⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Introductie en Terugblik op Eerdere Avonden⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Nou, wij gaan ons voor de zevende achtereenvolgende keer bezighouden met dit onderwerp: dood, opstanding en onsterfelijkheid. In de titel ligt eigenlijk al besloten dat er een opklimming aan de orde is, en dat is ook precies de wijze waarop we de onderwerpen bij de kop hebben gepakt gedurende deze avonden. Vanavond gaan we het dus hebben over levendmaking in rangorde en daarbij zal eigenlijk maar één schriftgedeelte centraal staan, want daar wordt dat namelijk uitgebreid zo beschreven: 1 Korinthe 15. In die zin wijkt het af van de voorgaande avonden, want toen sprokkelden we met name vanuit allerlei schriftgedeelten de passages bij elkaar en probeerden we een beeld te krijgen van wat de Schrift daarover zegt. In die zin hebben we het vanavond wat makkelijker en hoeven we ook wat minder te bladeren.⟨/p>
⟨p>Ik zei het al: we hebben in het thema die opklimmende reeks al besloten liggen. Feitelijk is het zo dat we vanavond en de volgende keer – over een maand, Deo volente – wel het hoogtepunt van dit hele thema aan de orde zullen stellen. Dat zal ik zo laten zien. Want de eerste avond... wat heb ik toen verteld? Waar ging het eigenlijk over? De Bijbel zegt – en dat op zich lijkt niet zo schokkend, maar het zal je gedacht zijn – dat dood in de Bijbel echt dood is. Dat wil zeggen: het tegenovergestelde van, maar ook het ontbreken van leven. Om het nog eventjes anders te zeggen, en dat is trouwens direct een citaat uit Prediker 9, waar we lezen dat de doden niets weten. Er is in de Sjeol, in het dodenrijk, geen kennis, geen overleg, geen werk. Helemaal niente, niets, nada. Hoeveel talen wil je er hebben?⟨/p>
⟨p>Vervolgens hebben we een aantal avonden – avond twee, drie, vier, vijf – ons beziggehouden met het onderwerp dood en het dodenrijk, maar vooral ook een drietal avonden met, zoals dat heet, Q&A: vragen en antwoorden of tegenwerpingen waarbij we de kwestie eigenlijk van allerlei kanten hebben benaderd. Het zijn vragen die allemaal gesteld worden in verband met dit onderwerp: wat is inderdaad dood, werkelijk dood? Mijn conclusie daaruit is dat de Schrift inderdaad in dit alles geheel consistent is. Dat wil zeggen dat we die boodschap, dat dood inderdaad dood is, in heel de Schrift vinden. Weliswaar zijn er allerlei bezwaren en vragen, maar die blijken bij nader inzien wel degelijk ook antwoord te geven op de vraag en ook te bevestigen wat we vaststelden, namelijk dat dood inderdaad dood is. En toen, dat was de voorgaande avond, avond zes.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="209" title="Speel af vanaf 03:29">▶ 03:29⟨/button> ⟨span>Twee Soorten Opstanding: van Leven en van Oordeel⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>In de voorgaande avonden hebben we ons beziggehouden met de dood en alles wat daarmee te maken heeft. De eerste vijf avonden stonden in dat teken. De vorige avond hebben we ons echter specifiek gericht op het onderwerp opstanding. Natuurlijk kwam opstanding in de eerdere avonden ook al links en rechts ter sprake via allerlei andere invalshoeken, maar het echte onderwerp kwam de vorige keer pas uitgebreid aan de orde.⟨/p>
⟨p>Toen hebben we vastgesteld dat er twee soorten opstanding zijn. Er is een opstanding van leven, of anders gezegd: een opstanding uit de doden. Dat 'uit de doden' houdt in dat de andere doden achterblijven. 'Doden' is hier niet bedoeld als een aanduiding van de toestand van de dood, maar echt als individuen: één dode, twee doden. Als er dus sprake is van een opstanding uit de doden, dan wil dat zeggen dat er doden zijn – of reeds één dode – die opstaan, terwijl de andere doden in het graf achterblijven. Dat is een opstanding uit de doden. Deze wordt ook wel de 'eerste opstanding' genoemd. Het kenmerk van al die opstandingen is dat ze, hoewel er verschillende tijdstippen zijn, allemaal plaatsvinden vóór de duizend jaren. In Openbaring 20 lees je daarover en dan wordt dat de eerste opstanding genoemd.⟨/p>
⟨p>Je kunt het in feite op twee manieren benaderen. Je hebt tweeërlei opstanding op twee verschillende tijdstippen: namelijk een opstanding vóór de duizend jaren en een opstanding na de duizend jaren. Maar het is ook kwalitatief een verschil. De opstandingen die deel uitmaken van de eerste opstanding, oftewel een opstanding uit de doden, zijn allemaal een opstanding van leven. Degenen die deel hebben aan die opstanding, staan op in onvergankelijkheid. Zij leven daadwerkelijk. Terwijl die andere opstanding de opstanding van oordeel is. Die uitdrukking is rechtstreeks ontleend aan Johannes 5, waar gesproken wordt over degenen die opstaan tot een opstanding van leven en anderen tot een opstanding van oordeel. Of letterlijk: 'van oordeel'.⟨/p>
⟨p>Dat is dus de opstanding van de overige doden. Het is geen opstanding uit de doden, maar van de overige doden; alle doden zullen bij die gelegenheid namelijk opstaan. Ook deze term is rechtstreeks ontleend aan Openbaring 20. Daar lees je over hoe gelukkig hij is die deel heeft aan de eerste opstanding, en dan staat er ook bij: 'en de overige doden'. De rest van de doden die nog niet is opgestaan, zou niet eerder worden opgewekt of zij zullen niet eerder opstaan dan na de duizend jaren. Wat daar dus tussen ligt, is in ieder geval een millennium. Het millennium waarin Christus zal heersen; de duizend jaren die tot op de dag van vandaag nog steeds toekomstig zijn. In feite is het 'de dag', de dag van de Heer, de zevende dag, de grote shabbat.⟨/p>
⟨p>De opstanding na de duizend jaren is de opstanding bij de grote witte troon. Dat is geen opstanding van leven. Dat blijkt ook wel uit het feit dat degenen die bij die gelegenheid opstaan, niet in een onsterfelijk lichaam zullen verschijnen. Sterker nog, een hele grote categorie zal namelijk weer opnieuw sterven. Er staat dat ze geworpen worden in het meer van vuur. Ik neem dat heel letterlijk: zij sterven dus een tweede keer. Vandaar dat er ook staat: 'dit is de tweede dood'. Zij waren dood, ze worden opgewekt voor de gelegenheid bij de grote witte troon om dingen recht te zetten, er vindt een rechtszetting plaats, maar daarna zullen ze alsnog sterven. Dan zijn ze voor de tweede keer dood.⟨/p>
⟨p>Dat is dus allerminst het tenietdoen van de dood. In feite is het een voortzetting van de dood. Ze waren dood, ze staan op om bij de grote witte troon dingen recht te zetten, en daarna sterven zij opnieuw. Dat is de tweede dood. Daarin zie je dus inderdaad dat er sprake is van tweeërlei opstanding: een opstanding van leven en een opstanding van oordeel.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="505" title="Speel af vanaf 08:25">▶ 08:25⟨/button> ⟨span>Levendmaking: in Adam Sterven Allen, in Christus Allen Levend Gemaakt⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Vanavond gaan we het hebben over levendmaking. Dan hebben we het niet slechts over de opstanding van allen, maar over de levendmaking van allen. Daarbij passeren we het onderwerp van de opstanding ten oordeel of de opstanding bij de grote witte troon. Die is nu niet aan de orde, want dat heet geen levendmaking. Maar nu loop ik misschien even voor de troepen uit, want dat is nog wat ik moet aantonen.⟨/p>
⟨p>Laten we beginnen bij 1 Korinthe 15. U weet, 1 Korinthe 15 is het grote, magistrale hoofdstuk over de opstanding van Jezus Christus als historisch feit. Het graf was leeg; niemand heeft daar ooit aan getwijfeld. Zelfs de tegenstanders konden dat niet ontkennen en hebben dat ook nooit gedaan. Er is maar één verklaring voor en dat is dat er vele, sterker nog, honderden ooggetuigen van zijn geweest die dat hebben bevestigd. Het geweldige daarvan is dat het getuigenis unaniem is. Er zijn geen getuigen geweest die zeiden: "Nee, dat klopt niet." Al die mensen hebben dat inderdaad bevestigd, zelfs een keer bij een bijeenkomst van vijfhonderd broeders tegelijk.⟨/p>
⟨p>Dat is waar Paulus het in eerste instantie over heeft, maar hij neemt het in feite ook als springplank om een geweldige uiteenzetting te geven over de enorme impact en betekenis van de opstanding van Jezus Christus. Dus niet alleen dat het een feit is, maar waarom het zo belangrijk is dat het een feit is en wat dat allemaal ten gevolge heeft. De waarheid is dat Christus de eerste is. En als je zegt "de eerste", dan betekent het dus dat er nog meer volgen. Het is zelfs zo sterk: allen zullen volgen. Hij stond op en zijn opstanding is de garantie van de opstanding, wat zeg ik, de levendmaking van allen. Dat is wat Paulus uiteenzet, met name vanaf vers 22. Dat is de passage die we vanavond onder ogen zien, waarin hij dat geweldig en systematisch uiteenzet. Hij stelt het feit, maar laat ook zien waarom en zelfs hoe en wanneer de dingen gebeuren.⟨/p>
⟨p>Laten we bij vers 22 beginnen, een van mijn meest favoriete Bijbelteksten. Mijn schoonvader is een jaar of wat geleden overleden en toen heb ik bij de begrafenis mogen spreken. Op zijn grafsteen staat ook deze tekst: "Evenals in Adam allen sterven, zo zullen ook in Christus allen levend gemaakt worden." Alsjeblieft, dat is een evangelie. Geweldig! Nu ja, het eerste deel is natuurlijk geen evangelie, laten we wel wezen, maar dat zorgt wel voor het contrast.⟨/p>
⟨p>Eerst wordt dit feit gesteld: "Want evenals in Adam allen sterven." Letterlijk staat dit in een tegenwoordige tijd. Dat zie je ook in de interlineair met een streepje aangegeven; het betekent dat allen aan het sterven zijn of allen stervende zijn. Ze zijn bezig te sterven. Dat is wat de tegenwoordige tijd gewoon betekent en dat is de situatie in Adam. We zijn adamieten, we komen uit Adam voort via vele schakels, maar wij waren allen in Adam en daar zijn we uit voortgekomen. In Adam zijn alle adamieten, het hele menselijk geslacht, stervelingen. Eigenlijk is de waarheid in 1 Korinthe 15 niet dat wij leven; de waarheid is dat we bezig zijn dood te gaan. We zijn stervende. Wij zeggen wel dat we leven, zo noemen we het, en wij plakken het etiket "sterven" eigenlijk alleen maar op de terminale fase. Maar strikt genomen is het zo: je wordt geboren en je bent bezig te sterven, ongeacht of die tijdspanne nu een paar dagen, een paar jaar of een paar decennia is.⟨/p>
⟨p>Paulus noemt het expres zo. Hij noemt het sterven omdat het correct is; we zijn stervelingen. Door de term sterveling geven we precies aan wat hier staat, namelijk dat we aan het sterven zijn. Maar Paulus noemt het ook zo omdat hij wil laten zien wat leven echt is. Wij leven niet. Wat Paulus laat zien, is dat leven zich per definitie na de dood bevindt. Men vraagt wel eens: "Is er leven na de dood?" Het Bijbelse antwoord daarop is: "Ja, waar anders?" Want vóór de dood is het er niet; vóór de dood heet het sterven. Dus als er leven is, dan moet het per definitie na de dood zijn. In de dood is het ook niet, want we hebben er het hele seizoen over gehad dat de dood niet een andere vorm van leven is. Het is dus niet in de dood en ook niet voor de dood. Als er dus leven is, dan moet het na de dood zijn.⟨/p>
⟨p>Paulus zegt daarbij: "Want evenals in Adam allen sterven." De universaliteit — dat is een mooi duur woord, maar het betekent gewoon het alomvattende — en het onontkoombare is hier in dat woordje "allen" besloten. Er zijn namelijk geen uitzonderingen op. Van al die miljarden mensen die sinds Adam tot nu toe zijn geboren, is er niemand die geen sterveling was. Niemand. En zelfs als het proces niet helemaal gecompleteerd wordt — ik bedoel, er is een categorie waarover Paulus later in 1 Korinthe 15 zegt dat niet allen de dood zullen smaken — dan nog klopt het. Ik leef in de gelukkige verwachting dat ik tot die generatie mag horen, en er zijn er hier meer die die verwachting hebben. Maar goed, dat parkeren we even, dat doet nu even niet ter zake. Het gaat erom dat je, zelfs als je niet letterlijk zou sterven, nog steeds bezig bent te sterven. Dat is een feit. Vandaar: "evenals in Adam allen sterven." Laten we in ieder geval vaststellen dat de constatering die Paulus hier doet inderdaad universeel en absoluut is. Er is geen uitzondering.⟨/p>
⟨p>En dan zegt Paulus: "zo zullen ook in Christus allen levend gemaakt worden." Let op, er staat "evenals" en "zo". Dat betekent dat er een vergelijking wordt gemaakt. Evenals zus, zo ook zo. Maar het contrast is natuurlijk enorm. Aan de ene kant is er sprake van sterven en in het andere geval is er sprake van levend gemaakt worden. Ja, als je stervende bent, dan heb je dus geen leven en dus moet je levend gemaakt worden. De universaliteit van dat sterven is al vastgesteld. Eigenlijk is deze hele wereld — het is misschien een macabere manier om ertegenaan te kijken, maar je kunt er weinig tegenin brengen — één grote begraafplaats. Sommige mensen maken daar hun beroep van, nietwaar Jan? Jan is begrafenisondernemer. Maar ja, zoals Jan zegt: "Zaaien op de akker." Het is een prachtig beroep, heel hoopvol als je weet wat erachter steekt.⟨/p>
⟨p>"Zo zullen ook in Christus allen levend gemaakt worden." De vergelijking is eigenlijk vrijwel identiek, niet helemaal omdat het onderwerp iets anders is, maar de vergelijking zelf, namelijk tussen Adam en Christus en de alomvattendheid die in beide namen besloten ligt, wordt exact zo in Romeinen 5 vers 18 ook genoemd. Ik laat dat nu even rusten, maar het vers wil ik wel vermeld hebben. Op dezelfde wijze heb je dus aan de ene kant het contrast tussen sterven en levend gemaakt worden, maar het gaat nu juist niet om het contrast. Het gaat erom dat het in beide gevallen "allen" omvat. Dat is wat Paulus zegt. Want hoezo "evenals" en "zo"? Dat slaat niet op het proces zelf, want die zijn tegengesteld. De vergelijking zit in het "allen". Evenals in Adam allen sterven, zo zullen ook in Christus allen worden levend gemaakt. Let op, er staat: "in Christus allen". Er staat niet: "allen die in Christus zijn". Dat maakt men ervan, maar het gaat namelijk over twee keer dezelfde "allen". Je krijgt dus dit verhaal: de "allen" die in Adam stervende zijn, zijn exact dezelfde "allen" die in Christus levend gemaakt worden.⟨/p>
⟨p>In Adam stervende: allen. In Christus levend gemaakt. Wie? Nou, diezelfde allen.⟨/p>
⟨p>Kijk, weet u wat men ervan maakt? Dit: in Adam stervende, dat zijn alle mensen. En dan in Christus – namelijk degenen die ‘in Christus’ zijn – worden allen levend gemaakt. Maar dat is dan een kleine groep. De impact van die ene daad van Adam, en wat er in Adam besloten ligt, zou dan vele malen grootser zijn dan dat wat in Christus het leven ontvangt. Dat is dan de voorstelling.⟨/p>
⟨p>En ja, u begrijpt, daarmee verander je niet alleen de tekst heel subtiel, maar je mist de essentie. Het gaat juist om de vergelijking: dezelfde ‘allen’, twee keer dezelfde ‘allen’. Maak er niet van ‘allen in Christus’, want dan bedoelt men daarmee te zeggen: ‘Ja, maar je moet wel eerst in Christus zijn om bij die allen te horen.’ Nee, dat is nu juist niet het punt. De vergelijking gaat om diezelfde allen. De allen die in Adam stervende zijn, die zullen in Christus allen levend gemaakt worden.⟨/p>
⟨p>Maar, zegt Paulus dan... Kijk, laten we eerst even dit zeggen. Dit is natuurlijk een gevoel. Als het één nu een feit is waar nog nooit iemand het in zijn hoofd heeft gehaald om dat te ontkennen... Het is namelijk zo evident en elke dag worden we pijnlijk aan de waarheid ervan herinnerd – denk aan de wikkels – namelijk dat we stervelingen zijn. We zijn allemaal gewoon ‘Ademieten’.⟨/p>
⟨p>En dan zegt Paulus: er is levendmaking. Voor wie? Voor allen. Hoe dan wel, of in wie dan wel? In Christus. En dan zet hij de weg uiteen in vers 23 en de rest. Laten we het gewoon maar eens op de voet volgen.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1272" title="Speel af vanaf 21:12">▶ 21:12⟨/button> ⟨span>Ieder in de Eigen Rangorde⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Ieder echter in de eigen rangorde. De term die Paulus hier gebruikt is een militaire term. Dat moet met één ‘l’ geschreven worden, ja. Het duidt op verschillende afdelingen. Kijk, het is een militaire term en dat kan duiden op een rangorde. Zoals in het leger: je hebt de landmacht, marine, luchtmacht, infanterie, cavalerie. Ik heb zelf niet in het leger gezeten, maar goed, dit weet ik dan wel. Dat zijn afdelingen, militaire afdelingen. Het heeft ook te maken met rangen. Die term is in dit verband natuurlijk heel passend, omdat het aansluit bij het vertaalwoord ‘rangorde’. Het heeft te maken met rangen.⟨/p>
⟨p>Daarbij moet ik zeggen dat de rangorde ook de volgorde bepaalt. In welke volgorde vindt het plaats? Wel, naar rangorde. Trouwens, laten we wel wezen: die levendmaking vindt niet voor iedereen tegelijkertijd plaats. Maar dat geldt eigenlijk voor het sterven natuurlijk ook. In Adam sterven allen, maar niet allemaal tegelijkertijd. Dat is ook een proces dat verloopt. Ik zou niet durven zeggen in een specifieke rangorde, maar in ieder geval niet allemaal tegelijkertijd. Het feit dat we niet allemaal tegelijk sterven betekent ook dat we niet allemaal dezelfde tijdspanne krijgen toebedeeld.⟨/p>
⟨p>Er is zoveel verschil in de diversiteit waarin het zich allemaal aan ons voordoet en wanneer we stervende zijn. In welke tijd leef je? Leef je in de 21ste eeuw? En hoeveel jaren krijg je hier toebedeeld? Het verschilt allemaal, maar dat doet niets af aan het universele feit. Hoe dan ook, je bent een sterveling, zoals iedereen. Paulus zegt: ieder zal worden levend gemaakt in Christus. Ieder echter in de eigen rangorde, dus niet allemaal tegelijk. En die rangorde is belangrijk.⟨/p>
⟨p>Kijk, ik heb hier even plaatjes van... Kent u dat spelletje Stratego nog? Volgens mij wordt het niet veel meer gespeeld, maar het zou zomaar kunnen. Ik heb het vroeger heel vaak gespeeld; een erg leuk spelletje. Daar had je de generaal, de kolonel, de majoor en de kapitein. Dan moet je de rangorde ook kennen, want als de kapitein een sergeant van de tegenpartij tegenkomt, dan is hij sterker. Dus die rangorde is bepalend. "Die laatste zijn niet andersom eigenlijk... Die laatste zijn niet andersom. Is dat zo? Oh ja, natuurlijk!" Ik heb daar blijkbaar even een geheugensteuntje nodig uit de zaal. Je had ook de mineur en de bom. En er was er nog eentje: de verkenner. De verkenner, oh ja. Goed, dat is echt van een andere tijd.⟨/p>
⟨p>Het gaat erom dat er verschillende rangorden zijn. In het leger is dat heel sterk aanwezig. Wie mag er als eerste opdraven? Wie gaat er voorop? Nou, de hoogste natuurlijk. Dus de volgorde wordt mede bepaald door de rangorde. Dat is in feite wat we hier ook zien: ieder echter in de eigen rangorde. Dat betekent dus niet alleen dat het niet allemaal tegelijk gebeurt, maar dat er rangen en standen zijn, om het zo maar te zeggen. De universaliteit, dat wil zeggen de alomvattendheid, die staat vast. Allen worden levend gemaakt, maar wel in rangorde. En Paulus gaat dat nu verder uiteenzetten.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1517" title="Speel af vanaf 25:17">▶ 25:17⟨/button> ⟨span>De Eerste Rangorde: de Eersteling Christus⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Hij zegt: als eersteling Christus. En daarmee worden we natuurlijk verwezen naar een feit. Hij is de enige – dat zegt 1 Timotheüs 6 ook – Hij is tot dusver de enige die onsterfelijkheid heeft. De rest volgt allemaal nog, maar er is op dit moment nog maar één mens die onsterfelijkheid heeft, namelijk Christus, die het graf leeg achterliet. Hij is de eerste, en ik vind het wel erg mooi dat zelfs in die term al iets besloten ligt van rangorde. Dat zie je bij het Engelse 'the first', maar ook in ons woord 'vorst'. De vorst is eigenlijk degene die de voorste is; je gaat voorop. Waarom? Nou, hij is de eerste. En is dat een prestatie? Helemaal niet. Als het toeval wil dat jouw wiegje heeft gestaan in het koninklijk huis, dan hoor je daarbij. Of je daar nu blij mee moet zijn, is nog een heel verhaal apart, maar je bent gewoon de eerste. Onze Vorst is de Eerste, Hij is overal de Nummer Eén. Dat was geen prestatie; het is wat het is.⟨/p>
⟨p>Zo is dat ook in de natuur. Afgelopen zondag hebben we daar in Zeewolde nog wat uitgebreider over nagedacht, maar goed: Christus is de Eerste. God heeft Hem ook opgewekt. Hij heeft het volbracht, Hij is gehoorzaam geworden tot de dood, maar toen Hij dood was, heeft God Hem ook gewekt uit de doden. Dit is echt heel fundamenteel voor het verstaan van de rest: Christus is de eersteling. Toch moeten we daarbij direct zeggen dat Hij niet de eerste is die opstond uit de doden. Dat onderscheid is essentieel. Ga maar na: alleen al in de evangeliën lees je over de jongeling van Naïn, over Lazarus en over het dochtertje van Jaïrus. In het Oude Testament lees je trouwens ook al een enkele keer over een opstanding. En toch is Christus de Eerste. Waarom? Het antwoord is: Hij is de eerste die opstond in onvergankelijkheid. Hij leeft!⟨/p>
⟨p>Dat wil zeggen: al die mensen die ik noemde – en het zijn er niet eens zo heel veel – die stonden weliswaar op, maar zij moesten vervolgens opnieuw weer sterven. Ze keerden eigenlijk terug naar het vergankelijke bestaan. Dat is in feite straks ook aan de orde bij de grote witte troon; dat is ook weer een terugkeer naar het vergankelijke leven voor een bepaald doeleinde. Maar die mensen sterven per definitie gewoon weer een tweede keer. Dat geldt voor deze namen die ik noemde ook, voor zover ze ons bekend zijn; zij zijn opnieuw gestorven. Maar van de Heer Jezus Christus lees je in Romeinen 6 vers 9 dat Hij opstond om nooit meer te sterven. De dood heeft geen macht meer over Hem. Dus Hij leeft, met allemaal hoofdletters. De dood heeft geen grip meer op Hem; dat heeft Hij met recht definitief achter Zich gelaten. En daarin is Hij de Eersteling.⟨/p>
⟨p>Als het hier dus gaat over levendmaking, dan is dat niet hetzelfde als opstanding. Dat is precies wat ik vanavond heel sterk wil benadrukken: opstanding en levendmaking hebben alles met elkaar te maken, maar ze zijn niet identiek. Levendmaking is wel altijd opstanding, maar opstanding is niet altijd levendmaking. Een mus is altijd een vogel, maar een vogel is niet altijd een mus, toch? Tussen deze twee onderwerpen is veel raakvlak, maar het gaat hier over levendmaking, namelijk die levendmaking waarvan Christus de Eersteling is. Hij stond op in – zo staat het later in 1 Korinthe 15 – onvergankelijkheid, in heerlijkheid, in kracht en in geest. Er worden ons daar vier kenmerken gegeven. In die zin is Hij de Eersteling en is er met recht sprake van levendmaking. Hij werd levend met allemaal hoofdletters; de dood heeft Hij achter Zich gelaten.⟨/p>
⟨p>Daarmee is ook gezegd – en ik heb er eigenlijk al even op gehint – dat de opstanding bij de grote witte troon daar dus niet bij hoort. Dat is weliswaar een opstanding, en je leest over de doden die daar staan. Hoe kunnen ze daar staan? Omdat God hen voor de gelegenheid deed opstaan. Maar het is geen levendmaking, want ze sterven weer opnieuw. Daarom hoort deze opstanding niet bij wat Paulus bedoelt als hij spreekt over: 'in Christus zullen allen levend gemaakt worden'. We hebben het dan niet over die opstanding bij de grote witte troon, want dat was een opstanding ten oordeel en bovendien een opstanding in vergankelijkheid en niet in onvergankelijkheid. Dat is essentieel om die opstanding te onderscheiden, hoe belangrijk die ook is. God doet die doden daar niet voor niets opstaan; we hebben het daar de vorige keer ook over gehad dat er daar het een en ander – eufemistisch gezegd – rechtgezet moet worden. Dat is precies wat er gebeurt, maar het is geen levendmaking.⟨/p>
⟨p>Iets wat ik trouwens te mooi vind om onvermeld te laten, is dat Christus verrees – je had het kunnen bedenken – op de dag van de Eerstelingschoof, bij het begin van de Omertelling. Daags na de sabbat verrees Hij uit het graf. God had die dag al zo’n vijftien eeuwen tevoren vastgelegd op Zijn eigen kalender: de hoogtijden van Yahweh. Net zo goed als Hij de dag van Pascha, de dag dat de Heer stierf, al had vastgelegd op de veertiende Aviv. Even hiervoor lees je in vers 20 dat Christus de Eersteling is van de ontslapenen, van allen die ontslapen zijn en nu dus slapen. Ze worden 'slapend' genoemd omdat ze weer op zullen staan, en in tweede zin ook omdat ze zich van niets bewust zijn. De term heeft al die aspecten in zich. Waar het om gaat is dat de Eersteling Christus de garantie is, niet alleen dat allen zullen opstaan, maar dat allen levend gemaakt worden zoals Hij als Eersteling levend gemaakt is en de dood definitief achter Zich heeft gelaten.⟨/p>
⟨p>Hoe meer je erover nadenkt, hoe geweldiger het wordt. Ik zei al: we hebben in deze reeks echt te maken met een opklimming. Eerst houd je je bezig met de dood, en dat is spectaculair genoeg als je gaat ontdekken wat de Schrift over de dood zegt. Dan ga je ontdekken wat de Schrift zegt over opstanding en de verschillende soorten opstanding. En nu komen we bij een onderwerp dat zo glorieus is; dit is echt het hoogtepunt. Dan hebben we het over levendmaking. Niet slechts over opstanding ten oordele, nee, over levendmaking waarbij het leven triomfeert zoals Christus als Eersteling verrees uit het graf. De Eersteling hebben we hiermee vastgezet. Dat is nummer één. Dat klinkt misschien een beetje denigrerend, maar in die Ene is juist de garantie neergelegd. Zoals in Adam allen sterven, zo zullen in Christus – de Eersteling, de Vorst – allen levend gemaakt worden. Maar op dit moment is er nog maar één. Dat betekent dat de rest nog volgt. Wanneer dan?⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2095" title="Speel af vanaf 34:55">▶ 34:55⟨/button> ⟨span>De Tweede Rangorde: Degenen van Christus in Zijn Parousia⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Dat is de tweede etappe, om het even in 'wilde termen' te zeggen: vervolgens degenen van Christus in Zijn parousia. Ik heb het expres bij het Griekse woord gehouden, hoewel ik me realiseer dat als je niet vertrouwd bent met de Bijbel, het woordje parousia je misschien niets zegt. Maar als je het op school over de parousia hebt, dan zeg je gewoon: "Nou, ik spreek Grieks." De aardigheid van dat woordje parousia is dat het is afgeleid van een werkwoord dat 'zijn' betekent, met een voorzetsel dat 'erbij' betekent. Vandaar ook: aanwezigheid. Je hebt ook het tegenovergestelde van parousia, en dat is apousia; dat is eveneens een voorzetsel met 'zijn', en dat betekent afwezigheid. Het aardige is dat in Philippians 2 vers 12 beide termen worden gebruikt. Dan gaat het trouwens over Paulus zelf; hij heeft het over zijn afwezigheid, maar ook over zijn toekomstige aanwezigheid.⟨/p>
⟨p>Eigenlijk wordt het woord parousia heel vaak vertaald met 'komst', maar dat is niet helemaal correct, omdat je bij 'komst' vooral denkt aan het moment van aankomen. Je kunt er ook op afdingen wat ik nu zeg. Bijvoorbeeld: als we het hebben over de eerste komst van Christus, dan denk je niet alleen maar aan Bethlehem, maar dan denk je ook aan het verblijf dat daarop voortduurde. Al die jaren dat Hij hier op aarde was, dat is allemaal Zijn eerste komst. Dus als je het zo bedoelt, is het oké. Maar waar het om gaat is dat het woordje parousia dus niet een moment is, maar in feite een periode. En dat is belangrijk: het is in zekere zin een reeks van momenten. In feite is een periode altijd een reeks van momenten, maar dat is wat het is. De parousia van Christus is dus Zijn aanwezigheid, of Zijn tegenwoordigheid. Hoe staat het in de Statenvertaling ook alweer? Hoe wordt dat altijd gezegd? In Zijn 'toekomst'. Nou, dat is eigenlijk ook niet helemaal juist. "Hij komt naar huis toe," ja, zo zou je het ook nog kunnen zeggen. En dat kan over een langere periode zijn. Dus voor al die woorden is er wat te zeggen.⟨/p>
⟨p>Maar dan zeg ik: of je houdt het gewoon bij het Griekse woord, dan heb je het in ieder geval goed gezegd. Het nadeel is dat weinig mensen je begrijpen, maar het voordeel ervan is dat je het dan even moet toelichten. Nou, wat is parousia? Dat is de aanwezigheid. En als we het hebben over Christus' parousia, dan lees je dat ook altijd in de toekomende zin. Hij is nu afwezig. In feite is Hij, ook als Hij voor ons afwezig is, ergens anders wel aanwezig – Hij is namelijk daarboven. Maar voor ons hier is Hij afwezig. Het wachten is op het moment dat Hij ook voor ons aanwezig is. Dat is een periode. In feite begint die periode van Zijn aanwezigheid bij Zijn komst, zo u wilt, bij Zijn toekomst of bij Zijn tegenwoordigheid. Er zijn ook Engelse vertalingen die het vertalen met 'presence', dus Zijn presentie, Zijn tegenwoordigheid. Dat is ook een cadeautje hier: 'present'. Leuk.⟨/p>
⟨p>Wat ik er eigenlijk mee bedoelde te zeggen, is wat de tekst zegt: degenen die van Christus zijn in Zijn parousia. Dat is 'vervolgens'. Christus als eersteling is de eerste fase. De volgende fase – en je zou bij 'vervolgens' misschien denken aan iets dat er pal op volgt – is de volgende fase in de levendmaking. Nu zit daar inmiddels al tweeduizend jaar tussen, en daarmee is volgens mij de termijn ook behoorlijk goed vastgesteld. Maar goed, de parousia: wat gebeurt er in Zijn parousia? Als Hij tegenwoordig zal zijn, dan gaan er mensen levend gemaakt worden. Wie worden er dan levend gemaakt? Nou, degenen die van Christus zijn. Zij worden bij die gelegenheid levend gemaakt.⟨/p>
⟨p>Dat blijkt bij nader inzien niet eens één moment te zijn, maar verschillende gelegenheden. Het begint met de wegrukking. Voordat de vrouw vlucht naar de woestijn, wordt die mannelijke zoon weggerukt tot God en Zijn troon. Ook in 1 Thessalonica 4 schrijft Paulus daarover; dat is de wegrukking. Trouwens, pal daarop krijg je die periode van 1260 dagen, waarin de twee getuigen optreden op het tempelplein en er een grote verdrukking in Israël is. Je leest dat zij na die 1260 dagen worden omgebracht en dat zij na drieënhalve dag weer opstaan. Ik geloof dat dit het einde van de grote verdrukking is, omdat dit tevens het moment is dat de Heer zal arriveren of present zal zijn en acte de présence zal geven op de Olijfberg. Dat is bij die gelegenheid.⟨/p>
⟨p>Israëls rechtvaardigen zullen daar, als u het mij vraagt, vijfenzeventig dagen later opstaan, op de 1335ste dag; in Daniel wordt dat beschreven. Op een van deze avonden is dat even kort aangestipt, maar in mijn beleving is dit in onze lange serie nog nauwelijks aan de orde gekomen. Moeten we het toch nog eens een keertje amortiseren bij jullie meiden? Maar goed, de rechtvaardigen zullen bij die gelegenheid opstaan. Tegen Daniel wordt bijvoorbeeld gezegd – dat is het laatste vers van het hele boek: "Leg u te ruste... tot de dag dat u zult opstaan." Tot de laatste dag, de jongste dag dus. En dan lees je ook nog – en daar hebben we het de vorige keer over gehad – over de martelaren uit de grote verdrukking, die niet hebben gebogen en die niet gezwicht zijn voor de heerschappij van het beest en de valse profeet. Je leest dat velen zullen omkomen, en die martelaren zullen voorafgaand aan de duizend jaren opstaan. In dat verband wordt ook gezegd: "Gelukkig hij die deel heeft aan die eerste opstanding", de opstanding uit de doden. Maar in werkelijkheid blijkt dat dus al niet eens de eerste opstanding of de eerste levendmaking te zijn binnen de parousia.⟨/p>
⟨p>Waar het om gaat – ik wil het niet ingewikkeld maken – is dit: Christus is de eersteling die levend gemaakt wordt. De volgende fase, de volgende rangorde (dat is de Bijbelse term), dat is de rangorde van degenen die dán worden levend gemaakt. Dat zijn degenen die van Christus zijn. En wanneer is dat? In de toekomstige parousia. Dan vindt er weer een levendmaking plaats van een selecte groep. Dat is een rangorde; in feite zijn dat de mensen die een hele hoge status toebedeeld krijgen.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2578" title="Speel af vanaf 42:58">▶ 42:58⟨/button> ⟨span>De Derde Rangorde: Daarna het Einde⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En dan staat er vervolgens – en dat is in dit verband denk ik het meest boeiend – daarna het einde. Zal ik nog een vraagje stellen? Horen de rechtvaardigen van het oude verbond ook bij de eerste opstanding? Ja, dat zijn dus de eerste opstanders. Daniël bijvoorbeeld. In mijn beleving wel; in Daniël 12 wordt dat ook zo gezegd, dat velen opgewekt zullen worden voor het leven van de aion. Daniël hoort daar in ieder geval bij. Je leest ook van Marta dat ze zegt, wanneer ze in gesprek is met de Heer Jezus: "Ik weet dat hij zal opstaan op de jongste dag." Dat is de laatste dag die in Daniël was genoemd. Lazarus had dus ook die verwachting dat hij aan die opstanding deel zou hebben.⟨/p>
⟨p>Hoe het precies zal gaan bij die levendmaking in Christus’ parousia en de volgorde van momenten daarin? Wel, ik wil daar nu niet te ver op inzoomen. Waarom niet? Omdat ik bij vers 28 wil uitkomen. Vooral deze derde fase of die derde rangorde is buitengewoon belangwekkend om te zien, terwijl die eigenlijk standaard over het hoofd gezien wordt: daarna het einde. Ja, van wat? Als je gewoon kijkt naar het ABC van begrijpend lezen: als Paulus zegt dat allen levend gemaakt zullen worden, maar ieder in zijn eigen rangorde – Christus als eersteling, daarna of vervolgens degenen die van Christus zijn in zijn parousia, daarna het einde – van wat is dat dan het einde? Ja, van de levendmaking! Want dat was namelijk de rangorde waar hij het over had. Als allen worden levend gemaakt, en Christus is levend gemaakt, en vervolgens degenen die van Christus zijn in zijn parousia ook, dan blijft er nog een hele grote categorie over. Namelijk de rest; zij die niet behoren bij de categorie van hen die van Christus zijn. Wel, die moeten ook nog levend gemaakt worden. En wanneer is dat? Dat is het einde, dat is het laatste.⟨/p>
⟨p>In feite is de derde rangorde van levendmakingen die van allen die in Adam sterven. Het einde is dus de levendmaking van allen. Het is het einde, het laatste. Aangezien allen levend gemaakt zullen worden, maar er bij Christus’ parousia nog lang niet allemaal levend gemaakt zijn – lang niet allemaal – betekent dit dat de rest bij deze gelegenheid levend gemaakt wordt. Daarna het einde. Dus: allen worden levend gemaakt, maar Christus is de eerste, degenen die van Christus zijn in zijn parousia vormen de tweede rangorde, en dan volgt het einde van de overigen, van álle overigen.⟨/p>
⟨p>De aardigheid is trouwens dat hier het woordje 'telos' staat. Telos betekent niet alleen maar einde, maar ook het doeleinde. Dat geeft ook aan waar alles op gericht is. De levendmaking is pas compleet als allen levend gemaakt zijn. En wanneer is dat? We worden op onze wenken bediend door wat Paulus zegt: "Daarna het einde." Want ja, allen moeten levend gemaakt worden, maar de vraag is: wanneer zal dat zijn? Eén ding weten we zeker: dat is niet in de parousia. Nee, want dan worden degenen levend gemaakt die van Christus zijn. Alle overigen moeten dus bij een latere gelegenheid worden levend gemaakt. Dat staat hier ook: daarna het einde, wanneer Hij het koninkrijk zal overdragen aan de God en Vader.⟨/p>
⟨p>Er staat in de grondtekst een bepaald lidwoord bij. Ik houd dat er graag altijd in: de God. Dan weten we over wie we het hebben; Hem die met recht de God is, de Ene. De laatste levendmaking is de definitieve, waarin allen worden levend gemaakt. Dat is voorbij de parousia. Sterker nog, dat zal zijn wanneer Christus het Koninkrijk zal overdragen aan de God en Vader. Waarmee trouwens gezegd is dat die laatste rangorde het Koninkrijk van Christus niet zal meemaken. Zij zullen die periode niet meemaken, die zegenerijke tijden – ik zeg erbij: aionisch, om daar straks op terug te komen – waarin Christus zal heersen. Nee, zij worden namelijk levend gemaakt wanneer Hij het Koninkrijk zal overdragen aan de God en Vader. En wanneer is dat? Wel, daar staat nog iets bij.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2921" title="Speel af vanaf 48:41">▶ 48:41⟨/button> ⟨span>Het Overdragen van het Koninkrijk aan God de Vader⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Er wordt eigenlijk twee keer over gesproken. Die laatste levendmaking zal plaatsvinden wanneer Hij het koninkrijk zal overdragen aan de God en Vader, en vervolgens wanneer Hij alle overheid en alle autoriteit en macht teniet zal doen. Dus die laatste levendmaking valt samen met het overdragen van het koninkrijk en het tenietdoen van alle overheid, autoriteit en macht. Dit is iets wat Paulus over een paar verzen nog wat meer uitwerkt.⟨/p>
⟨p>Het geeft aan dat die overheid, autoriteit en macht een tijdelijke werking hebben. Ze hebben een belangrijk doel, ze hebben een functie, maar toch is het tijdelijk. Want ze worden namelijk tenietgedaan. En wanneer is dat? Nou, wanneer de laatste levendmaking plaatsvindt.⟨/p>
⟨p>En dan gaan we nog even verder, want er staat bij: "Want Hij moet als koning heersen totdat Hij al de vijanden zal plaatsen onder Zijn voeten." Dat "want" is een verklaring; het legt iets uit. En wat legt het uit? Wel, het legt uit waarom Christus het koninkrijk zal overdragen. In het voorgaande vers moest er volgens Paulus blijkbaar nog iets toegelicht worden. Hij zegt: "want Hij moet als koning heersen totdat..."⟨/p>
⟨p>En nu we toch Koningsdag hebben: er zal namelijk een abdicatie plaatsvinden. Ik heb de term eventjes ingestudeerd natuurlijk, want dat is een woord dat ik niet elke dag in de mond neem. Een paar jaar geleden hoorde je die term wel eens vaker voorbij komen toen met de troonswisseling van Beatrix naar Willem-Alexander. Dat was de abdicatie, dat wil zeggen: de troonsafstand.⟨/p>
⟨p>De aardigheid is dat zo'n troonsafstand kan plaatsvinden om verschillende redenen. In het geval van Beatrix en Willem-Alexander heeft dat te maken met leeftijd, met een generatiewisseling. In feite is dat ook een vorm van falen. Geen moreel falen, maar wel het falen door het feit dat je een sterveling bent. Omdat je zelf aards en tijdelijk bent, moet je het koningschap — al zou je het toch in stand willen houden — overdragen aan de volgende generatie. Dus in feite is dat niet in morele zin, maar kwalitatief: we zijn stervelingen en daarom vindt die troonsafstand plaats.⟨/p>
⟨p>Natuurlijk kan het ook zo zijn dat iemand afstand moet doen van de troon vanwege moreel falen, omdat hij gewoon niet geschikt is voor zijn functie. Maar in dit geval — en dat is het geweldige — vindt er ook een troonsafstand plaats. Hij zal namelijk het koninkrijk overdragen en Hij zal heersen "totdat", maar niet omdat Hij Zijn functie niet goed vervult. Juist omdat Hij Zijn functie perfect en volmaakt vervult, zodat Hij Gods doeleinden zal bereiken.⟨/p>
⟨p>En als Hij het doel zal hebben bereikt, dan kan Hij alles teruggeven aan God. Dan is het opnieuw: het is volbracht. Volmaakt. Dan draagt Hij het over, juist omdat Hij precies gedaan heeft wat Zijn God en Vader Hem te doen heeft gegeven, namelijk om al de vijanden te plaatsen onder Zijn voeten.⟨/p>
⟨p>De term is trouwens direct ontleend aan twee psalmen. Allereerst Psalm 8, waar het feitelijk niet over Adam gaat, maar over de laatste Adam, over de ⟨em>ben Adam⟨/em>. Die term wordt daar trouwens ook gebruikt. En het is ontleend aan Psalm 110, waar je leest: "Zet U aan Mijn rechterhand". Dat wordt tegen de Messias gezegd. "Zet U aan Mijn..." Dat is feitelijk de huidige situatie; Christus zit aan Gods rechterhand "totdat Ik Uw vijanden gesteld zal hebben tot een voetbank voor Uw voeten." En dan staat er in het volgende vers: "Heers te midden van Uw vijanden." Maar dat is nog toekomstig. Dus ja, Hij moet als koning heersen.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3201" title="Speel af vanaf 53:21">▶ 53:21⟨/button> ⟨span>Christus Heerst Totdat in de Toekomende Aionen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Hij moet als Koning heersen totdat Hij al de vijanden zal plaatsen onder Zijn voeten. Kijk naar de huidige situatie; ik wees er al even op. Nu zit Christus. Maar dat zitten heeft niet alleen te maken met triomf in de zin van: het werk is gedaan. Dat is trouwens ook een Hebraïsme. Hij zit. Je leest dat er in de tabernakel en in de tempeldienst geen stoelen waren, maar wij hebben een Hogepriester die zit. Waarom? Het werk is volbracht. Dat is precies waar we het net over hadden. Hij zit aan Gods rechterhand, en in de Hebreeënbrief wordt dat geweldig uitgelegd. Er worden vier of vijf motieven in de Hebreeënbrief genoemd waarom Hij nu zit. Een prachtig onderwerp trouwens.⟨/p>
⟨p>Maar dat zitten is ook een wachten. Er staat dat Hij is gezeten aan Gods rechterhand en voorts wachtende is totdat Zijn vijanden gesteld zijn tot een voetbank voor Zijn voeten. Dat is Hebreeën 10. En wanneer gaat Hij dan heersen? Je zou kunnen verdedigen dat Hij nu heerst in genade – de genadetroon. Maar weet u wat het betekent als je heerst in genade? Als je puur heerst in genade, dan betekent dat dat je gewoon niet ingrijpt. Als je heerst in rechtvaardigheid, dan zet je de dingen recht, maar als je heerst in genade, dan laat je de dingen geschieden. Dat is feitelijk wat er nu gebeurt: God grijpt niet in.⟨/p>
⟨p>De actieve heerschappij vindt pas plaats en begint bij Zijn parousia. Dan verschijnt Hij, en dan begint Zijn heerschappij. Je leest dan ook: Hij heerst tot in de aionen. Of 'der aionen', beide vormen worden gebruikt. In Lukas 1 lees je dat Hij zal heersen tot in de aionen, en in het boek Openbaring lees je dat Hij zal heersen tot in de aionen van de aionen. Wat trouwens exact hetzelfde is, want dan krijg je dit plaatje: dit is de aion van de schepping, en dit is de aion die daarop volgde, het wereldtijdperk. De toenmalige wereld die vergaan is – 2 Petrus spreekt daarover – dat is die aion. De Bijbel spreekt over de aionen die voorbij zijn, en de Bijbel spreekt trouwens ook over 'vóór de aionen'. De aionen die voorbij zijn, dat zijn deze twee wereldtijdperken. De huidige boze aion begon na de zondvloed, dus die gaat al een paar duizend jaar mee.⟨/p>
⟨p>We weten in ieder geval dat er nog aionen zullen volgen. De Bijbel spreekt niet alleen over de toekomende aion, maar ook over de toekomende aionen. De kerkleer heeft daar een verschrikkelijke ratjetoe van gemaakt. Echt verschrikkelijk, zeg ik dan, want dat is geen overdreving. Theologen hebben namelijk de 'eeuwigheid' uitgevonden. Bij ons lijkt het over aionen te gaan. Als Christus terugkomt, breekt er niet een eindeloze eeuwigheid aan; dan breken de toekomende aionen aan waarin Hij zal heersen. Dat is een totaal ander verhaal. Op het moment dat je gaat spreken in termen van eeuwigheid, gebeurt er nog iets: dan denk je ook dat de dood en het oordeel eindeloos gaan duren. Dat ene woord 'eeuwigheid' wat men van aion gemaakt heeft, terwijl aionen in de Bijbel een begin en een einde hebben en een eeuwigheid per definitie niet... Op het moment dat je de term eeuwigheid introduceert, wordt het Evangelie ontnomen. Het verblindt je voor het Evangelie, dat is echt zo.⟨/p>
⟨p>Maar goed, de aionen die nog gaan komen, daarin zal Christus heersen. Dat zijn in de eerste plaats de duizend jaren, en dan krijg je ook dat Jeruzalem dat uit de hemel zal neerdalen. Sommige mensen denken aan een kubus, ik denk aan een piramide. Dat Jeruzalem dat uit de hemel neerdaalt, die stad van goud. In die beide aionen heerst Christus. Dat zijn de toekomende aionen, maar het zijn ook de 'aionen van de aionen'. Dat wil zeggen: deze aionen overtreffen de voorgaande. Het is een overtreffende trap. De Koning der koningen is de meest overtreffende Koning. Het Heilige der heiligen is het meest overtreffende heiligdom. De aionen der aionen, dat zijn de meest overtreffende aionen. Dat klopt exact, want die aionen die nog gaan komen, dat zijn de aionen der aionen waarin Christus zal heersen. Niet alleen in de duizend jaren, maar ook in het tijdperk daarna. Inmiddels zie ik dat het vijf over negen is, dus ik denk dat we er verstandig aan doen om te gaan pauzeren. Beste mensen, we gaan weer verder.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3526" title="Speel af vanaf 58:46">▶ 58:46⟨/button> ⟨span>De Aionen Versus de Theologische Eeuwigheid⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>We hadden hele boeiende gesprekken in de pauze over die laatste aion. Daar moeten we het ook nog wel even over hebben. Ik liet als laatste, voorafgaand aan de pauze, nog even dit plaatje zien: eigenlijk een kort schematisch overzicht van de aionen met in het midden der aionen het kruis. Geweldig natuurlijk; dat is een prachtige symmetrie die je dan ook weer ziet. Maar de toekomende aionen, dat zijn de overtreffende aionen. Waarom? Omdat dat de wereldtijdperken zijn waarin Christus zal heersen.⟨/p>
⟨p>Maar nu komt een heel belangrijk punt, want wat lezen we? En dat staat strikt genomen nergens anders. Namelijk dat Christus moet heersen totdat. En ook wat dat betekent en wat er dan gaat gebeuren. Want u weet net zo goed als ik, als u tenminste niet geheel een vreemdeling in het kerkelijk Jeruzalem bent, dat er heel wat liederen zijn die gaan over Christus die heerst in eeuwigheid. Er schieten me een paar nummers uit de Opwekking te binnen, maar volgens mij ook uit Johan de Heer, over de Geest: "Hij zal heersen in alle eeuwigheid." Trouwens, dat is helemaal niet zo gek dat men dat zo zingt, want in onze Bijbelvertalingen wordt het ook zo gezegd. In Openbaring 11 vers 15 staat – dat is bij die zevende bazuin – dat Hij zal heersen tot in alle eeuwigheden, of tot in alle eeuwigheid.⟨/p>
⟨p>Dat staat er feitelijk niet, maar dat heeft men ervan gemaakt. En je begrijpt dat je verstand dan natuurlijk op tilt slaat als je leeft in de veronderstelling dat Christus heerst tot in alle eeuwigheid of tot in alle eeuwigheden, whatever that may be. Want als de eeuwigheid al eindeloos is, wat zijn dan eeuwigheden? En dan nog wel álle eeuwigheden? Wij zeggen dan: "Ja, maar dat is een idiomatische manier van weergeven dat het lang duurt." Ja, dat geloof ik ook wel. Eeuwig, eeuwig... Ik moet denken aan een liedje van Toon Hermans waarin hij beschrijft dat vader op stap gaat en een Duitse deern tegen het lijf loopt die zegt: "Eeuwig wil ik bij je blijven." Maar dat vond vader toch wel wat lang. Uiteindelijk keert hij dan toch weer terug. Maar goed, dat even geheel terzijde.⟨/p>
⟨p>Hij moet heersen totdat. Er is helemaal geen tegenstrijdigheid. Ja, wel in de theologie, als je leeft met het hele concept van een eeuwigheid, wat sowieso al een verschrikking is. Want dan moet je dus ook leven met het idee van een straf tot in eeuwigheid, een oordeel tot in eeuwigheid en zelfs de dood tot in eeuwigheid. Maar als er zoiets bestaat als de dood tot in eeuwigheid, nou, dan kun je het evangelie wel op je buik schrijven. Neem dat van mij aan. Want het evangelie is nu juist de boodschap dat de dood is overwonnen en tenietgedaan zal worden. Zie je? Dat is dus niet slechts een kwestie van een vertaalwoordje dat niet helemaal correct is. Nee, echt, het is killing. Het is fataal voor het vergezicht. Je kunt het evangelie niet zien op het moment dat je leeft met het concept van een eeuwigheid. Dat kan niet.⟨/p>
⟨p>Oké, er staat hier dus in 1 Korinthe 15 vers 25: "Hij moet als koning heersen totdat Hij al de vijanden zal plaatsen onder zijn voeten." Dus Christus heerst inderdaad tot in de aionen, of tot in de aionen der aionen, maar niet eindeloos. En als je gewoon de correcte termen gebruikt – aionen, of van mijn part eeuwen, dat is ook goed in de zin van wereldtijdperken – dan snap je het. Dan zal Hij heersen tot in de aionen, maar die aionen hebben een begin en ze hebben ook een voleinding.⟨/p>
⟨p>In die toekomende aionen zal Christus heersen. En dat is heel erg lang, inderdaad; de duizend jaar sowieso al. En Hij zal zijn troon ook niet meer overdragen. Je leest in Daniël ook dat zijn heerschappij een eeuwige heerschappij is. Hij hoeft hem namelijk niet meer aan een volgende generatie over te dragen, zoals alle koningen uit het huis van David dat wel hebben moeten doen, want die gingen allemaal weer dood. Maar deze Koning, die leeft. De Leeuw van Juda is het Lam dat geslacht is, maar nu staat en voor altijd leeft. Met dat feit zal Hij heersen in de duizend jaar, maar ook in die tijd daarna nog. Hij moet heersen totdat Hij al de vijanden zal plaatsen onder zijn voeten. En dan staat er vervolgens...⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3883" title="Speel af vanaf 01:04:43">▶ 01:04:43⟨/button> ⟨span>De Laatste Vijand Die Tenietgedaan Wordt Is de Dood⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>De laatste vijand die tenietgedaan wordt, is de dood. Aha, dit is ook weer zo’n belangrijk gegeven. Maar als je tot dusver goed en aandachtig gelezen hebt en je bent in staat geweest om te lezen wat er staat, maar ook om alle traditionele inzichten eventjes helemaal aan de kant te schuiven... Als God je dat vermogen geeft, want Hij moet je ogen daar echt voor openen – traditie verblindt – dan is dit zo volstrekt logisch.⟨/p>
⟨p>De laatste vijand die tenietgedaan wordt, is de dood. En dit moet inderdaad voorbij Openbaring 21 en 22 zijn. Dat kan niet anders. Daar hadden we het in de pauze nog over. Meestal zeggen we: "Ja, Openbaring 21 en 22, dat is het laatste van de Bijbel." Maar Paulus ziet hier in 1 Korinthe 15 voorbij die horizon. Dat is onmiskenbaar. Nog niet zo lang geleden heb ik daar met iemand over zitten sparren, iemand die nogal te boek staat als een groot Bijbelkenner. Hij kon er niet onderuit toen ik hem deze dingen voorhield. En dat is geen kwestie van goed redeneren; de feiten zijn zo volstrekt Bijbels evident.⟨/p>
⟨p>Kijk, daar zijn nog de koningen der aarde die hun heerlijkheid zullen inbrengen in die stad die uit de hemel neerdaalt. Daar zijn nog de volkeren die genezing behoeven – ook daar hadden we het in de pauze nog over. Daar zijn nog de velen in de tweede dood; dat is misschien nog wel het meest sprekende. Hoewel, als je alle gegevens bij elkaar neemt: daar heerst Christus nog. Dat lees je sowieso over de troon van het Lam en over allen die met Christus zullen heersen. Daar heerst Christus nog.⟨/p>
⟨p>Maar hier lees je: Hij moet heersen totdat. En als Hij de laatste vijand tenietgedaan zal hebben, dan is dat dus nog niet gedurende de tijd die Johannes in Openbaring 21 en 22 beschrijft. Heel duidelijk niet, want daar zijn nog overheden, machten en autoriteiten; daar zijn nog koningen; daar heerst Christus nog; daar is nog de dood. Daar is de dood niet tenietgedaan. Inderdaad, dat proces is gaande. In feite is die laatste aeon de aeon waarin het leven gaat triomferen en waarin de dood tenietgedaan wordt.⟨/p>
⟨p>Pas wanneer de laatste vijand tenietgedaan is, is Christus’ heerschappij voltooid of voleindigd. "Ophouden" of "voorbij zijn" klinkt een beetje alsof het dan faalt, maar het is voltooid wanneer de laatste vijand – want de dood is een vijand, in ieder geval voor ons – tenietgedaan is. Voor God is de dood trouwens ook een instrument, dat moet je je ook realiseren. Vijand van wie? Ja, vijand ook van Gods uiteindelijke doelstelling. Maar in de wijze waarop Christus de vijanden tenietdoet, daarin gebruikt Hij de dood ook. Je leest ook dat Hij de wetteloze zal doden door de adem van Zijn mond. Je leest in Openbaring over de oogst en dat er een enorm bloedbad zal zijn. De dood wordt ingeschakeld. In feite is de dood de wijze waarop ook vijanden worden uitgeschakeld.⟨/p>
⟨p>Trouwens, daar zeg ik niets nieuws mee. Dat is ook de wijze waarop gedurende deze hele aeon machten zich vestigen. Andere machten en machthebbers worden uitgeschakeld, of legers worden uitgeschakeld door de dood. Dat is wat Christus bij de vestiging van Zijn heerschappij ook zal doen. De dood wordt dan ingeschakeld. Je moet het vergelijken met de bouwsteigers bij een huis. Als je een huis bouwt, dan zet je bouwsteigers neer. Die hebben een heel belangrijke functie in de bouw van het huis, maar staat dat huis eenmaal en is het voltooid, wat doe je dan? Dan haal je die bouwsteigers weg, want ze hebben hun functie bereikt.⟨/p>
⟨p>Dat is in feite ook de gang van zaken gedurende deze aeonen. God gebruikt contrast: ziekte, dood, oordeel, enzovoort. Het zijn de bouwsteigers en ze vervullen een functie, een uiterst belangwekkende functie. Ja, maar niet eindeloos. De dood vervult een belangrijke functie, maar uiteindelijk, als die zijn functie vervuld zal hebben, wordt de dood tenietgedaan.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4211" title="Speel af vanaf 01:10:11">▶ 01:10:11⟨/button> ⟨span>Het Tenietdoen van de Dood Is de Levendmaking van Allen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En als de dood tenietgedaan wordt, ja, dan is de laatste vijand ten einde. En dat is de ⟨em>finishing touch⟨/em>. Die dood wordt tenietgedaan, en het tenietdoen van de dood, ja, dat is de levendmaking van allen. Toch? Als je de dood tenietdoet — dat is logica — dan zijn er geen doden meer en dan zijn dus allen levend. Maar dat is precies waar vers 22 toch mee begon? Allen die in Adam sterven, zullen worden levend gemaakt, namelijk in Christus. Alleen, ieder in zijn eigen rangorde.⟨/p>
⟨p>Bij het einde, in de derde rangorde — de laatste, de definitieve — zal de rest worden levend gemaakt. Dan zullen allen die dan nog dood zijn (inmiddels trouwens allen die dan dood zijn voor de tweede keer), worden levend gemaakt. En als zij levend gemaakt zijn, ja, dan is de dood tenietgedaan. Dus in feite is het tenietdoen van de dood een synoniem voor het levend maken van allen. Het wordt niet eens een opstanding genoemd; daar hadden we het in de pauze ook nog even over. Het wordt niet eens een opstanding, het is een levendmaking. Ja, van wie? Nou, van allen! Van allen! Er waren er al eerder levend gemaakt: Christus uiteraard, omdat Hij de kiem is waarin alles besloten ligt. Maar ook die van Christus zijn, die zijn ook al levend gemaakt in Zijn parousia.⟨/p>
⟨p>Dan krijg je die hele periode waarin Hij zal heersen. Maar gedurende die tijd dat Hij heerst, is er nog een hele grote categorie mensen die allemaal dood zijn, voor de tweede keer dood zijn, maar nog steeds dood zijn. Ook zij zullen worden levend gemaakt. Wanneer? Dat zal zijn voorbij de heerschappij van Christus. Zij zullen dus niet die aeonen meemaken. Zij hebben dus ook niet het aeonische leven. Zie je, alles in de Bijbel krijgt perfect zijn plek. Er is geen tegenspraak meer; alles is harmonie. Alleen moet je de tijden onderscheiden. En je moet dus wel inzien dat er niet zoiets bestaat als een eindeloze eeuwigheid. Nee, Christus heerst ⟨em>totdat⟨/em>.⟨/p>
⟨p>Toen ik dat ging zien, toen dat kwartje viel... voor mij was dat echt... ik weet het nog als de dag van gisteren. Het was in september 1992, het jaar van ons trouwen. Toen ineens zag ik: Christus heerst niet eindeloos. Wat een licht daarvan uitging, want het verlichtte me. Ik zag ineens: de dood wordt echt tenietgedaan. Er blijft geen dood over. Het leven triomfeert. Wat een evangelie! Nee, het gaat zelfs de eeuwigheid te boven, want dat betekent dat de dood echt tenietgedaan wordt. Dat is op dit moment nog niet zichtbaar, uiteraard.⟨/p>
⟨p>Sorry, dat klinkt misschien vreemd als ik het zo zeg, maar het kan niet anders. Want kijk, degenen die bij de grote witte troon zijn opgestaan, die zijn gericht, dus alles is al rechtgezet. Zij ontvangen daar nog niet het leven en zij zullen niet delen in de heerschappij van Christus. Ze maken dat niet mee. Maar zij komen opnieuw te sterven; in de tweede dood zijn ze. En wanneer zij worden levend gemaakt, is alles al rechtgezet. Dus zij staan al in de rechte verhouding tot God. Ze waren alleen opgewekt in een sterfelijk lichaam, maar dan worden ze levend gemaakt in onvergankelijkheid. En weet u wat het eerste is wat zij zullen doen? Hun knieën buigen. Natuurlijk! Alles was immers al rechtgezet, en nu ontvangen ze het leven om niet. Wat een genade schittert hier. Niet alleen het leven schittert, maar ook genade. En dat is de completering van heel Gods heilsplan. Onvoorstelbaar.⟨/p>
⟨p>En dat het de laatste vijand is, dat is logisch. Want bij het einde, bij de laatste levendmaking, zullen alle overigen worden levend gemaakt. Op dat moment wordt dus ook de dood tenietgedaan, zodat het tenietdoen van de laatste vijand exact hetzelfde is als het einde. Als je het eenmaal ziet, heb je het door. Cruijffiaans gezegd.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-13" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4531" title="Speel af vanaf 01:15:31">▶ 01:15:31⟨/button> ⟨span>Alles Onderschikt, met Uitzondering van God de Vader⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En dan kom je bij vers 27. Dat lijken misschien wat ingewikkelde zinnen, maar dat valt wel mee hoor. Kijk hoe Paulus dit afsluit: "Want Hij onderschikt alles onder Zijn voeten." Ik denk dat het hier over Christus gaat: Hij onderschikt alles onder Zijn voeten. Dat staat ook in Hebreeën 2 vers 8, ik citeer het even uit de NBG-vertaling: "Want bij dit: alle dingen Hem onderworpen, heeft Hij niets uitgezonderd, dat Hem niet onderworpen zou zijn." Daar gaat het trouwens over het citaat uit Psalm 8: "Alle dingen hebt Gij onder Zijn voeten gesteld." Dat gaat over de Ben-Adam, de Mensenzoon. Gij hebt Hem een korte tijd beneden de engelen gesteld, vanwege het lijden van de dood. Engelen sterven niet, dus als Hij sterft, is Hij voor een korte tijd beneden de engelen gesteld. Maar met eer en heerlijkheid hebt Gij Hem gekroond en alle dingen hebt Gij onder Zijn voeten gesteld.⟨/p>
⟨p>Wie de schrijver van deze Hebreeënbrief dan ook mag wezen, hij zegt: want bij dit "alle dingen Hem onderworpen" heeft Hij niets uitgezonderd dat niet onderworpen zou zijn. Voilà, dus alles is alles. Dood is dood, maar alles is ook werkelijk alles. Maar je zou kunnen zeggen: er komt een "maar". Alleen is dat "maar" geen reductie op de tekst, maar een vanzelfsprekendheid. Dat is wat Paulus eigenlijk zegt: "Wanneer Hij echter zegt dat alles is onderschikt, dan is het duidelijk – evident – buiten Degene om die Hem alles onderschikte." Ja, dat is nogal logisch. We begrijpen dat "alles" absoluut is, maar het is evident dat Degene die Hem alles onderschikte, daar buiten valt. Of je nu "onderworpen" gebruikt, zoals de NBG of de Statenvertaling, of "onderschikt", Hij valt daarbuiten.⟨/p>
⟨p>Dus alles, het al, ⟨em>ta panta⟨/em>, het heelal, kent één logische uitzondering. Aan de ene kant zegt de Hebreeënbrief dat er niets is uitgezonderd, en Paulus zegt: ja, er is één logische uitzondering, voor zover dat een uitzondering is. Namelijk Degene die Hem alles onderschikt heeft, en dat is God, namelijk de Vader. Dan kun je de leer van de Drie-eenheid weer gaan inbrengen, maar daar heb ik geen boodschap aan. Daar hebben we het vorig seizoen al over gehad; dat probleem hebben we al getackeld, voor zover het een probleem is of kan zijn. God, de Vader, die alles aan Hem heeft onderschikt.⟨/p>
⟨p>God gaf Hem ook deze opdracht: om alle dingen aan Zijn voeten te onderwerpen. En dat heeft Hij ook gedaan, dat doet Hij systematisch. Bij voorbaat is al vastgesteld wat de laatste vijand zal zijn. Het is trouwens heel logisch dat Hij de dood pas als laatste zal uitschakelen. Als je andere vijanden uitschakelt met de dood, dan blijft er geen vijand over. Prachtig, ja inderdaad, zo is het. De vijanden worden uitgeschakeld door de dood en dan blijft er dus nog één vijand over: de dood zelf. En hoe doet Hij die teniet? Door allen levend te maken. Noem het een truc, ik vind het een goddelijk meesterwerk om dit zo te bedenken.⟨/p>
⟨p>We mogen elkaar verblijden met deze woorden, toch? Ja, echt. Zijn er andere woorden naast? Jazeker. Vertroost elkaar, bemoedig elkaar met deze woorden. Woorden van levende macht. We hebben een levende God, we hebben een levend Woord, we hebben een levende Christus. We gaan het daar de volgende keer over hebben, want dit is echt zulk goed bericht. Ik heb deze week nog een heel artikel zitten lezen in het Reformatorisch Dagblad dat ging over het "aanbod van de genade". Iedere keer dacht ik echt: "My goodness, als ze het toch eens begrepen!" Ik meen het echt, ik heb passie voor die hele Refo-wereld en ik voel er ook veel connectie mee, maar begrijpen ze het echt? Hoezo "aanbod" van genade? Het is helemaal geen aanbod, het is een mededeling! Alsof je dat kunt weigeren. Helemaal niet. Het is een mededeling en je gelooft het of je gelooft het niet. Maar als je het niet gelooft, dan blijft de mededeling gewoon staan.⟨/p>
⟨p>Als ik zeg dat Willem-Alexander vandaag zijn verjaardag viert, dan is dat een mededeling. Als u zegt: "Ik geloof het niet", dan bent u in dat opzicht een ongelovige, maar Willem-Alexander blijft net zo goed jarig hoor. Dat verandert niet omdat u het niet gelooft. Kijk, en dat is met het evangelie ook zo. Voor de mensen die het geloven verandert er natuurlijk heel veel; het evangelie is een kracht Gods voor ieder die gelooft. Maar het evangelie is een boodschap die gaat over de hele mensheid. In Adam sterven allen. Dat is geen goed bericht, nee, dat is waar. Maar het is wel een goed bericht dat, zoals in Adam allen sterven, op zelfderwijze in Christus allen zullen worden levend gemaakt. Is dat een goed bericht of niet? Dit is zo geweldig. Vertel het, vertel het!⟨/p>
⟨p>Bij sommige mensen zou je zeggen: dit is zo logisch, zo solide, zo Bijbels, iedereen zal wel zeggen: "Wauw, geweldig, wil je hier komen spreken?" Nou, echt niet hoor. Mocht je denken dat je hiermee de populaire man uithangt, probeer het maar eens uit. Het is zo duidelijk en zo geweldig, en dan vertel je het en stuit je op massieve afwijzing. Dat kun je op twee manieren benaderen. Je kunt zeggen: mensen willen het niet zien en het is de traditie die hen verblindt – allemaal tot uw dienst. Maar ik houd erg van de goddelijke benadering en dat is: God opent ogen. Dus als je het mag zien, is dat Zijn genade. Dat is echt waar. Dit is zo fundamenteel: alle roem is uitgesloten. Als je deze dingen mag verstaan, dan komt dat slechts door één reden: God heeft jouw oren en hart daarvoor geopend. Dat is een groot voorrecht, het valt je zomaar ten deel, zoals het Willem-Alexander ten deel viel dat hij koning werd. Maar er komt een moment dat alle knieën zullen buigen en elke tong het gaat belijden, wat wij nu al mogen doen. Nog één vers.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-14" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5019" title="Speel af vanaf 01:23:39">▶ 01:23:39⟨/button> ⟨span>De Zoon Zelf Wordt Passief Onderschikt aan de Vader⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Wanneer nu alles aan Hem onderschikt wordt – zo staat het er letterlijk, in de tegenwoordige tijd ook weer – wanneer alles aan Hem onderschikt wordt, dan is dat inclusief de laatste vijand. En dat betekent dat er dus ook niemand meer dood is. Dat is natuurlijk de consequentie: als er geen dood meer is, dan is iedereen levend gemaakt. Maar daar ging het juist over; daar begon Paulus in feite zijn uiteenzetting over.⟨/p>
⟨p>Deze verzen, vers 23 tot en met 28, zijn in feite een toelichting op vers 22: "Want evenals in Adam allen sterven, zó zullen ook in Christus allen levend gemaakt worden." Het betreft de 'allen' die sterven. Hoe dan wel? Nou, zegt Paulus, in een rangorde. En dan volgt die uiteenzetting over wanneer dat dan wel zal zijn. Maar de fundamentele waarheid is die van vers 22.⟨/p>
⟨p>Wanneer nu alles aan Hem onderschikt wordt, dan zal ook de Zoon Zelf worden onderschikt. Ik moet er trouwens bij zeggen dat hier in het Grieks een passieve vorm gebruikt wordt: "wordt onderschikt". In de NBG-vertaling staat dat ook zo. Van de Statenvertaling weet ik het eigenlijk niet meer precies uit mijn hoofd, maar vaak wordt het als een daad van Christus zelf beschouwd. Zo staat het echter niet in het Grieks. Er staat niet: "dan zal Hij Zich ook onderwerpen". Nee, Hij zal onderschikt worden. Het is een passief.⟨/p>
⟨p>Kijk, Christus draagt het Koninkrijk over aan God de Vader. Dat doet Hij. Maar zó wordt de Zoon aan God onderschikt. De passieve vorm is dus correct. Wat staat er in de Herzene Statenvertaling in vers 28? "En wanneer alle dingen aan Hem onderworpen zijn, dan zal ook de Zoon Zichzelf onderwerpen aan Hem..." Nee, dat staat er niet. Ik hoorde iemand 'voorzienen' zeggen, maar ik dacht altijd dat als je iets herziet, je de fouten corrigeert. Hier gebeurt echter juist het omgekeerde. De HSV zegt "Zichzelf onderwerpen", precies wat er dus eigenlijk niet staat. De oude Statenvertaling is hierin correct: het is inderdaad passief. Dan zal ook de Zoon Zelf worden onderschikt.⟨/p>
⟨p>De gedachte die in die andere vertalingen zit, is overigens niet helemaal fout, want inderdaad zal Christus het Koninkrijk overdragen aan God de Vader – dat is de actieve kant – maar zó wordt Hij onderschikt. In eerste instantie was aan Christus de hoogste positie gegeven, de Naam boven alle naam, maar dat zal Hij weer teruggeven. In ieder geval doordat Hij Zijn heerschappij, Zijn koningschap, zal overdragen.⟨/p>
⟨p>Er staat trouwens ook niet dat het Koninkrijk dan ten einde is. Hij draagt het Koninkrijk over aan God de Vader. Dat is een subtiel verschil. In Lukas 1 zegt de engel tegen Maria: "En Hij zal heersen tot in de aionen over het huis van Jakob en aan Zijn Koninkrijk zal geen einde komen." Dat klopt. Hij heerst tot in de aionen, maar Zijn Koninkrijk neemt geen einde omdat Hij het uiteindelijk overdraagt aan God de Vader. Hij is dan weliswaar geen Koning meer – want Hij moet heersen als Koning tótdat – maar het Koninkrijk zelf blijft bestaan onder het gezag van de Vader. Dat soort schijnbare tegenstrijdigheden verdwijnen op het moment dat je dit ziet.⟨/p>
⟨p>Vers 27 eindigt ook met wat we net al bespraken: wanneer God zegt dat Hem alle dingen onderworpen zijn, dan is het duidelijk dat Hij, God de Vader, daarvan uitgezonderd wordt. Hij is immers Degene die aan Christus alle dingen onderworpen heeft. En nu wordt Christus weer onderschikt aan God. Is dat geen dubbele onderwerping? Is het duidelijk? God Zelf wordt natuurlijk niet onderschikt. En als alles aan Christus onderschikt is, dan zal Hij het Koninkrijk overdragen en zo wordt Hij Zelf ondergeschikt. Als Zoon trouwens ook. Dan zal ook de Zoon Zelf worden onderschikt aan Degene die Hem alles onderschikte. Ja, en dan nog... we moeten afronden, maar gooi het er nog maar even uit.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-15" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5368" title="Speel af vanaf 01:29:28">▶ 01:29:28⟨/button> ⟨span>Het Goddelijke Doel: God Alles in Allen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Glorieuzer kan het niet: opdat God zij alles in allen. En nu hebben we het grote doel van God met deze hele schepping eigenlijk in het vizier. Uit Hem, door Hem en tot Hem – en tot in Hem eigenlijk – zijn alle dingen; is het al. En dat is met recht ook de waarheid van God, en dat is ook de doelstelling. Vandaar ook dat 'opdat': opdat de God – ook hier weer – de God zij: alles in allen. Dan is er ook geen koningheerschappij meer.⟨/p>
⟨p>Dus in feite – zoals we ook in de voorgaande verzen lazen – is er geen autoriteit of macht meer. Want uiteindelijk veronderstelt die heerschappij in feite nog steeds rebellie. Maar als eenmaal alles Hem onderschikt is en elke knie buigt, en alles vrijwillig en van harte God belijdt als Vader, dan is de verhouding niet meer die van koning en onderdaan. Dan wordt het één familie: de Vader met een familie die volledig en van harte Hem herkent.⟨/p>
⟨p>En dan is het dus niet meer 'alles onder Zijn voeten', maar dan wordt God alles in al die mensen, zoals God nu alles is in Christus. Heel de volheid van de Godheid, Hij woont in Hem lichamelijk. Zo zal Hij straks... Ja, moet je je voorstellen, dit is zó allesomvattend als ik het totale plaatje overneem vanaf vóór de aeonen al: God was voor de schepping alles in Zichzelf. Nu is Hij alles in Christus. Aan het einde van de aeonen is Hij alles in allen.⟨/p>
⟨p>Christus is de Eerste in wie de hele volheid van de Godheid lichamelijk woont, en dat gaat zich als een steen in de vijver verspreiden. De kringen worden steeds groter en groter, totdat uiteindelijk de hele vijver, als ik het zo mag zeggen, is bereikt. En allen zullen leven. En allen zullen leven en loven en lieven. Ware leven, lieven, loven is slechts waar men Jezus ziet. Eigenlijk is alleen de klank verschillend, de klinker. Leven, lieven (liefhebben), loven; in feite is het hetzelfde. Men looft God en Gods liefde wordt dan gekend. Het is dus niet alleen maar meer 'alles onder de heerschappij van Christus', nee: God is alles in allen. Zonder uitzondering.⟨/p>
⟨p>De nadruk leggen wij vooral op het feit dat er een 'allen' zal zijn. Ja, maar moet je eens realiseren wat dat 'God zal zijn' betekent: alles. Alles in allen. Je leest in de Torah al: 'Jullie zullen...' – fijn is dat ook een profetie – 'jullie zullen God liefhebben met heel je hart, met heel je ziel, met al je kracht, met alles in je!' Dat is dus niet alleen maar een voorschrift; het is een profetie. Dat gaat vervuld worden, niet alleen voor Israël, maar voor de hele mensheid. Want daar gaat het hier in de eerste plaats over. In feite geldt dat voor de hele schepping, maar in ieder geval voor alle Adamieten. Heel de mensheid: daar wordt God alles in allen.⟨/p>
⟨p>Ja, dat is niet gedurende de heerschappij van de Christus; dat duurt nog een hele tijd hoor. Dat is nog ver voorbij de duizend jaren, ver voorbij de laatste aeon, de aeon der aeonen. Maar dan uiteindelijk... God heeft de tijd. Hij creëerde de tijd, Hij hééft de tijd, en in de volheid van de tijden realiseert Hij dat wat Hij Zich voorgenomen had: om alles te worden in elk mensenkind. Zoals in Adam allen sterven, zo zullen ook in Christus allen worden levend gemaakt.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-16" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5666" title="Speel af vanaf 01:34:26">▶ 01:34:26⟨/button> ⟨span>Afronding en Vooruitblik Naar de Volgende Studie⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Als u nog een plaatje ervan wilt hebben: ik plaats hem op mijn website. Dit is een schematische voorstelling van de drie rangorden die er zijn. Die moet u nog maar eens bekijken, want daar wordt het allemaal, zeker als u visueel bent ingesteld, misschien nog wat verduidelijkt. Maar ja, lieve mensen, dit is toch onvoorstelbaar groot en heerlijk. Laten we blijven uitzien naar wat ons straks zal doen ontwaken.⟨/p>
⟨p>De volgende keer – dat is de laatste keer van deze serie, op 25 mei – dan wil ik het graag hebben over het tenietdoen van de dood en wat deze waarheid, waar we het nu over hebben, precies met het evangelie te maken heeft. Ik zal dan beginnen met 2 Timotheüs 1, dus voor degenen die dat alvast vooraf willen bestuderen: dit is werkelijk essentieel voor het evangelie. Dat is waar ik de volgende keer nog met u over wil gaan nadenken.⟨/p>
⟨p>Maar ik stel voor – het is inmiddels al tien over tien – dat we deze avond nu gaan afsluiten met een gebed.⟨/p>