⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Introductie en Overzicht: Tweerlei Opstanding⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Opnieuw gaan wij ons bezighouden met dit onderwerp voor de zesde achtereenvolgende keer: het overkoepelende thema dood, opstanding en onsterfelijkheid. Ditmaal is het subthema 'tweeërlei opstanding' aan de orde. Ik wil dit keer heel kort terugblikken en een overzicht over het geheel geven.⟨/p> ⟨p>De eerste avond hebben we de vloer gelegd, om zo te zeggen. Waarover hebben we het eigenlijk? Wat is dood? Ik kan wel verklappen: wat we toen hebben gezien, is dat de dood het tegenovergestelde is van leven, maar ook het ontbreken van leven. De dood is in de Bijbel niet een andere vorm van leven, maar inderdaad het tegendeel daarvan.⟨/p> ⟨p>De tweede avond hebben we ons beziggehouden met de vraag: waar zijn de doden? We keken vooral naar de thema's die daarmee verband houden, zoals Sheol, het Hebreeuwse woord, en Hades, het Griekse woord. Gewoonlijk wordt dat weergegeven met 'dodenrijk' of 'hel', maar er blijkt nogal wat mee aan de hand te zijn als je het op die wijze weergeeft.⟨/p> ⟨p>Vervolgens hebben we een drietal avonden achter elkaar besteed aan vragen en antwoorden. Vragen en tegenwerpingen die allemaal op een of andere wijze Bijbels gerelateerd zijn aan wat we tot dusver hadden gezien. Daar is uitgebreid aandacht aan gegeven en dat hebben we met de vijfde avond afgerond.⟨/p> ⟨p>Vanavond gaat het dus over tweeërlei opstanding. Ik ga straks het thema zelf uiteraard nog toelichten. De volgende avond, in april, Deo Volente, zullen we het hebben over 'levendmaking in rangorde'. Het is niet voor niks – dat kan ik nu al verklappen – dat het dan niet gaat over opstanding maar over levendmaking. Niet omdat dat twee totaal verschillende begrippen zijn, want er is een grote overlap, maar ze zijn niet identiek. Wat het verschil is? Nou, dat zal vanavond deels al aan de orde komen en in ieder geval de volgende keer.⟨/p> ⟨p>Tijdens de laatste afsluitende avond gaan we het hebben over onsterfelijkheid. Dat is wanneer het leven zal triomferen, dat wil zeggen: als de dood zal zijn tenietgedaan. Dat is de grote culminatie, zoals dat heet – een deftig woord voor al Gods wegen en hoe het uiteindelijk afsluit. Aan het einde van Christus' heerschappij zal Hij de dood tenietdoen. Dan wordt God alles in allen en dat overtreft al ons denken en alle voorstellingen. Niettemin is dat wat de Bijbel daarover zegt. Wat we die laatste avond willen doen, is daar aan ruiken en het proeven. Wat staat er nou over geschreven?⟨/p> ⟨p>Het is fenomenaal als je je realiseert... ik zei het in mijn gebed ook nog: bij wie anders zouden we te rade gaan dan bij de levende God? Hij gaat inderdaad de dood tenietdoen en het leven zal eens alles vullen. Het hele mensdom zal dat leven kennen. Dat is ongekend, maar wel enorm groot, dat is duidelijk. Goed, ik zei al: vanavond gaan we het hebben over tweeërlei opstanding.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="242" title="Speel af vanaf 04:02">▶ 04:02⟨/button> ⟨span>De Traditionele Kerkelijke Visie op de Jongste Dag⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dat is, denk ik, voor een hele categorie mensen zo, zeker voor traditionele christenen. Voor traditionele christenen is dat sowieso al een beetje een raar begrip, omdat men in het algemeen eigenlijk denkt in termen van één opstanding op de jongste dag. Dan staan alle doden op en dat zal zijn op wat met een mooi woord het eschaton heet, de hele eindtijdvisie. Dat is aan het einde van de geschiedenis — of dat nu nog duizenden jaren duurt of niet — dan komt Christus terug en dat is de jongste dag. Dan brengt Hij de nieuwe hemel en een nieuwe aarde aan en dan is het 'eeuwenwel of eeuwenwee'. Alles wordt heel compact gezien; onderscheidingen in tijden worden volstrekt niet gemaakt.⟨/p> ⟨p>Ik heb hier een fragment uit de zogenaamde Twaalf Artikelen, het zogenaamde Apostolicum, de apostolische geloofsbelijdenis. Dat is trouwens een foute term, want het suggereert namelijk dat de apostelen die geloofsbelijdenis zouden hebben opgesteld, terwijl die van een veel latere datum is; dat is trouwens algemeen erkend. Dus de naam klopt al niet, daarom noem ik het gewoon de Twaalf Artikelen. Daar kan ik weinig bezwaar tegen hebben, want het zijn namelijk twaalf artikelen. Hij wordt dikwijls voorgelezen; tenminste, ik ben dat van huis uit gewend. Volgens mij werd het elke zondag door de dominee voorgelezen. Ik heb ooit van mijn opa, toen ik een jaar of vijf, zes was, een gulden gekregen — of een rijksdaalder, dat weet ik niet meer — als ik hem uit mijn hoofd kende. En dat lukt me nog wel ook, maar ik ga u er nu niet mee vermoeien. Ik kreeg toen ook nog een beloning. Hoeveel dat was weet ik niet precies, maar het zal in dezelfde orde geweest zijn toen ik de zogenaamde Tien Geboden uit mijn hoofd kende. Daar heb ik dus ook nog geld voor gekregen. Tja, sommigen zien de godsvrucht als een grote winst. Oké.⟨/p> ⟨p>U kent het wel, dat 'Ik geloof', en dan staat er dat Hij ten hemel gevaren is. Aan het einde, in de laatste artikelen, gaat het over de Heer Jezus Christus en staat er: 'vanwaar Hij komen zal'. Geboren uit de maagd Maria, gestorven en begraven, nedergedaald ter helle... De volgorde suggereert dat dat na Zijn begrafenis is. Dan weet je meteen al dat het fout is. Maar dan: opgevaren ten hemel, vanwaar Hij komen zal om te oordelen de levenden en de doden. En dat is dan ongeveer de visie: als Hij terugkomt, is dat de jongste dag. Zo wordt dat genoemd. De jongste, dat wil zeggen: de laatste dag. En dan zal Hij gaan oordelen, zowel de levenden als de doden.⟨/p> ⟨p>Kijk, in die zin kun je al niet overweg met de term 'tweeërlei opstanding'. Want dan heb je namelijk al die verschillende tijdstippen samengebracht tot één moment. De Bijbelse voorstelling is echter deze: Hij zal terugkomen. Dit is trouwens ook een hele periode, maar goed, Hij zal terugkeren en Hij zal ook de levenden, de volkeren, richten en oordelen. Dan breken de duizend jaren aan. Vervolgens, na de duizend jaar — ik ga er straks uitgebreider over spreken — zullen de doden in het algemeen, de overige doden, opstaan en geoordeeld worden. Het idee van deze formulering is niet van de apostelen, maar het is sowieso helemaal niet in de Bijbel terug te vinden.⟨/p> ⟨p>Je leest wel dat Hij een Rechter is van levenden en doden, maar niet dat Hij terugkeert om levenden en doden tegelijk te oordelen. Want als Hij terugkeert, dan zal Hij de volkeren verzamelen op de troon van Zijn heerlijkheid — dat lees je ook — en dan breken vervolgens de duizend jaren aan. Pas daarna zullen de doden geoordeeld worden. Dus deze voorstelling van zaken, dat Hij terugkeert en dan direct de levenden en de doden zal oordelen, die vind je zo niet terug. Je begrijpt wel dat als je dit niet ziet, als je die verschillende tijden en de duizend jaren niet onderscheidt, je ook niet veel zult hebben met de term 'tweeërlei opstanding'. Toch is dat een heel Bijbelse gedachte, en dat ga ik vanavond duidelijk laten zien. In de eerste plaats is er sowieso al sprake van een tweeërlei opstanding in die zin dat ze verschillend zijn van karakter.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="580" title="Speel af vanaf 09:40">▶ 09:40⟨/button> ⟨span>Twee Soorten: Opstanding van Leven en van Oordeel⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dan heb ik het nog niet eens over een verschil in tijdstip, maar over een verschillende opstanding, namelijk een opstanding van leven en een opstanding van oordeel. We hebben daar de vorige keer al even bij stilgestaan toen we het over Johannes 5 hadden. Er was nog een vraag over binnengekomen en ik haak nu een paar verzen verder aan, bij vers 28.⟨/p> ⟨p>De Heer Jezus zegt daar: "Verwondert u hierover niet, want een uur is komende." Deze vertaling is heel letterlijk. Er staat namelijk niet "het uur" of "de uren", maar gewoon "uur", zonder bepaald lidwoord. In het Nederlands zou je dus eigenlijk moeten zeggen: "Een uur is komende waarin allen die in de graven zijn..." – alle doden dus – "...te zijner tijd zullen opstaan." Er staat dat zij Zijn stem zullen horen. Dat het om Zijn stem gaat, blijkt uit het voorgaande vers. Daar heeft Hij het over de Zoon van de mens, of in het Hebreeuws: de Ben-Adam, de Erfgenaam van Adam. Allen die in de graven zijn, zullen Zijn stem horen.⟨/p> ⟨p>En dan staat er: "En zij zullen uitkomen", namelijk uit de graven komen. Er wordt direct bij vermeld voor wie dit geldt: "Wie het goede doen, tot in opstanding van leven; echter wie het kwade praktiseren, tot in opstanding van oordeel." Hoe je dit verder qua tijdstip moet zien, wordt hier niet verteld, maar er wordt wel duidelijk gezegd dat er sprake is van een tweeërlei opstanding. Degenen waar ik het zojuist over had – vanuit het algemene kerkelijke of orthodoxe gedachtegoed – zullen hier geen bezwaar tegen maken, want dit wordt vrij algemeen zo geaccepteerd.⟨/p> ⟨p>Er zijn dus in ieder geval twee soorten opstanding: een opstanding van leven en een opstanding van oordeel. Dit is trouwens niet een opstanding van veroordeling, maar van beoordeling. In de Concordante Weergave zie je dat ook. Het idee is niet dat daar per se een veroordeling plaatsvindt, maar er is wel een verschil in aard en karakterisering.⟨/p> ⟨p>Deze opstanding is "ten leven". Ik kan alvast verklappen – maar houdt u dit even vast – dat degenen die aan déze opstanding deelhebben, levend gemaakt zullen worden en ook onsterfelijkheid ontvangen. We komen daar over een paar minuten vanzelf op terug. Zij die echter geen deel hebben aan de opstanding van leven, maar aan de opstanding van oordeel, zullen opstaan om beoordeeld te worden. Zij zullen níét opstaan in onsterfelijkheid. Zij staan wel op, maar om beoordeeld te worden; het is geen opstanding waarbij men het leven al ontvangt. Dat staat hier in feite al in korte bewoordingen weergegeven, maar als we zo nog wat verder bladeren, zullen we dat vanzelf nader bezien.⟨/p> ⟨p>Tot zover over deze tweeërlei soorten opstanding: de opstanding van leven en de opstanding van oordeel. Dan gaan we nu naar het boek Handelingen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="820" title="Speel af vanaf 13:40">▶ 13:40⟨/button> ⟨span>De Opstanding van Rechtvaardigen en Onrechtvaardigen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Daar lees je over de apostel Paulus, waar hij voor de Joodse Raad staat. Hij moet zich daar verantwoorden en dan zegt hij: "...terwijl ik hoop heb, verwachting heb in God, waar ook dezen zelf naar uitzien." Dat wil zeggen: hij wijst eigenlijk zijn broeders aan, zijn volksgenoten, en ook zij delen die verwachting. Dus wat Paulus hier zegt, dat is niet nieuw voor zijn toehoorders of degenen aan wie hij hier refereert: de Farizeeën. De Sadduceeën trouwens wel, want de Sadduceeën ontkennen sowieso de opstanding. Dat wordt trouwens ook in ditzelfde gedeelte beschreven; je ziet dat er twee kampen ontstaan in het Sanhedrin, dat er strijd ontstaat hierover.⟨/p> ⟨p>Maar hij zegt: "ook dezen zelf zien daarnaar uit dat er een opstanding aanstaande is". Er komt dus een opstanding van rechtvaardigen zowel als van onrechtvaardigen. Ook hier weer geldt: in feite, als je eronderuit wilt, dan kan dat, want er wordt hier niet gesproken over een verschillende soort opstanding, maar over verschillende groepen van opstanding. Maar we zagen al: allen die in de graven zijn, zullen bij gelegenheid opstaan. Alle mensen dus, zowel rechtvaardigen als onrechtvaardigen.⟨/p> ⟨p>De rechtvaardigen zijn degenen die het goede doen. Ongeacht wat je daar precies onder moet verstaan: in de Bijbelse gedachte is een rechtvaardige vooral iemand die gelooft. God rekent geloof immers tot rechtvaardigheid. Dus ja, degene die Hem op Zijn woord neemt, dat is het goede doen. Dat is rechtvaardigheid. Maar allen zullen opstaan, rechtvaardigen zowel als onrechtvaardigen. Hoewel het hier in dit vers in Handelingen niet zo expliciet blijkt dat het verschillende groepen zijn met verschillende soorten opstanding of op verschillende tijdstippen, moet ik er wel iets bij zeggen.⟨/p> ⟨p>Als je even terugbladert bij dezelfde schrijver, Lucas, dan zie je in Lucas 14 woorden van de Heer Jezus Zelf. In Lucas 14 vers 14 staat: "het zal u terugbetaald worden in de opstanding van de rechtvaardigen". Er staat dus niet dat het u vergoed of vergolden zal worden in "de opstanding" sec, nee: "in de opstanding van de rechtvaardigen". Dat suggereert in ieder geval dat het onderscheiden is van een opstanding van onrechtvaardigen. Waarom zou er anders staan "in de opstanding van de rechtvaardigen" als dat hetzelfde zou zijn als de opstanding van de onrechtvaardigen?⟨/p> ⟨p>Dan komen we op een ander punt. In eerste instantie sprokkel ik wat schriftplaatsen bij elkaar waar inderdaad sprake is van tweeërlei opstanding. We zagen dus al: opstanding van leven en opstanding van oordeel, opstanding van rechtvaardigen en opstanding van onrechtvaardigen. Nu komen we op nog een ander onderscheid en dat is dat er sprake is van de opstanding "uit de doden".⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1050" title="Speel af vanaf 17:30">▶ 17:30⟨/button> ⟨span>Het Cruciale Verschil: Opstanding Úit de Doden⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Het was de vorige keer, of de keer daarvoor – nee, de vorige keer – dat we het gehad hebben over die geschiedenis dat de Heer Jezus een drietal van de twaalf meenam naar die hoge berg. Daar hebben ze een visioen gezien van de toekomst, van de Parousia. Dan lees je in Marcus: en terwijl zij afdaalden van de berg, waarschuwde Hij hen dat zij aan niemand zouden vertellen wat zij hadden waargenomen, voordat de Zoon van de mens uit de doden zou opstaan.⟨/p> ⟨p>Het idee is dus: jullie mogen dat bij gelegenheid wel vertellen, maar voorlopig nog niet, zolang de Zoon van de mens, de Ben Adam – oftewel ikzelf, Hij spreekt hier eigenlijk over Zichzelf in de derde persoon – nog niet uit de doden is opstaan. En die term, de opstanding uit de doden, is denk ik heel vaak misverstaan. Tot op de dag van vandaag lezen mensen daar heel slordig overheen. Dat is in het algemeen al een fenomeen, maar dat geldt in het bijzonder ook voor deze uitdrukking. Want de meeste mensen denken, als ze horen over 'opstanding uit de doden', dat dit zoiets is als 'opstanding uit de dood'. Terwijl het iets totaal anders is.⟨/p> ⟨p>In feite is opstanding in de Bijbel altijd opstanding uit de dood. Nou ja, daar kun je wat op afdingen, want je staat ook op uit de slaap; in die zin hebben we allemaal al menigmaal ervaring gehad met opstanding. Maar goed, in het algemeen is het zo dat als de Bijbel spreekt over opstanding, dan gaat het over opstanding uit de toestand van de dood. Maar dat is niet wat hier staat. Het is niet een opstanding uit de dood in de zin van een opstanding uit de doodstoestand. Daar staat trouwens een heel mooi Grieks woord voor. In feite in het Nederlands ook, alleen we hebben dat niet zo gauw in de gaten omdat het woord 'doden' eigenlijk zoveel lijkt op 'dood'. In het Grieks zie je dat veel sterker, want daar heb je een woord voor de doodstoestand en dat is ⟨em>thanatos⟨/em>. Maar er is ook een woord voor een dode; dus één dode, twee doden, drie doden. Dat idee. Dan heb je het over personen die in de dood zijn, of die zich in de doodstoestand bevinden. Die term wordt hier gebruikt. Het gaat hier niet over de doodstoestand, maar over een opstanding uit de doden. Hier wordt een meervoud gebruikt en dat is een heel ander Grieks woord.⟨/p> ⟨p>Je ziet in het Grieks dus heel duidelijk het verschil tussen de doodstoestand, de dood, en één of twee of drie – of weet ik veel hoeveel – doden. En als je dat verschil tussen 'dood' en 'doden' realiseert, dan begrijp je ook dat als hier sprake is van de opstanding uit de doden, dat dit een opstaan van tussen de doden uit betekent. Er zijn een heleboel doden en iemand die uit de doden opstaat, die staat op terwijl de andere doden blijven liggen. Dan sta je dus op uit de doden. Dat moet je onderscheiden van de 'opstanding van doden'.⟨/p> ⟨p>Dat begrip, de opstanding van doden – dat wil zeggen dat de doden zullen opstaan – dat was bekend. Sterker nog, je leest in de Hebreeënbrief dat het een van de elementen was die hoorden bij het ABC van het geloof van de Hebreeën. Zo wordt het ook in Hebreeën 6 genoemd. Daar staat: geloof in God, een leer van dopen (wat een grote rol speelt in het Jodendom bij de Hebreeën), maar er wordt ook gesproken over een eeuwig oordeel en de opstanding van doden. Dat hoorde bij de elementen van dat geloof. Het begin van het onderwijs van Christus, zo staat het daar. Dat wil zeggen: het eerste onderwijs van Christus, zoals je dat in het Oude Testament al vindt. Toen kende men het begrip al van de opstanding van doden. Sterker nog, dat was heel elementair en fundamenteel: de opstanding van de doden. In Hebreeën 6 wordt er gesproken over de opstanding van doden.⟨/p> ⟨p>Kijk, nu gaan we misschien wel heel erg strikt genomen op alle slakken zout leggen, maar dat is ook nog weer wat anders: opstanding van doden in het algemeen, of een opstanding van dé doden, wat heel bepaald is. Ook daar komen we trouwens nog over te spreken. Hier gaat het erom dat de Heer Jezus – even terug naar de geschiedenis – afdaalt met dat drietal van de berg en zegt: "Mondje dicht. Niks zeggen. Niet vertellen over wat je gezien hebt, pas of niet eerder dan dat de Zoon van de mens, de Ben Adam, uit de doden zou opstaan." En dan lees je, en dat vind ik wel apart: ze hielden het woord bij zichzelf en ze discussieerden, of ze trachtten te weten te komen wat het betekende. Het is trouwens heel grappig: dit woord 'discussiëren' is in het Grieks letterlijk 'samen zoeken'. Leuk hè, dat idee van discussiëren? Discussiëren is dus niet twisten of bekvechten; nee, discussiëren is dat je samen zoekt naar wat de betekenis ergens van is. In feite zie je dat ook in de uitdrukking 'te weten komen'. Zo gaat het: je hoort iets wat je niet helemaal kunt plaatsen of wat je niet helemaal begrijpt, en dat is wat hier plaatsvindt. Dat drietal hield het woord bij zichzelf en ze bespraken de vraag: "Uit de doden opstaan?"⟨/p> ⟨p>Ik maakte mijn opmerking zojuist al: een opstanding van doden was hen wel bekend, maar de Heer had gezegd dat de Zoon van de mens uit de doden zou opstaan. Ze hebben zich in ieder geval de vraag gesteld wat Hij daar precies mee zou bedoelen, een opstanding uit de doden. Later wordt het hen inderdaad volstrekt helder. Dat vind ik heel mooi: in Handelingen 4 lees je dat na de Pinksterdag – dat is Handelingen 2 – zij aan het volk predikten dat de Messias daar is. Dat wil zeggen: Jezus Christus, de Jezus die jullie kort tevoren hadden gedood. God heeft Hem uit de doden opgewekt, waarvan wij allen getuigen zijn. Dat is wat ze voortdurend en telkens weer in het boek Handelingen getuigen, letterlijk in de juridische zin van het woord. Ze getuigen, want ze zijn er namelijk getuigen van met velen, en ze zijn unaniem. Ze zijn daar volstrekt één in; er is geen dissonant. Allemaal konden ze het bevestigen en zij predikten die opstanding.⟨/p> ⟨p>Dan lees je later dat ze, naar aanleiding van die man die genezen is – die verlamde bij de Schone Poort – daarover blijven spreken. Dit was zeer tot ongenoegen van de leidslieden. Ik lees voor uit Handelingen 4 vers 1: "En terwijl zij tot het volk spraken, stonden de priesters en de hoofdman van de tempel – de officier die daar het beheer had – en de Sadduceeën voor hen." Voor de Sadduceeën was het natuurlijk helemaal een grote ergernis dat daar gesproken werd over opstanding. Waarom? Omdat zij het volk onderwezen en in Jezus de opstanding uit de doden verkondigden. Dus wat hen nog niet zo heel lang tevoren onduidelijk was en waarover zij discussieerden van "wat zou dat dan betekenen?", daarvan getuigen ze inmiddels frank en vrij bij het volk: de opstanding uit de doden. Niet als een vaag, abstract begrip, maar als een historisch feit waarvan zij getuigen zijn. Namelijk dat Jezus, die zij aan het kruis hadden gebracht, het graf leeg had achtergelaten. Dat was trouwens wat ze allemaal konden verifiëren. En zij waren ook getuigen van Hem als degene die is opgewekt door God uit de doden. Dat is wat zij onderwezen: opstanding uit de doden. Hier heb je het weer: de Messias is, terwijl alle doden gewoon nog in het graf liggen, als eersteling uit de doden verrezen. Dat is wat de term betekent. Dat zeg ik ook even om heel goed te onderstrepen.⟨/p> ⟨p>Opstanding uit de doden is echt iets totaal anders dan waar het meestal voor versleten wordt, namelijk als opstanding uit de dood. Want dat is iets totaal anders. Sterker nog, ik zal het vertellen: weet u dat in de hele Bijbel de term of de frase ‘opstanding uit de dood’ nooit voorkomt? Het is altijd opstanding uit de doden, of opstanding van doden, maar nooit opstanding uit de dood. Dat vind je niet. Dat is namelijk eigenlijk haast een pleonasme; je zegt twee keer hetzelfde. Opstanding veronderstelt eigenlijk al per definitie dat daar sprake is van dood. Dat is de gedachte.⟨/p> ⟨p>Oké, we gaan nog wat verder. Ik zei al, we zijn wat aan het sprokkelen over die tweeërlei opstanding. Tot dusver hebben we het eigenlijk vooral over die opstanding van leven gehad, de opstanding van de rechtvaardigen, en dan komen we nu bij nog zo’n schriftplaats in Lukas 20.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1711" title="Speel af vanaf 28:31">▶ 28:31⟨/button> ⟨span>Waardig Gekeurd voor de Toekomende Aion⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik val midden in de zin, maar dan wordt er gesproken over de verwachting. In dit geval de verwachting van de discipelen; zij spreken over wat hun toebedeeld zou worden en wat hun verwachting was voor de toekomende aeon. Ze hadden in deze aeon vrouwen, kinderen en goederen achter zich gelaten, of in ieder geval hadden ze alles opgegeven om Hem te volgen.⟨/p> ⟨p>Ik lees nu vanaf vers 35: "maar hen die waardig gekeurd worden om aan die aeon deel te krijgen". Lees goed wat er staat. Dat betekent dus dat niet iedereen waardig gekeurd is om aan die aeon deel te krijgen. Die aeon is de toekomende aeon, en dat blijkt ook wel uit de context. Wat ik nu zeg, is trouwens een bekende Joodse onderscheiding tot op de dag van vandaag. Men spreekt altijd over 'deze eeuw' en 'de toekomende eeuw'. ⟨em>Olam hazeh⟨/em>, deze eeuw, en ⟨em>olam haba’ah⟨/em>, dat wil zeggen de aeon die gaat komen. Dat is de aeon van de Messias. Wanneer de Messias zou komen – de Joden weten dat – wordt daar hieraan gerefereerd. Niet iedereen is waardig gekeurd om aan die aeon deel te nemen.⟨/p> ⟨p>Het klinkt misschien wat akelig, maar weet u – en het is voor u natuurlijk geen geheim – dat ik rondbazuin dat de levende God de Redder is van alle mensen. Dat wordt echter heel gemakkelijk misverstaan. Men denkt dan: "O, dat betekent dat iedereen het eeuwige leven krijgt." Nee, dat betekent het niet. Of dat iedereen deel zal hebben aan de toekomende aeon? Nee, dat betekent het ook niet. Alles op Gods tijd, in rangorde. Maar ja, als je de onderscheidingen die de Schrift kent en de tijden niet onderscheidt, dan snap je van het verstaan van de Schrift never nooit wat. Dat kan niet. Als je niet ziet dat er nog aeonen te gaan zijn, dan zul je nooit zicht krijgen op dat plan van God.⟨/p> ⟨p>Wanneer Jezus terugkeert, dan is dat de jongste dag en brengt Hij de eindeloze eeuwigheid aan? Nee, een eindeloze eeuwigheid kent de Bijbel niet. De Bijbel spreekt over aeonen die nog te gaan zijn en ook over de voltooiing van de aeonen. Dat zie je weer fout gaan met 'wereld' in de HSV. Ook in de HSV, ja, helaas. Dan zeggen we: "Goh, dan maken we een nieuwe vertaling en dan maken we het meteen even helemaal goed. Dan zetten we de foutjes recht die gemaakt zijn." Helaas.⟨/p> ⟨p>De reden is denk ik vrij duidelijk; tenminste, zo versta ik het. Er zit hier zoveel theologie achter. Dit is in feite geen vertaalkwestie. Als je gewoon helemaal uitgaat van het concept dat Jezus straks terugkeert en het dan 'eeuwig wel of eeuwig wee' is in een eindeloze eeuwigheid, dan ken je geen aeonen of wereldtijdperken. Dan zie je niet dat er nog hele periodes en verschillende fases zullen aanbreken. Als je dat niet ziet, dan zul je ook niet verstaan wat de Schrift over die dingen zegt.⟨/p> ⟨p>Maar goed, als het gaat over die aeon waarin de Messias zal heersen... Straks zullen we ook zien dat dat te maken heeft met de duizend jaren die nog gaan komen. Daaraan zullen zeker niet allen deel hebben. Nee, dat is inderdaad een selecte groep die daaraan deel heeft: aan die aeon én aan de opstanding uit de doden. Want u begrijpt: als die aeon gaat aanbreken, hoe kun je daar dan deel aan krijgen als je in de voorgaande generaties leefde? Degenen die dán in leven zullen zijn, die zullen die transitie van deze aeon naar de toekomende aeon in hun stervend lichaam nog meemaken. Zij komen die aeon als zodanig binnen. Maar wat gebeurt er met al degenen die geloven en daarvoor al zijn overleden? Wel, die staan op.⟨/p> ⟨p>Zij zijn de categorie die waardig gekeurd is om daaraan deel te hebben aan die aeon. Zij zullen ook deel hebben aan de opstanding uit de doden. Ja, dus ook hier weer: opstanding ⟨em>uit⟨/em> de doden. We hebben het zojuist gehad over de opstanding uit de doden van de Heer Jezus als de Eersteling; dat is verleden tijd. Maar hier gaat het over degenen die bij het aanbreken van de toekomende aeon, bij de duizend jaren, zullen opstaan. Alle doden? Nee, alleen zij die waardig gekeurd zijn. De doden in het algemeen blijven achter, en een groep daaruit zal opstaan. Dat is wat hier staat: zij zullen deel hebben aan die aeon en ook deel hebben aan de opstanding uit de doden. De term zelf geeft al volstrekt helder aan dat het om een selectie gaat. De doden blijven immers achter in het graf en zij staan daaruit op.⟨/p> ⟨p>Van hen wordt gezegd: zij huwen niet en worden niet gehuwd, en ook kunnen zij niet sterven. Er worden hier dus twee kenmerken gegeven. Ik roep hierbij in herinnering wat ik zojuist bij de eerste tekst noemde, Johannes 5, namelijk dat het een opstanding van leven is. Wat betekent dat? Wel, zij staan op ten leven. U zegt misschien: "Als je opstaat, dan betekent dat toch dat je levend wordt?" Jawel, maar 'opstanding' is niet per definitie een 'opstanding van leven'. Je kunt namelijk ook weer opstaan om na verloop van tijd weer te sterven. Dat is waar we het straks nog over hebben: dat je voor een tweede keer sterft. In feite sterven die mensen een tweede dood.⟨/p> ⟨p>Er zijn veel mensen – nou ja, zoveel zijn dat er nu ook weer niet in de Bijbel – die opgestaan zijn. Denk aan het dochtertje van Jaïrus, denk aan Lazarus, denk aan de jongeling van Naïn. Zij zijn door Jezus opgewekt, zij stonden op, maar ze zijn na verloop van tijd wel degelijk weer opnieuw gestorven. Ze stierven dus feitelijk een tweede keer. Ze stonden weliswaar op, maar het was geen opstanding van leven. Dat wil zeggen: ze werden niet onsterfelijk. Maar over deze opstanding zegt de Heer Jezus: de opstanding die voorafgaat aan de toekomende aeon, voor hen die deel hebben aan de opstanding uit de doden, dat is een opstanding van leven. Dat staat hier ook: zij kunnen niet sterven.⟨/p> ⟨p>In feite is dat dus ook een vervolg op wat inmiddels de Eersteling ook is overkomen: Hij stond op en heeft de dood echt achter zich gelaten. Hij leeft altoos in onvergankelijkheid. We hebben het hier over onsterfelijkheid en echt de dood achter zich laten. In dat opstandingslichaam speelt ook het huwelijk geen rol meer. Zij huwen niet. Dat is voor sommige mensen een... nou ja, hoe moet ik dat zeggen? Dat er geen huwelijk zal zijn; ze huwen niet en ze worden niet gehuwd. Dit is trouwens ook nog deels een antwoord op de strikvraag die de Heere Jezus was voorgelegd. In het opstandingslichaam, namelijk de opstanding van leven, speelt het huwelijk geen rol meer. Hij zegt niet dat er geen mannelijk en vrouwelijk meer is, maar de seksualiteit, of in ieder geval het huwelijk, speelt geen rol meer.⟨/p> ⟨p>Eigenlijk is dat een onderwerp apart, maar seksualiteit is feitelijk een uitdrukking van de verwachting van nieuw leven. Dat wil zeggen: voortkomend uit de vergankelijkheid. Juist omdat het vergankelijk is, moet er voortgeplant worden. Maar als eenmaal de onvergankelijkheid daar is, dan heeft de seksualiteit haar betekenis inmiddels gehad en is zij verleden tijd. Het is gerealiseerd; het nieuwe leven is er dan. Maar hoe dan ook: zij huwen niet en ze worden niet gehuwd, en ze kunnen niet sterven. Er worden hier dus twee kenmerken gegeven: ze zijn onsterfelijk en er is geen huwelijk meer. Er staat ook bij: "want ze zijn de engelen gelijk". Daarin dan, want ook engelen sterven niet. Ik verwijs hierbij naar Hebreeën 2.⟨/p> ⟨p>Maar ik realiseer me dat als ik dat doe, ik het dus wel doe, maar ik ga het niet toelichten. Want daar zit nog een vertaalkwestie aan vast, maar je leest daar dat de dood geen engelen aangrijpt, maar het nageslacht, het zaad van Abraham. Het idee is: engelen sterven niet. Vandaar ook dat de Heer Jezus – trouwens ook in Hebreeën 2 – een korte tijd beneden de engelen heeft gestaan vanwege het lijden van de dood. En aangezien engelen niet sterven, werd Hij beneden de engelen gesteld om het lijden van de dood te ondergaan.⟨/p> ⟨p>Het idee daarbij is dat engelen niet zoals mensen onderworpen zijn aan de dood; zij sterven niet. En er staat nog bij – het gaat hier nog steeds over degenen die waardig gekeurd zijn voor de toekomende aeon en die deel zullen hebben aan de opstanding uit de doden – dat zij onsterfelijk zijn. Zij huwen niet en worden niet ten huwelijk genomen. En er staat: ze zijn zonen van God. Waarom? Omdat ze zonen van de opstanding zijn.⟨/p> ⟨p>Dat staat er ook heel boeiend, want het geeft aan dat die term 'zoon van God' alles te maken heeft met opstanding. Dit is een tekst waarin dat heel duidelijk naar voren wordt gebracht; die twee zijn direct aan elkaar gekoppeld. Je leest ook van de Heer Jezus dat Hij gesteld is... hoe staat het er in Psalm 2? 'Mijn Zoon bent U, Ik heb U heden verwekt.' En lees je de uitleg van Paulus in Handelingen 13, dan staat daar dat dit over de opstanding gaat. 'Ik heb U heden verwekt', namelijk uit de dood.⟨/p> ⟨p>Dat geldt trouwens ook voor ons. Wij hebben, zo staat er in Romeinen 8, de geest van het zoonschap, maar het zoonschap of de zoonstelling – letterlijk de zoonstelling – wacht nog. Dat is wanneer ons lichaam verlost wordt. Er staat ook: 'in de verwachting van het zoonschap', namelijk de verlossing van ons lichaam. Wat niet betekent dat wij van ons lichaam af zijn, maar dat betekent dat ons lichaam verlost wordt. Dat is de verlossing van ons lichaam, en dat is dus in feite synoniem met opstanding: een nieuw lichaam, ons lichaam dat vernieuwd en verlost wordt. Op dat moment hebben we niet slechts de geest van het zoonschap, die we nu al hebben, maar het zoonschap zelf. Dat is dan officieel van toepassing op het moment van de opstanding.⟨/p> ⟨p>En dat geldt feitelijk ook voor de Heer Jezus. Wat hier dus staat in Lukas 20... als je al die gegevens nu even samenbrengt wat we tot dusver hebben gezien, dan is er sprake van een opstanding van leven voorafgaand aan de toekomende aeon. Dat betekent dat degenen die daaraan deelhebben, onsterfelijk worden. Zij zullen niet, zoals de mensen hier op aarde in hun vergankelijkheid, huwen. Hun bestaan is op een hoger niveau, op een hemels niveau. Dat is die opstanding; dat is de opstanding van de rechtvaardigen, zoals het hier in Lukas 20 en Lukas 14 genoemd wordt. Of het is de opstanding van leven, zoals het in Johannes 5 genoemd wordt. Het is tot dusver allemaal heel consistent. En nu komen we vervolgens – en dat is eigenlijk de klap op de vuurpijl – bij de eerste opstanding.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2616" title="Speel af vanaf 43:36">▶ 43:36⟨/button> ⟨span>De Eerste Opstanding voor de Duizend Jaren⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En nu gaan we naar Openbaring 20. Nu zullen we bevestigd zien wat we tot dusver eigenlijk al zagen, maar we krijgen nu zelfs een tijdlijn. Er wordt heel concreet gezegd dat er niet alleen twee soorten opstandingen zijn, maar ook heel duidelijk dat er een opstanding is die voorafgaat aan de duizend jaren. Laten we naar Openbaring 20 gaan; dat is het gedeelte waar sprake is van de duizend jaren. Mensen die geloven in de toekomstige duizend jaar, heten chiliasten. Ik ben dus zo’n chiliast — ik hoop u ook. Aangenaam.⟨/p> ⟨p>Hoe lang duren die duizend jaren? Ik heb zo’n vermoeden: duizend jaar. Het wordt trouwens in deze passage in Openbaring 20, een stuk van zes of zeven verzen, tot zes keer toe vermeld: duizend jaren, duizend jaren, duizend jaren. Om het even heel onaardig te zeggen: je moet theoloog zijn om je dan de vraag te stellen hoe lang die periode zou duren. Daar is Bijbels gezien zeker wat voor te zeggen; het is de zevende dag, de sabbat.⟨/p> ⟨p>In Openbaring 20 vers 4 wordt eerst gesproken over Satan die niet alleen gegrepen, maar ook gebonden wordt. Hij wordt in de afgrond geworpen, die afgrond wordt afgesloten en hij wordt vervolgens nog verzegeld ook. Er staat bij dat dit is opdat hij de volkeren niet meer zou verleiden. Alleen die kenmerken al zijn wat mij betreft volstrekt helder: die duizend jaren zijn toekomstig. Ze worden namelijk gekenmerkt door het feit dat de diabolos, of Satan, de volkeren niet meer zal kunnen verleiden. Als er iets is waarin hij nu wél succesvol is, dan is het juist dat. Als je daar een beetje over doordenkt, vraag je je soms echt af hoe men het in zijn hoofd heeft gehaald om dit anders te lezen.⟨/p> ⟨p>Dan vers 4: "En ik nam waar de zielen van de gesneuvelden", of van degenen die omgekomen waren. Ik heb de tekst hier even in kleine lettertjes bij gezet, want je zou dit min of meer als een tussenzin kunnen lezen. Ik heb het expres met kleine lettertjes gedaan, niet alleen omdat ik anders in ruimtenood kwam, maar ook omdat ik dit even wil overslaan; ik wil daar niet te veel over zeggen. Waarom waren die zielen gesneuveld? Wel, om het getuigenis van Jezus en om het Woord van God. Er worden nog een paar dingen gezegd: zij hebben het Beest noch zijn beeld aanbeden en ontvingen het merkteken niet op hun voorhoofd en op hun hand.⟨/p> ⟨p>Alleen deze specificatie geeft al volstrekt helder aan dat dit toekomstig is. Want dat Beest is er nu nog helemaal niet; in ieder geval heeft hij zich als zodanig nog niet gemanifesteerd. Dat beeld is ook nog toekomstig, evenals het merkteken uit Openbaring 13. In de hoofdstukken die hieraan voorafgaan, wordt daarover gesproken. Een grote categorie mensen zal weigeren dat merkteken op hun voorhoofd of hun hand — hun rechterhand — te ontvangen en zij zullen om die reden omgebracht worden. Bij de aanvang van de duizend jaren zullen zij weer levend gemaakt worden. Er staat: "Zij werden levend en heersten als koningen met Christus, duizend jaren."⟨/p> ⟨p>Dit is nog toekomstig; het Beest, het beeld en het merkteken. Het sneuvelen om die reden is dat uiteraard ook. Dit gaat over een toekomstige zaak, want dit vindt plaats nadat de gemeente, de ecclesia, is weggerukt van deze aarde. Daarna ontstaat er weer een nieuw getuigenis in het land en daarbuiten. Hoe dan ook, hier is sprake van zielen die gesneuveld zijn, maar die levend worden gemaakt. Ze staan op en heersen; ze krijgen een hele prominente plaats in dat koninkrijk en heersen als koningen met Christus gedurende duizend jaren. Dit gaat dus heel uitdrukkelijk vooraf aan de duizend jaren.⟨/p> ⟨p>Vóór de pauze kunnen we die eerste categorie van opstanding al behoorlijk goed benoemen, traceren en plaatsen. Er staat in Openbaring 20 vers 5: "De overige van de doden leven niet" — of: werden niet wederlevend. In het Grieks staat het wat compacter. De overige van de doden leven niet totdat de duizend jaren voleindigd zijn. Dit, dat wil zeggen de opstanding waar het zojuist over ging, over hen die wel levend werden, dit is de eerste opstanding.⟨/p> ⟨p>We hebben het er al eens over gehad. Ik heb het nu over deze categorie van degenen die sneuvelen in de tijd van de heerschappij van het Beest in de toekomstige eindtijd; zij zullen opstaan. Maar wat dacht u bijvoorbeeld van iemand als Daniël? Ook hij zal opstaan, evenals de rechtvaardigen. Zij zullen in ieder geval opstaan vóór de duizend jaren. Of dat precies op hetzelfde tijdstip is als deze gesneuvelden, daar kunnen we in de pauze nog wel even een boom over opzetten; ik wil dat nu even parkeren om niet te veel in de details te treden.⟨/p> ⟨p>Het is al heel mooi als we inzien dat er vóór de duizend jaren sprake is van een opstanding uit de doden, en dat heet de eerste opstanding. Die eerste opstanding betekent niet dat het de allereerste keer is dat er sprake is van opstanding; dat is natuurlijk niet het geval. De Heer Jezus is immers al tweeduizend jaar eerder opgestaan. Nee, de eerste opstanding is een soort opstanding, namelijk een opstanding úít de doden. Allen die opstaan uit de doden hebben deel aan de eerste opstanding. Feitelijk is de wegrukking ook een opstanding uit de doden. Noem het voor mijn part de Heer Jezus Christus als Eersteling (fase 1a), bij de wegrukking is het 1b, en dit is dan 1c of 1d.⟨/p> ⟨p>Hoe dan ook, het heet allemaal 'eerste opstanding'. Waarom? Omdat het een opstanding is vóór de duizend jaren, maar ook omdat het een opstanding is úít de doden. Dat wil zeggen dat de overige doden in het graf blijven. Hoe lang? Wel, totdat de duizend jaren zijn voleindigd. Want na de duizend jaren krijg je een opstanding ván de doden, van de resterende groep dus. Uiteindelijk zullen allen opstaan: rechtvaardigen en onrechtvaardigen. De opstanding van leven en de opstanding van oordeel, daar gaan we het zo meteen over hebben. Maar in dit geval vindt de opstanding úít de doden plaats vóór de duizend jaren. Degenen die aan deze opstanding deelhebben, die levend worden en als koningen zullen heersen in de duizend jaren, zij zijn inderdaad levend, ook in de zin van onsterfelijk. Hen valt dit voorrechte deel ten deel en zij zullen een hele prominente positie innemen in de tijd dat Christus zal heersen. Dat is de toekomende aeon.⟨/p> ⟨p>Overigens blijft Christus ook na de duizend jaren regeren. De term 'het duizendjarig rijk' klopt in die zin eigenlijk niet; wist u dat u die term ook niet in de Bijbel vindt? Het is niet het 'duizendjarig rijk', het is de duizendjarige binding van Satan. Satan wordt duizend jaar gebonden, daarna wordt hij voor een korte tijd losgelaten. Dat is de periode die in feite gemeten wordt.⟨/p> ⟨p>En in die duizend jaren zal Christus heersen, jawel, maar daartoe is het niet beperkt. Dus de duizend jaren beginnen inderdaad bij de binding van Satan en ze eindigen bij de loslating van Satan. Zie je trouwens ook hoe belangrijk het is – daar wil ik het mee afsluiten, in ieder geval nu voor de pauze – hoe belangrijk het is om gewoon zo dicht mogelijk bij de woorden van de Schrift te blijven. Soms denk je wel eens een keertje: is dat nou zo belangrijk? Ja, zelfs als je niet eens ziet wat het belangrijke ervan is, doe het dan toch maar. Want er zal in de toekomst al een moment komen dat blijkt: hé wacht even, ik dacht dat het hetzelfde was en het blijkt toch iets anders te zijn.⟨/p> ⟨p>En als je nou gewoon al op voorhand altijd zo zuiver mogelijk taal gebruikt, gezonde woorden gebruikt, de termen van de Schrift zelf: 'er staat geschreven'. Dan kun je in je voorstelling er wel eens een keer naast zitten. Zo wat? Dat je samen gaat zoeken en discussiëren over wat het nou zou betekenen. Jawel, maar als je nou in je spraakgebruik, in je woorden, de Schrift naspreekt, dan zit je in ieder geval in dat opzicht op het goede spoor. Dan zit je op de goede lijn. En je denken, dat wordt vanzelf wel hervormd als de Heer je gewoon door Zijn woord de dingen laat zien.⟨/p> ⟨p>Nou, dus dit hebben we nu bij deze vastgesteld en dan gaan we het straks na de pauze dus hebben over de opstanding van de doden. De overige doden dus. En dat is nog weer een millennium later. Maar de pauze gaat iets korter duren.⟨/p> ⟨p>Zullen wij weer verder gaan? Ik zei dat we de pauze niet al te lang zouden maken, maar het is niet helemaal gelukt, nee. Want ik zie dat het inmiddels al bijna half tien is. Maar we hadden zulke boeiende gesprekken over de actualiteit en zo, en over de dingen waar we het zojuist voor de pauze ook al over hadden. Maar goed, wij gaan alsnog dan toch verder.⟨/p> ⟨p>Voor de pauze hebben we ons dus beziggehouden met de opstanding van leven of de opstanding uit de doden, de opstanding van de rechtvaardigen. En dat blijkt dus een opstanding voor de duizend jaren te zijn in ieder geval. Dat betekent dat de overige doden niet leven totdat de duizend jaren voleindigd zijn. Terugblikkend op wat daaraan voorafgaat: dat heet de eerste opstanding. Dat betekent dus – oh wacht even, die had ik er nog even bij moeten nemen: 'gelukkig en heilig is hij', staat er dan nog bij, 'degene die deel heeft in de eerste opstanding'. Dat is die opstanding uit de doden en over hen heeft de tweede dood geen autoriteit.⟨/p> ⟨p>Maar dat hadden we zelf ook al kunnen invullen, in die zin dat we al hebben gezien dat het een opstanding van leven is. Dat betekent dus dat zij die dan opstaan bij die gelegenheid, niet opnieuw zullen sterven. Zij zijn onsterfelijk en zij sterven dus niet een tweede keer, en dus geen tweede dood. Ik kom op die term 'de tweede dood' straks nog heel letterlijk terug. Ik geloof dat de tweede dood dus letterlijk een tweede dood is. Dat wil zeggen: een mens sterft, dat is de eerste dood. Als er een tweede dood is, dan is er ook een eerste dood. En als een mens voor een tweede keer sterft, dan heet dat de tweede dood. Oké.⟨/p> ⟨p>En daar staat nog bij: 'en zo zullen zij priesters van God zijn en van Christus en ze zullen met Hem de duizend jaar' – de duizend jaar waarin Satan gebonden is – 'als koning heersen'. Nou, dan komen we bij die andere categorie. Want we hebben het over tweeërlei opstanding, maar we hebben nu vooral vastgesteld dat er tweeërlei opstanding is, en vooral ook die opstanding van leven of de eerste opstanding uit de doden. En nu moeten we het dus nog hebben over de opstanding van de doden.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3530" title="Speel af vanaf 58:50">▶ 58:50⟨/button> ⟨span>De Opstanding van de Overige Doden⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Of de opstanding van dé doden. Dat hoeft eigenlijk verder niet meer benoemd te worden, want het gaat om alle resterende doden. Allen die gedurende die duizend jaren nog in de graven zijn, zullen bij die gelegenheid opstaan, namelijk na de duizend jaren. Dat wordt in hetzelfde hoofdstuk, Openbaring 20, beschreven. Ik heb hier wel eens een serie over dit aantal verzen gehouden en nu ga ik het eventjes in een half uurtje behandelen. Dat gaat eigenlijk niet, maar ik wil specifiek zoveel mogelijk bij het onderwerp blijven: de tweeërlei opstanding. Wat houdt die opstanding waarover hier gesproken wordt precies in? Alles wat hiermee samenhangt, moet ik voor het grootste gedeelte laten liggen; ik hoop niet dat u me dat kwalijk neemt. En als u me dat wel kwalijk neemt, dan moeten Frank en Christine elkaar maar heel lief aankijken. Tot hoe lang mag ik eigenlijk spreken? Hoe laat mag ik thuis komen? Die vraag moet ik eigenlijk ook aan jullie stellen.⟨/p> ⟨p>Er staat dus dat dit plaatsvindt na de duizend jaren, ook als Satan is losgelaten en er nog een hele volksopstand plaatsvindt waarbij de volkeren zullen optrekken naar de legerplaats der heiligen, naar Jeruzalem. En dan staat er in vers 11 van Openbaring 20: "En ik nam waar een grote witte troon." Ik heb de afbeelding op de dia expres zwart gemaakt — ja, ik had die term nou wel, dan had ik de achtergrond zwak moeten maken — maar het is een witte troon. Het gaat om Degene die hierop zit. Het is inderdaad geen zwarte troon, het is geen duisternis; het is licht wat hier schijnt. Hij zet de dingen recht.⟨/p> ⟨p>Wat betreft Hem die daarop zat: u weet wie dat is, want dat stond in datzelfde hoofdstuk waar we deze avond mee begonnen zijn, namelijk in Johannes 5. Daar weet u ook dat de Heer Jezus zegt dat de Vader niemand oordeelt, maar dat Hij het gehele oordeel aan de Zoon gegeven heeft. Dus via de Zoon gaat Hij de dingen rechtzetten, want dat is wat oordeel ook is.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3693" title="Speel af vanaf 01:01:33">▶ 01:01:33⟨/button> ⟨span>Het Verschijnen voor de Grote Witte Troon⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Oordeel heeft te maken met kritiek. Ons woord kritiek, en trouwens ook crisis, komt direct uit het Grieks. Dat is wat hier plaatsvindt. In een crisis, een beslissend moment, worden de dingen rechtgezet. Dat is ook hier aan de orde. Er wordt nog bijgezegd: "Hem die daarop zat, voor wiens aangezicht de aarde en de hemel vluchten". En er werd geen plaats voor hen gevonden. Daar wordt vervolgens in het hoofdstuk hierna aan gerefereerd, want dan wordt er een vernieuwde hemel en aarde gezien. "Ik zag een vernieuwde, want de eerste waren voorbijgegaan."⟨/p> ⟨p>En ik nam waar, staat er dan, de doden. Hoe kan dat? Nou, let op: de groten en de kleinen, opgestaan of staande. Als je ziet wat hier staat, dat ze daar recht staan... ze stáán. Dat is niet de normale positie van een dode; een dode ligt. Als zij dus staan, dan betekent dat dat ze opgestaan zijn. Maar dat is precies wat we wisten, want we lazen een paar verzen eerder – dit is vers 12, terwijl in vers 5 staat: "De overige van de doden leven niet, totdat de duizend jaren voleindigd zijn." Nou, dat is inmiddels hier aan de orde. De duizend jaren zijn voleindigd en nu staan de overige doden; zij zijn opgestaan. Dat is wat Johannes hier dus waarnemt bij de grote witte troon.⟨/p> ⟨p>Het is zo adembenemend, maar ook zo indrukwekkend. Degene die erop zit, voor wiens aangezicht hemel en aarde wegvluchten. En dan de doden die zijn opgestaan. "De groten en de kleinen" staat er. Is dat fysiek? Volwassenen en kinderen? Of is groten en kleinen in overdrachtelijke zin bedoeld: de aanzienlijken en de onaanzienlijken? Het maakt mij eigenlijk niet uit, want alle doden staan namelijk op. Dus ongeacht welke onderscheidingen je daarin ook maakt van groot en klein, letterlijk of figuurlijk, het klopt allemaal. Zij staan daar, in het zicht van de troon. En de boekrollen worden geopend.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3859" title="Speel af vanaf 01:04:19">▶ 01:04:19⟨/button> ⟨span>Het Openen van de Boeken en het Rechtzetten van Werken⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>De boeken, of zoals u wilt: de ⟨em>biblia⟨/em> – pardon, ⟨em>biblia⟨/em>, ons woord Bijbel komt daarvandaan – die werden geopend. Aan de ene kant is er dus sprake van de boeken die geopend werden en ook een ander boek, of een andere boekrol – ⟨em>biblion⟨/em> dan – werd geopend: dat van het leven. Wat dat precies is, daar komen we in vers 15 nog even op terug, dus ik parkeer hem nu even.⟨/p> ⟨p>Ik ga er op deze manier toch nog behoorlijk snel doorheen; ik moet iedere keer een puntje van mijn tong afbijten, maar ga gewoon nog even mee in de lijn met de focus die we nu hebben. En de doden werden geoordeeld – niet veroordeeld, maar gericht – vanuit hetgeen geschreven is in de boekrollen of in de boeken, naar hun werken. Kijk hoe dit in zijn werk gaat; het wordt hier beschreven, maar het visualiseren hiervan heeft zo zijn beperkingen. Want hoe groot is de tijdspanne? Hoeveel gebeurt er tegelijkertijd? Hoe gaan de boeken open? Alles komt aan het licht: hun werken, dus dat wat ze gedaan hebben.⟨/p> ⟨p>Kijk het maar na, want het loutere feit dat God alle dingen gaat rechtzetten en in het gericht gaat brengen, is wat ik wilde zeggen. Ik vind het woord 'gericht' zo prachtig, want het betekent dat het wordt gericht. De dingen zijn krom en dan wordt het rechtgezet. Het is ook gericht in de zin van: daar waar sprake is van doelmissen – wat zonde in feite is – betekent het dat het doel wordt gemist, maar bij deze gelegenheid wordt alles weer gericht. Alle missers komen hier aan het licht; alles wordt aan het licht gebracht. De doden werden geoordeeld vanuit hetgeen geschreven is in de boekrollen, naar hun werken.⟨/p> ⟨p>Kijk het maar na, ik heb de schriftplaats erbij genoemd. Ik ben hier allerminst compleet. Met name in Romeinen 2 gaat Paulus hier ook vrij uitgebreid op in, waar hij laat zien dat alle doden – Jood en Griek, Jood en heiden, allemaal – door God in het gericht worden gebracht. Er valt nog wat recht te zetten. Je leest in Prediker 12: "Want God zal elke daad doen komen in het gericht over al het verborgene, hetzij goed, hetzij kwaad." Dit is dus geen menselijke rechtbank. Een menselijke rechter heeft zoveel beperkingen; die weet een heleboel dingen niet. Die kan alleen maar zaken beoordelen die zintuiglijk te checken zijn en waarvan getuigenmateriaal is van nu. Maar hier is de Schepper van hemel en aarde, God zelf, die door Zijn Zoon de dingen allemaal aan het licht brengt. God zal elke daad doen komen; het gaat over al het verborgene.⟨/p> ⟨p>Hier vindt een oordeel plaats, maar je leest hiervoor ook dat elke mond wordt gestopt. Hier vindt geen kritiek plaats. Waarom niet? Omdat alles aan het licht komt. De dingen zullen zo evident zijn, het is volstrekt helder. Daarom is het ook een witte troon: het is volstrekt rechtvaardig. Alles wat krom is, al het verborgene, alles zal aan het licht komen en er zal recht worden gedaan. Dat is in feite geweldig goed nieuws: dat er Eén is die op Zijn tijd en op Zijn wijze alles wat krom is recht gaat zetten. Moet u zich voorstellen: al die millennia die eraan voorafgegaan zijn, al die mensen die gestorven zijn... zij zullen bij gelegenheid opstaan en dat wat nog rechtgezet moet worden, zal dan gebeuren. En de doden werden geoordeeld vanuit hetgeen geschreven is in de boekrollen, naar hun werken.⟨/p> ⟨p>En de zee gaf de doden die in haar waren, en de dood en het dodenrijk – de Hades, waar we de tweede avond uitgebreid over hebben gesproken – die gaven de doden die in hen waren. Waarna je natuurlijk de vraag weer gaat stellen: zijn dat twee verschillende groepen? De zee gaf de doden... zijn dat alle mensen die in de oceaan of in de zee zijn omgekomen, of is hier sprake van een aparte groep? Betekent dit een aparte categorie, of heeft het woord 'en' hier de betekenis van 'namelijk' of 'specifieker gezegd dat'?⟨/p> ⟨p>Ik stip de vraag even aan om hem in ieder geval gesteld te hebben. De voorgaande avond, of die keer daarvoor, hebben we het gehad over de dagen van Noach en over de zonen Gods die ingingen bij de dochters van de mensen en die in de afgrond terechtgekomen zijn. De afgrond is in ieder geval synoniem voor de zee; zij worden daar bewaard en zullen inderdaad ook bij deze gelegenheid worden gericht. Er zijn goede redenen om dat aan te nemen, maar ik stip het even aan en leg de vraag voor. Denk daar eens over na.⟨/p> ⟨p>En de dood en het dodenrijk gaven de doden die in hen waren. Gewoon alle resterende dus. Ook hier hoeft niets meer gespecificeerd te worden, want de overige doden worden hier opgewekt of staan op. En er staat: zij werden geoordeeld, ieder naar zijn werken. Ja, dit is waar ik zojuist al even op doelde. Zij worden geoordeeld, de dingen worden gericht, in de ⟨em>krisis⟨/em> gebracht. Reken maar; je leest hier niet over een straf ofzo. Ze worden geoordeeld, wat betekent: beoordeeld. Het komt aan het licht. En reken maar, want hoe is dat? Je leest het in Johannes 3: degenen die de boze werken doen, die doen dat in de duisternis. Ze willen dat bedekken. Waarom? Je bent bang dat het aan het licht komt. Maar dat is nu juist precies wat bij deze gelegenheid zal gebeuren. Het loutere feit dat het aan het licht komt, dat is het pijnlijke al. En zo, door het aan het licht te brengen, wordt het rechtgezet, want er is geen ontkenning meer. Zij werden geoordeeld, ieder naar zijn werken. En daar gaat het nog verder.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4394" title="Speel af vanaf 01:13:14">▶ 01:13:14⟨/button> ⟨span>Het Meer van Vuur en de Betekenis van de Tweede Dood⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>"En de dood en het dodenrijk werden geworpen in het meer van het vuur." Ik kan hier, als u aandachtig met mij meeluistert en leest, een stuk of drie vragen over opwerpen. Dat meer van het vuur, waar is dat en wat is dat? Wat het precies is, wordt in het volgende deel nader toegelicht, maar in ieder geval worden de dood en het dodenrijk daarin geworpen. In feite kan dat niet als je het letterlijk neemt. De dood is immers een abstractie en de hades — het dodenrijk — net zo goed. Dat is de sfeer waarin de doden zich bevinden. Hoe kan dat dan in een concreet meer worden geworpen? Ik denk dat het hier gaat om de dood en het dodenrijk in de zin van degenen die in hen waren; zij werden daarin geworpen. Vergelijk het met een uitdrukking als: "De hele stad liep uit." Dat is een stijlfiguur waarmee je bedoelt dat degenen die in de stad zijn, uitlopen. Dat is hier ook het geval: de dood en het dodenrijk werden geworpen in het meer van vuur.⟨/p> ⟨p>Er wordt bij gezegd: dat is de tweede dood. Het is het meer van het vuur. Iedereen was daar opgesteld. Ja, let op, de dood wordt hier in het meer van vuur geworpen. Laten we vers 14 en 15 even in hun totaliteit pakken: "Dat is de tweede dood, dat is het meer van vuur. En indien iemand niet gevonden werd geschreven te zijn in het boek van het leven, zo werd hij geworpen in het meer van vuur." Hiermee eindigt deze passage. Het is heel kort en heel bondig, maar er is aan de ene kant sprake van boeken die geopend worden waarin de werken staan beschreven, en er is een ander boek: dat van het leven. Degene van wie de naam daar niet in staat — of niet meer in staat omdat de naam daaruit gewist is — die ondergaat dit lot. Je leest die uitdrukking vaker; ik meen dat er in de Psalmen ook een passage is die erover gaat. Het idee is kennelijk dat iedereen daar aanvankelijk genoteerd staat, maar dat men er door ongeloof uit gedelgd wordt. Denk aan wat Mozes zei: "Delg mij uit uw boek." Dan word je dus gewist of gedelgd uit dat boek en staat je naam er niet meer in.⟨/p> ⟨p>Van degenen van wie de naam niet staat in het boek van het leven, lezen we dat zij geworpen worden in het meer van het vuur. Zij staan dus op, er vindt een gericht plaats en alles wordt rechtgezet. Maar als hun naam dan niet staat in het boek van het leven, worden zij geworpen in het meer van het vuur. In feite is dat de crematie, en dat is de tweede dood. Als je dit letterlijk neemt, is er dus sprake van het volgende: de overige doden staan op, zij worden beoordeeld en alles in hun leven wordt rechtgezet. Al hun werken komen aan het licht, want de boeken gaan open. Maar als hun naam niet staat in het boek van het leven... Ik ken de opvatting dat allen die hier staan in het meer van vuur geworpen worden, maar dat staat er niet. Sterker nog, de wijze waarop het geformuleerd wordt, suggereert zelfs een uitzondering. "Indien iemand niet gevonden werd..." Dat suggereert dat er ook mensen gevonden worden die wél in het boek staan. Ik zou hier dus niet uit durven afleiden dat al degenen die hier verschijnen in het meer van vuur geworpen worden.⟨/p> ⟨p>Over die kwestie van de tweede dood bestaan verschillende inzichten; je kunt je haast niet voorstellen hoeveel. Sommige mensen nemen het figuurlijk, maar ik neem het gewoon letterlijk zoals het zich aandient. Mensen die geworpen worden of terechtkomen in het meer van vuur — nogmaals, we hebben het er nu verder niet over wat dat precies is, of het te maken heeft met de Dode Zee, dat doet nu niet ter zake — ondergaan daar de dood. Het gaat erom dat als ze daarin terechtkomen, dat voor hen de dood betekent. Zij worden dus inderdaad gecremeerd. Er wordt trouwens niet gezegd of ze er levend in worden geworpen, maar ze worden erin geworpen en dat is de tweede dood. In feite vindt er dit plaats: degenen die opstaan en geoordeeld worden en wier naam niet in het boek van het leven staat — in het volgende hoofdstuk worden ze ook beschreven: de ongelovigen, de hoereerders, de wettelozen; er wordt een hele lijst van karakteriseringen gegeven — komen in de tweede dood terecht. Ze waren dood, ze staan op, ze worden geoordeeld, hun namen blijken niet te staan in het boek van het leven en ze sterven opnieuw. Ze sterven een tweede dood, want ze waren eerder immers ook al dood.⟨/p> ⟨p>Hier wordt de dood dus helemaal niet tenietgedaan; de dood wordt voortgezet. Vandaar ook dat er staat dat de dood en het dodenrijk werden geworpen in het meer van vuur. Dat betekent dat de dood wordt voortgezet in het meer van vuur, namelijk als de tweede dood. Dus allen die dan dood zijn, zijn voor de tweede keer dood. Dat is geen tenietdoen van de dood, dat is een voortzetting ervan. Waarna je de volgende vraag stelt: maar waarom dan die opstanding en hun verschijning voor die grote witte troon? Wat voor doel dient dat dan? Ze waren dood en ze gaan opnieuw dood. Waarom moesten ze dan opstaan? Ja, om geoordeeld te worden, dat is aardig. Maar waarom? Dat begrijp je alleen als je inziet dat God nog een geweldig plan met hen heeft.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4908" title="Speel af vanaf 01:21:48">▶ 01:21:48⟨/button> ⟨span>Het Doel van het Gericht: God Zet Alles Definitief Recht⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Namelijk, er moest nog het een en ander rechtgezet worden. Dat is een eufemisme; er moest nog veel rechtgezet worden, en dat is wat hier gebeurt. In feite is die opstanding bij de grote witte troon voor deze categorie mensen, die daarna weer opnieuw sterft, niets anders dan een kort intermezzo. Ze waren dood en ze zullen weer opnieuw dood zijn. Let wel, de heerschappij van Christus wordt voortgezet in de aion die daarop zal volgen, die van de nieuwe hemel en de nieuwe aarde. We gaan daar de volgende keer uitgebreid over verder spreken vanuit Paulus in 1 Korinthiërs 15, want daar zijn geweldige dingen over verteld. Maar zij zullen daar dus geen deel aan hebben. Zij hebben geen deel aan de heerschappij van Christus, ook niet in de aion die daarop gaat volgen. Daar is dus ook dan nog steeds de dood, namelijk de tweede dood. Want allen die dan in de dood zijn, zijn dat voor de tweede keer.⟨/p> ⟨p>En ja, op het moment dat je dit letterlijk neemt – en ik pleit daar ook voor – waarom zou je dat doen? Omdat het in feite een uitleg is. Als er staat dat het meer van vuur de tweede dood is, dan is dat de uitleg van die term. Zoals er bijvoorbeeld staat bij de zeven kandelaren: dat zijn de zeven gemeenten. Of: de vrouw die gij zaagt, dat is de grote stad Babylon. Dat is de uitleg. Dan moet je die uitleg niet ook nog eens een keer gaan uitleggen. De tweede dood is juist de verklaring; het gaat over een concreet meer waarin mensen geworpen en gecremeerd worden. Het is natuurlijk afschuwelijk als dit een eindverhaal was, zeker. Maar zij zullen geen deel hebben aan de tijd die daarop gaat volgen, aan de heerschappij van Christus. Zij zijn dood, letterlijk. Waarom? Nou, omdat ze worden gecremeerd en geworpen in dat meer van vuur. Er is wat mij betreft geen enkele reden om aan de letterlijkheid daarvan afbreuk te doen.⟨/p> ⟨p>De reden dat dit gericht plaatsvindt, werpt meteen ook weer zoveel licht op waar we mee begonnen, namelijk dat het een witte troon is. God gaat alles door Zijn Zoon rechtzetten. Daarvoor worden deze doden, die al zo lang – of voor mijn part kort, maar velen al heel lang – in het graf lagen, na de duizend jaren opgewekt. Ze staan op en ze worden daar gericht; alles wordt rechtgezet. Kun je je voorstellen – ik stel nu alvast even de vraag, we gaan daar de volgende keer zeker op door – kun je je voorstellen wat er gebeurt als de dood tenietgedaan wordt, oftewel wanneer degenen die dan dood zijn, levend gemaakt worden? Het eerste wat ze doen, is hun knieën buigen en belijden. Weet u waarom? Alles is al weggezet! Alles is al weggezet; dat heeft plaatsgevonden bij deze grote witte troon. Alles is gericht.⟨/p> ⟨p>Die tweede dood is ook niet in die zin een straf, want als de dood echt dood is en je bent je van niets bewust, hoezo is dat dan een straf? Nee, de pijn vindt plaats bij de troon zelf, als alles aan het licht komt: de waarheid, de 'inconvenient truth' zoals dat heet. Die zal dan aan het licht komen. Maar dat is noodzakelijk; het is de pijnlijke chirurgische ingreep, om het zo maar te zeggen, die noodzakelijk is om de dingen te richten. Dit gericht heeft dus een heel groot doel: God gaat alles rechtzetten en daarom vindt dit gericht plaats.⟨/p> ⟨p>Ook als je dan vaststelt dat zij van wie de naam niet staat in het boek van het leven geworpen worden in het meer van vuur, wat de tweede dood is, is dat dan het einde? Nee, natuurlijk niet. Hoe zou dat ooit het einde kunnen zijn? Zou de dood het laatste woord hebben? Het hele idee dat de dood hier tenietgedaan wordt, strijdt met alles wat er zo beschreven wordt. Dit is een voortzetting van de dood. Wat er met de dood uiteindelijk zal gebeuren, dat is pas aan het einde van Christus' heerschappij, en ik kan u verzekeren: dat is niet hier. Het einde van Christus' heerschappij is niet de grote witte troon, want straks bij de nieuwe hemel en de nieuwe aarde, als het Jeruzalem uit de hemel neer zal dalen, dan pas heerst Christus op de troon van het Lam. Kijk het maar na in Openbaring 21; ze zullen heersen met Hem.⟨/p> ⟨p>Was er nog een aantekening die ik beslist moest maken? Ja, dit is het laatste: zij worden dus geworpen in het meer van vuur, zij van wie de naam niet staat in het boek van het leven. Maar alles is dan wel rechtgezet. En dat betekent dus dat uiteindelijk, als de dood tenietgedaan wordt – oftewel: allen die in de dood zijn, worden dan uiteindelijk levend gemaakt – God inderdaad alles in allen kan worden. Waarom? Omdat alles inmiddels al veel eerder is weggezet. In feite is wat hier plaatsvindt op het moment dat die crematie plaatsvindt – ik noem het maar even zo – die tweede dood, gewoon een pauze. Want opnieuw: ze waren dood, ze wisten niets, ze staan op en ze worden gericht. Al hun werken in hun leven komen dan aan het licht en alles wordt rechtgezet. En opnieuw sterven ze weer en is er weer dood, de tweede dood. Dat duurt totdat de dood tenietgedaan wordt. Alles is dan weggezet en God zal dan alles worden in allen.⟨/p> ⟨p>Zelfs terwijl er nog een hele aion – ik vraag me af of het niet de langst durende aion is – moet volgen, is in feite hier al gezegd wat het einde zal zijn: God heeft alles al rechtgezet. Alleen de dood moet nog tenietgedaan worden, maar dat gebeurt ook. Maar omdat je naam dus niet in het boek staat, moet je die aion overzien, zoals ook bij de voorgaande aionen het geval was. En dan zou je de vraag kunnen stellen: "En als je naam nou wel in het boek van het leven staat?" Oh, dat ben ik nog vergeten te zeggen, dat moet ik nog eventjes rechtzetten. Degenen die dus hier bij deze gelegenheid opgestaan zijn, zijn niet opgestaan in onsterfelijkheid. Dat is duidelijk. Het loutere feit dat ze weer sterven geeft aan dat ze niet onsterfelijk waren. Dat roept dan ook de vraag op: wat gebeurt er dan met degenen die wel in het boek staan?⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-13" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5413" title="Speel af vanaf 01:30:13">▶ 01:30:13⟨/button> ⟨span>Het Lot van Hen Wier Naam in het Boek Des Levens Staat⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Van wie de naam wel staat in het boek van het leven... nu wordt het speculatief. Want dat staat hier namelijk niet expliciet beschreven; hooguit wordt deze groep gesuggereerd. Als je naam niet staat in het boek van het leven, dan is dat je lot – en vervolgens stel je als lezer natuurlijk de vraag: "Maar wat als je naam er nu wel in staat?"⟨/p> ⟨p>Zij zijn opgestaan ten oordeel, dus zij hebben geen onsterfelijk lichaam. Dat betekent dat zij wel de komende aion – laat ik het voorzichtig zeggen – zullen meemaken. Lees het maar eens na. Zij zullen de aion die hierop zal volgen wel meemaken, maar nog in hun stervende lichaam. Vandaar ook dat zij nog zullen eten van het geboomte des levens. En er staat ook dat het geboomte des levens is tot genezing van de volkeren. Hoezo genezing? Hebben ze dan nog een sterfelijk lichaam? Jazeker.⟨/p> ⟨p>Dan kom je ook weer uit bij Openbaring 21 over de volkeren die daar zullen zijn. Ik denk dat dit alles weer een groep apart is. We hadden het er in de pauze even over hoe belangrijk het is om de tijden te onderscheiden, maar ook de groepen; om te zien dat God met elke groep, met elke categorie mensen, Zijn eigen weg gaat. Zoals Hij dat in de hele natuur doet, zo zie je dat ook hier. Zijn degenen die hier besproken worden, van wie de naam wel in het boek van het leven staat, dezelfde als de volkeren? Is dat in Openbaring 21 één op één hetzelfde, of zijn daar ook nog onderscheidingen in te maken?⟨/p> ⟨p>Ik weet dat dit voor sommige mensen erg lastig is. Als je natuurlijk gewend bent om altijd te denken in termen van "de kerk van alle eeuwen" en dat er één grote groep is en het allemaal één pot nat is, dan vind je zulke vragen misschien vreemd. Maar stel dat er sprake is van de Ecclesia, het lichaam van Christus, en dat daar de volkeren zijn, dat er Israël is en dat daar de doden zijn die na de duizend jaren opstaan... Al die onderscheidingen passen dan helemaal niet in je denkraam. Vandaar ook dat men de aionen heeft weggeredeneerd; daar maken we dan gewoon één grote eeuwigheid van die nooit eindigt. Dat is wel een makkelijk patroon. Het is wel makkelijk, maar het maakt de uitleg van de Schrift direct uiterst complex en gecompliceerd. Goed, ik zie.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-14" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5608" title="Speel af vanaf 01:33:28">▶ 01:33:28⟨/button> ⟨span>Vragen uit de Zaal: Gradaties in het Oordeel en Afsluiting⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>"Mag ik nog een vraag stellen?"⟨/p> ⟨p>"Als die kort is."⟨/p> ⟨p>"Dat hangt vooral van mij af. Hoe pas je in dit plaatje dat er heel wat teksten zijn over dat er een verschil zal zijn in het oordeel? Ze worden immers allemaal geoordeeld voor die grote witte troon. Je leest ook in Mattheüs 11, als ik me niet vergis, die tekst over de mannen van Nineve. Daar staat dat zij in het gericht zullen opstaan en dat het draaglijker zal zijn voor de mannen van Sodom dan voor de inwoners van Kapernaüm. Want als de gerichten in haar hadden plaatsgevonden, dan zouden zij zich in zak en as hebben bekeerd. Zoiets staat er dan."⟨/p> ⟨p>"Het gaat even om die term dat het draaglijker zal zijn in het oordeel. Je kunt je voorstellen dat als de groten en de kleinen daar allemaal staan en alles wordt recht gedaan — het grote onrecht, het kleine onrecht, alles komt aan het licht — dan zal het voor de een veel draaglijker zijn of voor de ander juist veel pijnlijker om die crisis, dat gericht, mee te maken. Dus ik vind het juist heel erg logisch dat er in dat gericht veel onderscheidingen zijn. Dat hangt namelijk volledig af van de werken. Mensen worden geoordeeld, ieder naar zijn werk. Maar aangezien die werken allemaal zo verschillend zijn en er gradaties zijn, is het ook voor de een veel draaglijker om die dag te beleven dan voor de ander. Dus zo versta ik dat."⟨/p> ⟨p>"Goed, nou, ik zie dat het vijf over tien is. Ik denk dat we er verstandig aan doen om dit voor vanavond maar af te ronden."⟨/p>