⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Inleiding: de Leeuw Die Zichzelf Bewijst⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En wederom gaan wij ons dus, zoals in het gebed al even is aangegeven, bezighouden met dit onderwerp: De Bijbel bewijst zichzelf. Ik blijf het plaatje dan toch maar zeer ter zake vinden: die leeuw die je alleen maar los hoeft te laten en die geen verdedigers nodig heeft, omdat hij namelijk sterk en krachtig genoeg is van zichzelf. Koninklijk kijkt hij om zich heen en zo kijk ik eigenlijk ook naar de Bijbel: als een boek – of beter: als die bibliotheek – die zo krachtig en zo solide is dat ze zichzelf inderdaad bewijst.⟨/p> ⟨p>Misschien is het goed om er nog eventjes aan te herinneren – wat ik de eerste keer geloof ik al heb aangegeven – dat deze avonden niet bedoeld zijn om de Bijbel te bewijzen, alsof wij daartoe in staat zouden zijn. Nee, we laten de Bijbel zelf aan het woord, omdat we geloven dat als de Bijbel daadwerkelijk Gods Woord is, ze zichzelf zal bewijzen en geen menselijke argumenten nodig heeft om haar bij te staan. De enige manier is dus om kennis te nemen van die Bijbel, haar claims serieus te nemen en haar zelf aan het woord te laten, om dan te ondervinden wat een geweldige power er uitgaat van dat Woord.⟨/p> ⟨p>Ik zie trouwens meteen al dat er een foutje op de slide staat, want dit is niet de tweede, maar de derde avond. En we gaan ons dit keer inderdaad bezighouden met hoe de Bijbel uniek is in haar boodschap. Of in 'zijn' boodschap; daar ben ik nog steeds niet uit. Of zou dit ook al genderneutraal zijn, in die categorie? Mannelijk, vrouwelijk... ja, 'de Bijbel' is een mannelijk woord, en toch: als we het hebben over de attributen, die zijn dan dikwijls weer vrouwelijk. Ik gebruik het, met permissie, maar door elkaar. Eerst even dit.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="133" title="Speel af vanaf 02:13">▶ 02:13⟨/button> ⟨span>Terugblik: de Bijbel als een Unieke Eenheid Vol Voorzeggingen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>De eerste avond dus, want ik wil even terugblikken om de dingen die we tot dusver hebben vastgesteld nog eens op een rijtje te zetten. In deel 1 zagen we dat de Bijbel uniek is in zijn eenheid. We hebben toen vastgesteld dat de Bijbel feitelijk een bibliotheek is, niet slechts een boek. Je kunt het weliswaar zo noemen, een boek met vele hoofdstukken, maar strikt genomen is het precies wat het woord 'Bijbel' ook betekent: een bibliotheek. Laten we het daarop houden. Het is echter geen bibliotheek van 66 boeken, want dat getal is veel te verdacht. Dat niet alleen, het is ook niet de juiste telling; het telt 70 boeken. Dat komt perfect overeen met de geweldige symbolische kracht die in het getal zelf gelegen is. Zeven, of een veelheid of volheid daarvan, is in de Bijbelse symboliek per definitie het embleem van compleetheid. En dat is wat de Bijbel daadwerkelijk is.⟨/p> ⟨p>Wat we daarbij vooral hebben vastgesteld, is dat elk van die zeventig boeken als een puzzelstukje fungeert en in zijn geheel één panorama vertoont. Hieruit volgt dat al die puzzelstukjes – al die boeken die weliswaar in de loop van duizenden jaren zijn ontstaan – samen een eenheid vormen die alleen verklaard kan worden wanneer er één concept, één gedachte en één Ontwerper achter zit. Dat zagen we toen ook al, en het sluit aan bij de tweede avond. Petrus zegt immers dat geen profetie van de Schrift een eigen uitleg heeft. Dat betekent dat de schriften weliswaar uitleg nodig hebben, maar dat ze die uitleg krijgen van andere schriften. Zo leggen alle schriften elkaar uit. Ook daarin blijkt weer dat het een eenheid is; het ene kun je alleen verstaan in het licht van en in samenhang met de rest.⟨/p> ⟨p>De tweede avond ging over de profetie: uniek in zijn voorzeggingen. Het woord 'profetie' betekent letterlijk 'voor-zeggen', uitspreken of verklaren. Met recht is profetie dus voorzegging, en dat is een waarmerk van goddelijkheid. Waarom? Omdat een mens per definitie niet in staat is om iets met zekerheid over de toekomst te zeggen. Weliswaar kunnen we ons er een voorstelling van vormen en prognoses maken. Momenteel studeert onze zoon accountancy en economie, en hij is juist bezig met zijn eindscriptie over het maken van goede prognoses. 'De kunst van het voorspellen' is een van de boeken die hij momenteel leest. Je kunt daarin een bepaalde accuratesse bereiken – daar zit een hele wetenschap achter – maar het blijft voorspellen. Je kunt je daarin bekwamen, maar echt weten is volstrekt onmogelijk. Geen mens kent van zichzelf de toekomst.⟨/p> ⟨p>Ik heb die twee plaatjes eronder gezet, waarbij de linkerfoto natuurlijk iets betrouwbaarder overkomt dan de rechter met de glazen bol. Maar in beide gevallen – en met respect voor de weerman van het KNMI – is de overeenkomst dat geen van beiden met zekerheid kan spreken, zelfs niet over de dag van morgen. De Bijbel heeft echter een indrukwekkend 'track record' aan vervulde voorzeggingen. De Bijbel is inderdaad in hoge mate profetisch. Er zijn talloze profetieën, en voor een gedeelte zijn die inmiddels vervuld. Er zijn uiteraard ook nog onvervulde profetieën die over de toekomende dingen gaan. Maar het track record – de opsomming van bewezen diensten – is werkelijk indrukwekkend. We hebben daar een aantal voorbeelden van gezien, al is dat natuurlijk een onderwerp apart waar je met gemak een hele serie aan zou kunnen wijden. Wanneer we spreken over de vervulling van profetieën, spreken we per definitie over zaken die in het verleden hun vervulling hebben gevonden.⟨/p> ⟨p>Ook daarin bewijst de Bijbel zichzelf. Het is geen menselijk gegeven, zoals die eenheid ook geen menselijk gegeven is. De voorzeggingen zijn misschien nog wel het meest indrukwekkend; daarin bewijst de Bijbel inderdaad zijn goddelijke oorsprong en karakter. Dat brengt ons bij het onderwerp van vanavond: de Bijbel is uniek in zijn boodschap. Dit betekent dat we ons gaan bezighouden met de inhoud van de Bijbel. Niet alleen met het design en hoe de Bijbel zichzelf bewijst, maar we gaan nu echt kijken naar wat de Bijbel leert. En juist in datgene wat zij leert, bewijst zij ook weer haar goddelijke oorsprong. Niet elk onderwerp is daarbij even belangrijk, maar ik zal een vijftal punten noemen waarin de Bijbel werkelijk uniek blijkt te zijn en zichzelf bewijst in wat zij meldt en predikt.⟨/p> ⟨p>Als je zegt dat iets uniek is, betekent dit dat er maar één van is. 'Uniek' komt van 'un', wat 'één' betekent. Er is er maar één van. De boodschap wijkt niet alleen af van alle menselijke filosofie en religie, maar staat er ook haaks op. De Bijbel onderscheidt zich daarin absoluut. Het is niet gewoon menselijk, want alles wat de mens bedenkt, heeft kenmerken die typisch menselijk zijn. Als de Bijbel inderdaad is wat ze voorgeeft te zijn, namelijk goddelijk, dan mag je verwachten dat wat ze meldt niet menselijk is, maar van goddelijke oorsprong. Het zijn zaken die alleen Hij kan bedenken, met antwoorden op de grote levensvragen die geen mens kan verzinnen. Daarmee bewijst de Schrift haar goddelijke herkomst. Dit is dus weer een aanvliegroute tot het onderwerp van de Bijbel die zichzelf bewijst. Ik heb een vijftal zaken die ik graag naar voren wil brengen over de uniciteit van de Bijbelse boodschap.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="663" title="Speel af vanaf 11:03">▶ 11:03⟨/button> ⟨span>Punt 1: het Evangelie Is een Historisch, Goed Bericht⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Het eerste waar ik het weer over wil hebben is dit: de Bijbel is uniek vanwege wat het evangelie is, namelijk een goed bericht. Eigenlijk zeg ik het dan dubbelop, want het woord 'evangelie' is een Grieks woord, ⟨em>euangelion⟨/em>, dat 'goed bericht' of 'blijde mededeling' betekent. Dat woord op zich bepaalt je al bij het feit dat het iets meedeelt wat historisch is. De Bijbel is door en door historisch; dat wil zeggen dat het echt gebeurd is.⟨/p> ⟨p>We praten dus niet over een moraal of over een metafoor. Kijk, als de Bijbel alleen maar een boodschap zou zijn van liefde en gerechtigheid – en dat is trouwens wat er vanaf vele kansels gepredikt wordt: dat de Bijbel een bepaalde moraal heeft, inspirerend is en mooie metaforen biedt, zoals bijvoorbeeld de opstanding van Jezus Christus... Ik herinner me nog als de dag van gisteren dat ik – het zal al een jaar of twaalf, dertien geleden geweest zijn – in Eijhorst in een kerk was met Pasen. Die predikant bestond het te zeggen... Hij had heel mooie verhalen en bracht het allemaal literair verantwoord. Hij had het over het 'opstandingsverhaal'. Hij gebruikte met opzet iedere keer het woord 'verhaal', omdat een verhaal wel iets vertelt, maar niet noodzakelijk waar hoeft te zijn om toch een verhaal te zijn. Een verhaal kan inderdaad inspirerend zijn, en dat is ook wat hij zei: "Kijk, het is nu voorjaar en alles spruit weer uit, en dat is wat het verhaal van Jezus' opstanding betuigt." Maar het kwam erop neer – en dat zei hij tussen de regels door een paar keer zelfs expliciet: "Het is natuurlijk niet echt gebeurd."⟨/p> ⟨p>Nou, in dat geval is de Bijbel dus geen evangelie, want dan is het namelijk geen bericht. Het is dan alleen maar een verhaal, een filosofie of een bedenksel. Je kunt er talloze termen aan labelen, maar het is geen mededeling. Een mededeling gaat over iets wat heeft plaatsgevonden, plaatsvindt of zal plaatsvinden. De Bijbel is echter door en door historisch, en dat is heel concreet. Het is niet mystiek en ook niet moralistisch. Het gaat ook niet over wat de mens moet doen. Nee, het gaat over de stappen die God zet in deze geschiedenis, in deze wereld. Heel concreet.⟨/p> ⟨p>Dat vind ik juist zo geweldig. Het gaat er niet om wat wij moeten doen. Op het moment dat je het gaat bezien in termen van een moraal, dan gaat het er uiteindelijk altijd weer om wat wij daaruit moeten destilleren en hoe het ons aanzet tot goede werken. Ik heb niets tegen goede werken en je best doen, maar als dat hetgeen is waar het heil van afhangt, dan geef ik er geen rode rotzak voor. Dan hangt het namelijk allemaal weer van de mens af. Dit is typisch iets wat de mens bedenkt: dat de mens geactiveerd moet worden, dat wij iets gaan doen en dat wij er dan voor zorgen dat de planeet gered wordt – of welke termen je daar ook voor wilt bezigen. Nee, het is niet wat de mens moet doen; God zet stappen in de geschiedenis. Hij voorzegt hoe het zal gaan en wat Hij gaat doen.⟨/p> ⟨p>En dat niet in een mystiek luchtledige, maar echt concreet, aantoonbaar en historisch. Geen verhaaltje, ook geen verhaal, maar werkelijk en echt gebeurd. Met als climax – want zo durf ik het rustig te noemen – het evangelie: het goede bericht van de opgestane Christus. Hij is daadwerkelijk opgestaan. Aan de hand van 1 Korinthe 15 wil ik graag kort aanstippen hoe essentieel dit is. Dat geldt voor eigenlijk alles wat de Bijbel zegt. We hadden het de vorige keer over de voorzeggingen die de Bijbel heeft gedaan over Abraham; dat tegen hem gezegd wordt dat na zoveel generaties en na vierhonderd jaar zijn nageslacht zal uittrekken uit Egypte. Maar stel je voor dat dat alleen maar een verhaal zou zijn. Dan bewijst het niets en heb je er ook helemaal niets aan. Dan praat je in feite over een mythe.⟨/p> ⟨p>Dat geldt voor alles wat de Bijbel zegt, vanaf het eerste begin. Stel je voor dat Adam, zoals dikwijls verteld wordt, alleen maar een verzonnen figuur zou zijn en niet de stamvader van de mensheid van zoveel duizend jaar geleden. Dan is dat misschien een mooi verhaal, maar het gaat nergens over. Nee, het is concreet historisch. Neem dit voorbeeld van de opstanding van Christus.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1022" title="Speel af vanaf 17:02">▶ 17:02⟨/button> ⟨span>Zonder de Historische Opstanding van Christus Is het Geloof Leeg⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Het is daarin echt wel ultiem, omdat Paulus dat in 1 Korinthe 15 ook zo concreet neerzet. Dat is juist ook omdat in die dagen in Korinthe de bewering rondging dat er geen opstanding van de doden is. Wat precies de achtergrond van die gedachte was, is niet helemaal te achterhalen. Misschien omdat ze leerden dat de mens een onsterfelijke ziel heeft; als de mens na zijn sterven gewoon verder leeft — ik kom er straks op terug — waarom zou hij dan nog moeten opstaan? Dat is eigenlijk zinloos, het heeft ook geen echte betekenis. Wat die gedachte ook was, maar in ieder geval ontkende men de opstanding van de doden.⟨/p> ⟨p>Paulus zegt — en ik begin nu te lezen vanaf vers 12: "Maar indien..." en het is een letterlijke vertaling, zoals jullie wellicht inmiddels al weten. Met die interlineair die eronder staat, kun je dat woord voor woord ook nalezen. Let dan vooral op die groene regel, omdat dat de meest letterlijke weergave is. Akkoord, ik lees voor: "Maar indien van Christus geheraut wordt..." Ja, dat is misschien een vreemd woord, maar eigenlijk is dat wel de gedachte. In de NBG-vertaling staat er "gepredikt wordt". Daar heb ik op zich niet zo'n moeite mee, maar het Griekse woord wil zeggen: een herautsboodschap. Een heraut is ook iemand die iets meedeelt. Een heraut was vanouds degene die van dorp tot dorp of van stad tot stad ging om iets mee te delen: een belangrijk wereldkundig gegeven of de koning die voorbij kwam, weet ik veel. Maar in ieder geval: iets herauten. En dat is dus ook weer typisch een aankondiging, maar ook iets heel concreets.⟨/p> ⟨p>Nou, van Christus zegt hij: "Indien van Christus geheraut wordt dat Hij uit de doden is opgewekt" — want Paulus had zojuist gezegd dat het daar wel allemaal om gaat — "hoe zeggen sommigen dan onder jullie dat er geen opstanding van doden is? Indien er geen opstanding van doden is, dan is ook Christus niet opgewekt." Dat is één en twee. Als er in het algemeen geen opstanding van doden is, dan kan Christus dus ook niet zijn opgewekt, want Christus was een dode.⟨/p> ⟨p>De redenering gaat verder: "Maar indien Christus niet is opgewekt, zonder inhoud is ook onze herautsboodschap." Waarmee gezegd is dat een herautsboodschap alleen maar inhoud heeft als het daadwerkelijk ook feitelijk is. Anders praten we inderdaad over een verhaal of over een mythe, misschien kunstig bedacht met een heel inspirerende inhoud, maar het is niet dat wat geheraut wordt; dan is het namelijk zonder inhoud, leeg. Ik bedoel dus: dan is het ook geen mededeling, geen bericht. En, zegt Paulus: "Ja, zonder inhoud is ook jullie geloof."⟨/p> ⟨p>Dit is echt fataal voor die dominee waar ik het zojuist over had, wat hij in IJhorst allemaal vertelde. Als het nou een uitzondering was geweest, had ik het niet gemeld, maar ik zal u zeggen dat dit zo breed is doorgedrongen. En het maakt het christendom gewoon tot een religie, nou eigenlijk tot een filosofie, maar een die volstrekt nikszeggend is. En het is in mijn beleving ook zo logisch dat als de boodschap zo uitgehold wordt en dus volledig leeg is, het resultaat is dat je ook niets meer te melden hebt en dat de kerk ook leegloopt. Want je hebt namelijk niets meer te vertellen.⟨/p> ⟨p>"En zonder inhoud is ook jullie geloof." Ons geloof... wij vertrouwen erop dat Hij, die ooit drie dagen dood in het graf lag, dat Hij daadwerkelijk door God is opgewekt uit de doden. En dat Hij het graf leeg achterliet en dat Hij de garantie is dat de dood overwonnen wordt — nee, de dood overwonnen ís — en de dood uiteindelijk tenietgedaan wordt als laatste vijand. Dat is historisch. Als het niet historisch is, niet echt gebeurd, dan is het flauwekul en heb je er niets aan. Het is gewoon, zoals Paulus zegt: het is zonder inhoud.⟨/p> ⟨p>En het is eigenlijk nog erger, want hij zegt dan in vers 15: "Dan worden wij ook valse getuigen van God bevonden." Wij — en daarmee bedoelt hij ook zijn collega-apostelen, die allemaal ooggetuigen waren. Vergis je niet, Paulus had het juist in de voorgaande verzen gezegd: na zijn opstanding is Hij bij diverse gelegenheden, vele gelegenheden, nog verschenen gedurende veertig dagen. Eén keer zelfs aan vijfhonderd broeders tegelijk, waarvan Paulus dan schrijft: "Het merendeel is thans nog in leven." Met andere woorden: vraag het maar na.⟨/p> ⟨p>Maar als dat dus niet waar is, zegt hij, dan is het erger dan dat het alleen maar leeg is. Dat is al erg genoeg; ik bedoel, als je je geloof hebt gebouwd op iets wat gewoon volstrekt leeg is en geen inhoud heeft. Maar het is nog erger: het hele verhaal is dan ook daadwerkelijk vals en frauduleus. Het hele Nieuwe Testament... als Christus niet is opgewekt, dan is het Nieuwe Testament niet alleen leeg, maar is het inderdaad gewoon pure oplichterij. Omdat er namelijk wordt gezegd: God heeft Christus opgewekt, en we hebben het zelf met eigen ogen gezien bij zoveel gelegenheden. Het is te absurd om daarover na te denken.⟨/p> ⟨p>Paulus bewijst ook in 1 Korinthe 15 waarom Christus daadwerkelijk is opgewekt. De steen die is weggewenteld... er waren onloochenbare feiten. En ja, als dat alles niet waar zou zijn, dan zijn we zelfs valse getuigen, omdat we dan tegen God in getuigen dat Hij de Christus opwekte, die Hij niet heeft opgewekt — tenminste, als het waar zou zijn wat jullie zeggen, wanneer er geen doden worden opgewekt. Dat is de bewering die daar rondgaat.⟨/p> ⟨p>Paulus hakt het in de moten en maakt er echt gehakt van, van de hele opvatting. Achteraf ben ik toch wel blij dat die misvatting er was, want het heeft ons een geweldig hoofdstuk opgeleverd: 1 Korinthe 15. Dat zou niet opgetekend zijn wanneer die Korinthiërs niet zo'n dwaas idee hadden geopperd. Dus elk nadeel heeft zijn voordeel, dat geldt hier ook.⟨/p> ⟨p>Maar goed, ik bedoel maar dit te zeggen: de Bijbel is dus niet een filosofisch verhaal in het algemeen met een bepaalde moraal. Nee, het is historisch. Het vertelt wat gebeurd is. Dat is één. Nou, nog iets. Ik ga wel een aantal dingen nu aanstippen waarvan ik weet dat ze nogal explosief zijn. En misschien is het dan toch maar goed dat we in kleine getale hier nu bij elkaar zijn; dan kan ik in ieder geval, als het een beetje meeit, het eind van de avond wel halen zonder dat er rotte eieren naar me toe gegooid worden. Ik heb daar alle vertrouwen in, maar ik bedoel dit te zeggen: als je het hebt over de Bijbel die uniek is in dat wat zij predikt, dan moet ik er ook bij zeggen dat op het moment dat we die Bijbel daarover gaan raadplegen, je onvermijdelijk op onderwerpen komt die zo haaks staan op wat men over de Bijbel zegt, en eigenlijk vooral wat de hoeders van de christelijke traditie ervan gemaakt hebben.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1549" title="Speel af vanaf 25:49">▶ 25:49⟨/button> ⟨span>Punt 2: het Hiernamaals en de Leugen van de Onsterfelijke Ziel⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>De Bijbel is uniek in wat ze leert over het hiernamaals. En met het hiernamaals bedoel ik dat wat er gebeurt als een mens komt te overlijden; dat wat er na het sterven gaat gebeuren. Kijk, de leugens daaromtrent hebben hele oude papieren. Daarvoor moet je helemaal teruggaan naar Genesis 3, naar wat er ooit in de hof van Eden plaatsvond toen de slang in een bepaalde verschijning aan de vrouw verscheen. We kennen ongetwijfeld allemaal de geschiedenis. Ik zeg geschiedenis, ja. Ik dacht al: daar komt het 'verhaal', maar nee. Tegen het woord verhaal op zich heb ik geen bezwaar, zolang je daar maar niet de conclusie uit trekt dat het niet echt gebeurd is. Het woord verhaal laat dat in het midden, daarom gebruik ik liever het woord geschiedenis. Een geschiedenis is immers pas een geschiedenis wanneer het geschied is.⟨/p> ⟨p>Dit is dus geschied, zoveel duizend jaar geleden, in een omgeving en entourage die voor ons haast moeilijk voorstelbaar is. Maar dat neemt niet weg dat de slang — de nachasj, we laten even voor wat het is — zei tot de vrouw dat zij had gezegd: "Nee, wij eten niet van die vrucht." En dan volgt de eerste pertinente leugen die wordt uitgesproken, met zijn gespleten tong, zou ik maar zeggen: "Je zult geenszins sterven."⟨/p> ⟨p>Meteen wordt God in een verdacht daglicht geplaatst; God zou eigenlijk niet te vertrouwen zijn. "God weet dat de dag dat je daarvan eet, uw ogen geopend worden." Inderdaad wordt God daarmee verdacht gemaakt; er worden oogmerken aan Hem toegeschreven alsof Hij de mens dom wil houden of dat er in ieder geval kennis wordt achtergehouden omdat Hij kwalijke bedoelingen zou hebben. Dat zaait de slang met die leugen. Maar het gaat mij nu vooral om het punt dat die slang beweert dat je helemaal niet doodgaat. "Je zult geenszins sterven; integendeel, je sterft niet, maar je ogen gaan open." Ik vind dat de meest karakteristieke leugen, naast de verdachtmaking van God: de feitelijke ontkenning van de dood.⟨/p> ⟨p>Dat is de eerste leugen van de diabolos. Het woord diabolos betekent letterlijk de 'doorheenwerper'. Hij pakt elementen van de waarheid, maar door ze te mixen en onjuist te combineren, maakt hij er een diabolische leugen van. Maar de ontkenning van de dood — dat wil zeggen: de dood is niet echt dood — dat is een typische leugen van de slang. Een mens sterft niet echt, zo zegt men in alle religies en allerlei filosofieën. Is de dood niet echt dood, maar een andere vorm van leven? Dat is wat men beweert: je gaat niet echt dood, maar...⟨/p> ⟨p>Dit geldt ook binnen het christendom. Je hebt daar het idee van de onsterfelijke ziel. Dat komt overigens uit de Griekse wereld, uit de filosofie van Plato en Aristoteles. De mens zou een onsterfelijke ziel hebben en als dit lichaam, dat slechts een omhulsel is, het aflegt, dan blijft de ziel over. Eigenlijk is de ziel dan bevrijd uit deze kerker, uit deze gevangenis. Je ziet trouwens dat daardoor het hele idee van de opstanding zo on-Grieks is, want het sterven is in die visie eigenlijk al de bevrijding.⟨/p> ⟨p>Maar in de Bijbel is dood echt dood. Inderdaad niet het einde, maar wel echt dood. Het is niet een andere vorm van leven. Ik zei al: dit is wat ik nu beweer, en ik kan dat heel gemakkelijk bijbelstaven, maar het gaat wel erg in tegen alles wat er doorgaans over de dood gezegd wordt. Het is ook in strijd met een andere filosofie: het idee van reïncarnatie, wat in het oosten, in het boeddhistische gedachteklimaat, geleerd wordt. Een mens sterft, maar door te sterven reïncarneert hij op een andere wijze. Dat wil zeggen: hij wordt weer opnieuw vlees, maar in een andere gedaante; in een hogere of juist lagere vorm, afhankelijk van hoe er geleefd is. Maar in wezen is ook dat een variant op de onsterfelijke ziel. In beide gevallen gaat een mens niet echt dood, maar leeft hij op een andere wijze voort. Hetzij als onsterfelijke ziel juichend voor Gods troon, hetzij in een ander schepsel, whatever.⟨/p> ⟨p>Maar het is een ontkenning van de dood. Het is precies wat de slang ooit al in het begin zei: "Nee, je gaat niet dood, je ogen gaan open." De Bijbel staat daar haaks op: in de Bijbel is dood echt dood. Een heel vrij voorbeeld vind je in Ezechiël 37. Daar wordt Ezechiël in een visioen meegenomen — en er staat echt bij dat het een visioen is — naar een veld, een vlakte vol met knekels, met dode doodsbeenderen. De vraag die God dan stelt aan Ezechiël is: "Mensenkind, kunnen deze beenderen herleven?" Ezechiël antwoordt: "Heere, Ú weet het." Wat er vervolgens gaat gebeuren, is dat die beenderen inderdaad bij elkaar komen en herleven. Het gaat daar over het herstel van Israël, maar het gaat me er nu even niet zozeer om. Het gaat erom dat de vraag is: "Kunnen deze beenderen herleven?" Dat is de vraag.⟨/p> ⟨p>Nooit luidt de vraag in de Bijbel: "Waar gaat een mens heen als hij sterft?" Nooit. De vraag is altijd: "Als een mens sterft, herleeft hij dan? En zo ja, wanneer en hoe?" Dat zijn de vragen. Het is dus niet: waar gaat hij heen of op welke wijze leeft hij voort? Nee, de mens sterft, is vervolgens dood, en de vraag is of hij herleeft. Eigenlijk moet ik zeggen dat de Bijbelse boodschap is: er is leven na de dood. Met recht na de dood; niet in de dood, maar na de dood, namelijk wanneer God de doden levend maakt.⟨/p> ⟨p>Ik wil dit heel kort even aanstippen, want als ik het hierbij zou laten, zou het een beetje incompleet zijn. Je zou een aantal Bijbelse feiten over de dood op een rijtje moeten zetten. In de Bijbel is dood het tegenovergestelde van leven. Dat klinkt als het intrappen van een open deur, maar het betekent dat iemand die dood is, niet leeft. Ook niet op een andere manier. Een dode is dood, en het is daarmee werkelijk het tegenovergestelde van leven.⟨/p> ⟨p>De dood is in de Bijbel ook altijd een terugkeer. Dat wil zeggen: je was er ooit niet, dan leef je hier op aarde, je wordt geboren, je leeft een x-aantal jaren en dan keer je weer terug. Je leest met name in het boek Genesis vaak de frase dat iemand werd vergaderd tot zijn voorgeslacht. In feite is het een cirkelgang: je komt weer daar terecht waar je ooit begonnen bent. Ooit was je er niet, en bij je sterven ben je er opnieuw niet. In die zin is het dus ook echt een terugkeer. Of anders gezegd: stof was je en tot stof keer je weer terug. All we are is dust in the wind. De dood is... Je zou daar een mooie metafoor voor kunnen gebruiken, en die geeft de Bijbel zelf ook heel vaak aan.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2149" title="Speel af vanaf 35:49">▶ 35:49⟨/button> ⟨span>De Dood als een Slaap in Afwachting van de Opstanding⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Namelijk de dood als een slaap. En waarom, hoezo een slaap? Wel, het idee is eigenlijk tweeledig. Als de dood is als een slaap, dan ben je je tijdens die slaap van niets bewust. Dat was het idee: je slaapt. Het staat dus tegenover bewustzijn. En de tweede gedachte bij het slapen is: je wordt daar weer uit wakker. Dus een mens sterft, is zich van niks bewust tot het moment dat hij gewekt wordt en opstaat.⟨/p> ⟨p>Dat zijn trouwens twee dingen: je wordt eerst gewekt en daarna sta je op. Het ene heeft te maken met de geest. Je was dood, je was je van niets bewust; de doodsslaap. En vervolgens word je gewekt en dan word je je weer van de dingen bewust. En dan sta je op, en dat heeft te maken met wat het lichaam doet. In feite is het precies wat we elke morgen meemaken. Je slaapt, je was je van niks bewust, en dan gaat dat rotding af, weet je wel. En dan word je wakker. Vervolgens ben je gewekt en dan sta je op. En dat is de Bijbelse taal. "Ontwaakt, gij die slaapt", staat er in Efeze 5. "Ontwaakt gij die slaapt en sta op uit de doden, en Christus zal over u lichten." Zo gaat het dan verder.⟨/p> ⟨p>En dan het laatste wat ik in verband met dit onderwerp nog kwijt wil — ik denk dat het heel essentieel is en een mooi opstapje trouwens ook voor de rest: de dood wordt tenietgedaan. De dood is overwonnen toen Christus als eersteling opstond. En in onvergankelijkheid, dat wil zeggen: Hij stond op om nooit meer dood te gaan. Hij is daarin de eersteling en een garantie dat de rest zal volgen, ieder in zijn eigen rangorde. En als allen zijn herleefd — of hoe zeg je dat? — als allen tot leven zijn gewekt, tot dít leven, ja, dan is er geen dood meer. En dan is de dood dus tenietgedaan.⟨/p> ⟨p>Dus hoe doet God de dood teniet? Wel, door allen levend te maken. Sommige dingen zijn zo logisch en zo prachtig, want ja, dat is de boodschap van Leven, met allemaal hoofdletters. De dood wordt tenietgedaan. Het is dus geen ontkenning van de dood, maar ik vind het buitengewoon belangrijk om ook dit aan te stippen: de Bijbel is echt volstrekt uniek ten opzichte van alle menselijke filosofie die de dood wegredeneert en zegt dat het een andere vorm van leven is. En trouwens ook ten opzichte van de nu in het Westen gangbare leer dat de dood het eindpunt is en dat er daarna niks meer is. Dat is namelijk ook niet waar, want dan zou de dood inderdaad het eindpunt zijn. Nee, het is een onderbreking. Eigenlijk alleen maar een pauze.⟨/p> ⟨p>Ik vind het een geweldige gedachte. Een goede vriend van mij kreeg een maand of twee geleden te horen dat hij nog maar heel kort te leven heeft. Maar ja, die kent het Goede Bericht. Hij heeft toen een afscheidsfeest georganiseerd. Dat klinkt wat vreemd, een afscheidsfeest, maar hij heeft daar ook nog prachtig 'gas gegeven' te midden van zijn vrienden en kennissen. Hij vertelde toen ook: het is als ontslapen. Hij zei: "Ik ga straks slapen." Hij weet ook niet hoe lang hij hier nog heeft, de dokters geven hem niet zoveel meer, en hij weet dat. Hij hoeft het ook niet weg te redeneren. Maar hij zegt: "We zien elkaar straks weer." Dus het echte leven moet nog beginnen.⟨/p> ⟨p>Hoe anders is alles dan? Dan heb je echt hoop, heb je echt verwachting. Dat is leven. Maar het staat haaks op alles wat de wereld en de mens bedacht hebben over de dood. Ongeacht of dat nou is dat er een eindpunt is en met de dood alles 'finito' is, of dat de dood niet echt dood is omdat je verder leeft als onsterfelijke ziel, of het idee van reïncarnatie. Nou, dan heb ik ongeveer alle menselijke filosofieën gehad over wat de dood en het hiernamaals zou zijn. De Bijbel staat er haaks op en triomfeert daar ook boven, zoveel grootser en heerlijker. Dan nog iets.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2480" title="Speel af vanaf 41:20">▶ 41:20⟨/button> ⟨span>Punt 3: Waar Komt het Kwaad Vandaan? (jesaja 45)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>De Bijbel is uniek in wat ze leert over de oorsprong van het kwaad. Echt, dit is een heel apart fenomeen en op mij heeft dat al sinds vele jaren enorme indruk gemaakt. De Bijbel is hierin zo uniek. Als je nadenkt over de vraag hoe er in het algemeen gesproken wordt over de oorsprong van het kwaad – ik daag je echt uit om dat eens te onderzoeken binnen religies in de volle breedte en rijkdom, maar ook binnen het christendom – dan is de vraag: wat leert men over de oorsprong van het kwaad? Meestal doet men er het zwijgen toe.⟨/p> ⟨p>Ik weet zelf nog heel goed hoe dat destijds ging toen ik op catechisatie zat en je daarover ging doorvragen. Waar komt het kwaad vandaan? "Ja, dat komt omdat de mens ooit in zonde is gevallen." Oké, en hoe komt dat dan? "Ja, dat komt door de slang en door die leugen." Maar hoe komt die slang daar dan? Hoe komt Satan er dan? Ja, dan wordt het heel ingewikkeld, want dan zegt men dat hij een gevallen engel is. Dat valt bij nader inzien echter heel moeilijk te bewijzen. Sterker nog, ik denk dat er hele goede argumenten zijn dat dit simpelweg verzonnen is. Maar hoe dan ook, zelfs áls het een gevallen engel zou zijn, dan kom je bij de vraag: hoe is dat dan gebeurd? Wist God dat van tevoren?⟨/p> ⟨p>De meesten zeggen dan: "Nee, dat wist God niet." Maar dan heb je geen God meer. Of was het gepland? "Ja, maar dat mag je ook niet zeggen, want dan maak je God tot de auteur van het kwaad en dan geef je God de schuld." Kortom, meestal parkeert men de vraag of men zegt: "De verborgen dingen zijn voor de Heer onze God." Men kan er altijd wel een Bijbeltekst voor verzinnen om zich er niet mee bezig te hoeven houden. Maar de grote vraag waar het kwaad vandaan komt, waar dat in hemelsnaam mee begonnen is, die wordt altijd ontweken. Nooit wordt er een direct antwoord gegeven, terwijl het Bijbelse antwoord volstrekt helder is.⟨/p> ⟨p>Ik wil dat laten zien aan de hand van Jesaja 45. Dit is misschien wel de sterkste tekst, omdat God daar heel concreet en letterlijk over spreekt en Hij daar bovendien zelf aan het woord is. Weliswaar bij monde van Jesaja, maar God spreekt daar zelf. Kijk maar in Jesaja 45 vers 5: "Ik ben Yahweh. Er is geen ander. Behalve Mij is er geen God." Hij zegt tegen het volk Israël: "Ik gordde u, hoewel u Mij niet kende." Waarom? Opdat men zal weten, van waar de zon opgaat in het oosten tot waar ze ondergaat in het westen, dat er buiten Mij niemand is. "Ik ben Yahweh, niemand meer." Met name in het boek Jesaja wordt dit altijd zo geweldig naar voren gebracht; God die zo uitdrukkelijk verklaart dat er maar één God is.⟨/p> ⟨p>Dat is de meest fundamentele waarheid van de hele Bijbel: er is maar één God. Een Jood staat ermee op en gaat ermee naar bed, met het Shema. Als hij de deur doorgaat, als hij aan het werk gaat of als hij sterft, altijd zullen die woorden op de lippen zijn: "Hoor Israël, de Heer onze God is één." Er is er maar één. Hij is integer één; wat Hij doet zegt Hij, en wat Hij zegt doet Hij. Maar het betekent ook: er is niemand anders. Hij kan dus ook nooit gedwarsboomd worden. Dat is geweldig.⟨/p> ⟨p>Waarom lees ik dit voor? Vanwege vers 7: "Ik ben Yahweh, niemand meer; Formeerder van het licht en Schepper van de duisternis; die vrede maakt en kwaad schept; Ik, Yahweh, doe al deze dingen." Als je het hebt over de vraag waar het kwaad vandaan komt, dan kan ik je trakteren op Jesaja 45, waar God zelf in Zijn Woord verklaart: "Ik ben niet alleen de oorsprong van vrede, Ik formeer ook het licht." Waar komt de duisternis vandaan? God schept dat, namelijk door het licht uit te doen. Maar ook: waar komt het kwaad vandaan? God is de Schepper daarvan. Geven we God nu de schuld dat Hij de Creator van het kwaad is? Nee, we geven Hem niet de schuld, maar we geven Hem de eer. Want dat betekent namelijk dat het kwaad geen bedrijfsongeval is.⟨/p> ⟨p>Het loutere feit dat wij het kwaad in de wereld vaststellen – lijden, pijn, moeite, ziekte, dood, dat is allemaal negatief – is geen foutje. Het grondwoord voor kwaad in het Hebreeuws is 'ra', wat verbreizelen of kapotmaken betekent. Dat is wat het woordje 'ra' inhoudt. Het is geen bedrijfsongeval; God zegt: "Ik ben zelf degene die het schept." Dat betekent dat er nooit iets misgegaan is. Het hele idee dat er ooit iets mis is gegaan, is een ontkenning van God. Bij God gaat er nooit iets mis, want er is maar één God en Hij heeft alles in de hand. Dus als je vraagt: waar komt de slang vandaan? De slang met een hoofdletter, de diabolos? Dat is een creatie van God. Van wie anders? Hij is de Schepper van alle dingen en het is geen fout. De dingen gaan zoals ze gaan.⟨/p> ⟨p>Het betekent ook dat het kwaad geen onafhankelijke macht is. Het zou dramatisch zijn als het waar zou zijn dat er ooit iets fout is gegaan. Ten eerste zou God het dan niet voorzien hebben, maar Hij is alwetend. Ten tweede zou Hij dan niet alles in de hand hebben. En ten derde kun je onze hoop en verwachting dan wel op je buik schrijven. Want als het in het verleden mis kon gaan, dan kan het straks weer misgaan. Wie geeft mij dan de garantie dat alles in goede handen is? Nee, het kwaad is een creatie van Hem en ook een instrument. Hij gebruikt dat.⟨/p> ⟨p>Wat is dan het doel van het kwaad? In ieder geval om het licht zichtbaar te maken. Als een juwelier een diamant wil etaleren, dan gebruikt hij daarvoor een donkere achtergrond. Als je de liefde van God wilt etaleren, dan kan dat alleen tegen de achtergrond van het kwaad. De duisternis is inderdaad die donkere achtergrond die God creëert, juist om dat wat Hij te melden heeft – Zijn liefde – te tonen. Het kwaad is dus een instrument, een creatie van Hem, en het geweldige is daarmee dat het in goede handen is.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2996" title="Speel af vanaf 49:56">▶ 49:56⟨/button> ⟨span>Het Kwaad Is Geen Bedrijfsongeval, maar in Gods Goede Handen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Het kwaad is in goede handen, namelijk in Zijn hand. Ik heb de tekst van Job 2 erbij gezet, want daar lees je over Job, nadat al die jobstijdingen over hem heen waren gekomen, dat zijn vrouw op een gegeven ogenblik tegen hem zegt: "Zeg God vaarwel." En dan zegt Job: "Zouden wij het goede van God aannemen en het kwade niet?" Je zou kunnen zeggen dat dit een menselijke vergissing van Job was, maar dat staat er niet. Er staat achter: "In dit alles zondigde Job met zijn lippen niet." Met andere woorden: wat hij zei en de eer die hij God gaf, was volledig in overeenstemming met hoe het is.⟨/p> ⟨p>Later lees je inderdaad dat hij het even kwijtraakte, hoewel hij aan het eind van het verhaal alsnog weer toegeeft en de hand op zijn lippen legt: "U vermag alles. Ik had ooit van U vernomen door het horen zeggen, maar nu hebben mijn ogen U aanschouwd." Dat is het einde van het boek Job, in hoofdstuk 40 of 42. Maar één ding moet duidelijk zijn: het kwaad is geen bedrijfsongeval. Het is geen fout, maar een instrument en een creatie van God. Dat zul je in menselijke filosofieën en godsdiensten nooit tegenkomen; dit is typisch iets van God. Zo kijkt Hij daarnaar, en ik vind dat een geweldig feit. Het tilt je boven de dingen uit, want het betekent dat het kwaad nooit groter is dan God. Hij heeft het kwaad nodig, want je leert het goede pas kennen en waarderen in contrast met het kwaad.⟨/p> ⟨p>Dat is het laatste wat ik erover wil zeggen voordat we gaan pauzeren. Weet u wanneer het woord 'kwaad' voor het eerst gebruikt wordt? Dat is in Genesis 2, in de eerste hoofdstukken van het boek Genesis. Daar wordt gesproken over de boom van kennis van goed en kwaad. Kennis van het goede is nooit los verkrijgbaar; dat krijg je juist door contrast. Je leert het goede pas écht kennen door het kwade. Adam en Eva hadden het goed in de hof, maar ze kénden het goede niet, want er was geen contrast. Je kunt gezondheid niet waarderen als je niet weet dat er ziekte bestaat. Dan dank je God niet voor je gezondheid, omdat je niet weet dat het anders kan. Juist door het contrast leer je het goede kennen.⟨/p> ⟨p>We zeggen vaak dat Adam en Eva door van de verboden vrucht te eten het kwaad leerden kennen. Dat is zo, maar ze leerden daardoor ook het goede kennen. Goed en kwaad horen bij elkaar; je kunt het goede alleen leren kennen door het kwaad. Dat is de bottomline van wat ik betoog: het kwaad is een instrument in Gods hand, een creatie van Hem. Laten we daar even mee pauzeren. Het kwaad is in goede handen en ook dat vind ik een geweldig goed bericht.⟨/p> ⟨p>Ik heb nog twee punten over die we na de pauze zullen behandelen. Ik heb nog een paar dia's en twee aanvullende punten om het handvol argumenten met recht compleet te maken. Waar het voor de pauze over ging, is hoe de Bijbel in haar boodschap bewijst inderdaad het Woord van God te zijn. We hebben daar een aantal dingen voor genoemd. Het laatste wat we hebben gezien, is hoe de Schrift spreekt over de oorsprong van het kwaad. Dat is in de wereld altijd in nevelen gehuld, omdat de mens er van zichzelf niet uitkomt. Maar op het moment dat je de Schrift laat spreken en God Zelf aan het woord laat, kom je tot zulke ontdekkingen. God zegt Zelf: "Ik ben degene die het kwaad schept." Net zo goed als dat Hij de Formeerder is van het licht en de vrede maakt. Hij zegt: "Ik, jawel, doe al deze dingen." Daarmee geef je Hem niet de schuld; Hij eist daarvoor Zelf de eer op. Dat maakt alles anders. Goed, dan heb ik nog twee punten te gaan.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3339" title="Speel af vanaf 55:39">▶ 55:39⟨/button> ⟨span>Punt 4: Zin en Doel van de Schepping: Genade voor Allen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>De Bijbel is uniek in wat ze leert over de zin en het doel van de schepping. In zekere zin sluit dit heel erg aan bij wat ik al bij punt 2 en punt 3 naar voren heb gebracht; er is dus overlap. Maar ook dit is weer heel explosief als ik het afzet tegen wat hierover in het algemeen wordt gezegd, ook — en dat moet ik er dan bij zeggen — in de christenheid.⟨/p> ⟨p>Laten we Romeinen 11 als uitgangspunt nemen. Paulus heeft daar een heel betoog gehouden over de weg die God gaat met Israël en over de omweg die Hij in de tegenwoordige tijd maakt. Israël, de synagoge en het jodendom hebben hun Messias afgewezen, en nu gaat God naar de natiën, zoals dat heet. Maar dat is niet definitief, want God pakt straks de draad met Israël weer op. Paulus heeft dat allemaal zo uiteengezet en vanaf vers 32 volgt het slot van zijn betoog over dit onderwerp. Het is een conclusie, en ik moet zeggen: ik vind het geweldig. Dit is typisch God; dit bedenkt geen mens. Er staat: "Want God sluit allen op in ongezeggelijkheid." In andere vertalingen staat: "Want God heeft hen allen onder ongehoorzaamheid besloten."⟨/p> ⟨p>Als ik hier zo over nadenk, sluit dit direct aan bij wat we in het vorige punt zagen, namelijk dat God de oorsprong is van het kwaad en ook kwaad schept. Dit is een voorbeeld van hoe Hij kwaad schept. Het is iets waarvan we op het eerste gezicht zouden zeggen: dit is louter negatief. God sluit nota bene heel de mensheid op in ongezeggelijkheid, in ongehoorzaamheid. Paulus gebruikt hier een werkwoord voor 'opsluiten' dat ook in Lukas 5 wordt gebezigd wanneer het gaat over vissen die in een net zitten. Die kunnen geen kant op; over opsluiting gesproken, dat is een totale afsluiting. God sluit allen op in ongezeggelijkheid; heel de mensheid is in zonde besloten.⟨/p> ⟨p>Dat had Paulus al eerder gezegd, eigenlijk al vanaf Adam. Het feit dat jij en ik een zondaar zijn, is geen keuze van onszelf. We waren het al voordat we konden kiezen, voordat we enig bewustzijn hadden. We waren al stervelingen en we waren al zondaren. Dat is dus geen keuze van onszelf; dat heeft alles te maken met onze oorsprong, onze adamitische afkomst van onze stamvader. Dat betekent dat wij daar individueel geen keuze in hebben. Er staat hier ook: God sluit allen daarin op. Alle mensen zijn zondaren, alle mensen zijn stervelingen; dat is gewoon een gegeven. Elk mens sterft, niet omdat hij daarvoor kiest, maar omdat dat simpelweg ons lot is. Maar dat geldt ook voor het feit dat we zondaren ofwel 'doelmissers' zijn.⟨/p> ⟨p>God sluit allen op in ongehoorzaamheid. Als je hier de punt zou zetten, zou je zeggen dat dit afschuwelijk is; dat God dat zo besloten heeft en dat de hele mensheid nu al duizenden jaren vanaf Adam de weg gaat van leed en moeite. In de pauze hadden we hier onderling gesprekken over: hoe is dat mogelijk? Maar wacht even, dit is een voorspel. Het gaat pas betekenis krijgen in relatie tot wat gaat komen. Want er staat achter: "...opdat Hij zich over allen zou ontfermen."⟨/p> ⟨p>Waarom is dat opsluiten nodig? Wel, omdat Hij Zijn liefde en Zijn ontferming gaat bewijzen. Hij gaat alle zondaren rechtvaardigen en Hij gaat alle stervelingen levend maken. Dat is Zijn doel. Dat eerste, het opsluiten in ongezeggelijkheid en zonde, dient slechts om het superlatieve van het goede dat Hij wil bewijzen te demonstreren. Het kwaad dient om het goede te tonen, opdat Hij zich over allen zou ontfermen.⟨/p> ⟨p>Ik vind dit ook weer typisch iets wat bij God hoort. De mens bedenkt altijd iets waarbij wij de eer krijgen. Wij kiezen 'goed', en daar zijn weer allerlei christelijke varianten van: de mens moet kiezen en als die dan een goede keuze heeft gemaakt, dan is het voor altijd en eeuwig goed. Maar als je die goede keuze niet maakt, dan is het voor altijd en eeuwig niet goed. Altijd weer wordt het aan de mens toegeschreven en uiteindelijk ook aan de mens overgelaten. De Bijbel laat daar niets van heel. Het hangt helemaal niet van de mens af, en ik vind dat echt een goed bericht. Want dat betekent namelijk dat als het niet van de mens afhangt, maar alles van God, Hij het ook allemaal goed máákt.⟨/p> ⟨p>Zoals alle mensen zondaren zijn zonder eigen keuze, en zoals alle mensen stervelingen zijn zonder dat dit ons eigen besluit of onze eigen keuze is — het is een gegeven — wel, op dezelfde wijze zal Hij zich ook over diezelfde 'allen' gaan ontfermen. De Schrift leert inderdaad dat heel het mensdom wordt gerechtvaardigd. Dat was trouwens het onderwerp in de eerste hoofdstukken van de Romeinenbrief. Romeinen 3 vind ik zo prachtig: "Want allen hebben gezondigd en worden om niet gerechtvaardigd door Zijn genade." De zin loopt door: allen hebben gezondigd én allen worden om niet gerechtvaardigd. Het één is net zo waar als het ander. Allen hebben gezondigd, jazeker, maar allen worden ook 'om niet' — dus zonder enige tegenprestatie, zonder enige verdienste en zonder enige voorwaarde — gerechtvaardigd.⟨/p> ⟨p>Zoals in Adam door één daad van ongehoorzaamheid alle mensen veroordeeld zijn om zondaar en sterveling te zijn, zo worden door één daad van rechtvaardigheid alle mensen gerechtvaardigd ten leven. Dat is Romeinen 5 vers 18. Het is zo logisch; het ene is net zo absoluut als het ander. De vergelijking is perfect. Denk je nu werkelijk dat wat Adam deed een grotere impact zou hebben dan wat Christus teweegbrengt? Dat is toch ongehoord? Nee, dit is een goddelijke garantie: Hij sluit allen op in ongezeggelijkheid, opdat Hij zich over allen zou ontfermen. Inderdaad, dat is wat de Bijbel leert: allen worden gerechtvaardigd, allen worden gered.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3859" title="Speel af vanaf 01:04:19">▶ 01:04:19⟨/button> ⟨span>De Levende God Is de Redder van Álle Mensen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Hij is de Redder van alle mensen. Speciaal, staat er dan, van de gelovigen, maar dat is niet uitsluitend van de gelovigen. Nee, het woord is betrouwbaar en geloofwaardig. Ik heb juist afgelopen maandag daar een blogje aan gewijd. Er staat zo prachtig in 1 Timotheüs 4: het woord is geloofwaardig en alle aanneming waard, want hiertoe arbeiden wij en worden we gesmaad, omdat we onze hoop hebben gevestigd op de levende God, die een Redder is van alle mensen, speciaal – of allermeest – van de gelovigen. Beveel en leer dit.⟨/p> ⟨p>Sommige mensen mogen dit geloven. Is dat een prestatie? Nee, als God je ogen ervoor opent dat Hij de Redder is van alle mensen, ja, dat is geweldig! Maar ook als je het niet gelooft, Hij is toch je Redder. En dat is wat we mogen zeggen, met recht dus. Dat bedoelde ik ook met dat eerste punt: het is een goed bericht. Je kunt het tegen iedereen vertellen: God is jouw Redder, zoals Hij jouw Schepper is. Of je nou gelooft of niet, Hij is jouw Schepper, maar Hij is ook jouw Redder. Dat wil zeggen: niet omdat jij al gered bent, maar Hij redt jou. Someway, somehow en ongeacht wanneer. Maar dat is de garantie. Dat is toch een geweldig goed bericht? Hij gaat alle dingen welmaken voor jou, voor iedereen. En ook als je zegt: 'Doei, ik geloof hier allemaal niks van', dan maakt dat niet uit. Hij is jouw Redder. Kijk, dat is echt zo’n solide goed bericht.⟨/p> ⟨p>En allen worden levend gemaakt. Dat is ook 1 Korinthe 15, waar ik al eerder uit citeerde: zoals in Adam allen sterven, zo zullen in Christus allen worden levend gemaakt. Ja, niet allemaal tegelijk, er staat ook bij: ieder in zijn eigen rangorde. Christus de Eersteling, tweeduizend jaar geleden. Vervolgens zij die van Christus zijn in Zijn parousia. En daarna het einde, dat wil zeggen: de laatste afdeling, wanneer de dood tenietgedaan wordt, namelijk door alle mensen levend te maken. En dan wordt God 'alles in allen'. Dit is de zin en ook het doeleinde van heel de schepping. Het al wordt verzoend. Dat wil zeggen: alles wat vijandig is en vervreemd van God, dat verzoent Hij met Zichzelf. Laat dat maar aan God over.⟨/p> ⟨p>Dit hangt niet van de mens af. En dit is ook weer echt zo’n bewijs van het goddelijke karakter van de Bijbel. Het vertelt over wie Hij is. En dat vertellen we als een mededeling, een bericht. Daar kunnen we niets aan af doen en we kunnen er niets aan toe doen. Maar als God je ogen ervoor opent, dan is dat zo’n kracht Gods! Want het maakt blij, het geeft vrede, het geeft hoop. Kortom, het geeft echt alles wat een mens nodig heeft. En het geeft Hem ook de eer. En dat is eigenlijk wat ik als laatste ook naar voren wil brengen, namelijk de boodschap van de Bijbel.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4065" title="Speel af vanaf 01:07:45">▶ 01:07:45⟨/button> ⟨span>Punt 5: Wie God Werkelijk Is en Wat Zijn Naam Betekent⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>De Bijbel is uniek in wat ze leert over wie God is. Ik heb het bewaard tot het einde, maar eigenlijk liep het als een rode draad door alles wat ik nu heb verteld. Het is met opzet dat ik dit woord ‘God’ het liefst met louter hoofdletters schrijf.⟨/p> ⟨p>Het is namelijk niet een godje dat ook maar moet afwachten hoe zijn schepselen reageren. Met de leer van de vrije wil wordt vaak gezegd: "Ja, God wil dat wel, maar als de mensen het niet willen, dan heeft Hij het nakijken." Maar dan heb je geen God, dan heb je een godje dat de dingen niet eens overziet. Want als men het heeft over de oorsprong van het kwaad, dan zeggen ze weleens: "Ja, maar God wist dat ook niet van tevoren." Hoe durf je dat te zeggen? Dan heb je geen almachtige God en geen alwetende God.⟨/p> ⟨p>Maar als Hij werkelijk God is – en wie anders? – dan ligt dat anders. Op het moment dat de mens een vrije wil heeft, is hij in feite ook een soort godheid. Op het moment dat ik kan dwarsbomen wat God wil, dan ben ik in feite meer dan Hij. Als Hij zegt: "Ik wil je daar hebben" en ik zeg: "Nee, dat gebeurt niet", en uiteindelijk wordt mijn wil uitgevoerd, dan ben ik daarin meer dan Hij. Dat zijn echter totaal niet de Bijbelse verhoudingen.⟨/p> ⟨p>Dat is misschien ook wel de reden waarom mensen de Bijbel niet kunnen geloven; omdat daarmee ook alle eigen roem verdwijnt. Paulus zegt dan ook, als hij deze dingen naar voren brengt: "Waar blijft het roemen dan?" Het is uitgesloten, want er is helemaal geen eigen roem. Zelfs het feit dat je mag geloven, is omdat Hij het jou geeft. Hij geeft het jou door geloof, Hij overtuigt jou en Hij opent je ogen daarvoor. Dus wat is er voor roem? Niemand heeft zichzelf gemaakt, dus Hij krijgt alle eer.⟨/p> ⟨p>Aan deze boodschap valt dus geen menselijke eer te behalen. Maar dat pleit nu juist voor de boodschap dat de Bijbel inderdaad het Woord van God is en geen woord van mensen, want een mens bedenkt zoiets niet. De mens gaat zichzelf ophemelen en zichzelf bepaalde waarden en kwaliteiten toekennen, maar de Bijbel veegt dat allemaal in één keer van de tafel. Er is er maar één, en dat is God. En ja, dat is uniek.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4228" title="Speel af vanaf 01:10:28">▶ 01:10:28⟨/button> ⟨span>De Ultieme Bestemming: Alles Is Uit, Door en tot Hem⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dat is trouwens ook Romeinen 11, een van mijn meest favoriete Bijbelversen, omdat het zo perfect samenvat waarin de Bijbelse boodschap uniek is. Namelijk dat God de oorsprong van alles is, maar ook het middel, het instrument, het kanaal waardoor alles plaatsvindt, en ook de uitkomst is van alles en iedereen. Zo sluit Paulus zijn betogen ook af in Romeinen 11 vers 36. Want vanuit Hem worden drie voorzetsels gebruikt. Eerst dat ⟨em>ex⟨/em> – nou, dat kennen we, ⟨em>ex⟨/em> betekent 'eruit': uit Hem. En dan ⟨em>dia⟨/em>, dat betekent 'door', 'door middel van' of 'dwars doorheen'. En dan dat Griekse woordje ⟨em>eis⟨/em>, en dat betekent 'tot in'. Dus alles is uit Hem, alles is door Hem en alles is weer tot in Hem.⟨/p> ⟨p>Daar waar het ooit begon, namelijk bij Hem, daar eindigt het ook allemaal weer. Het komt uit Hem voort en voordat het weer bij Hem terechtkomt en tot zijn doel is gekomen, is Hij degene die dat allemaal regisseert, neerzet en realiseert. Hij doet dus alles en Hij is de oorsprong. Er staat inderdaad ⟨em>Panta⟨/em> en dan betekent het gewoon 'alles'. ⟨em>Ta Panta⟨/em>: het al. Het al is uit Hem, door Hem, tot Hem. En dat geldt dus voor alles en voor iedereen.⟨/p> ⟨p>Nou, over een universeel perspectief gesproken dat het verleden, het heden en de toekomst volledig in kaart brengt en allemaal terugbrengt tot één iemand, namelijk God. Uit Hem, door Hem en tot in Hem zijn alle dingen. En daarom staat er ook bij – hoe logisch is dan dat gevolg, die conclusie: aan Hem zij de heerlijkheid! Aan Hem de heerlijkheid. Ja, wie anders? Hij is degene die het allemaal zo bedacht heeft, Hij is degene die het realiseert en Hij is degene bij wie het weer terechtkomt. Aan Hem dus de heerlijkheid. Niets van ons, alles van Hem. Aan Hem de heerlijkheid tot in de aionen.⟨/p> ⟨p>Want dat zijn die wereldtijdperken; dat is ook een onbekend begrip dat men in de Bijbelvertalingen helaas heeft wegvertaald. Daar heeft men er 'eeuwigheid' enzo van gemaakt, maar de Bijbel spreekt over wereldtijdperken: aionen. En door die wereldtijdperken heen realiseert Hij dat alles. Maar zo absoluut als de oorsprong bij Hem is, zo absoluut is ook weer de uitkomst. Alles eindigt bij Hem en Hij staat daarvoor garant. Hij is degene die dat allemaal realiseert, dus aan Hem zij de heerlijkheid tot in de aionen.⟨/p> ⟨p>Dit is misschien wel het meest samenvattende van de Bijbelse boodschappen, waarmee alles inderdaad gezegd is. Ik zou eigenlijk niet weten wat hier niet bij ingesloten is, want alles komt daaruit voort en is door Hem en tot in Hem. En aangezien Hij degene is die dat alles voor zijn rekening neemt, is aan Hem ook alle heerlijkheid. Dit is eigenlijk ook samenvattend het unieke van de Bijbelse boodschap: niets van de mens. Dat is wat ik eigenlijk ook bedoelde met het feit dat het uniek is; een mens zou dit niet verzinnen. Nee, maar dat is precies waarom het ook het Woord van God is.⟨/p> ⟨p>De Bijbel is uniek in zijn eenheid, de Bijbel is uniek in zijn voorzeggingen, maar in dat wat het vertelt, is het ook uniek en bewijst het zijn goddelijke oorsprong. Dus nu, in een andere route, hebben we opnieuw weer gezien en ontdekt, of bevestigd gevonden: de Bijbel bewijst zichzelf. Het is het Woord van God, precies wat het claimt te zijn. En dat betekent dat we... ja, deze opmerking moet ik er nog even bij maken: Hij geeft alles een plaats. Misschien mag ik er nog één dingetje aan toevoegen en dat is dat het precies ook bevestigt wat het woord God betekent.⟨/p> ⟨p>Het Griekse woord voor God is ⟨em>Theos⟨/em> en dat is afgeleid van een werkwoord dat 'stellen' of 'plaatsen' betekent, zodat 'God' eigenlijk, als je het vanuit het Grieks bekijkt, 'Plaatser' betekent: degene die alles een plaats geeft. Er vindt dus niets plaats, dan alleen doordat Hij het een plaats geeft. We hadden het in de pauze over alles wat er in de geschiedenis en onder mensen allemaal plaatsvindt en je vraagt je af hoe dat kan. Ja, er is een Plaatser. Hij geeft een plaats en bij Hem gaat nooit iets mis. Dat is de God zoals wij Hem kennen. En dat betekent dat we nog een avond tegoed hebben en dat is...⟨/p>