heel vaak vertaald met 'de aarde' of 'het land'. In het Hebreeuws zijn het identieke begrippen. De vertalers staan dus voor een probleem. Als je Hebreeuws spreekt, heb je dat probleem niet, want dan lees je gewoon 'kol ha'aretz'. Maar op het moment dat je het in het Nederlands moet weergeven, moet je een keuze maken. Dat is soms lastig.⟨/p>
⟨p>Hoe dan ook, het zal verschillen van die andere koninkrijken en het zal heel de aarde of heel het land verslinden, vertreden en vermorzelen. Daar hebben we die termen weer. En de tien horens die je zag van dat beest, daar volgt hier de uitleg van: uit dat koninkrijk zullen tien koningen opstaan. Die tien horens zijn dus tien koningen, net zo goed als die tien tenen uit Daniël 2. Tien tenen staan voor die tien koningen. Uit dat koninkrijk zullen tien koningen opstaan. Dus ook hier zie je weer hetzelfde verhaal: eerst is daar het vierde koninkrijk, de ijzeren benen uit fase 1, en daaruit komen tien koningen voort waarmee een verbond wordt gesloten. Dat zijn de voeten met tien tenen, de tweede fase. Er zullen tien koningen opstaan; ik geloof dat ik daar de vorige keer al eventjes op heb gewezen.⟨/p>
⟨p>Maar het is van belang, want er zijn nogal wat uitleggers, vooral traditioneel, die die tien koningen uitleggen als tien opeenvolgende koningen. En dat lijkt echt nergens naar. Ik snap echt niet hoe men tot die conclusie komt. Maar als je je bezighoudt met de bestudering van de profetie, dan kom je juist in de traditie opvattingen tegen waarvan je je werkelijk afvraagt: hoe hebben ze het kunnen bedenken? Een kind kan toch snappen dat dat niet de gedachte is? Ik geef toe, het klinkt wat boud, maar toch zeg ik het.⟨/p>
⟨p>Die tien koningen, die zijn er tegelijkertijd. Dat lees je ook in Openbaring 17; daar vind je diezelfde dingen weer terug, ook weer over tien koningen. Het zijn exact dezelfde dingen, ook weer op een andere wijze beschreven, maar dan staat er: "en zij ontvangen één uur macht als koningen met dat beest". Zie je? De laatste leider. Tegelijkertijd zullen zij dus gedurende een korte periode macht uitoefenen. Maar dat is het nu.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3066" title="Speel af vanaf 51:06">▶ 51:06⟨/button> ⟨span>De Derde Fase: het Opstaan van de Elfde Hoorn⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Het is nog niet klaar, want er staat: "Uit dat koninkrijk zullen tien koningen opstaan". En na hen, na die tien koningen, zal een ander opstaan. Want hoe had Daniël het in die dromen ook alweer gezien? Hij zag een beest met tien horens. En hij zag tussen die tien horens een andere hoorn, dus een elfde, opkomen. Terwijl die hoorn opkomt, worden drie omliggende horens weggedrukt en zij vallen om. Dat zag u eerder al in de bespreking.⟨/p>
⟨p>Hier wordt het visioen dat hij gezien heeft, toegelicht. Er staat: "en na hen zal een ander opstaan". In feite is dit de derde fase. We hadden immers al de eerste fase gezien: dat pure ijzer, dat verslindende, militaire, oppermachtige rijk dat zich daar in het Midden-Oosten voordoet. Dan krijg je de fase waarin er tien koningen in het spel komen met wie een verbond wordt gesloten. Maar daar blijft het niet bij. Want als dat eenmaal het geval is, dan komt er na hen een ander opstaan. Dat is juist die elfde hoorn, die de grote, sinistere, beestachtige rol blijkt te spelen. Let maar op: "en na hen zal er een ander opstaan; die zal van de vorige verschillen". Van die tien koningen dus.⟨/p>
⟨p>In welk opzicht zal hij van hen verschillen? Dat weten we weer uit Openbaring. Dat is Schrift met Schrift vergelijken; het gaat daar over ditzelfde fenomeen. Daar lees je dat hij van een dodelijke aanslag zal herstellen. Hij zal genezen. In hetzelfde hoofdstuk, Openbaring 13, lees je ook dat hij zal herleven. Dus een van die koningen in dat rijk, de elfde, wordt dodelijk getroffen. Hij wordt het slachtoffer van een aanslag – ik denk daarbij niet aan wat er ooit met Kennedy is gebeurd of zoiets. Hij wordt dodelijk getroffen, maar wat er dan gebeurt, tart elke beschrijving: hij herleeft. Hij geneest van zijn dodelijke wond of hij herleeft. En dan zal de hele wereld hem met verbazing achternalopen.⟨/p>
⟨p>Hij herleeft letterlijk; hij komt dan echt uit de afgrond. De gedachte is eigenlijk dat zijn dode lichaam wordt gedemoniseerd. De grote tegenstander, Satan, maakt zich van zijn lichaam meester. En dan zal hij tekenen en wonderen doen. Ik geloof dat ik daar nog een dia van heb. Maar in ieder geval: hij verschilt echt. En bij het opkomen zal hij drie koningen ten val brengen. Als u mij vraagt of ik daar meer over kan vertellen, dan zeg ik: nee, daar weet ik niets van. Behalve dan dat hij bij het opkomen drie koningen ten val zal brengen. Maar welke koningen dat zijn, van welke landen in het Midden-Oosten? Geen idee. Waarom hij ze ten val zal brengen en wat er precies met hen gebeurt, weet ik allemaal niet. Het feit wordt gesteld, maar de hele context wordt niet toegelicht.⟨/p>
⟨p>Hij is het die woorden zal spreken tegen de Allerhoogste en de heiligen van de hoge plaatsen te gronde zal richten. Dat is wat in Openbaring 13 ook wordt beschreven. Maar ik zie trouwens dat het negen uur is, dus ik stel voor dat we eerst even gaan pauzeren. Is dat goed?⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3320" title="Speel af vanaf 55:20">▶ 55:20⟨/button> ⟨span>Vers 25 en Openbaring 13: de Grote Verdrukking en Godslastering⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Wij waren gebleven bij vers 25 van Daniël 7, wat gaat over die elfde hoorn. Er is een bandgenootschap met tien koningen en dan komt daar plotseling, op merkbaar mysterieuze wijze, een elfde hoorn op. De identiteit van die elfde hoorn, die elfde koning, is een heel belangrijk thema. Ook in het navolgende hoofdstuk, Daniël 8 over de ram en de bok, wordt deze figuur opnieuw benoemd. Het is eigenlijk de grote hoofdrolspeler in dat hele eindtijddrama.⟨/p>
⟨p>Over dat drama gaat het dus in Daniël 7 vers 25. Er staat dat hij bij zijn opkomst drie koningen ten val zal brengen. Vers 25 zegt: "Hij zal woorden spreken tegen de Allerhoogste en de heiligen van de hoge plaatsen te gronde richten." Ik kom misschien later nog even terug op die uitdrukking 'de heiligen van de Allerhoogste', want in dit geval staat 'de hoge plaatsen' in het meervoud. Het zijn in ieder geval de heiligen van de hoge plaatsen die hij te gronde zal richten. Dat betreft het getrouwe overblijfsel van Israël, de getrouwen onder het volk die niet meegaan met wat de massa van het volk zal doen. Hij zal het niet alleen tegen God opnemen, maar ook degenen die bij Hem horen zal hij – met succes, zo staat er – te gronde richten.⟨/p>
⟨p>Dit is precies wat in Openbaring 13 naar voren wordt gebracht. Daar gaat het ook over dat beest. Het wordt op een andere wijze beschreven, maar met dezelfde karakteristieken en ook weer met tien horens. De hint is duidelijk: wanneer Johannes dit optekent, verwijst hij daarmee naar en licht hij toe wat al veel eerder door de Hebreeuwse profeten naar voren was gebracht. Zo zie je dat het hele boek Openbaring het sluitstuk is van de Bijbelse profetie. Het is het laatste Bijbelboek en daarin wordt kennis verondersteld van alles wat de profeten ooit hadden gesproken en opgetekend. Vandaar dat het wemelt van de verwijzingen en citaten; er wordt voortdurend gerefereerd aan tal van schriftplaatsen in Daniël, Jesaja, Jeremia en Ezechiël.⟨/p>
⟨p>Dat maakt de bespreking van het boek Daniël of het boek Openbaring soms lastiger: je wordt verondersteld nogal wat kennis te hebben. We hadden het er in de pauze nog even over: als je zo'n gedeelte leest en je wilt het begrijpen, dan heb je gewoon kennis nodig van andere schriftgedeelten. De ene Schrift legt de andere Schrift uit. Petrus zegt dat geen profetie der Schrift een eigen uitleg heeft. Dat wil zeggen: de ene Schrift legt de andere uit. De Bijbel is één groot puzzelboek en de profetie in het bijzonder. Alle stukjes passen in elkaar en alleen wanneer je ze inderdaad bij elkaar brengt, krijg je zicht op de dingen. Je komt natuurlijk alleen tot dat inzicht wanneer je gelooft dat al die stukjes bij elkaar horen. Iemand die de Bijbel niet ziet als voortkomend uit één bron van goddelijke origine, zal nooit op het idee komen om de ene profeet te laten uitleggen door de andere. Dat veronderstelt een gemeenschappelijk concept en Iemand die dat heeft geïnspireerd. Wij weten dat Hij er is.⟨/p>
⟨p>Hoe dan ook, in Openbaring 13 komen de dingen weer bij elkaar. Ik heb al op een paar zaken gewezen. "En ik zag één van zijn koppen als ten dode gewond en zijn dodelijke wond genas. En de gehele aarde ging het beest met verbazing achterna." Waarom? Dat lees je later in datzelfde hoofdstuk. Het had een dodelijke wond en herstelt zich. In dat herstel doet hij ook nog eens geweldige tekenen en wonderen. Dat zijn geen goocheltrucs, maar ronduit bovennatuurlijke manifestaties die hij zichtbaar zal maken, zodat de hele wereld verbluft zal zijn. Het loutere feit dat die man dan gewoon weer op het toneel verschijnt, is al een godswonder. Nou ja, in dit geval moet ik zeggen: een satanisch wonder, maar in ieder geval bovennatuurlijk.⟨/p>
⟨p>Laten we ook de omliggende verzen lezen. Vers 4 zegt: "En zij aanbaden de draak," de satan, de diabolos die daarachter staat, "omdat hij aan dat beest de macht gegeven had. En zij aanbaden het beest en zeiden: Wie is aan het beest gelijk? En wie kan er oorlog tegen voeren?" Zie je het weer? Het is zo sterk, onvergelijkbaar en superieur aan alles. En nu komt het, want daarom verwijs ik hiernaar: "En hem werd een mond gegeven die grote woorden en godslasteringen spreekt. En hem werd volmacht gegeven dit 42 maanden lang te doen."⟨/p>
⟨p>Wat lazen we ook alweer in Daniël 7? "Hij zal woorden spreken tegen de Allerhoogste en de heiligen van de hoge plaatsen zal hij te gronde richten." En nu lees je in Openbaring dat hem een mond werd gegeven die grote woorden en godslasteringen spreekt, en dat hij volmacht kreeg om dit 42 maanden lang te doen. Dat is drieënhalf jaar, ofwel 1260 dagen. We komen die termijn straks ook weer tegen in Daniël. Het beest opende zijn mond tot lasteringen tegen God, om Zijn naam te lasteren en Zijn tent en hen die in de hemel wonen.⟨/p>
⟨p>Ik ga aan bepaalde details nu even voorbij, maar vers 7 is ook belangrijk: "En hem werd gegeven om tegen de heiligen oorlog te voeren en hen te overwinnen." Het gaat hier dus weer heel uitdrukkelijk over dat getrouwe overblijfsel, de heiligen. Hij gaat oorlog tegen hen voeren en hen overwinnen. "En hem werd macht gegeven over elke stam, natie, taal en volk." Dat geeft aan dat dit beest niet alleen daar in het Midden-Oosten, maar wel degelijk ook internationaal dominant is. Weliswaar is het een bondgenootschap met tien koningen, maar het zal superieur zijn. Het heeft macht, volmacht over elke stam, natie, taal en volk; niemand kan daar iets tegen doen.⟨/p>
⟨p>Ik moet er trouwens bij zeggen dat er één groep is die hiervan uitgezonderd wordt. Dat wordt beschreven in Openbaring 12: de vrouw die tijdig is gevlucht naar de woestijn. Daar heeft zij een plaats die door God bereid is, waar zij veilig onderhouden zal worden. Het is een onderduikadres waarin zij goddelijk bewaard zal worden. Daar wordt diezelfde termijn genoemd, alleen dan in dagen: 1260 dagen. Het is heel opmerkelijk dat wanneer er gesproken wordt over goddelijke voorziening, de termijn in dagen wordt gerekend. Maar als het gaat over de duistere kant, dan wordt het in maanden gerekend. Hoort u wat ik zeg? Als de duistere kant benadrukt wordt, wordt het gelinkt aan de maan. Als juist de goddelijke, de lichte kant genoemd wordt, dan wordt het in termen van dagen benoemd. Ga maar na, want deze termijn komt in het boek Openbaring diverse keren voor, zowel als 42 maanden als 1260 dagen. De twee getuigen zullen bijvoorbeeld 1260 dagen op het tempelplein profeteren. Het is telkens diezelfde termijn, maar het wordt anders benoemd en dat is niet voor niets. Nu kom ik weer even terug bij Daniël 7.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3933" title="Speel af vanaf 01:05:33">▶ 01:05:33⟨/button> ⟨span>Tijden en Wet Veranderen: de Gruwel Der Verwoesting⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Want daar hebben we het over. Dat was die miljoenenzaal natuurlijk. Hij zal erop uit zijn tijden en wet te veranderen. Dus die andere hoorn, die eigenlijk ook de representant wordt van dat hele beest feitelijk, hij zal erop uit zijn tijden en wet te veranderen. Bij 'de tijden' gaat het hier ook over de vastgestelde hoogtijden van het volk, die God aan Zijn volk heeft gegeven. En dat is al vaker gebeurd in de geschiedenis. Zo is er de geschiedenis van Antiochus Epiphanes; dat was een paar eeuwen voor onze jaartelling. Dat was ook zo'n man die het op een gegeven moment zo bont maakte dat hij op het tempelplein varkens ging slachten en offeren. Dat was in de tijd van de Makkabeeën. Hij wilde ook de tijden van Israël, die God had vastgesteld, veranderen.⟨/p>
⟨p>Feitelijk heeft de kerk dat ook gedaan; ze hebben van de sabbat de zondag gemaakt. Trouwens, dat geldt voor al die hoogtijden. Ze dachten dat wij 'het nieuwe Israël' waren, maar de tijden hebben ze eigenlijk op zichzelf overgeheveld en vervolgens veranderd. Hoe dan ook, hij zal erop uit zijn de tijden en ook de wet te veranderen. Hij zal in feite iets vergelijkbaars doen als wat Antiochus Epiphanes deed, die varkens ging slachten op de heilige plaats. Je leest dat er in de eindtijd ook weer een tempel zal komen op de heilige plaats, maar vervolgens zal die tempeldienst beëindigd worden en dan zal er in plaats daarvan een afgodsbeeld op het tempelplein in Jeruzalem worden neergezet. Dat wordt de gruwel der verwoesting genoemd. De Heere Jezus refereert daaraan en zegt: "Wanneer u dan de gruwel van de verwoesting ziet staan" — het afgodsbeeld, dat is een gruwel, het afgodsbeeld op de heilige plaats — "waarvan gesproken is door de profeet Daniël..." En daar zegt de Heere Jezus bij: "Wie het leest, geve er acht op."⟨/p>
⟨p>Hij zegt: laten dan zij die in Judea zijn, vluchten naar de bergen. Op het moment dat ze dat afgodsbeeld zien, dan moeten ze maken dat ze wegkomen. Vluchten naar de bergen en naar de woestijn, en daar worden ze dan veilig bewaard. Als je niet tijdig gevlucht bent, dan zul je die tijd van grote verdrukking daar in het land ook beleven. Dus dat volk dat niet tijdig is gevlucht uit het land, zal een enorme verdrukking ondergaan. Hij zal woorden spreken tegen de Allerhoogste, maar dat niet alleen: hij zal ook het volk van de heiligen onderdrukken. Hij zal hen de oorlog aandoen. Hoe staat het er ook alweer? Hij zal tegen de heiligen oorlog voeren en hen overwinnen.⟨/p>
⟨p>Vandaar ook dat die periode van drieënhalf jaar de tijd van grote verdrukking wordt genoemd. Het is zelfs zo'n grote verdrukking als er nooit geweest is en er ook nooit meer zijn zal; twee keer wordt dat gezegd. Die grote verdrukking van die periode van drieënhalf jaar zal afschuwelijk zijn voor degenen die dan in het land zijn. Hoe dan ook, hij zal erop uit zijn tijden en wet te veranderen en de heiligen, die hij met succes zal verdrukken en te gronde zal richten, zullen in zijn macht gegeven worden. En dat staat erbij: "voor een tijd, tijden en een halve tijd". In het Hebreeuws is dat één tijd, twee tijden en een halve tijd. Maar dat is gewoon exact hetzelfde verhaal. Dezelfde termijn wordt hier bedoeld als wanneer er wordt gesproken over drie jaar en zes maanden. Drieënhalf jaar, 42 maanden, 1260 dagen; het is altijd dezelfde periode.⟨/p>
⟨p>Dat van die 'tijden' heeft Nebukadnezar ook ooit beleefd, toen hij zeven tijden lang als een beest gras heeft gegeten. Hij verloor zijn verstand en na zeven tijden — gewoon zeven jaren — werd hij in zijn ambt hersteld. Dus het gaat hier inderdaad over die periode van drieënhalf jaar, tweeënveertig maanden. De termijn wordt dus heel duidelijk afgegrensd. Ze begint op het moment dat het afgodsbeeld op het tempelplein wordt neergezet. Vanaf dat begin kun je in feite gewoon de maanden gaan tellen, sterker nog: de dagen. Dan weet je: dan is het over. De getrouwen zullen dat dan ook weten, degenen die er dan bij zullen zijn. Ja, wij zijn inmiddels 'op een etage hoger', daar ga ik even vanuit, maar degenen die dan in het land zullen zijn, zullen dat zo meemaken. En dan staat erbij...⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4281" title="Speel af vanaf 01:11:21">▶ 01:11:21⟨/button> ⟨span>Het Vijfde Koninkrijk: het Ware Sion Onder Leiding van de Messias⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En dan zal de vierschaar... Daar ben ik een vorige keer al over geweest. De vierschaar, het gericht dat zich neerzet en men zal hem de heerschappij ontnemen. Ik moet erbij zeggen: dat gaat gefaseerd. Dus als die tijd, tijden en een halve tijd voorbij is, dan zal hij niet langer meer de heiligen kunnen verdrukken en dan zal hem de heerschappij worden ontnomen, eerst in het land en daarna ook over de volkeren. Maar dat gaat allemaal niet op een late namiddag gebeuren. Dit zijn dingen, dat realiseer ik me terwijl ik hier nu sta en ik heb dat wel vaker, ik voel me soms ook wat onbeholpen. Want je vertelt een heleboel dingen, maar ik realiseer me ook dat als je nog niet zo vertrouwd bent met dit thema en met allerlei Bijbelse referenties, je wellicht denkt: waar heeft hij het in de hemelsnaam over? Ik excuseer me dan; ik kan niet alles behandelen. Als je er meer over wilt weten: op Bericht.nl staat wel het een en ander om terug te luisteren. Op die website staan ook tijdlijnen enzovoorts.⟨/p>
⟨p>Ik vind het wel handig om aan het einde van het verhaal, in dit geval van de serie, ook een tijdlijn te maken. Want dat is dan een conclusie, gewoon een reconstructie van alles wat je aan kennis hebt opgedaan. Dan kunnen we een tijdbalk maken: hoe zal dat gaan? Welke fases, welke termijnen? Maar het loopt dus uiteindelijk – en dat is het mooie van de profetie – op het goede uit. Het is verschrikkelijk wat hier beschreven wordt over wat die heiligen daar in het land zal overkomen, maar uiteindelijk wordt hem de heerschappij ontnomen en hij wordt verdelgd, vernietigd tot het einde. En dan staat er: dat is eind goed, al goed. En het koningschap, de macht en de grootheid van het koninkrijk onder de ganse hemel zal gegeven worden aan het volk van de heiligen van de Allerhoogsten. Je leest trouwens ook dat bij die gelegenheid vele martelaren op zullen staan. En dan dat millennium, dat koninkrijk, dat definitieve koninkrijk, dat vijfde koninkrijk dat verborgen was, weet u wel, dat is definitief.⟨/p>
⟨p>Dat betekent dus in feite het laatste, dat vijfde koninkrijk waar het hier over gaat, wat gegeven zal worden aan het volk van de heiligen. Dat wil zeggen aan het heilige volk, aan het volk van Israël, maar dan het getrouwe volk. Want er zullen er ook vele omkomen. Wat je daar vlak aan voorafgaand hebt, het fenomeen van dat vierde koninkrijk, dat is eigenlijk een satanische karikatuur van wat God voor ogen heeft. Namelijk dat een hersteld Israël daar in Jeruzalem onder leiding van de Messias de definitieve heerschappij krijgt. Aan dat volk zal uiteindelijk de heerschappij worden gegeven, wereldwijd. Zij zullen leidend zijn onder de natiën. Maar daaraan voorafgaand zal er een koninkrijk zijn dat daarop lijkt, dat ook doet denken aan Sion, maar het is imitatie en wel een satanische imitatie daarvan. Juist dat maakt het ook; daarmee wordt ook gesproken over de antichrist. Het lijkt echt, het lijkt de vervulling van de Bijbelse profetie. De grootste misleiding gaan we nog krijgen. Namelijk wanneer straks bijvoorbeeld in Jeruzalem die tempel gaat komen, dat mensen zullen zeggen: "Dit is het, mensen. Dit is waar de profeten over hebben gesproken." Dat zal de grootste misleiding zijn die zich ooit heeft voorgedaan. Vandaar ook dat in de profetie telkens wordt gezegd: "Laat je niet misleiden", juist in verband met die eindtijd.⟨/p>
⟨p>Ja, nou ja, dit is even voor de fijnproevers. In de praktijk maakt het niet zo heel veel verschil of het nou het volk van de heiligen is... Kijk, er staat letterlijk: "het volk van de heiligen van de Allerhoogsten". Niet van de Allerhoogste, de ene, maar van de Allerhoogsten. Het meervoud wil zeggen dat het het volk van de heiligen is, oftewel het heilige volk, namelijk van de Allerhoogsten. Dat volk van de heiligen, die hebben de positie van de Allerhoogste. Zij zijn leidend; aan hen wordt de hoogste plaats, taak en positie toegekend. Dus nogmaals, in de praktijk maakt het niet zo heel veel verschil, maar het klopt dat sommige vertalingen dit correct hebben weergegeven, onder andere de Statenvertaling. De NBG niet, die heeft hier "Allerhoogste" in het enkelvoud, en dat is niet wat er staat in het origineel.⟨/p>
⟨p>En zijn koningschap – dat wil zeggen van die Mensenzoon, de Messias die eerder in hoofdstuk 7 vers 13 genoemd werd – ja, zijn koningschap is een eeuw-ig koningschap. U begrijpt waarom ik dat streepje tussen "eeuw" en "ig" heb gezet: om aan te geven dat het niet eindeloos is, maar dat het te maken heeft met de eeuwen, de aeonen. Aeonisch, ja. En alle machten zullen het dienen en gehoorzamen. Dat wil zeggen: alle machten die er dan op aarde zijn, die zullen dienstbaar worden gemaakt. Dat wat overgebleven is – want de wereldbevolking zal echt decimeren, niet alleen daar in het Midden-Oosten maar gewoon wereldwijd – maar wat overgebleven is, die zullen het definitieve koninkrijk van God gaan dienen. Dat wil zeggen: dienstbaar zijn daaraan, en ook gehoorzaam luisteren naar wat er vanuit Sion gezegd zal worden.⟨/p>
⟨p>Daar zijn zoveel profetieën over. Een van de mooiste is ongetwijfeld, in mijn visie, wat je leest in Jesaja 2. Daar staat: "En het zal geschieden..." Laat ik het gewoon lezen zonder al te veel toe te lichten. "Het zal geschieden in het laatste der dagen: dan zal de berg van het huis van Yahweh daar in Jeruzalem vaststaan als de hoogste der bergen en hij zal verheven zijn boven de heuvelen en alle volkeren zullen derwaarts heenstromen." Dat is oud-Nederlands maar begrijpelijk genoeg. Alle volkeren zullen derwaarts heenstromen; dat wil zeggen dat heel de volkerenwereld is georiënteerd – dat betekent letterlijk gericht op de oriënt, het oosten – is georiënteerd op Sion. Ja, Jeruzalem, daar waar de berg van het huis van Yahweh is. Alle volkeren zullen derwaarts heenstromen en vele natiën zullen optrekken en zeggen: "Komt, laten wij opgaan naar de berg van Yahweh." Het wordt dus dat huis, die uiteindelijke definitieve tempel die daar komt, dat wordt een leerhuis. Ze zullen daar worden onderwezen. Er zullen wereldwijde pelgrimages zijn naar Jeruzalem.⟨/p>
⟨p>En dan staat er: "en vele natiën zullen optrekken en zeggen: Komt, laten we opgaan naar de berg van Yahweh, naar het huis van de God van Jakob, opdat Hij ons lere aangaande zijn wegen en opdat wij zijn paden bewandelen." Want uit Sion – maar dan het echte Sion hè? Ik bedoel, dit is het ware zionisme – want uit Sion zal de wet uitgaan en Yahweh's woord uit Jeruzalem. Die tijden gaan dus komen; dan praten we echt over het volgende millennium. En Hij, Yahweh gepersonifieerd in de Messias, zal richten tussen volk en volk en rechtspreken over machtige natiën. En dan zullen zij... Dit zijn trouwens woorden die op het gebouw van de Verenigde Naties in New York zijn weergegeven. De Verenigde Naties hebben als ideaal om dit te realiseren, maar zij kunnen dit niet verzekeren; dat gaat ze niet lukken. Het gaat niet gebeuren ook. Sterker nog, juist mensenwerk zal blijken het ideaal in het tegendeel te doen verkeren. Maar laat ik de woorden lezen: "En dan zullen zij hun zwaarden tot ploegscharen omsmeden." Dit is geen ideaal, dit is profetie. Zo zal het gaan. Dat wil zeggen dat het wapentuig voor vreedzame doeleinden zal worden ingezet. Ze zullen hun zwaarden tot ploegscharen omsmeden en hun speren tot snoeimessen. Geen volk zal tegen een ander volk het zwaard opheffen.⟨/p>
⟨p>Nee, want dan is er inderdaad de tijd van vrede en ze zullen de oorlog niet meer leren. Wat een contrast met wat we in deze aeon meemaken; het lijkt wel alsof het al helemaal erg wordt.⟨/p>
⟨p>Ja, u zegt: "Nou, we zitten toch al, wat is het, vijfenzeventig, tachtig jaar in vrede?" Hoe lang is het? Nee, niet zo lang. Dat is waar, maar het is allemaal oorlog en geruchten van oorlogen.⟨/p>
⟨p>En dan zal er een tijd zijn van vrede onder leiding van de Messias. Vanuit Jeruzalem zal het onderwijs worden gegeven. Dit is de realiteit, of waar het dan uiteindelijk op uit zal draaien.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4969" title="Speel af vanaf 01:22:49">▶ 01:22:49⟨/button> ⟨span>Daniels Ontsteltenis en het Bewaren van de Profetie in het Hart⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Daniël zegt nog: "Hier eindigt het bericht." Dat wil zeggen dat Daniël had gerapporteerd wat hij gedroomd had, inclusief de uitleg die hij van Godswege kreeg over dat wat hij gezien had. En het wordt allemaal uitgelegd, in ieder geval in verband met dat vierde koninkrijk en ook hoe dat uiteindelijk eindigt met die vier koninkrijken. Hoe de wereldlijke koninkrijken, met alles wat zij doen en bedenken, alle oorlogen en alle ongein die zij in hun hoofd halen, inclusief de godslasteringen, uiteindelijk allemaal worden beëindigd. Met die goede afloop beëindigt Daniël ook zijn rapportage: "Hier eindigt het bericht." Einde bericht, zouden we dan zeggen.⟨/p>
⟨p>Daniël zegt er nog bij: "Wat mij, Daniël, betreft..." – vergis u niet, hij was inmiddels een oude man. Hij was zowel in het Babylonische Rijk als in het daaropvolgende Medo-Perzische Rijk een van de hoogstgeplaatste magistraten. "Wat mij, Daniël, betreft, mijn gedachten ontstelden mij zeer, zodat mijn gelaatskleur verschoot." Wat hij heeft gezien, is echt iets anders dan wat Nebukadnezar ooit had gezien, hoewel het thema identiek was. Maar hij heeft iets gezien, vooral vanwege dat vierde koninkrijk, waardoor hij helemaal van zijn stuk was.⟨/p>
⟨p>Ik hoop dat u ook een beetje begrijpt waarom: dat laatste, vierde koninkrijk zal namelijk worden gevormd door Daniëls eigen volk. Zo'n afschuwelijke rol gaan ze dus nog in de eindtijd spelen. En dat terwijl Daniël zich in de diaspora bevond, buiten het land. God had gezegd dat die ballingschap en de verwoesting van Jeruzalem zeventig jaar zouden duren en dat ze daarna weer terug zouden gaan. In Daniël 9 zegt hij op een gegeven moment, als die zeventig jaar voorbij zijn: "Nu is het de tijd dat het volk weer terug mag komen." Het idee dat het volk zou terugkeren met kracht en met geweld, op eigen initiatief, dat was blasfemisch. Maar wat Daniël nu heeft waargenomen, is een koninkrijk dat wel zó ontstaan is.⟨/p>
⟨p>Daniël is daarom helemaal ontsteld, want dit is iets wat in Daniël 2 nog niet zo uit de verf kwam, maar in Daniël 7 wel. "Wat mij, Daniël, betreft, mijn gedachten ontstelden mij zeer, zodat ik mijn gelaatskleur verschoot." En hij zegt erbij: "Ik bewaarde deze woorden in mijn hart." Ja, dat is het beste wat je kunt doen. Hij heeft de uitleg gehoord en later zou er nog veel meer over worden meegedeeld. Johannes zou op Patmos dingen gaan zien die dit zouden aanvullen, maar Daniël heeft gedaan wat een mens geacht wordt te doen als hij de woorden van God hoort.⟨/p>
⟨p>Wat moet je daarmee doen? Je neemt er kennis van en je weet dat het van Boven komt. Dit zijn woorden van pakweg 2500 jaar oud; zo lang is dit al opgetekend. En deze woorden zijn juist nu van belang, nu we tegen de tijd aanzitten dat de nieuwe aion bijna gaat aanbreken. De periode is bijna verstreken en juist nu komt het erop aan alert te zijn. We leven ook in dat opzicht in zulke buitengewone tijden. Wat we doen, is deze woorden, ook deze woorden, bewaren in ons hart. En we danken God vooral dat Hij dat licht aan ons geeft. Dat is onvoorstelbaar rijk.⟨/p>