⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Introductie: de Bijbel Bewijst Zichzelf⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>We gaan ons dit keer, en ook de volgende keren trouwens, bezighouden met het thema: de Bijbel bewijst zichzelf. De specifieke ondertitel voor deze avond is: de Bijbel is uniek in zijn eenheid.⟨/p> ⟨p>Het plaatje van de leeuw dat ik erbij heb gezet, herinnert mij aan een reclamespot uit de jaren tachtig. Dat was één aanleiding. Laat ik de meest zuivere reden eerst vermelden: de leeuw is zo’n kolossaal dier, zo evident sterk, dat je niet hoeft te bewijzen dat hij sterk is. We kennen allemaal de uitdrukking: "Laat de leeuw maar los, dan bewijst hij zichzelf." Er is trouwens ook een Bijbelse beeldspraak, want ergens in de kleine profeten staat: "De leeuw heeft gebruld, wie zou niet vrezen? De Heere Heere heeft gesproken, wie zou niet luisteren?" Met andere woorden: als God spreekt, heeft dat de kracht van een leeuw.⟨/p> ⟨p>Maar goed, dan even die wat trivialere link. Er was in de jaren tachtig een reclame van — ik word hiervoor niet gesponsord, maar dit is voor de goede orde — de chocoladereep Lion. In dat filmpje zag je een leeuw lopen en brullen, en het eindigde met de tekst: "Het is beestachtig lekker." En vooral die laatste zin: "Eet het en je weet het." Met andere woorden: je kunt wel over die Lion-reep gaan praten, maar het beste bewijs is om hem gewoon tot je te nemen; dan ben je vanzelf overtuigd. Eet het en je weet het. Met die connectie van Lion dacht ik: dat maakt het allemaal nog eens een keer compleet ook.⟨/p> ⟨p>Ter introductie zal ik vertellen wat de planning is voor de komende maanden, zo de Heer wil en wij leven — we maken natuurlijk altijd dat voorbehoud, want je weet het maar nooit. Er staan vier avonden gepland waarin we ons bezighouden met het overkoepelende thema "De Bijbel bewijst zichzelf". Vanavond gaat het over de Bijbel die uniek is in zijn eenheid. Over een maand spreken we over "Uniek in zijn voorzeggingen", een maand later over "Uniek in zijn boodschap" en ten slotte, op 27 april — Koningsdag, als we het dan toch over de leeuw hebben — over "Uniek in zijn kracht".⟨/p> ⟨p>Er zouden nog heel wat avonden aan toe te voegen zijn. Ik ben in het bezit van een boekje dat ik al sinds mijn tienerjaren heb; ik was er toen al enthousiast over. Inmiddels ben ik — u raadt het nooit — al zestig, bijna zelfs 61, en nog steeds heb ik dit boekje. Ik vind het nog altijd prachtig. Het is een uitgave van Het Zoeklicht, een vertaling van een Engelstalig boek. Het is heel simpel geschreven, wel wat oud-Nederlands en dergelijke, maar de titel is: "57 redenen waarom wij geloven dat de Bijbel het Woord van God is", geschreven door John Meldau. Het is nu ongetwijfeld alleen nog antiquarisch te verkrijgen, maar ik kan het van harte aanbevelen. Trouwens, het is ook gratis online in het Engels te lezen, dus dan weet u dat.⟨/p> ⟨p>In het voorwoord van dat boekje staat een heel aardig verhaal dat ik graag wil vertellen. Het begint met een rechter die verbolgen is en om opheldering vraagt over het feit dat een man niet is verschenen op de dag van de dagvaarding. Terwijl de rechter daarover oreert, staat de zoon van de man op en vraagt: "Edelachtbare, mag ik wat zeggen?" "Jazeker," antwoordt de rechter, "kunt u vertellen waarom uw vader er niet is?" "Jazeker, edelachtbare," zegt de jongeman, "dat kan ik wel. Ik heb daar zestien redenen voor." De rechter zegt: "Nou, gaat uw gang, vertel het maar." De jongeman begint: "De eerste reden is dat mijn vader drie maanden geleden is overleden." Hij wil verdergaan, maar de rechter zegt direct: "Stop maar. Ik heb geen andere redenen meer nodig om overtuigd te worden en als rechtvaardiging dat uw vader er niet is. Dit is voldoende." Die jongeman had dus nog vijftien andere redenen, maar die waren voor de rechter helemaal niet meer nodig. Die ene reden was al overtuigend genoeg om te weten dat die man niet zomaar wegbleef.⟨/p> ⟨p>Zo kan het ook gaan met de zaken waar we ons deze avonden mee bezighouden. Kijk, die 57 redenen kunnen natuurlijk niet in vier avonden de revue passeren, maar we kunnen een viertal samengebalde redenen heel goed voor het voetlicht brengen. Het kan zijn — en ik denk dat het in de praktijk dikwijls zo werkt — dat één van die redenen al meer dan overtuigend genoeg is om te weten: inderdaad, de Bijbel bewijst zichzelf. God verklaart en bewijst daarin daadwerkelijk aan het woord te zijn.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="425" title="Speel af vanaf 07:05">▶ 07:05⟨/button> ⟨span>De Bijbel Integer Benaderen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Laat ik eerst nog wat in het algemeen zeggen over de benadering die ik deze avonden als uitgangspunt kies. We benaderen de Bijbel integer, en integer betekent letterlijk: als eenheid. Denk maar aan integraal of integreren; dat betekent iets tot één geheel maken. We benaderen de Bijbel integer, dat wil zeggen als een eenheid. We nemen de Bijbel gewoon zoals ze zich aandient. Dat is het uitgangspunt van deze avonden. Dat wil zeggen dat we haar serieus nemen, maar ook dat we haar zichzelf laten verklaren en daarmee ook bewijzen.⟨/p> ⟨p>Daar kan ik eigenlijk nog wel een disclaimer bij vermelden, en dat is deze: ik maak er geen aanspraak op dat ik de Bijbel zou kunnen verklaren, laat staan bewijzen. Nee, dat is niet wat het uitgangspunt van deze avond is. Waar het in deze avond over gaat is dat de Bijbel zichzelf bewijst en ook zichzelf verklaart. Er zit dus helemaal geen claim bij van: ik kan de Bijbel wel bewijzen. Nee, dat beweer ik helemaal niet. Ik zeg alleen dat de Bijbel zo krachtig is en zoveel overtuigings- en zeggingskracht heeft dat ze zichzelf bewijst.⟨/p> ⟨p>Als je begrijpt dat in de Bijbel de claim ligt dat daarin God zelf aan het woord is, dan begrijp je ook waarom de Bijbel inderdaad zichzelf bewijst. Want wat dacht je? Als God niet in staat is zichzelf te bewijzen in Zijn woord, wie dan wel? Als een mens dat dan kracht wil bijzetten, dan lijkt dat een klein beetje – om even in de metafoor te blijven – op een keffertje of een hond die je bij een kooi met leeuwen neerzet om ze te bewaken. Dat slaat nergens op; die leeuw beweegt zichzelf wel.⟨/p> ⟨p>Dat geldt voor de Bijbel ook. God heeft ons niet nodig om die Bijbel te bewijzen. Daarom openen we de Schrift nu maar gewoon, laten we de Bijbel zelf aan het woord en laten we haar ook zichzelf verklaren, want dat is de enige manier om haar serieus te nemen. Je neemt iemand serieus door op voorhand de ander aan het woord te laten. Je gelooft iemand totdat het tegendeel blijkt; dat lijkt mij een hele goede communicatieregel.⟨/p> ⟨p>We benaderen de Bijbel respectvol en serieus, en we nemen de claims van de Bijbel dus ook serieus. Zo zal ze zichzelf moeten bewijzen. Als het waar is wat ze zegt, namelijk dat het Gods woorden zijn, dan zal ze zichzelf daarin moeten tonen, betonen en aantonen. Nog één ding, als we het hebben over de Bijbel...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="636" title="Speel af vanaf 10:36">▶ 10:36⟨/button> ⟨span>Een Bibliotheek van Zeventig Boeken⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dan hebben we het over een bibliotheek. Meestal wordt de Bijbel een boek genoemd, waar trouwens op zich wel wat voor te zeggen is, maar feitelijk is het een bibliotheek en dat blijkt al simpelweg uit het woord zelf. Want het woord ‘Bijbel’ is afgeleid van een Grieks woord, trouwens ook een Latijns woord, namelijk ⟨em>biblia⟨/em>. U ziet hieronder zelfs de wijze waarop Paulus, de Bijbelschrijvers, de nieuwtestamentische schrijvers dat hebben opgetekend. En moet u nagaan, daar zijn wij inmiddels tweeduizend jaar verder, maar je kunt gewoon lezen wat hier staat: ⟨em>ta biblia⟨/em>. Dat is zoals men dat tweeduizend jaar geleden in het Grieks optekende: de boeken, of eigenlijk de boekrollen. Want dat was de wijze waarop boeken destijds gepubliceerd werden.⟨/p> ⟨p>Trouwens, ik heb daaronder een aantal teksten vermeld bij de dia waarin je dat ook zo tegenkomt. Het woord ⟨em>biblia⟨/em> komt bijvoorbeeld voor als Paulus in zijn afscheidsbrief aan Timotheüs opmerkt: "Als je nou terugkomt, zorg dan dat je de boeken bij je hebt." Heel interessant waar hij het dan over heeft, want ik denk dat hij het ook over de andere Bijbelboeken van het Nieuwe Testament heeft. Maar dat terzijde. Maar in ieder geval, hij noemt daar de boeken. In feite gewoon ⟨em>ta biblia⟨/em>, oftewel het woord ‘Bijbel’. Dus het woord ‘Bijbel’ is bijbels. De Bijbel is niet zozeer een boek als wel een bibliotheek. Dat is wat het woord ook betekent.⟨/p> ⟨p>En dan wil ik nog iets zeggen, en dat is altijd weer heel grappig, maar ook wel een tekenend misverstand. Want wat wordt er altijd gezegd over het aantal boeken van de Bijbel? Ga het maar na. Elk naslagwerk telt voor de Bijbel 66 boeken. En ik ga op een heerlijke eigen wijze eigenzinnig zijn, namelijk door te zeggen dat dat niet zo is. Het is aantoonbaar onjuist. Dat getal klopt niet. Ik heb hier nogmaals even ter bevestiging dat er in naslagwerken inderdaad altijd gewezen wordt op 66 boeken. Maar kijk maar eens. Moet ik dat voorlezen? Ja? Oké.⟨/p> ⟨p>Voordat ik daarop inga: dit is de internet-encyclopedie Wikipedia. Daar staat om te beginnen – ziet u – een bevestiging van wat ik zojuist al zei: het woord ‘Bijbel’ komt van het Oud-Griekse woord ⟨em>biblia⟨/em>, wat boeken betekent. Ah, daar hoort u het ook eens van een ander. Maar waar het me even om gaat, is wat ik geel gearceerd heb, namelijk dat de Bijbel een bloemlezing of verzameling is van 66 boeken. Later staat het er nog een keertje, en ik zei al: in elk encyclopedieboek vind je dat weer terug.⟨/p> ⟨p>Op de een of andere manier, als je een beetje gevoel hebt voor symboliek, dan gaan er – bij mij tenminste – waarschuwingslampjes branden als ik dat getal 66 hoor. Dan denk ik: is dat wel zo? Maar dat is ook niet zo. Ik zei al even: het is ook aantoonbaar onjuist. Want het probleem bij die telling van 66 boeken is dat men ervan uitgaat dat de 150 psalmen één boek vormen. En dat is gewoon niet waar. Het is niet het boek van de Psalmen; het zijn de ⟨em>boeken⟨/em> van de Psalmen. Het zijn vijf boeken en kijk het maar na in uw eigen Bijbeltje. Daar staat het altijd bij. Ik heb in dit geval even een plaatje geschoten van wat er boven Psalm 107 staat; daar staat "het vijfde boek". Psalm 107 tot 150 is nummer vijf in de serie. Je hebt dus het eerste boek van de Psalmen, dat is Psalm 1 tot 41, dan staat er boven Psalm 42 "het tweede boek der Psalmen", boven Psalm 73 "het derde boek der Psalmen", boven Psalm 90 "het de vierde boek der Psalmen" en boven Psalm 107 "het vijfde boek der Psalmen".⟨/p> ⟨p>Met andere woorden... maar voordat ik daarop inga, nog even dit over die vijf boeken – over structuren gesproken trouwens. Die vijf boeken komen namelijk weer overeen met de vijf boeken van Mozes, de Pentateuch (penta betekent ook daar 'vijf'). Wat nou zo apart is, is dat al die boeken in die reeks corresponderen met de vijf boeken van Mozes. Dat wil zeggen: het eerste boek komt overeen met Genesis, het tweede boek met Exodus, het derde boek met Leviticus, het vierde met Numeri en het vijfde met Deuteronomium.⟨/p> ⟨p>Dat is heel apart, want wat zie je? Dat de thema's waardoor dat eerste boek van de Psalmen gekarakteriseerd wordt, overeenkomen met de thema's die aangesneden worden in Genesis. Het zou veel te ver voeren om het daar vanavond uitgebreid over te hebben, maar het is buitengewoon boeiend. Dus het is niet zomaar dat het boek van de Psalmen uit vijf boeken bestaat; nee, dat heeft eigenlijk alles te maken met de basis van heel de Bijbel, namelijk de Pentateuch, de boeken van Mozes. Zoals het tweede boek ook gekarakteriseerd wordt door de uittocht, de verlossing, enzovoorts. Dit zou met gemak natuurlijk uit te werken zijn – en dat zou je eigenlijk ook moeten doen – maar ik vind het op zich al een eye-opener om die structuur te zien.⟨/p> ⟨p>Maar waar het me nu vooral om gaat is dit: als de Psalmen niet één boek vormen, maar een totaal van vijf boeken, dan telt de Bijbel dus niet 66 boeken, maar vier boeken meer. De Psalmen zijn namelijk niet één boek, maar vijf boeken. Dus vier meer dan gewoonlijk geteld wordt. Met andere woorden, de Bijbel telt niet 66 boeken. Gewoon als je de Bijbel neemt zoals die zich aandient – want dat was de afspraak, toch? – dan telt de Bijbel 70 boeken.⟨/p> ⟨p>Ja, en ik zei al: als je feeling hebt met symboliek, dan had je dat eigenlijk wel kunnen aanvoelen. Ik weet wel, daar mag je niet blind op varen, op gevoel en zo, maar intuïtief klopt die associatie wel. Want in de Bijbelse symboliek – en overigens niet alleen in de Bijbel – is het getal 6, of een veelvoud ervan zoals 66 of 666... Dan heb je drie zessen achter elkaar. Over die "dubbele zessen" zullen we het nu maar niet hebben, want dan komen we over politiek te spreken en dat gaan we in ieder geval niet doen. Maar 6 is het getal van de mens; het staat letterlijk zo in Openbaring 13. Er staat dat 6 het getal van een mens is. Het is het getal van de mens, en in dat geval eigenlijk de mens in zijn extreem slechte vorm, namelijk een beest. Dan is 666 natuurlijk het beroemde – of moet ik zeggen: beruchte – getal van het beest.⟨/p> ⟨p>De gedachte dat de Bijbel gekarakteriseerd zou worden door de zes, dat kan toch niet zo zijn? En dat is ook niet zo, want het is de zeven – of het veelvoud van zeven. Ja, dat spreekt aan, dat klopt wel. Waarom? Omdat zeven juist het getal van de goddelijke volheid is. Ook dat kennen we trouwens buiten de Bijbel: alles wat een volheid is, heeft vaak met zeven te maken. We hebben zeven tonen en dan krijg je weer een nieuwe reeks; dan krijg je het octaaf bij do-re-mi-fa-sol-la-ti. De achtste is dan weer de eerste van een nieuwe reeks. In de weken kennen we dat, er zijn zeven kleuren van de regenboog... In de hele schepping is zeven een volheid, maar in de Bijbel is dat zó evident. Ik doe niet eens moeite om dat te bewijzen. Ik ben momenteel elders in Rotterdam bezig met een serie, een heel lange serie over het boek Openbaring. Maar werkelijk, daar struikel je over de zevens. Dat is eigenlijk een goddelijke handtekening dat het compleet is.⟨/p> ⟨p>Acht daarentegen – en acht is een vervolg daarop – is het getal van overvloed en ook weer van een nieuw begin. Ja, dat is opmerkelijk, want ik had hier nog dat plaatje: het getal 7 in het Hebreeuws is ⟨em>shewa⟨/em>. Dat is een getal, een cijfer, maar het is ook een woord en dan betekent het verzadiging of volheid.⟨/p> ⟨p>Zo wordt het ook genoemd. Ik heb het voor de zekerheid in het bonnetje bij vermeld. Want ja, we hebben het erover dat de Bijbel zichzelf bewijst, en ik vind dat als ik de Bijbel zichzelf laat bewijzen, ik ook de bonnetjes erbij moet leveren.⟨/p> ⟨p>Zeven is het getal van de compleetheid. Met andere woorden: de Bijbel is een verzameling, een bibliotheek van zeventig boeken. In feite is dat getal op zichzelf alweer een goddelijke handtekening. Zo van: dat ben Ik. De zeven. Dan is het namelijk vol en compleet.⟨/p> ⟨p>Daar vind je trouwens ook prachtige typen of beelden bij. Je leest over het volk Israël dat, wanneer ze net door de Schelfzee zijn getrokken, ze op een gegeven moment bij een oase terechtkomen: Elim. Er staat bij dat daar twaalf waterbronnen waren en zeventig palmbomen. Is dat voor de historie nou zo relevant, om het aantal waterbronnen en het aantal palmbomen te vermelden?⟨/p> ⟨p>Ja, want dan blijkt dat twaalf het getal van Israël is en zeventig — u zegt: dat is nu het getal van de Bijbel — maar ik zal u ook vertellen dat zeventig eveneens het getal van de volkeren is. Dat zit zo: Israël heeft twaalf stammen. Maar als je naar de volkerenlijst kijkt, de zonen van Noach in Genesis 10 en 11, dan staan daar Sem, Cham en Jafeth. Daar wordt de hele volkerentafel genoemd: al die nakomelingen, de stamvaders van de volkeren. Dat zijn er zeventig. Zeventig stamvaders van de volkeren, zodat zeventig ook het getal van de volkeren is geworden.⟨/p> ⟨p>Als je dat dan in het licht ziet van het volk Israël dat daar in Elim komt met die twaalf waterbronnen: aan Israël zijn de woorden Gods toevertrouwd. Wat is het grote voorrecht van de Jood, vraagt Paulus in de Romeinenbrief? Dan zegt hij in de eerste plaats: aan hen zijn de woorden Gods toevertrouwd. Dat Woord wordt gekenmerkt door de zeventig, maar het is ook een woord voor de wereld, voor alle volkeren — de zeventig.⟨/p> ⟨p>Hoe werden die palmbomen daar gevoed? Dat kwam omdat er twaalf waterbronnen waren. God heeft Zijn Woord aan de twaalf, aan het volk Israël, toevertrouwd en via Israël komt het bij de wereld. En weet u wat de eerste grote vertaling van de Hebreeuwse Bijbel was? Dat was de Septuagint. Dat woord Septuagint is de Griekse vertaling van de Hebreeuwse Bijbel, en Septuagint betekent 'de zeventig'. Daar gaan we het nu verder niet over hebben, maar het zijn wel opmerkelijke dingen. Dus de zeventig boeken, dat is de bibliotheek waar we het over hebben.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1456" title="Speel af vanaf 24:16">▶ 24:16⟨/button> ⟨span>De Enorme Menselijke Diversiteit⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En zo ontzettend divers, ja, dat is onvoorstelbaar. Want als je daarbij stilstaat: die Bijbel is met recht een complete bibliotheek, ontstaan in de loop van maar liefst 4.000 jaar. Als u de Bijbel in handen hebt, dan heeft u een vertaling in handen; dat weet ik, het is niet het origineel. God heeft Zijn woorden ooit gesproken in het Hebreeuws en, wat het Nieuwe Testament betreft, in het Grieks.⟨/p> ⟨p>Die boeken zijn ontstaan in de loop van die eerste 4.000 jaar, eigenlijk al vanaf Adam. Het is heel boeiend, en wat ik nu vertel is vaak onbekend, maar wist u dat het boek Genesis de geschiedenis bestrijkt vanaf Adam tot en met Jozef? Dat is ruim 2.000 jaar. En dat boek Genesis is in die tijd ontstaan. Het is namelijk een verzameling van records, van registraties, kronieken of documenten die op schrift zijn gesteld — of voor mijn part op kleitabletten zijn geschreven — door de aartsvaders zelf, te beginnen bij Adam. Iedere keer staat er in het Hebreeuws 'Toledoth' bij: de kronieken van Adam, van Noach, van Terah, van Izaäk en van Jakob. Zij hebben allemaal hun eigen verhaal opgeschreven, zodat het boek Genesis eigenlijk een verzameling documenten is die later door Mozes is samengesteld. Vandaar dat de naam van Mozes erboven staat, want hij is de samensteller van in ieder geval het boek Genesis.⟨/p> ⟨p>Dat is alleen nog maar Genesis, maar het bestrijkt dus een hele lange periode; feitelijk zelfs de langste periode van het Oude Testament. Want van Adam tot Jozef is een veel langere tijd dan van Mozes tot Christus. Dat zou je niet direct zeggen, omdat er veel minder bekend is over dat eerste boek, maar toch is het qua tijdslengte een veel langere tijdsspanne die het bestrijkt. De overige Hebreeuwse Bijbelboeken, wat wij het Oude Testament noemen of de Tenach, zijn ontstaan vanaf Exodus in de periode van Mozes tot Maleachi; dat is ruim duizend jaar. Dus u ziet, als je het hebt over de Hebreeuwse Bijbel, dan is dat een hele bibliotheek die gevormd is in de loop van letterlijk duizenden jaren. Hier een geschrift, daar een boek, daar een briefje, een document, een gedicht of een lied. Het is zo enorm divers.⟨/p> ⟨p>En trouwens, dan heb ik het Nieuwe Testament er nog niet eens bij ingerekend. De Griekse geschriften zijn in feite in een hele korte tijd ontstaan. Wat wij het Nieuwe Testament noemen, is ontstaan in pakweg dertig tot veertig jaar. In de tijd van één generatie is dat allemaal opgetekend door de ooggetuigen zelf, door de apostelen, en ik denk ook dat zij het samengesteld hebben. De hele Bijbel, vanaf Genesis tot en met Openbaring, is dus een bibliotheek van zeventig boeken, ontstaan in de loop van pakweg 4.000 jaar als je de Bijbelse chronologieën volgt.⟨/p> ⟨p>Nu heb ik het over de enorme tijdslengte, maar als je het dan ook nog hebt over de diversiteit van de wijze waarop het ontstaan is: allerlei totaal verschillende achtergronden. U heeft een bundel van al die geschriften in uw handen, maar als u nagaat hoe dat ontstaan is en met wat voor verschillende achtergronden en omgevingen... Laten we dat eens de revue laten passeren om het wat concreter te maken. Voor een deel is het ontstaan in woestijnen. Het is geschreven in gevangenissen en in paleizen. Geschreven in Azië, Afrika, maar ook Europa, vooral als ik het heb over de geschriften van Paulus. Het is gedocumenteerd tijdens veldtochten, maar ook tijdens het hoeden van de kudde.⟨/p> ⟨p>Het is opgetekend door koningen, door ministers, door vissers, door herders, door tentenmakers of door een arts. Voor al die beroepen die ik nu noem, zou ik zo voorbeelden kunnen geven, maar ik haal het aan om daarmee aan te geven hoe enorm verschillend, onderscheiden, divers en veelkleurig dat boek is als je het alleen al vanuit dat menselijk oogpunt bekijkt. Als je ziet door wat voor soorten mensen en vanuit welke verschillende achtergronden en tijden dat allemaal is ontstaan. Het is geschreven door een belastingambtenaar, maar ook door generaals. Jozua was bijvoorbeeld zo'n generaal. En die belastingambtenaar, dat was Mattheüs. Mattheüs was een belastingambtenaar, een tollenaar; hij heette oorspronkelijk Levi.⟨/p> ⟨p>Je kunt het ook nog vanuit een ander oogpunt bekijken: hoe divers de achtergronden psychologisch of emotioneel zijn. Mensen die in opperste vreugde waren of juist verslagen, verdrietig of zelfs de wanhoop nabij. Denk aan een boek als Klaagliederen, door Jeremia opgetekend toen de hele stad Jeruzalem en die geweldige tempel — wat een wereldwonder was in die dagen — verwoest was door Nebukadnezar. Toen heeft hij de Klaagliederen geschreven. Wij hebben daar zelfs nog een werkwoord aan ontleend, namelijk 'jeremiëren', wat klagen betekent. Ik bedoel maar te zeggen: het is zo enorm verschillend en rijk geschakeerd als je het puur ziet vanuit de ontstaanswijze in tijd, in ruimte, in sfeer, in emoties en in beroepen. Ik doe maar een greep, maar je zou bij wijze van spreken nog veel meer onderscheidingen kunnen aanbrengen die allemaal onderstrepen hoe enorm divers die bibliotheek is.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1944" title="Speel af vanaf 32:24">▶ 32:24⟨/button> ⟨span>De Goddelijke Eenheid Achter de Diversiteit⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Maar ons onderwerp was 'De Bijbel bewijst zichzelf'. Wat stond er voor deze avond op het programma? De eenheid. Dat de Bijbel uniek is, betekent ook dat zij enig is; er is geen ander boek van dit kaliber. Uniek en enig, dus, in haar eenheid. Wat ik tot nu toe heb geschetst, is vooral de enorme veelheid en de diversiteit van de Bijbel. Maar voordat ik het kan hebben over het unieke van de eenheid van de Bijbel, is het goed om dat te contrasteren met die enorme diversiteit. Juist door dat contrast — door te laten zien dat dit een bibliotheek is die is ontstaan in de loop van vierduizend jaar, tegen een achtergrond van zo ontzettend veel verschillende omgevingen, achtergronden en stemmingen — wordt het des te krachtiger als blijkt dat het juist één geheel vormt.⟨/p> ⟨p>En dat is eigenlijk het onderwerp. Want als je het hebt over de menselijke achtergrond van de Bijbel, dan zie je een enorme veelheid. Het is veelkleurig, rijk geschakeerd, gevarieerd en divers. Als je het daarentegen hebt over de eenheid van de Bijbel, dan kijken we naar boven. Die eenheid is namelijk van goddelijke oorsprong. Het komt voort uit één brein, als ik het zo mag zeggen, of uit één hart, zo u wilt. Het komt van Eén Iemand die dat alles zo heeft gestuurd en geleid. Dat moet natuurlijk nog aangetoond worden, dat besef ik wel, maar ik doe dat tegen de achtergrond van de diversiteit; die moet eerst helder zijn.⟨/p> ⟨p>De meeste mensen hebben alleen maar oog voor die diversiteit en staren zich daar blind op. Zij zien hoe het is gegaan: als je alleen maar het menselijke element zou nemen en de wijze waarop het is ontstaan, dan zou je nooit op het idee komen dat het een eenheid vormt. Je zou hooguit denken dat mensen al die boeken ooit eens hebben samengebracht in een bibliotheek of in één bundel hebben gestopt. Maar dat maakt het natuurlijk nog niet tot een eenheid; ik bedoel een inhoudelijke eenheid die simpelweg één concept verraadt. Om dat aan te tonen, wil ik om te beginnen met u kijken naar Johannes 10.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2109" title="Speel af vanaf 35:09">▶ 35:09⟨/button> ⟨span>Johannes 10: de Schrift Kan Niet Ontbonden Worden⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>In Johannes 10 is de Heer Jezus in gesprek, of liever gezegd in een twistgesprek, met de religieuze leiders van zijn dagen in Jeruzalem. Hij wordt erop aangesproken dat Hij Zich Gods Zoon noemt en Hij wordt ervan beschuldigd dat Hij Zich daarmee gelijkstelt aan God. Jezus beantwoordt hen dan met een woord uit hun eigen Geschrift. Hij citeert iets uit de Psalmen: "Indien Hij hen goden noemde tot wie het woord van God kwam en de Schrift niet ontbonden kan worden..."⟨/p> ⟨p>Terwijl ik het nu zo voorlees, denk ik dat ik misschien wat meer context had moeten geven. Het idee is dit: Hij werd ervan beschuldigd dat Hij Zich gelijkstelde met God. Jezus zegt dan: "Wacht eens even, heeft God Zelf niet ooit mensen aangesproken met 'jullie zijn goden'?" Als God Zelf mensen tot wie het woord van God kwam "goden" noemt, zou ik dan niet mogen zeggen dat ik de Zoon van God ben? Dat is de gedachtegang.⟨/p> ⟨p>Maar het gaat mij eigenlijk om die ene tussenzin die hier ook letterlijk tussen haakjes staat; die tussenzin is namelijk zo veelzeggend. Daar heb ik het nu over. Hij zegt: "Als God Zelf nu in de Psalmen zo spreekt...", en dan zegt Hij: "...en de Schrift kan niet gebroken of ontbonden worden." Hoe oneens Hij het ook was met zijn tegensprekers en zijn rivalen, of met de leiders met wie Hij in conclaaf was, over één ding waren ze het wel eens: de Schrift kan niet gebroken worden. Dat zegt de Schrift tegen hen en daar waren zijn luisteraars het ook mee eens. Dat wordt verondersteld in dit gesprek.⟨/p> ⟨p>Het is trouwens opmerkelijk dat Hij zegt dat de Schrift niet ontbonden of gebroken kan worden. Wanneer Hij, of Paulus, of een van de andere apostelen het over hun Bijbel hebben — wat wij nog het Oude Testament noemen — dan spreken ze heel vaak over "de Schriften". Meervoud, hè? De Schriften. Als u een modernere vertaling heeft, staat daar "de Boeken". Dat wat geschreven is. Maar soms wordt ook gewoon dat geheel aangeduid als "de Schrift". Dat is hetzelfde verschil als waar we het over hebben: is de Bijbel een boek of een bibliotheek? Welnu, het is een bibliotheek. Dat is wat het woord Bijbel gewoon betekent, naar ⟨em>biblia⟨/em>. Maar het is ook één geheel, en als je in het enkelvoud "de Schrift" zegt, dan geef je daarmee aan dat het één geheel vormt.⟨/p> ⟨p>Het woord "Bijbel" wijst vooral op de diversiteit, op het meervoud. Het woord "de Schrift" is enkelvoud en dat wijst op de eenheid daarvan. De Schrift is één geheel en kan alleen verstaan worden in haar samenhang. Het vormt namelijk een eenheid en het kan niet gebroken worden. Wat de Heer Jezus tegen hen zegt, is dat je een tekst niet kunt losmaken van het geheel. De betekenis van dat woord dat Hij geciteerd had, ontleent zijn betekenis aan het geheel en aan de rest van de Schrift. Dat kun je niet losbreken. De Schrift is één geheel en kan niet worden ontbonden. Het vormt dus een eenheid.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2380" title="Speel af vanaf 39:40">▶ 39:40⟨/button> ⟨span>Petrus 1: de Bijbel als een Goddelijke Legpuzzel⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dat is een heel aardige opzet voor de volgende tekst die ik wil noemen, en dat is een tekst uit 2 Petrus. Ik had het zojuist over de afscheidsbrief van Paulus, 2 Timotheüs. Nu wijs ik op de afscheidsbrief van Petrus, 2 Petrus 1. Aan het einde van dat hoofdstuk staan deze woorden. Ik kom daar de volgende keer zeker ook op terug in verband met de profetie en de voorzeggingen, maar het gaat me nu om een ander punt.⟨/p> ⟨p>Er staat namelijk dit: Petrus vermeldt dan dat jullie eerst dit moeten weten. Overigens, even voor degenen die dat niet kennen: ik heb hieronder een interlineair staan. Dat wil zeggen dat de bovenste regel de Griekse tekst is zoals Petrus die ooit optekende. Daaronder, die groene lijn, is de woord-voor-woordweergave, heel letterlijk. De weergave daaronder, die lichtgrijze regel, dat is dan de MBG-vertaling. Waarom doe ik dat? Niet om interessant te doen, maar gewoon om te zien hoe het origineel er staat, zodat je weet: "Aha, zo heeft men het weergegeven." Soms is het goed, soms hebben ze dingen bijgedaan of afgedaan. Maar goed, dat even ter toelichting van die regel van de zogenaamde interlineair. Interlineair betekent gewoon 'tussen de regels'.⟨/p> ⟨p>Petrus zegt: "Jullie moeten eerst dit weten, dat geen profetie van de Schrift zijn eigen uitlegging heeft of voortbrengt." Hij bindt zijn lezers dit op het hart met grote nadruk. Hij zegt: "Jullie moeten eerst, dus vóór alles, dit weten en je realiseren dat geen profetie van de Schrift..." Welnu, profetie betekent letterlijk 'voorzegging'. Geen voorzegging van de Schrift heeft zijn eigen uitlegging. Dat betekent dus dat als je een profetie van de Schrift leest, je de uitleg daarin niet zelf moet zoeken.⟨/p> ⟨p>Waar dan wel? Het antwoord is: profetieën van de Schrift leggen elkaar uit. Dat geldt trouwens niet alleen voor de profetie, het geldt voor elk Schriftwoord. Elk Schriftwoord legt niet zichzelf uit, maar wordt uitgelegd en krijgt zijn betekenis in verband met andere Schriftplaatsen. Wat heel logisch is. Als de Bijbel één geheel is — en ik zal het straks ook laten zien — en door één Iemand gedreven en geïnspireerd is, dan is het ook logisch dat Hij degene is die Zichzelf uitlegt. Dan moet je dus ook elders wezen. Als je wilt weten wat de betekenis van een bepaald woord is, dan moet je niet in de eerste plaats in de antropologie gaan kijken, of zelf gaan fantaseren, of — voor mijn part, het zijn ook vrolijke varianten — de knieën inschakelen en vragen: "Geef mij een droom zodat ik de betekenis weet van wat daar staat." Nee, die Schriften leggen elkaar uit. Al die geschriften vormen één geheel.⟨/p> ⟨p>Geen profetie van de Schrift heeft een eigen uitlegging. Waarom niet? Ze hebben wel een uitlegging, maar als ze dan niet zichzelf uitleggen, wie legt ze dan wel uit? Andere profetieën. Ze leggen elkaar uit en dat is een geweldige gedachte, want dat onderstreept dat die Bijbel één geheel is en één Goddelijke oorsprong heeft.⟨/p> ⟨p>Ik lees nog even verder in vers 21, want dit was vers 20: "Dit eerst wetende, dat geen profetie van de Schrift zijn eigen uitlegging heeft." "Want," zegt Petrus dan, "nooit werd profetie door de wil van een mens voortgebracht." Ik zei al, dit zal vooral de volgende keer aan de orde komen, want daar gaan we het hebben over voorzeggingen. Dit begrijp je op voorhand al: geen mens kent de toekomst. Een mens kan prognoses uiten, hij kan modellen opstellen, hij kan bepaalde verwachtingen of een hoop uitspreken. We kunnen zeggen: "Ik had net data door van wanneer we hier weer bij elkaar zullen zijn." Dat is onze planning, maar we weten dat natuurlijk niet zeker. "IJs en weder dienende," zeggen we dan.⟨/p> ⟨p>Astrologen voorspellen, maar de Bijbel voorspelt niet, de Bijbel voorzegt. God zegt. Want ja, logisch, Hij is degene die alles in handen heeft. "Die het heden kent, de toekomst overziet en laat geen van Zijn woorden ter aarde vallen," zo zingen we in een lied. Hij kent de toekomst, Hij weet dat. En dus spreekt Hij net zo betrouwbaar over de toekomst als over het verleden. Hier staat: "Nooit werd profetie door de wil van de mens voortgebracht." Een mens kan namelijk niet voorzeggen. Dus als er voorzegd wordt, dan kan dat nooit uit een mens zelf voortkomen, want dat is de mens niet gegeven. Hij kan in het beste geval een aardige prognose maken, dat is het maximale. Meer dan dat zit er voor de mens niet in; slechts Eén kent de toekomst. Daar ben ik God zeer dankbaar voor, want daardoor kan ik Hem vertrouwen. Hij heeft gesproken over de toekomst en daar kan ik me gewoon blind op verlaten.⟨/p> ⟨p>Nooit werd profetie door de wil van de mens voortgebracht, maar "onder heilige geest gebracht" — zo staat het er letterlijk. Onder heilige geest gebracht spraken mensen van Godswege. Ze hebben dit vervolgens ook opgetekend en dat heet dan inspiratie; de Bijbel noemt dat ook zo. Niet zij werden geïnspireerd, maar dat wat zij optekenden is geïnspireerd. Dat is een subtiel verschil. De Schriften zijn geïnspireerd, dat zegt de apostel Paulus ook. Maar onder heilige geest gebracht spraken mensen van Godswege. Met andere woorden, hoe divers al die Schriften ook zijn en de profetieën die daarin staan en alle godspraken: al die godspraken die we in de Schrift opgetekend vinden, leggen elkaar uit. Hoe kan dat? Wel, er is maar één Oorsprong. De Schrift legt zichzelf uit. Al die Schriften, al die onderdelen en al die teksten daarin leggen elkaar uit, en dat bevestigt dus dat het een eenheid vormt.⟨/p> ⟨p>Dan krijg je dit fenomeen — ik ken er eigenlijk geen betere vergelijking voor dan die van een legpuzzel. Je ziet hier een legpuzzel met heel veel verschillende stukjes. Ik zeg heel veel, maar het is eigenlijk een kinderpuzzel met dit aantal stukjes, maar u begrijpt wat ik bedoel. Met talloze stukjes, en die stukjes passen in elkaar. Dat is precies ook wat de Bijbel is. Ik heb een boek in de kast staan van een predikant notabene, die ooit een boek schreef onder de titel: "De Bijbel is geen puzzelboek." Daarin ging hij tekeer tegen de opvattingen destijds van Hal Lindsey — dat doet hem nu even in het geheugen — maar de titel van het boek zal ik nooit vergeten, want daar was ik het zo mee oneens: de Bijbel is geen puzzel. De Bijbel is wél een puzzel, en dat bedoel ik met de grootste eerbied. Al die geschriften, al die boeken, al die teksten en al die fragmenten vormen allemaal puzzelstukjes.⟨/p> ⟨p>Wat betekent dat nou? Je hebt hier in Mattheüs 24 een tekst, een profetie staat daar. Wat betekent dat? Je zou in 63 kijken, en als je dan wilt weten hoe dat zit... Er staat in 1737 weer een ander boek, en dan kijk je in Zacharia 14 en dan in Joël 2 of in 2 Petrus 3. De hoofdstukken die ik nu noem zijn trouwens niet willekeurig hoor. Wat ik ermee wil zeggen is: je kunt wel veel verder gaan. Al die stukjes passen in elkaar, maar dat is een wonder. Dit is mijn persoonlijke bekentenis, voor zover u daarin geïnteresseerd bent, maar ik mag wel zeggen dat ik inmiddels toch al heel wat jaren, al vanaf mijn jeugd, gegrepen ben door de Schrift. Vanaf mijn tiende jaar ben ik al echt op onderzoek uitgegaan. Voor mij is het eigenlijk het meest overtuigende onderwerp waar we vanavond over spreken: de eenheid van de Bijbel. Hoe alles met alles samenhangt.⟨/p> ⟨p>Dus je denkt: wat een design! Daar heb je inderdaad zoveel stukjes. Laten we zeggen: zeventig stukjes. En wat blijkt? Alles past in elkaar. Als je de Bijbel zichzelf laat uitleggen, dan ontstaat er een panorama. Want hoe weet je dat al die puzzelstukjes bij elkaar horen? Dat is niet alleen maar omdat ze in elkaar passen; dat is vooral omdat het resultaat één geheel vormt. Alsof het één plaat is, een portret, een foto of een panorama.⟨/p> ⟨p>Als je dat ziet, dan weet je: ja, er mogen allemaal verschillende stukjes zijn, maar er zit één concept achter, één Bedenker die dat zo gemaakt heeft. En juist dat is wat de Bijbel is. Het zijn talloze stukjes – zeker als we de boeken tellen – maar al die stukjes blijken één geheel te worden en één panorama te tonen. En juist dat is de eenheid van de Schrift.⟨/p> ⟨p>Daar kunnen we voor de pauze mee afsluiten. Dan kunnen we straks eerst even een kopje koffie drinken en daarna gaan we weer verder, want er is nog veel meer over deze dingen te melden. Maar u kent wellicht...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3092" title="Speel af vanaf 51:32">▶ 51:32⟨/button> ⟨span>Het Geheel Is Meer Dan de Som Der Delen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Kijk eens naar de uitdrukking die je hier geprojecteerd ziet: het geheel is meer dan de som der delen. Ik heb hier een plaatje van een fiets bij gezet. Een fiets bestaat natuurlijk uit allemaal losse onderdelen, maar een fiets is meer dan alleen maar een verzameling van een stuur, trappers en wielen. Het moet op een bepaalde manier opgebouwd zijn en als het op die specifieke manier is geconstrueerd, dan pas is het een fiets. Je kunt niet zeggen dat die verzameling losse onderdelen de fiets is; dat zijn slechts onderdelen. Een fiets is een eenheid, en daar zie je dat het geheel meer is dan alleen maar de onderdelen bij elkaar. Het is op een speciale manier opgebouwd en de wijze waarop het is vormgegeven, verklaart ook dat het een eenheid is die voortkomt uit één brein.⟨/p> ⟨p>Een fiets is door iemand bedacht. Het is namelijk zo dat je eerst de eenheid hebt en daarna pas de onderdelen. Eerst heb je iemand die bijvoorbeeld in een boek een ontwerp bedenkt, en vervolgens ga je aan de slag om te bepalen wat je daar allemaal voor nodig hebt. Je verzamelt de materialen en bouwt het op, maar eerst was er dat ene idee. Dat is de Bijbel ook: dat is wat in Gods gedachte was, wat Hij te melden heeft. Dat heeft Hij gemeld en laten optekenen gedurende duizenden jaren in al die verschillende boeken. Toch is het allemaal één concept, afkomstig uit één brein, van één God. Ik stel voor dat we daar straks nog even op doorgaan, want er zijn nog een paar belangrijke dingen te zeggen over die eenheid.⟨/p> ⟨p>Ik heb nog een paar dia’s te gaan en we gaan nog even voortborduren op dit onderwerp. Ik wil ook wat voorbeelden geven van hoe dat dan in de praktijk werkt. Ik heb het nu vooral, zoals dat zo mooi heet, conceptueel neergezet: dat de Bijbel in zijn diversiteit zo veelomvattend en kleurrijk is, maar tegelijkertijd juist een eenheid vormt waarin al die stukjes en onderdelen samen één totaal vormen. Dat geeft aan dat het uit één brein voortkomt.⟨/p> ⟨p>Als we het hebben over die 'eigen uitlegging', zie je hier ook weer de metafoor van een puzzel. De betekenis van een afzonderlijke tekst kan slechts worden verstaan vanuit het geheel van de Bijbel. Zoals je een stukje van een puzzel alleen maar kunt plaatsen en begrijpen vanuit het totaalplaatje, zo moet je een tekst een plekje geven op de werkelijke, passende plek en dan pas krijgt het zijn betekenis. Dat geldt voor elke tekst in de Bijbel; die krijgt pas echt betekenis, niet alleen in de context van het specifieke boek, maar in de context van het geheel van de Schrift.⟨/p> ⟨p>Een andere metafoor is die van een film. Het beeldmateriaal van een film, een enkel plaatje, kun je alleen begrijpen door het geheel van de film te zien. Heel veel mensen staren zich blind op het 'beeldmateriaal' van de Bijbel, als ik het zo mag zeggen. Ze fixeren zich op één specifiek beeldje, of ze kijken naar de acteurs die in de film een rol spelen of de locaties waar het is opgenomen. Al dat soort elementen zijn van belang voor de totstandkoming, de 'making-of' van een film. Dat is natuurlijk heel boeiend, maar het zegt op zichzelf nog niets over wat de regisseur, de bedenker of de schrijver voor ogen stond toen hij die film maakte. Eerst was daar het verhaal, het concept dat hij in gedachten had, en vervolgens heeft hij daarvoor bepaalde locaties uitgezocht en acteurs die daarbij pasten. Er zijn honderden dingen van belang voor het maken van een film, maar de eenheid was er al vóór de opnames, namelijk in het script dat geschreven is.⟨/p> ⟨p>Zo is het met de Bijbel ook. De eenheid vinden we in het geheel, in de God die gesproken heeft en dat in allerlei boeken heeft laten optekenen door talloze schrijvers met verschillende achtergronden. Dat is van groot belang, en ik wil dat zeker niet wegwuiven, maar het belangrijkste van de Bijbel is dat God erin spreekt. Dat is de eenheid.⟨/p> ⟨p>Tot nu toe heb ik het feitelijk gehad over een eenheid waarbij sprake is van zaken die bij elkaar passen, maar er bestaat ook nog zoiets als een levende eenheid. Ons lichaam is daar een voorbeeld van; dat is een levende eenheid waarbij de delen geen losse onderwerpen zijn. Sterker nog, toen ik zestig jaar geleden een baby was, was ik al compleet. Ik ben in die tijd weliswaar gegroeid, maar toen was ik al een levende eenheid. Dat geldt trouwens ook voor de Bijbel. Het is niet alleen maar een eenheid in de zin dat het past en elkaar verklaart, of dat het bij elkaar hoort en alleen in verband met elkaar begrepen kan worden; het is ook een levende eenheid. Het is een boek dat leeft en dat bovendien leven gééft. Daar kom ik straks nog even over te spreken.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3468" title="Speel af vanaf 57:48">▶ 57:48⟨/button> ⟨span>Voorbeeld 1: de Bijbelse Chronologie⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik heb een heel fijn voorbeeld van die eenheid van de Bijbel. Laat ik het anders zeggen: als je Bijbelstudie doet, ben ik eigenlijk altijd bezig met deze dingen, met de eenheid van de Bijbel. Neem welk onderwerp ook, je neemt een bepaald thema of een bepaalde Bijbelpassage en wat doe je? Je kijkt wat er staat en waar het nog meer staat. Je pakt de concordantie, zo’n trefwoordenregister op de Bijbel; daar staat het, en zo ontstaat Bijbelstudie. Zo kun je een term of een woord alleen maar begrijpen als je de hele Schrift daarop naslaat.⟨/p> ⟨p>Maar er zijn van die onderwerpen die zo treffend zijn, waarin de eenheid zich overweldigend aandient. Hier heb ik een heel fraai voorbeeld. Daar ben ik de laatste jaren heel erg bij bepaald. Ik heb er niet alleen studie naar gedaan, maar er ook studies over gegeven. Op mijn website kun je dat ook terugvinden. Het gaat over de Bijbelse chronologie, de tijdrekenkunde.⟨/p> ⟨p>Kijk, er zijn heel veel tijdrekenkundige gegevens die je in de Bijbel vindt. Ik heb hier weer zo’n puzzelstukje: de tekst Genesis 15 vers 13. Er wordt gesproken over Abraham. Er wordt gezegd: "Jouw nageslacht zal hier blijven en die zal uiteindelijk in slavernij komen, maar na 400 jaren zullen ze weer terugkeren." Dat wordt tegen Abraham gezegd en dat wordt 400 jaar genoemd. Later, in Exodus 12, lees je dat Israël uittrekt uit Egypte en daar staat het: het was op de dag nauwkeurig na die 400 jaren. Ik ga er nu zeker niet dieper op in, maar wat ik wil zeggen is dat dit in Genesis 15 werd genoemd en in Exodus 12 wordt er een stukje tekst geleverd uit een heel goed Boek. Later in Galaten 4 wordt dat ook weer gebruikt en in Handelingen 13 vind je dan weer over 40 jaar. U ziet het, ik ga dat nu allemaal niet uiteenzetten.⟨/p> ⟨p>Wat ik wil zeggen is dat als je kijkt naar wat de Bijbel allemaal aan gegevens aanlevert van die tijdrekening – feitelijk al vanaf Adam af: die leefde zoveel jaren, verwekte iemand, en die zoon leefde ook zoveel jaren – dan kun je daar gewoon een tijdlijn van maken. Die tijdlijn bestaat, en die tijdlijn is het resultaat van een heleboel puzzelstukjes: een gegeven hier, een vermelding daar. Soms moet je allerlei gegevens combineren om zelfs tot één getal te komen. Ik zeg niet dat het simpel is, maar het is goed te doen. De Bijbel levert gewoon al die gegevens.⟨/p> ⟨p>En weet u wat nou zo moeilijk is? Als je al die gegevens uit al die 70 boeken – laat ik dat voor het gemak even zo samenvatten – bij elkaar brengt, dan ontstaat er een geweldige tijdlijn. Dan krijg je dit: vanaf de eerste dag van Adam tot aan de geboorte van Abraham is 2000 jaar. Ik ga het nu niet voorrekenen, maar dat is zelfs op het jaar nauwkeurig. En dan vanaf de geboorte van Abraham, dat is dan in het jaar 2000 gerekend vanaf Adam, ontstaat er precies 500 jaar later de uittocht uit Egypte. Nogmaals, ik ga dat nu niet aantonen; ik wil alleen maar even het eindresultaat van onderzoek laten zien. Als je die gegevens bij elkaar brengt en je maakt er een tijdlijn van, dan is dit het resultaat en ik vind dat mindblowing. Dit is echt fenomenaal.⟨/p> ⟨p>En dat is niet voor niks, want dan krijg je een periode van 2000 jaar van Abraham tot Abraham. Dan krijg je de periode van Abraham tot Christus ook 2000 jaar. En dat is dan onder te verdelen in vier keer precies, ik zeg precies, 500 jaren. Die 500 jaar moet u ook nog even weten – ik weet niet of ik nu een erg groot beroep doe op veronderstelde Bijbelkennis – maar 500 jaar zijn tien cycli van jubeljaren. Kent u dat fenomeen? Je had een sabbatsjaar; na zes jaar kreeg je een sabbatsjaar en na zeven sabbatsjaren, dus na negenenveertig jaren, kreeg je een jubeljaar. In een jubeljaar mochten alle slaven vrij en ging al het land weer naar de oorspronkelijke eigenaar. Een heel apart fenomeen. Maar in ieder geval was dat het vijftigste jaar: een jubeljaar. Dat betekent dus dat je na honderd jaar, in het honderdste jaar, het tweede jubeljaar hebt en na vijfhonderd jaar heb je dus tien jubeljaren gehad. Dus vijfhonderd jaren zijn tien cycli van jubeljaren.⟨/p> ⟨p>En dan in het jaar 2500 – dat getal levert de Bijbel niet direct, nee, dat is het resultaat van al die puzzelstukjes – dat is het vijftigste jubeljaar. Ik zei al: het jubeljaar is het jaar waarin alle slaven vrijkomen. Het slavenvolk van Israël maakt dan de uittocht uit Egypte mee in 50 kwadraatjaren. Vijftig maal vijftig is 500. Is dat niet apart?⟨/p> ⟨p>En dan gaan we weer 500 jaar verder rekenen en dan kom je uit in het jaar 3000, gerekend vanaf Adam dan. Dat is het jaar waarin de tempel voltooid is van Zerubbabel en Salomo. Hij begon met de bouw van de tempel precies in het 480ste jaar na de uittocht en hij heeft er twintig jaar over gedaan, en dan is de tempel en het paleis compleet. Dat is dan precies in het jaar 3000. Als je dan weer vijfhonderd jaar verder rekent, dan heb je inmiddels al die koningen gehad, die twintig koningen die Juda gehad heeft in Jeruzalem, en de zeventig jaren ballingschap. Aan het einde van die zeventig jaren van die ballingschap keert men terug uit Babel en herbouwt men de stad. En wat is dat? In het jaar 3500. Vanaf dan, in dat jaar, krijgt Daniël een profetie van de 70 jaarweken. Er wordt gezegd dat er nu weer een periode gaat aanbreken van 70 jaarweken, van 70 x 7 jaren, oftewel tien cycli van jubeljaren.⟨/p> ⟨p>Als u nu zegt: "Ik vind het een beetje ingewikkeld", prima. Het gaat mij nu ook niet om de losse gegevens, het gaat mij erom dat als je al die puzzelstukjes bij elkaar brengt, er dit panorama ontstaat. Dat vind ik overtuigend voor de conceptuele eenheid van de Schrift. Daar kan maar één brein achter zitten; dat is een goddelijk design. Net zo goed als wanneer je een schilderij ziet en weet: dit is geweldig, wat een maker is dat? Dat is bedacht, dat is niet zomaar. Als je iets knaps ziet – dat geldt voor de schepping ook – de Bijbel is ook een schepping. Dat kan geen mens maken. Alleen al die eenheid... ik heb het nu over de tijdrekening, heel die ruggengraat – ik maak me er een beeld bij van – is fabelachtig. Dat is een fout woord trouwens in dit verband, maar het is fabelachtig mooi en rijk en demonstreert de goddelijke signatuur van de Schrift. Dat is geweldig. Ja, en dan wil ik nog iets...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4007" title="Speel af vanaf 01:06:47">▶ 01:06:47⟨/button> ⟨span>Voorbeeld 2: het Watermerk van de Derde Dag⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik wil u nog iets vermelden over dat ene watermerk in alle boeken. Kijk, dit onderwerp van de eenheid van de Bijbel zou ik kunnen illustreren aan de hand van talloze onderwerpen; hoe alles in de Schrift samenhangt en hoe alles één geheel vormt. Zojuist gaf ik het voorbeeld van de chronologie, maar nu wil ik nog een voorbeeld geven, en dat is een watermerk onder de oppervlakte van al die geschiedenissen, voorschriften, rituelen, voorzeggingen, al die documenten, liederen, enzovoort.⟨/p> ⟨p>Wat zie je bij een bankbiljet? Je neemt het, je houdt het tegen het licht, en dan zie je onder de oppervlakte een beeld zichtbaar worden. Dat is een waarmerk, een watermerk, dat aantoont dat het een echt biljet is. Zo heeft de Bijbel ook een watermerk in alle boeken. En altijd als je hem tegen het licht houdt – dat is trouwens een mooie beeldspraak – dan zie je het beeld verrijzen. Verrijzen is ook een mooi woord in dit verband: het beeld van de opgewekte Messias. Van Hem die zou komen, die nauwkeurig voorzegd is en die de Verlosser is; Hij die de dood zou overwinnen, leven zou brengen en uiteindelijk de hele schepping zou gaan verlossen. Dat is de Messias.⟨/p> ⟨p>Het geweldige van de Bijbel is dat, hoewel ze zo divers is, je dit in alle boeken ziet, van Genesis tot en met Openbaring. Sommige boeken zijn natuurlijk volstrekt helder. In Mattheüs, Marcus, Lukas en Johannes zeg je: "Ja, daar gaat het over Jezus Christus, dat is duidelijk." Maar hoe zit dat met al die andere boeken, zoals Genesis? En wat dacht u van een boek als Leviticus? U weet wel, dat saaie boek dat je het liefst overslaat als je de Bijbel leest, zeker als je het aan tafel leest, met al die saaie bepalingen over hoe het moest met de rituelen, de offerdienst en noem maar op. Het lijkt saai, maar in werkelijkheid komt het tot leven door dat watermerk. In alles zie je inderdaad de Messias, de opgewekte Messias, verschijnen als een watermerk in talloze voorbeelden en rode draden.⟨/p> ⟨p>Daar wil ik er dan één van noemen – of eigenlijk twee, dat is het laatste. Eerst dat ene watermerk, en dat is de vermelding van de derde dag. Daar ben ik altijd heel erg van gecharmeerd, al was het maar omdat het profetisch juist in onze dagen zo belangrijk is. De terugkeer van de Heer Jezus betekent immers dat Hij, nadat Hij tweeduizend jaar geleden het aardse toneel verliet, zal terugkeren. Er staat in de Schrift dat Hij na twee dagen, op de derde dag, zou terugkeren. Ik geloof dat dit zeer aanstaande is, tenminste zoals de Heer rekent; voor Hem is duizend jaar als één dag. Na tweeduizend jaar gaat er iets bijzonders gebeuren, dus ik geloof dat we in spannende tijden leven.⟨/p> ⟨p>De derde dag heeft in de Bijbel een geweldige betekenis, en je ziet het overal. Kijk er maar naar in Genesis. Pak een concordantie, zo'n trefwoordenregister, en kijk waar de derde dag voorkomt. Meteen al in Genesis 1, de eerste keer dat de derde dag vermeld wordt, lees je dat het land uit de wateren verrijst en wordt er ook voor het eerst melding gemaakt van leven. Op de derde dag kreeg Abraham zijn enige zoon weer terug, als uit de doden, toen hij hem had gebonden en vervolgens weer had losgemaakt. Dat was op de derde dag, het staat er gewoon bij.⟨/p> ⟨p>Op de derde dag lees je ergens in Numeri dat iemand die verontreinigd was door aanraking met de dood, werd ontzondigd. Op de derde dag trok Israël als volk door de Jordaan. Ik ben niet compleet hoor, maar op de derde dag lees je ook dat Dagon – u weet wel, die god van de Filistijnen – gevallen lag en onthand was; zijn kop eraf en zijn handen eraf, daar lag hij voor de ark van de gevangenen van Israël. Op de derde dag ging de doodzieke koning Hizkia hersteld naar de tempel; dat was trouwens ook voorzegd, die derde dag. Op de derde dag kreeg koningin Esther de gouden scepter aangereikt. Hoezo op de derde dag? Op de derde dag werd Jona uit de vis bevrijd. Op de derde dag zou Israël als natie herleven.⟨/p> ⟨p>En de bekendste heb ik nu nog niet eens genoemd, want wij weten: het is de basis van de eeuwige heerlijkheid. Jezus Christus stierf naar de Schriften, Hij werd begraven naar de Schriften en werd opgewekt op de derde dag naar de Schriften. Dat was echt in overeenstemming met wat er voorzegd was en geschreven stond. Al die vermeldingen van de derde dag, in allerlei verbanden en geschiedenissen, blijken iedere keer een heenwijzing te zijn naar Hem die zou komen. Dat noemen ze typologie of symboliek, en dat bevindt zich met recht onder de oppervlakte. Maar wat een structuren! Juist die structuren die onder de oppervlakte liggen, maken duidelijk: dit is een goddelijk design. Een geweldig voorbeeld. En dan wil ik er...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4388" title="Speel af vanaf 01:13:08">▶ 01:13:08⟨/button> ⟨span>Voorbeeld 3: de Rode Draad van het Scharlaken Koord⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik wil nog even iets melden over de eenheid van de Bijbel. Als we het hebben over de eenheid in een boek, dan gebruiken we vaak de term 'de rode draad'. Dat vind ik altijd een mooie term, want we bedoelen daarmee dat er een bepaalde lijn in zit, een strekking. Als je het boek gelezen hebt, herken je de rode draad in een thema dat iedere keer weer terugkeert. Maar ik denk dat die term ook rechtstreeks uit de Bijbel komt en alles te maken heeft met het scharlaken koord.⟨/p> ⟨p>Er zijn op zijn minst twee geschiedenissen die de Bijbel aanreikt over een scharlaken koord. De meest wonderlijke geschiedenis – je leest het echt met rode oortjes – gaat over wat er allemaal gebeurt in de geschiedenis van Juda, de broer van Jozef en zoon van Jakob. Je leest op een gegeven ogenblik dat hij Tamar zwanger heeft gemaakt. Het is allemaal niet zo fraai, maar uiteindelijk bevalt Tamar van een tweeling. Zoals u weet, is het in de Bijbel altijd van groot belang wie er het eerst geboren wordt. Je moet het niet al te veel visualiseren, maar bij de bevalling stak de eerste baby zijn hand naar buiten. De vroedvrouw, die heel voortvarend was, bond direct een scharlaken koord op zijn hand. Hiermee was vastgesteld: dit is de eerste.⟨/p> ⟨p>Maar wat gebeurt er? Die hand wordt weer teruggetrokken en vervolgens verschijnt het andere jongetje. De eerste heette Zerach en de tweede kreeg de naam Peres, wat 'bres' of 'doorbraak' betekent. Waarom staat zo'n wonderlijke geschiedenis in hemelsnaam in de Bijbel? Ik denk dat maar weinig vroedvrouwen ooit zoiets hebben meegemaakt, maar het wordt zo vermeld en opgetekend. Die Zerach is de voorvader van de Heere Jezus; Juda en Zerach staan er allemaal bij. Op deze wijze wordt het vastgelegd. Er wordt wel gezegd dat op de derde dag een verlossing plaatsvond, en daar heeft de rode draad inderdaad alles mee te maken.⟨/p> ⟨p>De bekendste geschiedenis van de rode draad is die van Rachab. Zij had de verspieders in huis en wilde verzekerd weten dat zij met haar hele familie veilig zou zijn als Israël inderdaad in het land zou komen. Er wordt tegen haar gezegd: "Weet je wat je doet? Je bindt een scharlaken koord, een rood scharlaken koord, voor je venster." Dat scharlaken koord moest bij het venster worden gebonden, zodat Israël zou zien: dat huis moet gespaard worden. Dat was trouwens ook op de derde dag, maar dat terzijde.⟨/p> ⟨p>Kijk, die rode draad heeft alles te maken met verlossing. Samengevat is de rode draad in de Schrift: verlossing. En dat bedoel ik dubbelzinnig. Het wil zeggen: Hij die zou komen, dat is de Verlosser. Hij geeft inderdaad een venster en uit dat venster komt een rode draad die spreekt van Hem die redt en verlost. Heel de Schrift gaat daarover. Al die geschiedenissen die je vindt – en ik noem nu twee geschiedenissen waarin een rode draad een rol speelt – moet je onthouden: alles in de Bijbel verwijst naar Hem die zou komen.⟨/p> ⟨p>Juist die eenheid in de Schrift is zo bijzonder; alles spreekt van Hem die zou komen en die leven aan het licht zou brengen. Hij geeft leven en uitzicht, een venster; dat is waar de Schrift over gaat. Dit is eigenlijk ook één van de onderwerpen die de derde avond aan de orde zullen komen als we het hebben over de unieke boodschap van de Bijbel. De Bijbel is absoluut uniek omdat ze niets verwacht van de mens. God doet alles. Hij garandeert, Hij geeft, en geen mens kan daar een bijdrage aan leveren. En godzijdank kan een mens daar ook niets aan afdoen. De Verlosser is gekomen en Hij zorgt voor de toekomst. Daar staat Hij garant voor. Dat is de eenheid in heel die rijke Schrift. Dat wilde ik jullie vanavond graag vertellen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4745" title="Speel af vanaf 01:19:05">▶ 01:19:05⟨/button> ⟨span>Afsluiting⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Want ja, u ziet het, we zijn inmiddels aangekomen bij de laatste dia. Ik hoop vooral hiermee jullie ook op een spoor te hebben gezet om op deze wijze de Schrift ook inderdaad serieus te nemen, in die zin dat je je realiseert: één Iemand is hier aan het woord. En Zijn woord verklaart zichzelf en bewijst zichzelf daarmee.⟨/p> ⟨p>Ik denk dat we daarmee echt kennis hebben gemaakt met een woord dat niet alleen maar zegt: 'Dit is een woord van God', maar dat het dat ook daadwerkelijk klinkt en bewijst. En daar is nog zoveel meer over te zeggen, maar dat gaan we de volgende keer doen. Zullen we het hierbij laten? En ik stel voor dat we deze avond nog zullen afsluiten. Bedankt.⟨/p>