⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Introductie van het Thema Top Secrets⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En zoals gezegd gaan wij het een heel seizoen hebben over 'Top Secrets'. Wat vindt u van die titel? Ik vind hem eigenlijk wel erg mooi, omdat hij niet alleen heel spannend is, maar bovenal ook zozeer recht doet aan dat wat we gaan bespreken. Ik heb het als ondertitel meegegeven: verborgenheden in de Schrift. Of, daar zullen we het straks zeker nog over gaan hebben, geheimenissen in de Schrift; maar dat blijkt bij nader inzien dan toch hetzelfde te zijn.⟨/p>
⟨p>Laten we even inzoomen op dat woord, de titel van dit hele seizoen: Top Secret. Dat is natuurlijk een Engels begrip, maar wel zodanig dat de meesten van ons wellicht zullen weten wat het betekent. Het betekent dat iets strikt en streng geheim is, en ook vertrouwelijk. Dan krijgt het het predicaat 'top secret' – topgeheim zou je het in het Nederlands noemen. In dat woordje 'top' zit eigenlijk niet alleen de urgentie dat het beslist verborgen en geheim moet blijven, maar ik versta het ook nog op een andere wijze: het is verborgen op het hoogste niveau. Van 'top secret' spreek je wanneer het geheimen betreft op het hoogste niveau, bijvoorbeeld op het niveau van regeringen, waar het gewone volk geen weet van heeft. Ook in dat opzicht klopt de term helemaal, want waar wij het over gaan hebben, zijn de geheimenissen en verborgenheden die God Zelf geopenbaard heeft. Het is dus met recht op het hoogste niveau en niet zomaar aan iedereen, maar aan een select gezelschap, want ook die gedachte zit er wel degelijk in besloten.⟨/p>
⟨p>Het is trouwens aardig dat ons woord 'geheim' is afgeleid van het Duitse woord 'heim'. Dat betekent 'huis'. Wij kennen bijvoorbeeld het woord 'heimwee', wat eigenlijk een verlangen naar huis, naar thuis, betekent. In 'heim' zit natuurlijk ook weer de gedachte van 'heimelijk': iets wat binnenshuis moet blijven. Heel 'close' – dat is trouwens ook aardig, want dat blijkt alles ook weer te maken te hebben met dat Griekse woord waar ik het straks nog over ga hebben – of intiem. Iets wat binnen vier muren moet blijven, wat in de huiselijke kring bekend is en daarbuiten niet. Daar zit de gedachte in van 'geheim'. Het ligt niet op straat; nee, het blijft gewoon binnen een bepaald huis of, zal ik zeggen, binnen een bepaalde huishouding.⟨/p>
⟨p>En die is ook aardig, want dat is namelijk het woord wat we heel dikwijls tegenkomen in het Nieuwe Testament. Dat is niet zozeer het hoofdonderwerp van dit seizoen, maar het zal zeker daarbij ook aan de orde komen, namelijk het woord rentmeesterschap of beheer. Het Griekse woord is 'oikonomia' en dat is waar ons woord 'economie' weer van afgeleid is. Maar economie is eigenlijk ook een huishouding, een rentmeesterschap. Of, als u de Statenvertaling volgt, dan staat er het woordje 'bedeling'. Nou, dan is de cirkel weer rond. In feite is het zo dat wanneer we het hebben over die betekenis van geheim en het huis, en over de intimiteit waarin dingen gedeeld worden die niet zomaar op straat liggen, dat een door en door Bijbelse gedachte is.⟨/p>
⟨p>Die vinden we eigenlijk al in Genesis. God deelt Zijn geheimen niet zomaar met iedereen. Je leest in Genesis 18, waar ik hier ook naar verwijs, dat God zegt over Abraham – en Hij noemt hem in dat verband ook 'Mijn vriend': "Zal Ik voor Abraham verbergen wat Ik ga doen?" Dat wil zeggen: als God gaat handelen, als God iets in de zin heeft, dan deelt Hij dat met Zijn vrienden. Er zijn nogal wat andere Schriftplaatsen die daarover spreken. Ik denk dan ook meteen aan een ander woord dat me nu ter plekke te binnen schiet. Ik denk dan vooral aan de berijming van Psalm 25: "Gods verborgen omgang vinden zielen, waar Zijn vrees in woont; het heilgeheim wordt aan Zijn vrienden naar Zijn vreeverbond getoond." Zo was hij toch? Het is alweer een tijdje geleden dat ik die psalm zo regelmatig zong, maar toch ligt hij nog goed in het geheugen. Dat is eigenlijk inderdaad waar het over gaat: het heilgeheim en Zijn verborgen omgang. Dat wat God deelt met Zijn vrienden en wat niet zomaar voor iedereen is.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="340" title="Speel af vanaf 05:40">▶ 05:40⟨/button> ⟨span>Een Woordwolk en Synoniemen van het Begrip 'geheim'⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Dit is een woordwolk, zoals dat heet. Als u naar een website voor synoniemen gaat – ik bezoek zelf vaak websites over etymologie – en u tikt een woord in, in dit geval het woord 'geheim', dan worden er tal van synoniemen, of synoniemen via-via, genoemd. Dat kun je dan op een grafische manier weergeven. Dat is interessant, want dan zie je hoe bepaalde woorden dicht bij het kernwoord staan en andere weer wat verder weg.⟨/p>
⟨p>Met name die blauwe balletjes die u hier ziet, zijn de directe synoniemen van 'geheim' of 'geheimenis'. U ziet hier bijvoorbeeld wat vertrouwelijk is of wat bedekt is; verborgen dus. U ziet hier ook 'geheimenis' en 'verborgen feit'. Iets wat onbekend is voor de rest. Of wat dacht u van 'cryptisch'? 'Cryptogram' is trouwens ook een Bijbels woord – 'kruptos' – al zijn 'crypto’s' in de moderne zin natuurlijk een betrekkelijk nieuwe uitvinding. Daar gaan we het verder niet over hebben.⟨/p>
⟨p>Maar wat dacht u van 'stiekem'? Dat is wat geheim moet blijven. Er zitten ook negatieve associaties bij, zoals 'clandestien', 'illegaal', 'heimelijk' of 'ondergronds'. Iets wat 'raadselachtig' is. Want als de rest het niet weet, dan zijn zij niet op de hoogte en is het voor hen raadselachtig.⟨/p>
⟨p>Kent u dit woord: 'beloken'? Ik kende het ook niet, dus ik heb het even opgezocht, maar ik vond het aardig om het in dit verband te delen. 'Beloken' heeft te maken met een luik. Dat duidt dus ook weer op iets wat verborgen is; als de luiken dicht zitten, is het verborgen. In rooms-katholieke kringen is dit een redelijk bekend begrip; daar spreekt men over 'Beloken Pasen'. En weet u wat dat is? Beloken Pasen is de zondag na Pasen, de achtste dag. Dat was de dag dat de Heer zich openbaarde aan Thomas. Je leest dan dat de discipelen de ramen en deuren gesloten hadden – ze waren 'beloken'. Zij waren in die zetting bij elkaar en de Heer kwam niettemin in hun midden en verscheen aan Thomas. Dat is Beloken Pasen, de octaafdag van Pasen, zoals dat ook wel wordt genoemd.⟨/p>
⟨p>'Esoterisch' is ook zo'n woord. Dat betreft verborgen kennis die alleen voor ingewijden gereserveerd is – ik kom daar straks nog op terug. Denk aan geheime genootschappen of clubs waarin je alleen binnen een bepaalde graad kennis mag delen. Bij de vrijmetselarij heb je bijvoorbeeld zo'n esoterische groepering, of bij de rozenkruisers. Er zijn meer van zulke groeperingen die alleen kennis delen met degenen die de rituelen hebben ondergaan en die dan inderdaad tot de 'inner circle' behoren. Zo heet dat dan.⟨/p>
⟨p>Kent u deze: 'arkanen'? Nee? Zo kom je nog eens wat woorden tegen. Arkanen zijn geheimen, maar dan specifiek in de zin van een geheim geneesmiddel waar de meeste mensen niets van mogen weten. Een levenselixer bijvoorbeeld.⟨/p>
⟨p>U ziet het: er zijn heel wat van die woorden die allemaal te maken hebben met dat begrip 'geheim'. Het meest fundamentele idee en de gedachte achter iets wat geheim is... dat is kennis die... laat ik het anders zeggen.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="605" title="Speel af vanaf 10:05">▶ 10:05⟨/button> ⟨span>Drie Vormen van Verborgen Kennis⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>De meest fundamentele gedachte bij iets wat geheim is, is dat het verborgen is. Of iets nu geheim wordt genoemd of verborgen, die twee begrippen blijken gewoon synoniem te zijn. Dat zie je trouwens ook terug in onze Bijbelvertalingen, waarover ik straks nog wel wat meer zal vertellen. Want we gaan voor de pauze eerst eventjes inzoomen op het woord zelf. We gaan het in de brede zin verkennen, waarbij we uiteraard ook kijken naar Bijbelse gedachten.⟨/p>
⟨p>Waar denken we aan als we het hebben over secrets, over topsecrets en over geheimenissen? Een geheim is dat wat verborgen is, of laat ik het anders zeggen: het is iets dat verborgen was. Kennis die voorheen verborgen was, maar nu inmiddels bekendgemaakt is. In die zin wordt er in het Nieuwe Testament vaak over gesproken. We gaan het daar dit seizoen ongetwijfeld vaker over hebben. Als we de brieven van Paulus lezen – met name in Efeze 3, maar ook in Kolossensen 1 of Romeinen 16 – dan zie je dat Paulus juist benadrukt dat de dingen die aan hem bekendgemaakt zijn en die hij vervolgens ook op schrift gesteld heeft, geboekstaafd heeft, dingen zijn die voorheen in voorbije aionen niet bekendgemaakt waren. In hoeverre is het dan nog geheim? Nou, het was geheim, maar nu is het inmiddels, zegt Paulus dan, geopenbaard. Is het dan nog geheim? Het was een geheim en het is nu geopenbaard, dat is het idee. Het was verborgen.⟨/p>
⟨p>Het kan ook zijn dat het kennis is die voor anderen verborgen is, simpelweg omdat het onbegrepen wordt. Ongetwijfeld hebben jullie die ervaring ook al eens opgedaan: je bent in het buitenland en je hoort mensen met elkaar praten. Dan voel je je echt een vreemdeling. Je kunt bij iemand thuis zijn, maar als die mensen een taal spreken die jij niet kent, dan is dat voor jou geheimtaal. Je snapt er niks van. Niet omdat zij niet willen dat jij het weet, maar je begrijpt het niet; de taal is jou vreemd. Dat kan trouwens zelfs in je eigen land gebeuren met mensen die dezelfde taal spreken, omdat zij een bepaald jargon hebben. Stel, Regina, je hebt totaal geen kennis van zaken wat betreft computers en je bent bij iemand die in de IT-sector werkt. Als die persoon gaat praten over computerprogrammatuur en weet ik wat allemaal, dan is dat beroepsjargon. Binnen de kortste keren ben je helemaal afgehaakt, want je snapt er helemaal niks van. Dat is niet omdat jij dat als onkundige niet mág weten, maar je snapt het domweg niet. Het is dus voor jou verborgen. Niet eens opzettelijk, maar het is wel een gegeven feit. Ook in die zin zullen we het vanavond nog tegenkomen.⟨/p>
⟨p>En dan heb je ook nog kennis die voor anderen verborgen móét zijn en dus met opzet verborgen is. Ziet u het verschil? Je hebt kennis die verborgen was maar inmiddels geopenbaard is, kennis die verborgen is gewoon omdat men het niet begrijpt, en kennis die voor anderen juist verborgen moet zijn. Heel opzettelijk. In die zin gebruiken wij het begrip geheim heel vaak. Denk aan de geheime politie. Die politie is geheim; je ziet hem niet in een pak met bekende politiekleren aan. Natuurlijk niet, want hij is undercover. Hij is onder een bedekking, dat is feitelijk wat undercover betekent. Of je hebt een geheim telefoonnummer. De bedoeling van een geheim telefoonnummer is dat anderen jouw nummer niet kennen. Of je hebt een geheime agenda: je hebt een bepaalde doelstelling in gedachten, maar anderen mogen daarvan niet weten. Dat is geheim; anderen mogen het niet weten en het is helemaal niet de bedoeling dat anderen daarvan op de hoogte zijn. Ik had het net over crypto’s; dat zijn allemaal versleutelde dingen. Cryptografisch wordt informatie met opzet verborgen gehouden. Dat is het idee.⟨/p>
⟨p>Dit zijn eigenlijk drie vormen van verborgenheid, maar we blijven in alle gevallen spreken over iets dat geheim is, namelijk verborgen, om welke reden dan ook. Tot zover even in het algemeen. We hebben aan het woord gesnuffeld met de woordenboeken in de hand en er hardop over nagedacht.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="941" title="Speel af vanaf 15:41">▶ 15:41⟨/button> ⟨span>Het Griekse Grondwoord 'mysterion' Nader Bekeken⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Dan gaan we nu naar het Bijbelse begrip voor geheim of verborgenheid. Dat is een Grieks woord dat jullie direct zullen herkennen als ik het uitspreek, want het is via-via ook in het Nederlands terechtgekomen. Een beetje verhaspeld, oké; getranslitereerd, zo heet dat met een mooi woord. Het is het woordje 'mysterion'.⟨/p>
⟨p>Ik heb meteen de Strong-code erbij gegeven, dan kun je het makkelijk opzoeken in de diverse programma’s. Dat woord komt – en ik beperk me nu even tot het Nieuwe Testament, want ik heb het over een Grieks woord – 27 keer voor in het Nieuwe Testament. Overigens komt dat overeen met het aantal boeken van het Nieuwe Testament. Haha, ja.⟨/p>
⟨p>Van die 27 keer komt het woord drie keer voor in de evangeliën; daar gaan we het vanavond na de pauze over hebben. Twintig keer komt het voor in de brieven van Paulus en dan uiteraard, want dat is wat er overblijft, nog vier keer in het boek Openbaring. In totaal komt het dus zeven keer voor buiten de brieven van Paulus, maar voor de overgrote meerderheid moeten we toch bij Paulus zijn. Alleen al dit statistiekje geeft aan hoe elementair dit begrip kennelijk is voor Paulus. Je vindt het zelfs niet bij Jakobus, Petrus en Johannes. Paulus is echt de man die spreekt over verborgenheden en het geheimenis. Hij noemt dat heel dikwijls in zijn brieven en niet alleen dat, hij licht het ook vaak uitgebreid toe. Vandaar dat we er met gemak een heel seizoen aan kunnen wijden, want het is een heel breed, groots en in zekere zin geheimzinnig, maar ook een geweldig onderwerp. Als je hier eenmaal in wordt ingevoerd, dan denk je: "Wauw, wat geweldig dat God over zulke grootse dingen wil delen!" Ik kan jullie vertellen dat ik al het een en ander heb gepland voor wat we de komende maanden gaan bespreken. Ik sta te trappelen om het erover te hebben; ik vind het zo geweldig wat er allemaal aan het licht komt. Maar goed, we gaan stapje voor stapje ons traject vervolgen.⟨/p>
⟨p>Dat woord 'mysterion', dat dus 27 keer in het Nieuwe Testament voorkomt, is opgebouwd uit verschillende elementen. Een woord is dikwijls opgebouwd uit verschillende delen die met elkaar samenhangen. In dit geval is het opgebouwd uit het element 'mu'. Dat betekent eigenlijk 'dichtdoen', 'sluiten' of 'toesluiten', en dan gaat het over de lippen of de ogen. Als je de ogen sluit, zie je niets meer en zijn de dingen voor je verborgen. En als we de lippen sluiten, dan doen we dit en zeggen we: "Sst, geheim, niet verder vertellen." Als je wilt dat iets geheim blijft, dan houd je je mond dicht. De lippen op elkaar, dichtdoen; dat is eigenlijk het symbool daarvoor. Dat is de gedachte van het eerste deel van het woord 'mysterion': de gedachte van sluiten, toesluiten of dichtdoen.⟨/p>
⟨p>Het laatste deel van het woord heeft als grondwoord 'stereo', en dat heeft de betekenis van 'bewaren'. Alleen al uit die samenstelling begrijp je de achtergrond. Hoewel de opbouw van een woord niet altijd direct de volledige betekenis weergeeft, werpt het vaak wel veel licht op de zaak. In dit geval is het ook heel logisch: 'mysterion' heeft te maken met iets dat verborgen wordt bewaard. Het wordt verborgen bewaard – niet per se voor iedereen, maar dat is de grondgedachte van het woord 'mysterion'.⟨/p>
⟨p>Ik moet er trouwens nog bij zeggen – hoewel ik het al even heb aangestipt – dat het woord 'mysterion' in de gangbare vertalingen, zoals de Statenvertaling en de NBG-vertaling, heel consequent wordt weergegeven. Ik heb weleens onaardige dingen gezegd over Bijbelvertalingen, dat ze er soms – heel plat gezegd – een zootje van maken door één begrip met talloze verschillende woorden weer te geven. Daardoor word je als lezer op het verkeerde been gezet. In dit geval is dat absoluut niet het geval. De Statenvertaling geeft het woordje 'mysterion' namelijk 27 keer weer met het woord 'verborgenheid' of afgeleide begrippen. Of het nu een werkwoord is of een meervoud ('mysteria', wat 'verborgenheden' betekent), de kerngedachte blijft altijd 'verborgenheid'. De NBG-vertaling geeft het consequent weer met 'geheimenis'.⟨/p>
⟨p>Dus als je in het Grieks het woord 'mysterion' tegenkomt en je zoekt het op in de Statenvertaling, dan zul je altijd 'verborgenheid' of 'verborgenheden' aantreffen. In de NBG-vertaling is dat altijd 'geheimenis' of 'geheimenissen'. Een 'geheimenis' – wat een wat ouderwets Nederlands woord is voor 'geheim'; we zeggen tegenwoordig niet zo snel meer 'geheimenis', maar gewoon 'geheim' – is dus een verborgenheid; iets dat verborgen gehouden wordt. Deze twee woorden zal ik gedurende deze serie door elkaar gebruiken, omdat ze exact dezelfde gedachte bevatten.⟨/p>
⟨p>Er is trouwens nog een woord dat hiermee verband houdt. Ik gebruikte het zojuist al in een ander verband toen ik het had over 'esoterisch': het woordje 'ingewijd'. Dat is het Griekse woord 'mueo'. Ik weet niet eens of ik het helemaal goed uitspreek, maar het is in ieder geval verwant aan 'mysterion'. Vandaar dat men van oudsher zei dat 'verborgenheden' eigenlijk kennis is die bestemd is voor een speciale groep; vandaar de gedachte van 'inwijden'.⟨/p>
⟨p>In Filippenzen 4 zegt Paulus: "Ik weet op basis van ervaring wat armoede is" – en hij wist trouwens ook wat overvloed is. Hij zegt: "In elk opzicht en in alle dingen ben ik ingewijd." De interlineair van ISA geeft dit weer met 'geïnitieerd', wat wil zeggen dat je bent binnengevoerd, ingeleid of ingewijd. Paulus zegt over zijn ervaringskennis van armoede en overvloed: "Ik weet wat dat is; ik heb het niet alleen van horen zeggen, ik ben in die dingen werkelijk ingewijd. Zowel in verzadigd worden als in honger lijden, zowel in overvloed als in gebrek." Met andere woorden: over de volle breedte van alle mogelijke ervaringen zegt Paulus: "Ik weet wat het is, ik ben ingewijd." Dat wil zeggen: "Ik ben op de hoogte van dingen die een heleboel mensen niet kennen." Ik weet bijvoorbeeld niet echt wat honger of armoede is, behalve dan van horen zeggen, maar Paulus was in die dingen werkelijk ingewijd. Goed.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1486" title="Speel af vanaf 24:46">▶ 24:46⟨/button> ⟨span>Een Bijbels Geheimenis Is Géén Onverklaarbaar Mysterie⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En dan moet ik er nog iets bij zeggen. Dit is tot dusver eigenlijk iedere keer gegeven vanuit de positieve betekenissen van ⟨em>mysterion⟨/em>, maar ik wil echt ook wel even vet onderstrepen dat in de Schrift het woord ⟨em>mysterion⟨/em> nooit de betekenis heeft van ons woord 'mysterie'. Dat wil zeggen: niet in de zin van zoals we het woord mysterie meestal gebruiken, als iets onbegrijpelijks of onverklaarbaars. Die betekenis heeft het nu juist weer niet.⟨/p>
⟨p>Daaraan zie je ook dat je soms nog moet oppassen met zomaar een is-gelijk-teken te zetten tussen een Grieks woord en het daarvan afgeleide Nederlandse woord. Dat zou wel heel mooi en makkelijk zijn, maar die vlieger gaat niet altijd op. Je zou bijvoorbeeld kunnen zeggen: "Ja, een apostel, nou ja, je laat het woord gewoon onvertaald en dan zeg je gewoon apostel." Dat is een Grieks woord, ja, maar heb je dan ook de betekenis te pakken? In feite niet. Je hebt dan gewoon een Grieks woord overgenomen en dan weet je nog niet wat het is. Bij ons heeft 'apostel' een heel aparte klank, een soort kerkelijke klank of een bepaald speciaal ambt, maar in de Bijbel is het woord apostel gewoon een afgevaardigde. Iemand die officieel gedelegeerd is, dat is een apostel. Dat hoeft helemaal niet eens in een Bijbelse of godsdienstige setting te zijn.⟨/p>
⟨p>Maar goed, dat woordje mysterie... Kijk, ik zal een voorbeeld geven. Dit is inmiddels het derde seizoen dat wij bij elkaar komen hier in Nunspeet. In ons eerste seizoen – het vorige seizoen hebben we het gehad over leven en dood, de opstanding en de waarheid van de opstanding – hebben we het gehad over de ene God en Zijn Zoon. Ik hoop dat dat het overkoepelende thema was. Maar om eventjes daarop terug te komen, juist ook in verband met het woordje mysterie: kijk naar de waarheid van de ene God. Er is één God, de Vader. Die belijdenis van het Shema, zoals de Joden dat elke dag opzeggen – en niet alleen opzeggen, maar dat is het hart van hun belijdenis – ja, die waarheid is letterlijk en figuurlijk eenvoudig. Er is één God. Een klein kind snapt dat: één God, de Vader. Dat is dus met recht simpel en eenvoudig; iedereen kan dat begrijpen. In de Bijbel is de waarheid van de ene God nooit een mysterie in de zin van: "Dat snappen we niet, daar kun je niet bij, dat is onbegrijpelijk of dat kunnen we niet verklaren." Integendeel.⟨/p>
⟨p>Ik moet er wel bij zeggen dat er een ander concept is, en dat is die van de drie-eenheid. Daarvan wordt ook alle... en dat is geen beschuldiging mijnerzijds, maar dat is een bewering die ook in de kerk gedaan wordt... men zegt: "Ja, drie-eenheid, daar moet je verder vanaf blijven." Als ik kritische vragen stel, dan geeft men altijd aan dat je daar vanaf moet blijven, want het is een mysterie. En waarom is het een mysterie? Omdat het een concept is dat men zelf heeft geconstrueerd met woorden die men zelf heeft bedacht en die men vervolgens niet kan verklaren. Als er kritische vragen over gesteld worden, dan moet je er vanaf blijven, want het is een mysterie. Het is een zelfgeconstrueerd mysterie; het is inderdaad onverklaarbaar. Het is ook innerlijk tegenstrijdig; niemand snapt dit. Wat heeft dit plaatje alleen al te maken met de simpele, eenvoudige Bijbelse waarheid dat de ene God de Vader is? Ook voor moslims en voor Joden is dit in het beste geval gewoon veelgodendom. Dit is een goddelijke familie en men zegt dan wel eens "één wezen en drie personen". Maar goed, laten we het nu verder niet hebben over de drie-eenheid.⟨/p>
⟨p>Het gaat mij er even om dat men het woordje mysterie hierop plakt, maar dat doet de Bijbel uitdrukkelijk dus niet. In de Bijbel betekent een mysterie niet dat het onverklaarbaar is, maar een mysterie wil zeggen: het is een geheim. Waarom? Omdat het niet bekendgemaakt is. Niet omdat het zo moeilijk is of omdat het onbegrijpelijk is, of omdat je het niet kunt snappen omdat er een bepaalde intelligentie voor nodig is. Nee, een mysterie is onbekend omdat het je niet verteld is. Een geheim, daarom.⟨/p>
⟨p>Nou, dus we hebben bij dezen dan toch in dat eerste half uurtje wat geïnventariseerd. Wat is dat nou, als we het hebben over top secrets, geheimenissen en verborgenheden? We hebben nu gezien dat we het dit seizoen gaan hebben over die 27 keren in het Nieuwe Testament dat het woordje ⟨em>mysterion⟨/em>, verborgenheid of geheimenis, gebruikt wordt. Trouwens, via die 27 keer komen we nog op zoveel andere Schriftplaatsen. Dus dat wordt, denk ik... ik weet eigenlijk niet eens hoeveel Bijbelstudies we hebben gepland. Wat is het? Tot en met mei hingen er nog eventjes om of dat door kan gaan, maar in ieder geval zal het dan zeker acht keer zijn. Of zeg ik acht, negen keer? Dat wordt nog een hele kluif, mensen. En anders gaan we gewoon volgend seizoen weer verder, als we tijd van leven hebben en de gelegenheid krijgen. Oké, nou.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1849" title="Speel af vanaf 30:49">▶ 30:49⟨/button> ⟨span>De Verborgenheden van het Koninkrijk in Mattheüs 13⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En dan wordt het tijd om echt bijbelstudie te gaan doen. We hebben nu dat woord verkend: waarover hebben we het als we het hebben over verborgenheden? Ik gaf dat al even aan in dat korte statistiekje over het woordje ⟨em>mysterion⟨/em>. Drie keer komt het voor in de evangeliën, en eigenlijk zou je het kunnen tellen als één keer. Dat moet ik even toelichten. Het wordt namelijk gebruikt in Matteüs 13, in Marcus 4 en in Lucas 8, maar als je al die schriftplaatsen opzoekt, dan blijkt het om parallelle schriftgedeelten te gaan. Dat wil zeggen: het gaat over dezelfde geschiedenis en dezelfde tijdsspanne. Het is hetzelfde verhaal dat verteld wordt, alleen in het ene geval wordt het verhaald door Matteüs, in het andere door Marcus en een andere keer door Lucas.⟨/p>
⟨p>Het is dus niet drie keer iets anders, want al die evangelisten hebben natuurlijk hun eigen oogmerk, hun eigen setting, hun eigen verhaallijn en hun eigen narratief. Maar niettemin gaat het over dezelfde gebeurtenis waar zij naar verwijzen. Ik wil mij vanavond even beperken tot Matteüs 13 vers 11. Waarom? Omdat het daar het meest uitgebreid beschreven wordt. In alle drie de gevallen wordt daar ook gesproken over de verborgenheden van het Koninkrijk. Matteüs maakt daar dan weer een uitzondering op, omdat hij spreekt over het Koninkrijk der hemelen, terwijl Marcus en Lucas spreken over de verborgenheden van het Koninkrijk Gods.⟨/p>
⟨p>Misschien dat ik er later nog even op terugkom, maar het feit dat het in alle drie de parallelle gedeelten over dezelfde geschiedenis gaat en er verschillende termen gebruikt worden, betekent dat het kennelijk niet al te veel verschil maakt. Juist vorige week heb ik nog weer een heel uitvoerige uitleg van iemand gehoord die betoogde dat het Koninkrijk der hemelen iets totaal anders is dan het Koninkrijk van God, maar louter dit gegeven waar ik het nu over heb, weerspreekt zijn bewering. Laten we echter gewoon naar Matteüs 13 toe gaan.⟨/p>
⟨p>Ik heb me voorgenomen om in mijn vertaling voortaan gewoon de NBG te volgen. Ik had vaak een eigen werkvertaling, maar dat bleek in de praktijk soms lastig te zijn voor mensen die het willen volgen. Ik heb er nu voor gekozen om de NBG te volgen, met één voorbehoud: als het woord echt niet klopt, dan geef ik dat even aan met een speciaal kleurtje. Dan zie je dat de vertaling even afwijkt van de NBG, maar normaal gesproken volg ik hier dus de NBG-vertaling.⟨/p>
⟨p>We beginnen te lezen in Matteüs 13 vers 10: "En de discipelen kwamen en zeiden tot Hem: Waarom spreekt Gij tot hen in gelijkenissen?" Nu moet je weten dat dit vers 10 is, wat betekent dat er negen verzen aan voorafgegaan zijn. Dat is altijd het lastige als je zomaar aanhaakt in een Bijbelgedeelte. Eigenlijk had ik die eerste negen verzen ook moeten lezen, want zojuist had de Heer Jezus een gelijkenis verteld. Dat is ook de reden waarom de discipelen vervolgens bij de Heer Jezus aankomen met de vraag: waarom eigenlijk?⟨/p>
⟨p>De Heer Jezus had zojuist de gelijkenis van de zaaier verteld. Zo staat het in mijn Bijbeltje erboven: de gelijkenis van de zaaier. Het meest opvallende van die gelijkenis is wel dat eigenlijk maar een klein deel van het zaad in goede aarde valt. Dat is trouwens een mooie uitdrukking; wij zeggen wel dat iets 'in goede aarde valt', en die uitdrukking is direct ontleend aan Matteüs 13. Kijkt u het maar eens na. In de gelijkenis viel het grootste gedeelte op de weg, op de rotsachtige bodem of tussen de doorns, maar een klein deel viel in goede aarde en dat droeg dan ook daadwerkelijk vrucht.⟨/p>
⟨p>Over die gelijkenis zelf wil ik het nu niet hebben, hoewel het feit dat slechts een klein deel in goede aarde viel al een veelzeggende hint is. Ik moet er ook bij zeggen dat je leest, als je nog wat verder teruggaat in Matteüs 11 en 12, dat de Heer Jezus in Zijn eigen woonplaats — Hij woonde in Kapernaüm in Galilea — massief werd afgewezen. Hij stuitte daar op enorm veel verzet. Hoewel Hij ook veel aanhang had, werd Hij met name door de leidslieden absoluut verworpen. Dat is ook de directe aanleiding voor de Heer Jezus om in gelijkenissen te gaan vertellen.⟨/p>
⟨p>Als de discipelen dus komen na het vertellen van die gelijkenis, dan vragen ze Hem: "Waarom spreekt Gij tot hén in gelijkenissen?" Je zou de klemtoon nog anders kunnen leggen: "Waarom spreekt Gij tot hen in gelijkenissen?" of: "Waarom spreekt Gij tot hén in gelijkenissen?" Ik denk dat de laatste de juiste klemtoon is: waarom spreekt Gij tot hen in gelijkenissen? De Heer Jezus vertelde inderdaad een gelijkenis, in dit geval het verhaal van de zaaier, maar licht Hij het toe? Geeft Hij uitleg aan de scharen? Nee. De discipelen vragen Hem ook: "Waarom spreekt Gij tot hen in gelijkenissen?" Het idee is: U vertelt er niet bij waar het over gaat.⟨/p>
⟨p>Ik hoor hier trouwens wat geluiden, ik hoor een belletje. Is dat geheim? Neem jij je telefoon maar op, dan doe ik de mijne juist op stil. Ik zag dat het maar een klein deel was die dat deed. Ik heb je net al eventjes geëxposed als iemand die niet al te veel kennis had, maar goed, even later gaan we weer verder.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2336" title="Speel af vanaf 38:56">▶ 38:56⟨/button> ⟨span>Gelijkenissen als Middel Om de Waarheid te Verbergen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Kijk, de vraag van de discipelen is: waarom spreekt de Heer tot hen in gelijkenissen? En hierover – dit is wel een punt hoor, ik moet dat toch eens eventjes goed naar voren brengen – hierover wordt de grootst mogelijke onzin verteld. Sorry dat ik er een beetje met gestrekt been in ga, maar het is echt zo. Ik heb al zo vaak de uitleg gehoord: waarom vertelde Hij deze gelijkenissen? Nou, dat was om dingen duidelijk te maken; dat was de oosterse wijze van kennisoverdracht. Je vertelde een verhaal en dat was de normale gang van zaken zoals je iets wilt doorgeven. Als die uitleg waar zou zijn, waarom zouden de discipelen dan naar de Heer Jezus toe gaan en de vraag stellen: "Waarom spreekt Gij tot hen in gelijkenissen?" Want dan zou dat namelijk de verteltrant zijn geweest van alle rabbi's en dan was dat de gewone gang van zaken geweest. Dan hadden ze die vraag niet hoeven te stellen. Maar zij stellen die vraag ook niet zomaar; zij vragen specifiek waarom Hij tot hen in gelijkenissen spreekt, en dan ook nog zonder uitleg.⟨/p>
⟨p>Kijk, ik lees nu eventjes een heel aantal verzen en we gaan naar hetzelfde hoofdstuk, Matteüs 13, maar dan naar vers 34. Daar staat: "Dit alles zeide Jezus in gelijkenissen tot de scharen." Inmiddels heeft de Heer Jezus nog meer gelijkenissen verteld en dan staat er: "Zonder gelijkenis zeide Hij niets tot hen." Ook hier weer: tot hen, tot de scharen, sprak Hij in gelijkenissen en Hij sprak uitsluitend in gelijkenissen tot hen. En dan staat er nog bij in vers 35: "Opdat vervuld zou worden het woord gesproken door de profeet." En ik kan u verklappen: dat was Asaf, want het staat in Psalm 78 vers 2. "Opdat vervuld zou worden het woord gesproken door de profeet toen hij zei: Ik zal mijn mond open doen met gelijkenissen; ik zal verkondigen wat sinds de nederwerping..." Kijk, hier geef ik even aan dat ik afwijk van de NBG-vertaling, want daarin staat vaak "grondlegging", maar er staat "de nederwerping". Ik laat het nu even rustig, maar dat is wat er staat: "wat sinds de nederwerping der wereld verborgen is gebleven."⟨/p>
⟨p>Dit is trouwens een hele leuke, want in feite gaf ik in mijn voorbeschouwing over dat woordje ⟨em>mysterion⟨/em> al aan dat het te maken heeft met iets wat verborgen was, maar na verloop van tijd bekendgemaakt wordt. In dit geval heeft Asaf ook al profetisch van de Heer Jezus gesproken en al aangegeven dat Hij zou spreken. Eerst in het enkelvoud; Asaf is eigenlijk hier de mond van de Heer Jezus Zelf: "Ik zal verkondigen wat sinds de nederwerping van de wereld verborgen is gebleven." Ik denk dat dat de geboorte van deze wereld is; wat verborgen is gebleven, maar nu dus verteld wordt. Aan de scharen wordt dat echter verteld in gelijkenissen, in verborgenheid, op een verborgen wijze.⟨/p>
⟨p>Oké, ik ga even terug naar Matteüs 13 vers 11. De discipelen kwamen dus bij de Heer Jezus en ze vragen: "Waarom spreekt Gij tot hen, tot die schare, in gelijkenissen?" En nu komt het antwoord van de Heer Jezus. Hij antwoordde hen en zei: "Omdat het jullie gegeven is de geheimenissen van het Koninkrijk der hemelen te kennen." "U" staat er in de vertaling, dat is prima, maar dan weet je eigenlijk niet of het om enkelvoud of meervoud gaat. Het gaat inderdaad om jullie: "Omdat het jullie gegeven is de geheimenissen van het Koninkrijk der hemelen te kennen, maar hun is dat niet gegeven." Dit zet meteen de toon. Waarom? Omdat dit de eerste keer is dat het woord ⟨em>mysterion⟨/em> – in dit geval trouwens in het meervoud ⟨em>mysteria⟨/em> – voorkomt. Als je dit leest, herken je het zelfs in ons letterschrift nog. Hier wordt voor het eerst dit woord, verborgenheid of geheimenissen, weergegeven in het Nieuwe Testament.⟨/p>
⟨p>Ik zei al: het zet de toon. Dat is heel vaak zo bij een eerste voorkomen. Exegeten spreken vaak over 'de wet van het eerste voorkomen', waarmee ze bedoelen – en ik denk dat het klopt, ik zeg niet dat het een wet van Meden en Perzen is, maar het is wel zo – zoals de Engelsen zeggen: ⟨em>the key hangs at the door⟨/em>. Dat wil zeggen: de sleutel hangt bij de deur. Op het moment dat je binnenkomt, hangt daar de sleutel. En dat geldt ook als een woord voor het eerst gebruikt wordt. Je komt binnen en ja, je ziet het, en dat is meteen ook de sleutel tot het begrip. Dat zie je hier ook heel sterk. Wat we in dit hele seizoen gaan ontdekken, is dat het woord ⟨em>mysterie⟨/em>, geheim of verborgenheid, te maken heeft met het Koninkrijk dat verborgen is en wordt gehouden om een speciale reden. Dat heeft te maken met het ongeloof van Israël.⟨/p>
⟨p>In feite zie je dat hier ook al: "Omdat het jullie gegeven is de geheimenissen van het Koninkrijk der hemelen te kennen, maar hun is dat niet gegeven." Vandaar ook dat je leest dat als de discipelen bij de Heer Jezus komen, Hij hun de betekenis weergeeft. De gelijkenis van de zaaier heeft de Heer Jezus verteld aan de scharen, maar de uitleg ervan geeft Hij aan Zijn discipelen. Kijk het maar na, het staat er pal achter. Die vertelt Hij aan Zijn discipelen; die heeft Hij niet aan de scharen verteld. Die scharen hebben dus alleen maar die gelijkenis gehoord van de zaaier en alles wat er met dat zaad gebeurde, maar zij hebben alleen het verhaal gehoord. Vervolgens lees je later de uitleg over wie de zaaier is: dat is het Woord van het Koninkrijk. En zij die in de goede aarde gezaaid zijn, dat zijn zij die het Woord horen en verstaan en dan ook inderdaad vrucht dragen.⟨/p>
⟨p>Maar daar geeft Hij dus de uitleg ervan. Dat wil zeggen: de gelijkenis hoort de schare, maar de betekenis is voor hen verborgen. Ze begrijpen het niet. Ze hebben misschien een mooi verhaal aangehoord; ik denk het wel, want ze hingen aan Zijn lippen. Maar ze hebben er geen bal van begrepen. En dat was zelfs ook de opzet. De Heer Jezus geeft de uitleg op vraag aan Zijn discipelen: "Omdat het jullie is gegeven de geheimenissen van het Koninkrijk der hemelen te kennen, maar hun is dat niet gegeven." Hij zegt er nog bij: "Want wie heeft, hem zal gegeven worden." En wie heeft... ja, wat is dat? Geloof. Jullie geloven het. "Want wie heeft, hem zal gegeven worden." Dat wil zeggen: wat zal gegeven worden? Nou, dat waar het antwoord van de Heer Jezus over ging. Hij zei: "Omdat het jullie gegeven is de geheimenissen van het Koninkrijk der hemelen te kennen." Dus wie heeft – namelijk geloof – hem zal het kennen van de geheimen van het Koninkrijk gegeven worden.⟨/p>
⟨p>En hij zal overvloedig hebben, dat wil zeggen: het zal niet alleen maar gegeven worden, maar het leidt tot nog veel meer. Daar blijft het niet bij, dit is nog maar het begin. En omgekeerd zegt Hij: "Maar wie niet heeft" – dat wil zeggen: wie het niet gelooft – "ook wat hij heeft..." Ja, wat heeft die dan? Nou, in ieder geval een bepaalde verwachting, en zij hebben ook het Woord. Maar dat zal hem... er staat: wat hij heeft, zal hem ontnomen worden. Dan zeg je: er blijft niets meer over. Want wat heb je aan een Woord en wat heb je aan een verwachting als je het niet gelooft? Daar heb je helemaal niets aan. Dan heb je een Woord, maar je begrijpt het niet. En daarom zegt Hij ook in Matteüs 13 vers 13: "Daarom..." Hier geeft de Heer Jezus Zelf de reden aan waarom Hij spreekt tot de schare in gelijkenissen: "Daarom spreek Ik tot hen in gelijkenissen, omdat zij ziende niet zien en horende niet horen of begrijpen." Dat wil zeggen: het Woord dringt niet werkelijk door.⟨/p>
⟨p>En dus versta je het ook niet. Let trouwens op dat woordje; hier staat nog ‘omdat’, maar later zullen we nog zien dat er zelfs staat ‘opdat’. Het is dus opzettelijk om het verborgen te houden. Daarom spreek Ik tot hen in gelijkenissen, omdat zij ziende niet zien.⟨/p>
⟨p>In feite is hier nog een vaststelling: dat ze het niet zien. En bovendien: ze horen dingen, maar begrijpen doen ze het niet. Ik hoop dat u dat in ieder geval vasthoudt, dan bent u van dat misverstand ook weer verlost. Want bijbelstudie is in de praktijk heel vaak niet alleen maar dingen leren, maar ook dingen afleren. Daar heb je vooral last van als je opgezadeld bent – nou zeg ik het heel onaardig – met een christelijke traditie. Want wat blijkt dan heel vaak, en ik spreek uit eigen ervaring: je moet loskomen van allerlei dingen die altijd verteld zijn en die als een soort ‘common sense’ worden doorgegeven. Want dat weet je toch? Je hebt er zo lang over nagedacht, en je bent niet de eerste die het onderzoekt. Maar als je dan kritische vragen stelt, dan weten ze het niet of je wordt met een kluitje in het riet gestuurd.⟨/p>
⟨p>Dat geldt ook voor de vraag waarom de Heer Jezus gelijkenissen vertelde. Er wordt steevast beweerd dat de Heer Jezus dat deed om dingen duidelijk te maken. Maar het antwoord van de Heer Jezus is: Hij deed het niet om het duidelijk te maken, maar juist om dingen te verbergen. Dat is precies het tegenovergestelde van wat er altijd over verteld wordt. Hij vertelde die gelijkenissen niet om iets duidelijk te maken, maar om de betekenis ervan te verbergen. Daarom spreek Ik tot hen in gelijkenissen, omdat zij ziende niet zien en horende niet horen of begrijpen.⟨/p>
⟨p>Kijk, wat zij hoorden, dat was wat de Heer Jezus vertelde: die gelijkenis. De Heer Jezus zou hen trouwens nog meer gelijkenissen vertellen, maar ook dan lees je weer dat Hij de uitleg afzonderlijk aan Zijn discipelen gaf. Niet aan de schare. Heel consequent wordt dat verschil in Matteüs 13 heel duidelijk neergezet. Zij hoorden de gelijkenissen.⟨/p>
⟨p>En dan nog even dit. Er staat: "Daarom spreek Ik tot hen in gelijkenissen, omdat zij ziende niet zien en horende niet horen of begrijpen." Wat zij hoorden is duidelijk, namelijk de gelijkenis, het verhaal. Maar wat zagen zij? Die vraag is ook heel erg boeiend. Wat had de schare zojuist gezien? Ik zou daar nu op in kunnen gaan, maar dit lijkt me een mooie cliffhanger voor na de pauze.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3133" title="Speel af vanaf 52:13">▶ 52:13⟨/button> ⟨span>De Profetische Symboliek van het Huis en de Zee⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Goed, lieve mensen, laten wij onze speurtocht voortzetten. Ik was voor de pauze geëindigd met die mooie cliffhanger, met de vraag: wat had de schare zojuist gezien? Wat ze gehoord hadden, is duidelijk: dat was de gelijkenis van de zaaier. Maar wat hadden ze gezien? Ze hadden het niet opgemerkt, maar ze hadden wel degelijk iets gezien. En wat dat was, is heel opmerkelijk. Daarvoor gaan we even terug naar het begin van Matteüs 13.⟨/p>
⟨p>Daar staat een belangrijke tijdsbepaling: "op die dag". Dat staat er niet voor niets, want daarmee wordt gerefereerd aan wat direct voorafgaand op diezelfde dag had plaatsgevonden. Het gaat over de afwijzing waar ik voor de pauze ook al iets over zei. In Matteüs 12 lees je dat de leiders van het volk Hem ervan betichten dat Hij demonen zou verdrijven door Beelzebul. Jezus zegt dan dat dit een lastering van de Heilige Geest is, die niet vergeven zal worden, noch in deze aioon, noch in de toekomende. Ik zeg het nu goed: meestal zeggen we dat het een onvergevelijke zonde is die "in eeuwigheid" niet meer vergeven wordt, maar dat staat er niet. Hier zie je wat voor een enorme ellende je over je hals haalt op het moment dat je van een "aioon" een "eeuwigheid" maakt; dan wordt het meteen hopeloos. Maar goed, laten we het nu niet hebben over de lastering tegen de Heilige Geest; het gaat mij even om de context waarin deze dingen zich aftekenen: de afwijzing die de Heer Jezus meemaakte.⟨/p>
⟨p>Aan het einde van Matteüs 11 lees je dat de Heer Jezus, nadat Hij afgewezen was in Bethsaïda en Chorazin, zegt dat als in Tyrus en Sidon de tekenen hadden plaatsgevonden die zij hadden gezien, zij zich al lang in zak en as zouden hebben bekeerd. Vervolgens trekt de Heer Jezus zich terug, spreekt een gebed uit en zegt: "Ik dank U, Vader, dat U deze dingen verborgen hebt voor wijzen en verstandigen, maar aan kindertjes hebt geopenbaard. Want zo is het Uw welbehagen geweest." Waarom zeg ik dit nu? Om aan te geven wat een enorme afwijzing er was en dat het Woord slechts bij een hele beperkte kring in goede aarde viel. Het volk als zodanig, de massa, en dan vooral de representanten, de leiders en de religieuze oversten, wezen Jezus af.⟨/p>
⟨p>Op die dag dat dit alles culmineerde, ging Jezus het huis uit en Hij zat bij de zee. Nu kun je zeggen: dat is een mooie beschrijving van wat er plaatsvond, dat had je bij wijze van spreken op camera kunnen vastleggen. Maar als je opmerkt wat er werkelijk aan de hand is, dan weet je dat dit veel meer is dan alleen maar een mededeling van hoe het ging. Dit is namelijk een symbolische, typologische handeling. Jezus ging het huis uit; Hij verliet het huis Israëls. Dat was de aanduiding. Hij verliet het huis Israëls en vervolgens ging Hij bij de zee zitten.⟨/p>
⟨p>De zee in de Bijbel is de aanduiding van de volkerenwereld. Zoals het huis een aanduiding van Israël is, zo is de zee een aanduiding van de natiën, van de volkerenwereld. Dat lees je later ook in verband met Johannes, die zegt dat de wateren die hij zag, volken, scharen, natiën en talen zijn. Dat is de zee: de ontstuimige volkerenzee. Zo spreken wij er in metaforen trouwens ook over. Dat is wat die schare heeft gezien: Jezus ging het huis uit en ging bij de zee zitten. Die vermelding van de zee staat dus voor de natiën.⟨/p>
⟨p>Wat zij zagen, was Jezus die het huis uitging, maar wat zij niet opmerkten, is dat daar een spreken vanuit ging. Net zoals er een spreken uitging van de gelijkenis die de Heer Jezus vertelde. Je kunt zeggen dat het een mooi verhaal is over een zaaier die trouwens niet altijd succesvol was, omdat maar een klein gedeelte in goede aarde viel. Je zou kunnen zeggen: die deed het niet zo erg goed. Maar dan ontgaat je de hele clue van wat erin wordt uitgedrukt. Er wordt een gedachte in uitgedrukt die slechts de goede verstander doorheeft en begrijpt.⟨/p>
⟨p>In dit geval: Hij verliet het huis, ging bij de zee zitten en er staat dat vele scharen zich bij Hem vergaderden, zodat Hij in een schip ging en daar neerzat. Ik heb hier ook een plaatje uit de Good News Bible; ik vind die simpele plaatjes altijd erg sprekend. Hij ging in het schip en zat daar, terwijl de hele schare op de oever stond. En dan staat erbij: "En Hij sprak tot hen vele dingen in gelijkenissen." Dit is wat zij hebben gezien, maar niet hebben opgemerkt. Waar het feitelijk over gaat in deze gelijkenissen, is dat de Heer Jezus het huis Israëls verlaat vanwege ongeloof. Vervolgens komt Hij bij de natiën terecht.⟨/p>
⟨p>In feite is dit al een aanzet, hier zie je de contouren van wat zich in het boek Handelingen zou gaan voltrekken: namelijk dat door Israëls ongeloof het heil naar de natiën gaat. Je moet een goede verstander zijn, en ik geef toe dat dit een uitleg achteraf is, maar dat is precies wat bij Paulus gebeurde. Paulus was een Romein, hij was de apostel van de natiën. En wat deed hij? Vanuit de zee werd het volk op het land aangesproken. Het Woord komt bij de natiën terecht, op de zee, en wordt er dan niet meer tot het volk gesproken? Jawel, het hele boek Handelingen gaat erover dat het volk wordt aangesproken, maar dan vanuit de natiën.⟨/p>
⟨p>Aanvankelijk was de gedachte bij de openbaring van het Koninkrijk: hoe zal het gaan als de Heer straks gaat zitten op de troon in Jeruzalem? Dan zal Israël zich bekeren en tot herkenning van de Messias komen. Hij zal Zijn plaats innemen op de troon van Jeruzalem en via een gelovig Israël zal het vervolgens naar de natiën toegaan. Via een hersteld Israël wordt het Koninkrijk openbaar over de hele volkerenwereld. We gaan daar deze avonden zeker nog over spreken. Dat was de normale gang van zaken, dat was wat Israël ook verwachtte: de Messias komt, Israël wordt hersteld en via een hersteld Israël zal de hele volkerenwereld delen in die zegen. Nu is de gang van zaken echter een totaal andere.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3651" title="Speel af vanaf 01:00:51">▶ 01:00:51⟨/button> ⟨span>Het Heil Gaat Via Israëls Ongeloof Naar de Natiën⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Het Koninkrijk wordt niet openbaar, maar het wordt verborgen. Waar wordt het verborgen? En waarom wordt het verborgen? Wel, vanwege Israëls ongeloof. En waar komt het dan terecht? Via een ongelovig Israël komt het bij de natiën terecht. De twaalf worden als het ware gepasseerd. Eerst waren er de twaalf die tot Jeruzalem predikten; er komt berouw, er komt bekering, et cetera. Maar dat woord kwam niet aan, om het zo te zeggen. Dat landde niet.⟨/p>
⟨p>En wat doet God vervolgens? Hij roept een dertiende apostel buiten het land, een Romein. En dan gaat het vervolgens naar de natiën. Paulus heeft ook een woord voor zijn volk, voor het volk Israël, jawel, maar vanuit de natiën. De boodschap heeft nu, als het ware, haar domicilie gevonden onder de natiën. En vanuit de natiën wordt het aan Israël aangeboden. Dat is feitelijk wat je in dit plaatje uitgedrukt ziet, namelijk de scharen die daar op de oever staan. Horen zij het woord? Jawel, maar ze begrijpen er niets van. En dat was ook precies de opzet: ze horen het, maar ze begrijpen het niet.⟨/p>
⟨p>En waar komt het woord dan vandaan? Wel, bij de natiën. Dat is waar die gelijkenissen ook allemaal over gaan. Al die zeven of acht gelijkenissen – daar wordt nogal eens over gediscussieerd of Matteüs 13 nu zeven of acht gelijkenissen bevat, maar dat doet er nu even niet toe. Al die gelijkenissen gaan over de geheimen, over de verborgenheden – dat is hetzelfde – van het Koninkrijk. Dat betekent gewoon dat het Koninkrijk verborgen wordt gehouden; het wordt niet openbaar, maar het wordt verborgen gehouden. En waar wordt het verborgen? Wel, het komt bij de natiën terecht.⟨/p>
⟨p>In feite is dit al in grove lijnen, maar prachtig gedemonstreerd, waar het hele Nieuwe Testament over gaat. Al die 27 boeken gaan feitelijk over het verhaal dat de Koning is gekomen, maar geen erkenning vond bij Zijn volk. Waarna Hij vervolgens niet via een gelovig Israël naar de natiën ging. Dat was de aanvankelijke verwachtingslijn, maar er kwam juist een onderbreking. En dan komt het bij de natiën terecht vanwege het ongeloof in Israël. De komst van het Koninkrijk wordt onderbroken.⟨/p>
⟨p>In die tussentijd – wij zeggen dan tussen de eerste en de tweede komst van Christus – ja, waar is het Koninkrijk dan? Nou, verborgen. Dat de Messias niet is aangenomen, was dat dan onvoorzien? Nee, dat was niet onvoorzien. Het moest ook nog zo gebeuren ook. Ik zou hier bijna het woord 'mysterie' gaan gebruiken. Het is bijna onbegrijpelijk hoe ondergronds Zijn weg gaat. Dat God dit via een omweg door ongeloof toch wel degelijk zo gepland had. Zo moest het gebeuren. En weet u wat ik het mooie daarvan vind? Bij God gaat er nooit iets mis. Bij God gaat er nooit iets mis.⟨/p>
⟨p>Deze schare die... in feite wat je hier gewoon uitgebeeld ziet, is een prachtige illustratie. Een plaatje gewoon van wat de verborgenheden van het Koninkrijk gaan zijn. Als je zegt: 'ik ben visueel ingesteld', dan zie je hier gewoon een kort filmpje. Je ziet de Heer Jezus het huis verlaten, Hij gaat bij de zee zitten en dan gaat Hij in een bootje zitten. Daar steekt Hij van wal. Leuk hè? Kent u die uitdrukking ook? Die vind ik mooi hoor. Ik had het eerder over 'in goede aarde vallen', die uitdrukking komt ook uit Matteüs 13. Het zou me niet verbazen – dit is een bewering die ik doe – dat de uitdrukking 'van wal steken' hier ook mee te maken heeft. Want wanneer ging Hij spreken? Toen Hij van wal stak.⟨/p>
⟨p>Zo komt het vanuit de wateren bij het land terecht. Dit is gewoon het gevisualiseerde plaatje van het Nieuwe Testament, eigenlijk het hele geheim van de apostel Paulus. Natuurlijk, daar kunnen we een heel seizoen over praten en er zitten nog zo enorm veel meer dingen in besloten, maar in essentie is dit het verhaal. Wij spreken over twee komsten van Christus, maar ik zal je dit vertellen: als je puur naar het Oude Testament kijkt, dan zie je dat eigenlijk helemaal niet. Dat was verborgen in het Oude Testament. Hooguit kon men daar een vermoeden over hebben, maar de profeten hebben hier niet over gesproken; over die onderbreking en wat er allemaal zou plaatsvinden. Ook daar gaan we het trouwens nog wel over hebben: in hoeverre deze dingen ook in het Oude Testament al aangekondigd zijn.⟨/p>
⟨p>Hij sprak tot hen vele dingen in gelijkenissen terwijl zij dit zagen. Vanaf de zee ging het dus naar het land toe. Het antwoord op de vraag 'waarom spreekt U tot hen in gelijkenissen?' was dus: 'Daarom spreek Ik tot hen in gelijkenissen, omdat zij ziende niet zien en horende niet horen of begrijpen.' Dat niet horen en begrijpen is duidelijk, dat heeft te maken met die gelijkenissen. Maar dat zien heeft te maken met het verlaten van dat huis, het bij de zee gaan zitten en vanaf de zee in dat bootje stappen. Dat is zo'n diepe boodschap. Dat plaatje van wat zij zagen, hebben ze niet gezien. Je kunt iets zien en toch niets zien. Het ontgaat je, je merkt het niet op. En dan staat er in vers 14 – die moeten we er zeker nog even bijlezen: 'En aan hen...' Want het antwoord van de Heer Jezus gaat verder. Hij zegt: 'Daarom spreek Ik tot hen in gelijkenissen, omdat ze ziende niet zien en horende niet horen of begrijpen, en aan hen wordt de profetie van Jesaja vervuld.' Het krijgt inhoud. Welke profetie? Nou, let maar op.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4109" title="Speel af vanaf 01:08:29">▶ 01:08:29⟨/button> ⟨span>De Blinde Ogen en Dove Oren uit de Profetie van Jesaja⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>We krijgen nu een aanhaling uit Jesaja 6, vers 9 en 10. Dit is een citaat dat we niet alleen hier aantreffen, maar ditzelfde gedeelte wordt ook aangehaald in Johannes 12, vers 40 en helemaal aan het einde van het boek Handelingen, als Paulus in Rome is gearriveerd. Daar heeft hij de leiders van de synagoge uitgenodigd en de hele dag hebben ze gedebatteerd. Aan het eind van de avond, als zij het onderling niet eens worden en weggaan, stuurt Paulus hen weg met een afscheidsboodschap. Hij zegt dan: "Terecht heeft Jesaja over jullie gezegd..." en dan haalt hij ditzelfde gedeelte aan. Wanneer wordt dat dan vervuld? In feite zie je de contouren hier al, maar het krijgt zijn definitieve beslag aan het einde van het boek Handelingen. Want dan zie je hoe het volk — eigenlijk kort voor de verwoesting van de stad Jeruzalem — dit daar in Rome te horen krijgt. Dat is het antwoord van de Heer. Aan hen wordt de profetie van Jesaja vervuld die zegt: "Met het gehoor zult gij horen en gij zult het geenszins verstaan, en ziende zult gij zien en gij zult het geenszins opmerken."⟨/p>
⟨p>Dat "met het gehoor zult gij horen en gij zult het geenszins verstaan" is iets wat Jesaja elders ook naar voren brengt, in Jesaja 28. Ik zei al dat er zevenentwintig voorkomens zijn van het woord ⟨em>mysterion⟨/em>, maar u bent gewaarschuwd: op het moment dat je hier studie van maakt, word je door de hele Bijbel heengestuurd. Overal kom je terecht, en hier bijvoorbeeld ook in Jesaja 28. We zullen dit seizoen trouwens nog heel vaak naar Jesaja toegaan, want juist deze profeet spreekt ook over deze dingen. In Jesaja 28 staat dit: "Voorwaar, tegen het volk Israël wordt gezegd: Voorwaar, door mensen die een onverstaanbare taal spreken en in een vreemde tongval zal Hij tot dit volk spreken, Hij die tot hen gezegd heeft..." Als je vers 10 daarbij had gelezen — wat ik nu niet gedaan heb, maar ik wijs er even op — dan zie je wat het woord van de Heer voor het volk is: "wet op wet, eis op eis, hier wat, daar wat." De leiders van het volk worden daarom afgewezen. Het woord van God is voor hen alleen maar wet op wet en eis op eis, en juist dan staat er: "Voorwaar, door mensen die een onverstaanbare taal spreken en in een vreemde tongval en met belachelijke lippen."⟨/p>
⟨p>U weet hoe dat gaat: als je een ander in zijn eigen taal iets hoort zeggen, zoals een Pool of een Chinees, dan klinkt dat haast belachelijk als je het niet verstaat. Voor een Jood, die niet anders weet dan dat de woorden van God in het Hebreeuws zijn gegeven, zijn alle andere talen gewoon belachelijk. Het hele idee voor een Jood dat God via het Grieks tot het volk zou spreken, was voor hen aanstootgevend en zelfs lachwekkend. Maar Jesaja zegt al: "Voorwaar, door mensen die een onverstaanbare taal spreken" — niet-Hebreeuws dus — "en in een vreemde tongval zal Hij tot dit volk Israël spreken, Hij die tot hen gezegd heeft: Dit is de rust, geef de vermoeide rust, en dit is de verademing." Maar zij wilden niet horen. Is dat hun ongeloof? Waarom niet? Wel, omdat voor hen het woord van God 'wet op wet' was geworden.⟨/p>
⟨p>Weet u wat het woord van God werkelijk is? Het is niet wat jij moet doen, maar wat God gedaan heeft. Rust dus hier: "Ik heb alles gedaan, rust maar." Hij geeft de vermoeide rust. Dat is trouwens wat de Heer Jezus ook had gezegd aan het einde van Matteüs 11: "Komt allen tot Mij die vermoeid en belast zijn." Al die wetten — dit moet, dat mag niet... maar het woord van God is genade. "Geef de vermoeide rust, Ik zal je rust geven, je zult rust vinden voor uw zielen." Het is een verademing. Maar wat hier feitelijk staat, is ook alweer een aankondiging van hoe het zou gaan: God zou tot het volk spreken, maar ze zouden het niet horen. God zou via een niet-Hebreeuwse taal tot het volk Israël spreken; vanuit de natiën zou Hij tot hen gaan spreken.⟨/p>
⟨p>Feitelijk vindt vers 11 van Jesaja 28 ook zijn vervulling in het spreken in tongen, het spreken in een vreemde taal. Ik weet dat, want Paulus haalt dit vers ook aan in 1 Corinthiërs 14. Hij zegt daar dat Jesaja profetisch is en dat het daarover gaat. Men spreekt in een vreemde taal, maar let op: als er sprake is van spreken in tongen, dan is dat altijd omdat tot ⟨em>dit⟨/em> volk gesproken wordt. Het is er wel, maar ze begrijpen het niet. Ze horen een taal, maar begrijpen het helemaal niet.⟨/p>
⟨p>Ik geef toe dat ik nu een heleboel overhoop haal, maar dat moeten we maar even verdragen. We gaan weer even terug, want de Heer Jezus had dus dat citaat gegeven uit Jesaja 6 en dan zegt Hij: "Want het hart van dit volk is vet geworden en hun oren zijn hardhorend geworden." Ze hadden wel een heleboel tot zich genomen, maar ze verwerkten het niet meer. Dat is wat 'vet worden' feitelijk is: je verwerkt het niet meer. Dat is wat er gebeurde: ze kregen wel het woord, maar het werd niet verwerkt. "Het hart van dit volk is vet geworden en de oren zijn hardhorend geworden en hun ogen hebben zij toegesloten." Zoals ik al zei, wordt dit ook aangehaald in Johannes 12, en weet je wat je daar dan leest?⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4554" title="Speel af vanaf 01:15:54">▶ 01:15:54⟨/button> ⟨span>God Opent Én Sluit de Ogen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>De schriftgeleerden en de farizeeën accepteerden niet wat Jezus zei. Integendeel, ze maakten aanstalten om Jezus over te leveren en te kruisigen. Johannes geeft daar als commentaar nog bij: "Hierom konden zij niet geloven." Ze konden niet geloven. Waarom niet? Omdat Jesaja elders gezegd heeft – en ik kan u verklappen dat dit Jesaja 6 is: "Hij heeft hun ogen verblind en hun hart verhard."⟨/p>
⟨p>Ik weet dat dit voor velen een onverteerbare zaak is. Want de mens heeft toch een vrije wil en je moet toch zelf je ogen openen? Maar zij kónden niet geloven. Waarom niet? God had hun ogen verblind en hun hart verhard. En als God je ogen niet opent, dan zie je geen bal. Dat kan niet. Hij is het die de ogen opent. Kijk, het is een medaille die twee kanten heeft: Hij opent je ogen en als Hij dat doet, dan zie je het. Omgekeerd geldt dat als Hij je ogen niet opent of ze toesluit, je dus niks ziet.⟨/p>
⟨p>En u vraagt zich misschien af: wat is dan het menselijk aandeel? Nou, niets. Niets! Dat is het! Maar dan krijgt Híj de eer. En dat geldt voor dit verhaal ook. Over het loutere feit dat Israël vandaag ongelovig is, gaat Paulus in Romeinen 9 tot 11 schrijven. Oh, daar gaan we het nog over hebben; we hebben nog heel wat te doen hoor. Paulus legt het uit. Het loutere feit dat Israël vandaag ongelovig is... Ze zijn vijanden van het evangelie, maar Paulus zegt erbij: "Het is om uw ontwikkeling." God heeft hun ogen gegeven om niet te zien en oren om niet te horen, tot op de dag van vandaag, zegt Paulus in Romeinen 11.⟨/p>
⟨p>Dit is bijbels ABC, maar dit bepaalt ons bij het woord van genade. Hij geeft je ogen. In Nunspeet mag ik dit ongetwijfeld wel zeggen, want dat weten ze natuurlijk. Dat weten ze in ieder geval nog wel een klein beetje: dat het waar is dat God je ogen moet openen. En zo is het. Ja, anders hoor je niks en anders zie je niks. Hun oren zijn hardhorend geworden en hun ogen hebben zij toegesloten. Maar dat is dus omdat God dat zo geregisseerd heeft. Hij heeft daar een bedoeling mee.⟨/p>
⟨p>Dit is alleen maar te verteren en alleen maar te begrijpen – sterker nog, het is alleen maar een reden om op je knieën te vallen – wanneer je inderdaad weet en gelooft dat God de ogen opent én de ogen sluit. Dan is alles afhankelijk van wat Hij doet en zal doen. Maar als dat zo is, dan kan het niet anders of het komt inderdaad met allen goed, op Zijn tijd. En dat geldt voor het volk van Israël ook, want zij zien nu niet.⟨/p>
⟨p>Weet u nog? Er komt ook nog een verhaal over Elimas, u weet wel, die tovenaar daar op het eiland Cyprus. Je leest daar dat hij die Sergius Paulus, de Romeinse consul, afkerig maakte van het woord. En dan wordt Paulus – Handelingen 13 vers 9 – furieus en zegt: "Hoe lang nog zult gij de rechte wegen van de Heer verdraaien?" Terstond werd die Elimas, de Joodse man, verblind. En daar staat dan: "totdat". Elimas wordt verblind "totdat". Ook dat is weer een plaatje. Dat wil zeggen: Israël gelooft niet en Israël wordt ook heel erg jaloers als de natiën wel het woord horen. Daardoor worden ze verblind, maar niet voor altijd; het is tijdelijk. Zo gaat het altijd. God maakt op Zijn tijd en wijze alles weer goed voor Israël en uiteindelijk voor elk schepsel. Zie daar het evangelie.⟨/p>
⟨p>Ik ben zo blij! Sommigen mogen dit nu zien en de meesten helaas nog niet. Dit verhindert ons overigens niet om het wel te vertellen. Natuurlijk niet, uiteraard vertellen we het juist. Maar het is wel zo: Hij opent de ogen en de oren daarvoor. Ik ben daar ontzettend dankbaar voor.⟨/p>
⟨p>Terug naar Matteüs 13. De Heer Jezus haalt dat dus aan en zegt: "Opdat vervuld zou worden wat Jesaja al gezegd heeft." Want het hart van dit volk is vet geworden en de oren zijn hardhorend geworden en hun ogen hebben zij toegesloten. Opdat zij niet zien met hun ogen. Het is niet alleen een gevolg, het is de opzet, de bedoeling. Dat is wat het woordje "opdat" betekent: opdat zij niet zien met hun ogen, met hun oren niet horen en met hun hart niet verstaan, zich bekeren en Ik hen zou genezen.⟨/p>
⟨p>Dit staat dus allemaal al in Jesaja en dit is gewoon profetie. Wat Jesaja hier aangaf is: Israël zal het woord niet geloven. Ze zullen het niet zien, ze zullen het niet opmerken en met hun hart niet verstaan, en daardoor zullen ze zich ook niet gaan bekeren, met als gevolg dat ze ook niet hersteld of genezen worden. Al die tekenen die in het boek Handelingen gebeuren, hebben ook die bedoeling en de boodschap voor Israël. Het zijn eigenlijk zichtbare tekenen, al die wondertekenen die er gebeurden – ook trouwens door de handen van de apostel Paulus – opdat het volk Israël zou zien. En aan het einde van het boek Handelingen lees je dan: ja, ze zagen het niet. En wat blijkt dan? Dat stond al opgetekend in Jesaja 6.⟨/p>
⟨p>Oké, het was verborgen en werd niet begrepen. Er zijn heel veel dingen in het Oude Testament en in de profeten die eigenlijk onbegrijpelijk zijn. Pas als je het geheimenis ziet, worden ze achteraf alsnog duidelijk. Ik geloof ook dat Paulus, wanneer hij de geheimenissen vertelt... Sommige mensen zeggen dat Paulus het allemaal rechtstreeks van de Heer geopenbaard heeft gekregen, maar ik geloof ook wel degelijk dat het in het Oude Testament te vinden is. De verborgenheid is te vinden in het Oude Testament; daar ligt het allemaal verborgen. Alleen: het moest bekendgemaakt worden. En dat is wat hij doet.⟨/p>
⟨p>Maar samengevat: de verborgenheden van het Koninkrijk – dat is eigenlijk waar we het vanavond over hebben, de uitdrukking die gebezigd wordt in Matteüs 13, Markus en Lukas – die verborgenheden van het Koninkrijk houden verband met Israëls ongeloof. Het feit dat ze ziende niet zien, horende niet horen en ook niet verstaan, en dat ze zich dus ook niet bekeren. Vandaar ook dat Israëls herstel uitblijft.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5078" title="Speel af vanaf 01:24:38">▶ 01:24:38⟨/button> ⟨span>De Verlamde Man bij de Schone Poort als Beeld van Israël⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Dan moet ik nog aan een andere geschiedenis denken, namelijk die van de verlamde man bij de Schone Poort. Van die man lees je dat hij van zijn geboorte af verlamd was. Dan komen Petrus en Johannes voorbij en zij zeggen: "Zilver en goud hebben we niet, maar wat ik heb," zegt Petrus dan, "dat geef ik je. In de naam van de Heer: sta op!" En die man hoeft helemaal niet te revalideren; hij springt zelfs op. Een man die nog nooit gelopen had, springt op en hij gaat zo de tempel in.⟨/p>
⟨p>Er vindt dan een enorme volkstoeloop plaats en Petrus zegt: "Wat er met deze man gebeurd is, dat zou ook met jullie moeten gebeuren." Het was bij de Schone Poort, dus met een geweldig uitzicht. Israël was eigenlijk die verlamde man. Het enige wat ze zouden hoeven doen, is opzien naar boven, opzien naar de Messias.⟨/p>
⟨p>Weet je wat Petrus dan zegt? "Kom dan tot berouw en bekering, opdat er tijden van verademing mogen aanbreken." En Hij zou Jezus zenden, die nu opgenomen is, maar die zal terugkeren. Dan zullen de tijden van verademing aanbreken en het herstel van alles waarvan de profeten gesproken hebben, gaat dan vervuld worden. Dat wil zeggen: Israël gelooft, Israël wordt hersteld, de Messias zal terugkeren en via een hersteld Israël zal het Koninkrijk baanbreken. Dat is wat er had kunnen gebeuren.⟨/p>
⟨p>Natuurlijk zeggen wij achteraf: dat is niet gebeurd. Nee, dat is waar. Maar dat is wel de prediking in het hele boek Handelingen. En dat het niet gebeurd is, is ook de reden waarom het Koninkrijk verborgen is gebleven. In feite bepaalt het uitblijven van Israëls herstel, en daarmee ook het uitblijven van de openbaring van het Koninkrijk, ons bij het feit dat er wel een Koninkrijk is, maar dat alles verborgen is. De Koning is verborgen en in feite zijn wij ook met Hem verborgen. Alles is verborgen.⟨/p>
⟨p>Dat maakt het heel moeilijk, want ja, er valt nu zo weinig te zien. Dat vind ik ook. Dat is het laatste wat ik wil vertellen vanavond; ik vind dat zo mooi aan het einde van het boek Handelingen. Als Paulus daar zelf Jesaja 6 heeft aangehaald, dan zegt hij in Handelingen 28 vers 28: "Laat het u dan bekend zijn..."⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-13" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5274" title="Speel af vanaf 01:27:54">▶ 01:27:54⟨/button> ⟨span>Niet Meer Zien, maar Horen: de Redding Is Naar de Natiën Gezonden⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Laat het u dan bekend zijn dat de zaligheid van God, of de redding van God, naar de natiën werd gezonden, en die zullen ook horen. We zullen het niet meer zien. Hoor wel: nu is het inderdaad geloof, niet meer zien. Er zijn een heleboel mensen die graag alles wat er gebeurde in het boek Handelingen en al die zichtbare tekenen nu weer zouden willen terugroepen. Maar de hele clou is nu juist – dankjewel – de hele clou is nu juist: toen was het zien. Maar omdat het volk Israël niet geloofde, is het nu slechts horen en het Woord. Maar dan heb je ook heel wat!⟨/p>
⟨p>Goed, ik geef toe, dat was misschien een hele volle bak vanavond, want ik heb heel wat overhoopgehaald en veel schriftgedeelten aangehaald. Maar ik beloof bij dezen: we gaan nog verder in de komende avonden en dan zal het vanzelf allemaal duidelijker worden. Ik hoop dat u net zoals ik geniet van de geweldige waarheid van het Woord van God, maar ook van de geheimen waar Hij ons mee vertrouwd wil maken vanuit Zijn Woord. Moeilijk is het niet, maar als Hij je oren geeft om te horen en een hart om te verstaan, dan valt er nog heel veel te ontdekken, te genieten en te beleven.⟨/p>
⟨p>Zullen we onze God en Vader danken.⟨/p>