⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Introductie: een Helikopterview over het Raamwerk van het Nieuwe Testament⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>De tijdlijn van het Nieuwe Testament, dat is het onderwerp voor deze avond en de navolgende avonden. Ik ben er weer achter gekomen dat er eigenlijk heel veel over te melden is en wellicht dat we het volgende seizoen daar weer mee verder gaan. Maar deze drie avonden – dat is de bedoeling – wil ik een helikopterview geven. Dat is een beetje het idee; dat moet in drie avonden toch lukken.⟨/p> ⟨p>Deze avond is de eerste aanzet. Het is alweer een hele tijd geleden, want het was in het seizoen 2015-2016 dat we ons hier een heel seizoen hebben beziggehouden met de Bijbelse chronologie onder de titel 'Reken maar!'. Terwijl ik dit zeg, denk ik: is het alweer zo lang geleden? Maar dat was echt het seizoen 2015-2016. Toen hebben we ons beziggehouden met de Bijbelse chronologie en dat was nogal veelomvattend, want we begonnen bij Adam en we gingen eigenlijk door tot het millennium dat nog toekomstig is. Zes dagen van menselijke bedoelingen die uiteindelijk eindigen in dat millennium, die dag die nog toekomstig is en waarin God zal rusten in Zijn schepping. Dat was een totaalplaatje van de Bijbelse tijdlijn en uiteraard is daarbij ook de tijd aan de orde gekomen waarop we vanavond en de komende avonden gaan inzoomen, namelijk het tijdvak van het Nieuwe Testament.⟨/p> ⟨p>Onvermijdelijk bouw je daar dan op voort. Ik herinner me dat ik daar toen niet eens zo heel uitgebreid op ben ingegaan, maar dat is een des te mooiere gelegenheid om dat nu dan eens te doen. Want weet u, in het algemeen is het hebben van zicht op een tijdlijn van groot belang om de geschiedenis te verstaan. Sterker nog, geschiedenis krijgt pas betekenis wanneer je weet waar je gebeurtenissen in de tijd moet plaatsen. Als je denkt dat Napoleon in de veertiende eeuw leefde, dan zoek je verkeerd en kun je zijn hele verhaal totaal niet plaatsen. Men zegt weleens dat chronologie de ruggengraat van de geschiedenis is. Juist aan de hand daarvan kun je de zaken op die tijdschaal een plek geven. Zo krijgen de dingen verband. Daarom is het in het algemeen ook zo nuttig om overzicht te hebben over de tijden.⟨/p> ⟨p>Dat vond ik destijds het boeiende – en ik heb daar toen ook vele bevestigingen van vernomen – toen we het hadden over de Bijbelse chronologie, die zo ontzettend perfect, prachtig en nauwgezet gestructureerd in elkaar steekt. Ik vond dat zeer, zeer indrukwekkend. Het geweldige daarvan is dat je de geschiedenis veel gemakkelijker kunt plaatsen wanneer je een idee hebt van hoe die tijden elkaar opvolgen. Zeker als je weet hoe mooi dat allemaal gestructureerd is opgebouwd; dat vereenvoudigt het zicht gigantisch.⟨/p> ⟨p>Voor deze eerste avond leek het mij een mooie aanvliegroute om een raamwerk neer te zetten. Een frame waarin we in de navolgende avonden de zaken kunnen plaatsen. We gaan het namelijk vanavond en de komende avonden hebben over allerlei gebeurtenissen, ook seculiere. Denk bijvoorbeeld aan keizer Augustus die een inschrijving liet plaatsvinden ten tijde van de geboorte van de Heere Jezus. Of het vijftiende jaar van Tiberius; dat was het jaar waarin de Heere Jezus Zijn publieke bediening begon. Daar gaan we het vanavond trouwens niet zozeer over hebben, maar ik noem het als voorbeeld. Of denk aan koning Agrippa en de diverse Herodesen, maar ook de stadhouders Felix en Festus die elkaar opvolgden.⟨/p> ⟨p>Dat verbindt de Bijbelse gegevens met de algemene, seculiere geschiedenis, in dit geval vooral die van het Romeinse Rijk. Er is echter nog iets boeiends dat daar direct mee te maken heeft: de boeken, de geschriften en de brieven van het Nieuwe Testament. Waar moeten die eigenlijk geplaatst worden? Vaak lukt dat aan de hand van het boek Handelingen, maar dat kan niet eens altijd. Waar dan wel? Welnu, de aardigheid is dat ik vanavond vooral dat raamwerk wil neerzetten, en dat doe ik niet eens aan de hand van de geschiedenis, maar aan de hand van profetie. Dat is heel bijzonder. Ik geef toe, wat ik nu zeg klinkt nog een beetje cryptisch en dat houd ik ook nog even zo. Het wordt in de loop van deze studie vanzelf duidelijk wat ik ermee bedoel. Laten we eerst nog even wat zaken resumeren; even het geheugen opfrissen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="408" title="Speel af vanaf 06:48">▶ 06:48⟨/button> ⟨span>Perioden van Zeventig Jaarweken Ofwel Vijfhonderd Jaar Anno Hominis⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan bepaal ik u in de eerste plaats bij het fenomeen van de zeventig jaarweken. Ik zeg de zeventig jaarweken en dan denkt u meteen, wellicht, aan de profetie van Daniël. En dat gaat inderdaad over zeventig jaarweken. Maar ik zal u vertellen: de Bijbel kent nog drie andere perioden van zeventig jaarweken, oftewel van precies vijfhonderd jaar. Want dat is wat het is. Kijk, je hebt jaarweken – om de dingen nog even helemaal scherp te stellen. Je hebt een week in dagen en dan is de zevende dag de sabbat. Maar je hebt ook weken in jaren en dan is het zevende jaar het sabbatsjaar. Dat speelt in de Bijbelse wetgeving een grote rol, want het sabbatsjaar zou het jaar zijn dat het land rust heeft. En na zeven sabbatsjaren, dat is dus na zeven maal zeven is negenenveertig jaar, krijg je een heel bijzonder ingelast jaar, namelijk het jubeljaar. Dat is het vijftigste jaar. Dus zeven jaarweken worden per definitie opgevolgd door een jubeljaar, waarna vervolgens weer een nieuwe cyclus begint van jaarweken, zodat tien cycli vijfhonderd jaar beslaan. Eén cyclus van jaarweken is vijftig jaar, dus tien cycli is vijfhonderd jaar. Nou, die perioden zijn we toen in de loop van die serie heel veel keren tegengekomen en dat zit geweldig in elkaar.⟨/p> ⟨p>Ik wil nog eventjes een paar mijlpalen neerzetten. En dan begin ik even bij het jaar 2000 – ik moet er even bij zeggen: het jaar 2000 Anno Hominis. Dat wil zeggen: het jaar van de mens, gerekend vanaf Adam. Dat moet je altijd even scherpstellen: vanaf wanneer reken je? Ik heb het nu dus over het jaar gerekend vanaf de creatie van Adam. En dan is het zo dat in het jaar 2000 Noach stierf en Abram geboren werd. Nou, dat is op zich al heel opmerkelijk. Ik bedoel: hier wordt een periode afgesloten, maar hier vangt ook een hele nieuwe tijd aan. Toen Abram zeventig jaar oud was, kreeg hij de belofte dat er bij de geboorte van zijn zoon nog een periode van vierhonderd jaar zou aanbreken waarna zijn nageslacht uit Egypte zou trekken. De exodus wordt dan al aangekondigd, zo eigenaardig.⟨/p> ⟨p>Want dat betekent namelijk dat het voor Abram op zijn zeventigste nog dertig jaar zou duren voordat hij een zoon kreeg; hij werd namelijk honderd. Toen hij honderd was, kreeg hij Isaak en daarna brak er een periode aan van vierhonderd jaar. Gerekend vanaf de belofte is dat dus vierhonderddertig jaar tot aan de exodus. En dan lees je in Exodus 12 dat als Israël uittrekt uit Egypte, dat het op de dag nauwkeurig precies vierhonderddertig jaar was. Dat wil zeggen: die periode werd daar afgesloten. Dat betekent dus dat de exodus plaatsvond in het jaar 2500. Dat is trouwens het vijftigste jubeljaar: vijftig maal vijftig. Ja, je verzint het niet, maar we hebben het toen allemaal gewoon keurig met de teksten, de 'bonnetjes' erbij, gezien. Het staat als een huis en ik ben ontzettend blij dat er velen zijn geweest die dat allemaal hebben nagerekend. Ik heb hen toen ook uitgedaagd en ze hebben gezegd: 'Ja, het is geweldig.' Maar waarom is het zo geweldig? Omdat het namelijk gewoon waar is; het klopt. En ik heb hele documenten gekregen, uitgebreide Excel-sheets van mensen die dat allemaal hebben nageteld. En ja, dat is fenomenaal.⟨/p> ⟨p>Vanaf het jaar 2500 – dat is dus vijfhonderd jaar – krijg je vervolgens weer vijfhonderd jaar tot aan Salomo. Of meer algemeen: totdat Jeruzalem gereed is. Want je leest namelijk in 1 Koningen 6 vers 1 dat Salomo begon met de tempelbouw in het vierhonderdtachtigste jaar na de uittocht uit Egypte. En dan lees je dat het voltooien van alles – inclusief niet alleen de tempel, maar ook nog het koninklijk paleis, dus zowel het priesterlijke als het koninklijke aspect – twintig jaar in beslag heeft genomen. Dat betekent dus dat in het vierhonderdtachtigste jaar na de uittocht uit Egypte de tempelbouw begon en twintig jaar later was het compleet. Dat betekent dus dat bij de inwijding van de tempel er weer een periode was gecompleteerd van vijfhonderd jaar. En dat was dus in het jaar 3000. Niet om en nabij, maar precies. Het is gewoon een geschiedkundig fenomeen; je kunt het allemaal gewoon natrekken. De aardigheid is ook dat de Bijbel weliswaar de data geeft, maar meestal niet de conclusies die ik nu noem. Je wordt dus eigenlijk zelf ook geacht te lezen en te tellen, of eventueel op te tellen, om dan inderdaad te zien dat het zo is. En het loutere feit dat het dan inderdaad allemaal zo neergezet wordt en dat dit de conclusies zijn, ja, dat is een bevestiging in zichzelf natuurlijk.⟨/p> ⟨p>Oké, vanaf dat moment, vanaf de inwijding van de tempel in het vijfhonderdste jaar na de uittocht, oftewel in het jaar 3000 na Adam, breekt er weer een periode aan van vijfhonderd jaar. En die periode is ook weer onderverdeeld; dit keer niet in 70 en 430, zoals in de vorige periode, maar in 430 en 70. Want je krijgt dan Salomo die nog een aantal jaren regeert en vervolgens krijg je een hele serie koningen van Juda – twintig stuks om precies te zijn. Als je al die regeringsperioden bij elkaar optelt, dan krijg je 430 jaar. Bij de laatste koning gebeurde het dat Nebukadnezar kwam; Jeruzalem werd verwoest, de tempel werd verbrand en er bleef niets over. Het volk werd gedeporteerd naar Babel en Jeremia had al gezegd dat dit zeventig jaar zou duren. Dat was namelijk ook omdat Israël al die tijd geen sabbatsjaren had gehouden, en dus werden er zeventig sabbatsjaren – ook weer een periode uit die vijfhonderd jaar – alsnog opgeëist. Jeremia zegt ook: na zeventig jaar zal het volk weer terugkeren. En Jesaja had al veel eerder gezegd – dat was een jaar of tweehonderd daarvoor – dat dit zou gebeuren door ene koning Kores. Het staat gewoon allemaal zo in de profetie. Afijn, dat is dus in de tijd dat Daniël in Babel is. Aan het Babylonische rijk komt een einde en dan krijg je het Perzische rijk. In het eerste jaar van het Perzische rijk...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="934" title="Speel af vanaf 15:34">▶ 15:34⟨/button> ⟨span>Koning Kores en het Bevel Om Jeruzalem te Herbouwen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dat was onder koning Kores, of Cyrus. Hij heeft toen het bevel gegeven om Jeruzalem te herbouwen. Hij was helemaal flabbergasted door het feit dat hij vernam — ik zeg het nu even kort door de bocht — van Daniël dat zijn naam al genoemd was in de boeken van de profeten. Zijn naam was al een paar honderd jaar daarvoor genoteerd door Jesaja. Daarin stond dat hij degene zou zijn die het volk van Israël terug zou brengen naar het land en die ook het bevel zou geven om Jeruzalem te herbouwen. Dus hij wist precies wat er meteen te doen was.⟨/p> ⟨p>Ja, dat heeft hij ook gedaan. Daniël 9 gaat daar over. Daniël 9 beschrijft dat Daniël merkte dat het jaar was aangebroken; het zeventigste jaar van de ballingschap was aangebroken. Nu moest het gaan gebeuren. We komen er nog wel op, maar ik wil u eigenlijk ook een beetje in de stemming brengen van die vijfhonderd jaar en van de zeventig jaarweken. Op dat moment, in dat jaar, op het moment dat Daniël te horen krijgt dat koning Kores bevel geeft om Jeruzalem te herbouwen en dat het volk mag terugkeren naar het land, op dat moment krijgt Daniël een profetie over zeventig jaarweken. Zeventig weken zijn bepaald over het volk en uw heilige stad. We hebben daar destijds een paar avonden aan gewijd.⟨/p> ⟨p>Ik zal straks nog wat gedetailleerder vertellen, maar in de profetie van Daniël, in Daniël 9, wordt al gezegd dat die zeventig jaarweken zouden volgen. Die worden eigenlijk al tamelijk gedetailleerd ingevuld, ook wat betreft wanneer dit zou plaatsvinden. Maar ze zouden eindigen bij de Messias; de komst van de Messias wordt aangekondigd. Andere profeten zeggen uit welke stamboom Hij zou komen, wat Zijn voorgeslacht zou zijn, waar Hij geboren zou worden, etcetera. Allerlei details. Maar in dit geval wordt er ook gezegd wanneer de Messias niet geboren zou worden, maar wanneer de Messias zou worden uitgeroeid. Er wordt dus ook gezegd dat de Messias zou worden uitgeroeid. Dat is op zich al spectaculair, maar ook wanneer dat zou zijn: aan het einde daarvan, na negenenzestig weken.⟨/p> ⟨p>Nou, daar moet ik nog even wat meer op inzoomen. Waarom vermeld ik dit nu? We hebben het over de chronologie van het Nieuwe Testament. Jazeker, maar die staat niet op zichzelf. We hebben het over het Nieuwe Testament — wat wij dan het Nieuwe Testament noemen — maar dat is dus de tijd van de komst van de Messias. Die was echter al aangekondigd. Chronologisch, dus gewoon tijdrekenkundig, was die al honderden jaren tevoren aangekondigd; om precies te zijn vijfhonderd jaar eerder.⟨/p> ⟨p>Laten we eens nader zien hoe die zeventig jaarweken dan zouden zijn. Die beginnen te rekenen — zo staat het er ook bij de herbouw van Jeruzalem — eigenlijk precies vanaf het moment dat het woord uitgaat om Jeruzalem te herbouwen. Kores had namelijk het bevel daartoe gegeven. Vanaf dat moment gaan die zeventig weken rekenen. Het is eigenlijk heel bijzonder: iedere keer sluiten die periodes naadloos op elkaar aansluiten. Wanneer de ene periode voorbij is, is het eindpunt van die periode het beginpunt van de volgende periode. En dat geldt voor deze zeventig jaarweken ook. Deze beginnen hier te rekenen vanaf Kores, maar dat is ook precies in het jaar dat die eerdere vijfhonderd jaar eindigde. Hier begint dus gewoon weer een nieuw tijdvak van vijfhonderd jaar, oftewel van zeventig jaarweken. Dat we dit nu zeventig jaarweken noemen, is omdat het in Daniël 9 consequent zo benoemd wordt. Om het helemaal correct te zeggen: er staat eigenlijk gewoon zeventig weken, maar dan weken van jaren.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1226" title="Speel af vanaf 20:26">▶ 20:26⟨/button> ⟨span>De 69 Jaarweken Vanaf de Herbouw van de Stad tot aan de Messias⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ze beginnen hier dus te rekenen, en dan wordt er gezegd dat de eerste zeven jaarweken de weken zouden zijn van de herbouw van de stad. Dit is een heel apart fenomeen, want hier wordt van tevoren gezegd dat Jeruzalem herbouwd wordt en ook hoe lang die herbouw zou duren, namelijk zeven weken. Zeven jaarweken, oftewel 49 of 50 jaren. Het bijzondere daarvan is dat dit een profetisch gegeven is. Kijk het maar eens na in de boeken Ezra en Nehemia waarin die herbouw beschreven wordt; daar is dat niet direct uit af te leiden. Dat die periode 49 of 50 jaar duurt, weten we uit de profetie. Het was van tevoren aangekondigd en achteraf kunnen we dat dan ook geschiedkundig vastleggen, maar uit de historische beschrijving valt dat niet eens direct op te maken. Ik zeg dit nu even omdat dit fenomeen weer terugkomt.⟨/p> ⟨p>Zeven weken dus voor de herbouw van de stad. Dit zijn iedere keer van die cycli van zeven jaarweken. De profetie van die zeventig jaarweken vind je terug in Daniël 9; vanaf vers 24 tot 27 wordt het keurig beschreven. Ik raad u trouwens wel aan om het in de Statenvertaling te lezen, want de NBG-vertalers hebben het niet helemaal begrepen — sorry dat ik het zeg, maar de Statenvertaling is daarin wel correct. Hoe dan ook, na die zeven weken volgt een periode van 62 jaarweken. Er wordt gezegd dat na die 62 weken de Messias daar zal zijn en dat Hij zal worden afgesneden. Je krijgt dus 7 en 62 weken, oftewel in totaal 69 jaarweken. Die eindigen bij de Messias, want daarna zou Hij worden afgesneden. In de NBG-vertaling staat 'uitgeroeid', maar letterlijk is dat 'afgesneden'. In de praktijk komt dat op hetzelfde neer. Tegen Daniël wordt dus al gezegd dat, gerekend vanaf het moment dat Jeruzalem herbouwd zou worden tot aan de Messias, dit een periode zou zijn van 7 en 62 weken, oftewel in totaal 69 jaarweken. Daarna zou Hij worden afgesneden of uitgeroeid.⟨/p> ⟨p>Na die 69 jaarweken, wat volgt er dan? Dit is een beetje een omstreden punt. Wat ik daarover verteld heb, heeft nog een hele nasleep gehad. Waar het in Daniël 9 over gaat, is dat het een aaneengesloten periode is van zeventig jaarweken. Er wordt ook gezegd dat het niet 'zeventig jaarweken' zijn, maar 'zeventig jaarweken' in het enkelvoud; het is een eenheid. Die tijdspanne wordt benoemd. Zoals de 62 jaarweken aansluiten op de zeven weken, zo sluit de laatste week ook weer aan op de 69 weken. Wat er omstreden aan is, is dat velen die geloven in de Bijbelse profetie, altijd over de laatste jaarweek spreken als een puur profetisch gegeven voor de toekomst. Ik heb toen in die Bijbelstudie verteld dat het in Daniël 9 historisch is: gewoon de tijd gerekend vanaf Kores, toen het woord uitging om Jeruzalem te herbouwen, tot aan de Messias. Dat zijn zeventig weken. De discussie gaat er meestal over of dit historisch of profetisch is. Dat heb ik toen verteld en dat heeft niet iedereen mij in dank afgenomen. Iedereen mag daarover natuurlijk zijn eigen ideeën hebben. Ik vertel datgene wat ik gevonden en ontdekt heb en wat ik meen te kunnen staven. Het is aan u — en ik herhaal het bij deze ook, juist bij omstreden aangelegenheden — om mij te checken. Neem het niet voor zoete koek aan, maar controleer het zelf. Wat ik geloof, is dat die zeventigste week gewoon historisch is en aansluit op de voorgaande 69 weken.⟨/p> ⟨p>Daarbij moet ik overigens wel zeggen dat die zeventigste week eigenlijk iedere keer weer terugkeert. Ik vertelde het al: die periode van zeventig weken hebben we al een aantal keren gehad. Het mag dan misschien niet expliciet in de profetie zo genoemd worden, maar aangezien het iedere keer een periode van 500 jaar is, is er dus telkens een periode van zeventig jaarweken die uiteraard eindigen bij hun laatste jaarweek. Op zich is dat niet zo spectaculair. Waar het vooral op vastzit, is dat de Bijbelse profetie ook spreekt van een periode die nog toekomstig is; dat is wat mij betreft onomstreden. Het gaat dan voornamelijk om een halve jaarweek van 1260 dagen, of 42 maanden, of drieënhalf jaar, of een tijd, tijden en een halve tijd. Dat is allemaal drieënhalf jaar, een halve jaarweek, en dat is nog toekomstig. Er komt in ieder geval nog een halve jaarweek. En als u het mij vraagt — maar daar gaan we het nu verder niet over hebben, dat moeten we een andere keer nog maar eens doen — komt er inderdaad gewoon nog een keertje een zeventigste jaarweek. Echt, ook weer perfect aansluitend. Zodat het voor mij niet de vraag is of die zeventigste jaarweek nou historisch óf profetisch is. De zeventigste jaarweek in Daniël 9 is historisch, maar hij heeft wel degelijk een profetische betekenis. Het is namelijk beide waar.⟨/p> ⟨p>Dat was dus even ter toelichting van die hele kwestie of het nou het één is of het ander. Dat zie je trouwens vaak: men vraagt zich af of het 'zus' of 'zo' is, en dan blijkt in de praktijk dat je helemaal niet hoeft te kiezen. Het is namelijk beide waar. Goed, even terug ter zake. Na die 7 en 62 weken zou de Messias worden afgesneden of worden uitgeroeid. Dat is wat je in Daniël 9 leest. En er staat ook bij dat wanneer die Messias komt, Hij het verbond zal bekrachtigen, een jaarweek lang.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1754" title="Speel af vanaf 29:14">▶ 29:14⟨/button> ⟨span>De Zeventigste Jaarweek en het Bekrachtigen van het Verbond⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dus aan het einde van die negenenzestigste week is daar de Messias, en die zou het verbond bevestigen of bekrachtigen voor één jaarweek. Kijk, de Messias komt in deze balk. Ik tel gewoon de jaren en u ziet het: aan het eind van de vijfhonderd jaar. Ziet u? Dan krijg je dus in die laatste jaarweek, de laatste zeven jaar, aan het einde van dat jubeljaar, dat de Messias het verbond bekrachtigt, één jaarweek lang, oftewel zeven jaren. De jaren 493, 494, 495 enzovoort.⟨/p> ⟨p>Er staat in Daniël 9 nog bij: "In de helft van de jaarweek zal Hij slachtoffer en spijsoffer doen ophouden." Dan krijg je dus dit: hier, in de helft van de week... Mittwoch... nee, dat is weer wat anders... daar doet Hij slachtoffer en spijsoffer ophouden. Hij zou het verbond dus één week bekrachtigen en in de helft van de week doet Hij de offers ophouden.⟨/p> ⟨p>Hoe is dat vervuld? Ook weer perfect. Je ziet dat deze periode van zeven jaren van de Messias onderverdeeld is in twee gelijke helften, namelijk drieënhalf jaar hier en drieënhalf jaar daar. De Messias wordt gezalfd met Geest en kracht. Dit is als Hij bij Zijn doop in de Jordaan is. Dit is het moment dat Hij feitelijk, in ieder geval in type, de Messias wordt: Hij wordt gezalfd met de Geest. De Geest daalde op Hem neer en toen begon Zijn officiële bediening bij Zijn doop in de Jordaan.⟨/p> ⟨p>In de helft van de week doet Hij slachtoffer en spijsoffer ophouden. Wat gebeurde er namelijk drieënhalf jaar na Zijn doop in de Jordaan? Wel, Hij sterft. En wat gebeurde er toen? De tempeldienst werd, in ieder geval tijdelijk, gestaakt, want het voorhangsel — dat geweldige grote gordijn van pakweg 25 meter hoog — scheurde van boven naar beneden. Er gebeurden trouwens nog meer dingen in de tempel, maar daar kom ik straks nog even op terug. Dat gebeurde dus na drieënhalf jaar.⟨/p> ⟨p>De volgende keer ga ik daar dieper op in, maar de periode vanaf het begin van Zijn openbare optreden tot aan Zijn dood is drieënhalf jaar. Dit was trouwens halverwege de maand, in het voorjaar, de eerste maand van het Joodse jaar. Of zeg ik het goed? Ja. En dit was dus in de zevende maand... dat soort details, daar komen we nog op terug. Maar het betekent dus dat het publieke optreden van de Heer Jezus hier op aarde, tijdens Zijn rondwandeling, drieënhalf jaar heeft geduurd. Wat ik nu zeg is vrij onomstreden; meestal wordt wel gezien dat Hij inderdaad ruim drie jaar heeft gearbeid alvorens Hij werd gekruisigd. Dat betekent dus inderdaad dat het drieënhalf jaar geweest is.⟨/p> ⟨p>Dan kun je natuurlijk de vraag stellen: hoe heeft Hij als Messias dan het verbond bekrachtigd in de periode daarna? Want toen was Hij toch gestorven? Jawel, maar Hij stond op en Hij zette feitelijk Zijn bediening voort, namelijk met het bevestigen van het verbond. En dat ging door in Jeruzalem tot aan de dood van Stefanus. Daarna eindigt het.⟨/p> ⟨p>Ik ga dat de volgende keer laten zien; dit is nu alleen nog maar een raamwerk. De aardigheid is dat we het hebben over de tijdlijn van het Nieuwe Testament, maar die is helemaal gebaseerd op de profetie in het Oude Testament. Wat ik u hier vertel, is bekend in het Nieuwe Testament en we zien het daar bevestigd, maar de tijdlijn aan zich wordt al gegeven in de Hebreeuwse Bijbel. Het was al vijfhonderd jaar eerder neergelegd wanneer de Messias zou komen en dat Hij gedurende zeven jaren het verbond voor "uw volk en uw heilige stad" zou bevestigen.⟨/p> ⟨p>Dat heeft Hij gedaan gedurende de jaren van Zijn omwandeling en daarna ook. U weet hoe het boek Handelingen begint, waar Lucas zegt: "Mijn eerste boek, Theophilus, heb ik geschreven over al wat Jezus begonnen is te doen." Met andere woorden: wat er in het boek Handelingen volgt, is een voortzetting van wat de Messias doet, alleen dan op een hoger niveau en via Zijn dienstknechten.⟨/p> ⟨p>Wat daar gebeurde in de heilige stad, is dat er massaal geweldige wondertekenen plaatsvinden in die eerste drieënhalf jaar. Dat eindigt op het moment dat het Sanhedrin — de officiële regering in Jeruzalem — Stefanus stenigt. Stefanus was Jezus' getuige; zijn naam betekent trouwens 'kroon'. Vanaf het moment dat het volk en de regering nu ook officieel de opgestane Messias verwerpen door Stefanus te stenigen, eindigen de bevestiging en de wondertekenen. Die periode van de bevestiging van het verbond duurt inderdaad zeven jaar en gaat voort tot aan de steniging van Stefanus. Daarna houdt het op — in Jeruzalem weliswaar.⟨/p> ⟨p>De eerste die zich dan aandiende, was ene Saulus van Tarsus. Die wordt in het daaropvolgende jaar, het vijfhonderdste jaar dus, geroepen. Dan breekt er weer een nieuwe periode aan.⟨/p> ⟨p>We hebben het hier dus over die laatste zeven jaar. Als er staat in Daniël 9 dat na 69 weken de Messias zou worden uitgeroeid, dan is dat ook zo. Er staat "na 69 weken", maar dat betekent in de praktijk gewoon: in de 70e week. Dat klopt exact, want na drieënhalf jaar is de Messias inderdaad gekruisigd. Bij die gelegenheid, bij Zijn sterven, werden slachtoffers en spijsoffers gestaakt. Het was trouwens precies op het uur dat de offerdienst plaatsvond, het negende uur; toen juist de offers gebracht werden, werd dat gordijn van boven naar beneden gescheurd. Het is dus exact gegaan zoals het voorspeld was.⟨/p> ⟨p>Waarna er dus nog een periode van drieënhalf jaar aanbreekt. Ik wil op één ding wijzen waar ik zojuist ook al even op hintte: het fenomeen dat de tijd van Jezus' omwandeling tot aan Zijn sterven drieënhalf jaar duurt. Dat kun je eventueel opmaken uit de evangeliën, maar met stelligheid wordt het al gezegd in de profetie. Dat het inderdaad drieënhalf jaar is geweest, weten we eigenlijk doordat Daniël dat vijfhonderd jaar eerder al had gezegd. De evangeliën bevestigen dat vervolgens.⟨/p> ⟨p>Het is niet zo heel erg moeilijk als u het mij vraagt, maar daar gaan we het de volgende keer over hebben. Dat Jezus' omwandeling drieënhalf jaar heeft geduurd, weten we onder andere van een viertal keren dat Hij met Pascha in Jeruzalem was. Dat wordt in het evangelie van Johannes zo beschreven, dus dan kom je inderdaad op zo'n periode uit. En de steniging van Stefanus? Meestal wordt gezegd dat dit een jaar of drie, vier na de dood en opstanding van de Heer Jezus geweest zal zijn, maar het staat er niet per se. Ook daarvan moet ik zeggen dat je dat eigenlijk alleen maar kunt opmaken vanuit de profetie van Daniël.⟨/p> ⟨p>Dus als we het hebben over de tijdlijn van het Nieuwe Testament, vind ik het zo apart dat de echte concrete tijdlijn — namelijk de meest markante periode van Jezus' publieke bediening die begon bij Zijn doop in de Jordaan, tot aan de belangrijkste periode van het boek Handelingen, namelijk de dood van Stefanus — dat je die tijdlijn van het Nieuwe Testament vindt in het Oude Testament.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2362" title="Speel af vanaf 39:22">▶ 39:22⟨/button> ⟨span>Profetie als Gods Handtekening en Vooruitgeschreven Geschiedenis⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>In het Oude Testament... Waarom ik het zo mooi vind, is omdat het precies aangeeft dat God geschiedenis schrijft in de profetie. Wij zeggen dat de dingen vaststaan wanneer ze gebeurd zijn; dan kun je zeggen: het is geschied. Maar profetie is eigenlijk vooruitgeschreven geschiedenis. Het wordt opgetekend alsof het al plaatsgevonden heeft, met dezelfde stelligheid en dezelfde wetenschap.⟨/p> ⟨p>Ik bedoel, ik kan nu met stelligheid vertellen wat er vandaag gebeurd is en wie de verkiezingen gewonnen hebben, enzovoorts. Maar eergister kon ik dat nog niet. Waarom? Omdat het toen nog toekomstig was en dan is het altijd maar koffiedik kijken. Inmiddels weten we het en dan is het duidelijk. Maar voor God werkt dat dus niet zo. Hij noemt al namen, honderden jaren van tevoren. Dan zal die en die het zijn, en dan zal het ook zo zijn. Het zal precies zo in zijn werk gaan: na zoveel jaar gebeurt er dit en nog een aantal eeuwen later gebeurt er dat. Zo is ook de komst van de Messias al nauwkeurig voorzegd.⟨/p> ⟨p>Kijk, dat is de God van de Bijbel. Dat is toch wel even andere koek dan welk filosofisch of religieus gegeven je ook maar benadert. Dit is trouwens ook een waarmerk van de Bijbel. De Bijbel bewijst zichzelf, niet alleen maar wel juist ook in de profetie. Want als er één ding is wat een mens niet kan, dan is het de toekomst voorzeggen. Voorspellen doen we nog wel, maar dan zitten we er meestal naast – daarom noemen we het ook 'spellen'. Maar voorzeggen, nee, dat kunnen we niet.⟨/p> ⟨p>En daarom, als het wel gebeurt, dan weet je: dat is in feite Gods handtekening. Zo doet Hij dat. Wil je weten of Hij God is? Nou, dan kun je dat opmaken uit het feit dat Hij Zijn profeten zendt. Profeet betekent ook 'voorzegger' en profetie is voorzegging. Ja.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2512" title="Speel af vanaf 41:52">▶ 41:52⟨/button> ⟨span>Synchronisatie van de Bijbelse Tijdlijn met de Gangbare Jaartelling (ad)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan moeten we nog even een ding kortsluiten, en dat is de synchronisatie met de gangbare jaarrekening. Want u begrijpt: als we het over deze jaren hebben, dan zijn dat de jaren van die tijdvakken van 500 jaar. Ik had er ook nog een andere tijdbalk bij kunnen zetten van de Anno Hominis. Dat wil zeggen – kijk, dit is het, goed uitkijken – dit is het vijfhonderdste jaar van die 70 jaarweken, maar in feite is dit het jaar 4000. De dood van Stefanus vond plaats in het jaar 4000. Dat is dus 500 jaar na de herbouw van de stad en 1000 jaar nadat de inwijding van de tempel in de dagen van Salomo plaatsvond. Het is 1500 jaar na de exodus en 2000 jaar na de geboorte van Abraham. Zo had ik die tijd er ook bij kunnen zetten, maar dat doe ik nu even niet, want ik wil nog wel iets anders weten.⟨/p> ⟨p>De vraag is: hoe moet je dit plaatsen in onze gangbare tijdrekening? Dat is niet eens zo heel erg makkelijk, en toch ga ik die nu leveren. We hebben het er toentertijd ook wel over gehad, maar ik wil er nu al wat meer over zeggen. Dat noem ik AD, Anno Domini, en daarmee bedoel ik onze gangbare jaarrekening. Jehovah's getuigen spreken altijd over GT, de gewone tijdrekening, en meestal spreekt men over 'na Christus'. Maar ook dat klopt niet helemaal. Daar zullen we het de volgende keer ook nog over hebben, want de Heer Jezus is geboren in... wanneer was dat? In het jaar 4 vóór Christus.⟨/p> ⟨p>Als ik het zo zeg, dan zeggen we: dat is toch bizar? Hij was toch geboren in het jaar nul? Weet u dat onze tijdrekening dateert uit de 4e of 5e eeuw, van een zekere Dionysius Exiguus? Hij heeft met terugwerkende kracht gewoon gezegd: "Wij zitten nu in het jaar 400-zoveel", weet ik veel. Hij had als uitgangspunt de geboorte van Jezus, maar het is inmiddels al lang bekend dat hij er sowieso een paar jaar naast zat. Daarom zeg ik: laten we het houden op de gangbare tijdrekening.⟨/p> ⟨p>Ik zei al: de dood en opstanding van de Heer Jezus vond plaats 3,5 jaar voor het jaar 4000, en dat is in het jaar 30 geweest. U ziet trouwens dat dit niet helemaal synchroon loopt. Hoe dat komt? Dat komt omdat wij rekenen vanaf 1 januari, maar een Jood rekent vanaf 1 tisjri. Dat is in het najaar. Van 1 tisjri tot 1 tisjri is van september tot oktober; dat hangt er ook weer vanaf, want zij hebben een maankalender en wij hebben een zonnekalender. Dat zeg ik om het even simpel te maken. En dan begint officieel dat jubileum ook nog weer tien dagen later... ja, ik ga het nog ingewikkelder maken. Maar goed, we zijn daar toch mee bezig.⟨/p> ⟨p>Vandaar dus dat het jaar 30 van onze tijdrekening een paar maanden later begint dan de Joodse jaarrekening, die loopt van 1 tisjri tot 1 tisjri. Dat betekent dus dat de Heer Jezus in het jaar 30 is gestorven, opgestaan en ten hemel gevaren. U zegt misschien: waar baseer je dat op? Nou, dan komen we op nog iets. Dit jaar 30 AD wordt vrij breed geaccepteerd als het jaar van de kruisiging, en dus ook van de opstanding en van de hemelvaart. Kijk het maar eens na op Wikipedia, dan zul je dat meestal aantreffen. Hoewel het niet helemaal onomstreden is, want er zijn er ook die zeggen dat het jaar 31 is geweest, anderen zeggen 32 en weer anderen zeggen 33. De marge is dus niet al te groot.⟨/p> ⟨p>Toch is het niet eens zo heel erg simpel. Ik geloof dus dat het het jaar 30 was, en dat heeft te maken met een ander ding waar we het over moeten hebben. Want er is één jaartal dat onomstreden is. Ik heb het nu dus niet over de Bijbelse tijdrekening, maar over hoe we dat moeten koppelen aan onze jaarrekening.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2858" title="Speel af vanaf 47:38">▶ 47:38⟨/button> ⟨span>Het Chronologische Ankerpunt: de Verwoesting van Jeruzalem in 70 Ad⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Er is een bepaalde consensus over het jaar 70 AD. Dat is haast een begrip geworden: 70 AD, het jaar waarin Jeruzalem verwoest werd. Ik moet eigenlijk zeggen: weer verwoest werd, want die stad is wat verwoest, zeg. Er is daar een enorme, dramatische gebeurtenis geweest toen de veldheer Titus – die later trouwens keizer werd – Jeruzalem helemaal platgebrand heeft. Er heeft een slachting van meer dan een miljoen mensen plaatsgevonden en het betekende het einde van de toenmalige Joodse staat.⟨/p> ⟨p>Maar dat was in het jaar 70. Als je het nagaat: het jaar van Jeruzalems verwoesting was het jaar 70 AD, oftewel het jaar 70 van onze jaartelling. Waarom zeg ik dat? Wel, er zijn op zijn minst twee hele goede redenen voor de stelling dat er een periode van veertig jaar ligt tussen Jezus' dood, opstanding en hemelvaart, en de verwoesting van Jeruzalem in 70 AD. Kijk, als het vaststaat dat Jeruzalem is verwoest in 70 AD en we weten ook dat de periode tussen Jezus' dood en de verwoesting van Jeruzalem veertig jaar is geweest, dan weten we ook met zekerheid dat Zijn sterven in het jaar 30 geweest moet zijn. Toch? Bent u er allemaal nog? Dus als in het jaar 70 Jeruzalem verwoest is en de Heer Jezus werd veertig jaar eerder gedood en stond daarna op, dan is dat in het jaar 30 geweest.⟨/p> ⟨p>Die twee redenen ga ik nu ook noemen. In de eerste plaats is dat het teken van Jona, waar we het straks na de pauze over gaan hebben. En dan heb ik er nog één, en die is ook buitengewoon boeiend: een bevestiging notabene vanuit de Talmoed. Dat wil zeggen: de Joodse traditie die niets moet hebben van Jezus als Messias. Maar juist de Talmoed geeft dit aan. Dat is heel apart, maar daarover gaan we het straks hebben. Want we gaan zo meteen naar Matteüs 12 en ik stel voor dat we nu eerst even gaan pauzeren. Is dat goed? Mooi.⟨/p> ⟨p>Ja, wij hebben nog het een en ander te bespreken. Het gaat er nu om dat we voor de pauze hebben vastgesteld dat vanuit de Hebreeuwse Bijbel, vanuit de profetie, niet alleen de komst van de Messias wordt voorzegd, maar ook het jaar van Zijn sterven wordt vermeld. We hebben het inmiddels gesynchroniseerd – onder voorbehoud – met onze tijdrekening, namelijk als het jaar 30. Maar dat moet ik nog even bewijzen. Dat brengt ons op een ander punt, en dat is de periode tussen de dood en opstanding van de Heer Jezus Christus en de val van Jeruzalem, de verwoesting van de tempel in het jaar 70. Dat die periode veertig jaar is geweest, moet ik nog op een nadere wijze bewijzen.⟨/p> ⟨p>Als je dat hebt vastgesteld, dan hebben we echt een raamwerk van de chronologie, de tijdlijn van het Nieuwe Testament te pakken. Want dan hebben we het jaar van het sterven van de Heer, en daaruit vallen een heleboel andere dingen ook weer op te maken. Namelijk ook wanneer Hij Zijn publieke bediening begon. Daar hadden we het al over: aangezien Hij toen dertig jaar was bij de aanvang van Zijn publieke bediening, weten we ook in welk jaar Hij geboren is. Zie je? Dus zo gaat dat altijd met tijdrekening en chronologie. Als je het ene weet en je weet ook de lengte van een tussenliggende periode, dan is één en één twee. Dan kun je gewoon je conclusies gaan trekken en dan heb je een raamwerk.⟨/p> ⟨p>Net zo goed als we vaststellen dat het vanaf het jaar van de dood en opstanding van de Heer Jezus tot aan de val van Jeruzalem veertig jaar is. Dat betekent dat we daarmee een hele periode hebben vastgelegd van de Nieuwtestamentische tijdlijn. Wat ik al had aangekondigd voor deze avond, is eigenlijk alleen maar bedoeld als frame om vervolgens nader te gaan invullen. Dat hebben we eigenlijk al redelijk gedaan, maar goed, we willen nog veel meer weten natuurlijk.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3191" title="Speel af vanaf 53:11">▶ 53:11⟨/button> ⟨span>Mattheüs 12: een Overspelig Geslacht en de Boete van Veertig Jaar in de Woestijn⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>We gaan naar Mattheüs 12 en ik lees voor het gemak uit de NBG-vertaling, tenzij het afwijkt van de grondtekst; in dat geval geef ik het vanzelf wel even aan. Sowieso kunt u met de interlineair meelezen. In Mattheüs 12 had er uiteraard al het een en ander plaatsgevonden. Het was naar aanleiding van de beschuldiging aan het adres van de Heer Jezus van de kant van de schriftgeleerden en de Farizeeën. Zij beweerden dat Hij demonen uitdreef met behulp van Beelzebul. In dat verband spreekt de Heer ook over de lastering van de Geest.⟨/p> ⟨p>Pal daarop lees je: "Toen antwoordden Hem enige van de schriftgeleerden en van de Farizeeën en zeiden: Meester, wij zouden wel een teken van u willen zien." Dat is nogal wat, zeker als je het voorgaande leest en beseft hoeveel tekenen er al hadden plaatsgevonden. Maar er staat: "Hij antwoordde hen en zei: Een boos en overspelig geslacht verlangt een teken." Waarom boos? Omdat zij in feite ziende blind waren. Er had al zoveel plaatsgevonden, maar als je dat niet ziet of niet wilt zien... Natuurlijk kunnen we eraan toevoegen dat hun ogen er niet voor geopend waren, ook dat is waar, maar het neemt niet weg dat er sprake was van onwil. Een boos en overspelig geslacht verlangt een teken.⟨/p> ⟨p>De term 'een overspelig geslacht' herinnert aan een generatie die ooit omkwam in de woestijn. In het algemeen is een geslacht in de Bijbel een periode van veertig jaar. Misschien dat ik daar zometeen nog even op terugkom, want zo rekent de Schrift. Ik neem u eerst even mee naar Numeri 14. Daar lees je dat wordt aangekondigd dat de woestijnreis van Israël enorm wordt verlengd. Ze hadden binnen twee jaar met gemak in het land kunnen zijn, maar er komen 38 jaar bij.⟨/p> ⟨p>U weet vast de aanleiding nog wel: de twaalf verspieders die in het land waren geweest. Zij werden niet geloofd. Eén van die verspieders was Jozua. Jozua was al in het land geweest, maar het volk geloofde hen niet. Daarom konden ze het land niet binnengaan. Het geeft te denken. Er wordt dan gezegd: "Uw zonen zullen veertig jaar lang in de woestijn rondzwerven en uw overspelig gedrag boeten." Dit gedrag wordt dus overspelig genoemd. Dat is heel passend taalgebruik wanneer de Heer tot Zijn volk spreekt, want Israël wordt geacht Zijn vrouw te zijn. De Heer was met Israël getrouwd; Hij is de Man, zij de vrouw. Er was een verbond gesloten, een huwelijksverbond. Er was 'ja' gezegd. In feite was de wet niets anders dan de huwelijksakte. Ze stonden op het punt om de echtelijke woning te betreden: het beloofde land.⟨/p> ⟨p>Aangezien zij echter andere goden nagingen en niet luisterden naar hun Man, heette dat overspelig gedrag. In de woestijn zouden zij veertig jaar rondzwerven om dat gedrag te boeten, totdat al hun lijken in de woestijn zouden liggen. Heel dat geslacht is in de woestijn omgekomen, op twee uitzonderingen na: Jozua en Kaleb. Er staat dat dit gebeurde overeenkomstig het aantal dagen dat zij het land verspied hadden. Ze waren veertig dagen in het land geweest. Overeenkomstig dat aantal dagen moesten zij hun ongerechtigheden veertig jaar lang boeten; voor elke dag een jaar. "Opdat gij weet wat het betekent als Ik Mij afkeer."⟨/p> ⟨p>Ook dat zouden zij gaan beseffen. De beste manier om de betekenis van iets te leren kennen, is wanneer je het mist. Zo werkt het: als je wilt weten wat de waarde van gezondheid is, moet je eens een tijdje ziek zijn. Dan ga je de waarde zien van wat je mist en wat het betekent om het wel te hebben. Dan ga je het pas echt waarderen. Er zit veel tragiek achter, maar het gaat mij nu puur om het chronologische verhaal. Veertig dagen waren de verspieders in het land geweest, zij werden niet geloofd, en overeenkomstig dat aantal dagen moesten zij die jaren in de woestijn blijven. Totdat heel dat geslacht was omgekomen. Veertig jaar zouden ze daar blijven. Dat zijn meteen twee vliegen in één klap: we hebben vastgesteld waar de term 'overspelig geslacht' vandaan komt, maar ook dat dit alles te maken heeft met de periode van veertig jaar.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3576" title="Speel af vanaf 59:36">▶ 59:36⟨/button> ⟨span>Het Teken van Jona de Profeet aan Jezus' Generatie⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Een boos en overspelig geslacht verlangt een teken, maar het zal geen teken ontvangen dan het teken van Jona, de profeet. Wat hiermee gezegd wordt, is dat het Jezus' generatie zou vergaan zoals het Ninevé ooit werd aangezegd door Jona, de profeet. Je leest dat ook in de parallelverzen; dit staat in Matteüs, maar ook als je het leest in Lukas 11 wordt er gesproken over de mannen of mensen van Ninevé, de Ninevieten.⟨/p> ⟨p>Wat kregen zij trouwens te horen van Jona de profeet? Die man kwam uit de zee, uit het zeemonster, uit een grote vis. Ik denk — en daar heb ik wel motieven voor, al kan ik het op dit moment niet direct bewijzen — dat het Jona wel aan te zien moet zijn geweest. U suggereert misschien zeewier in zijn haar? Nou nee, ik denk eerder aan de inwerking van maagzuren en dergelijke. Maar hoe dan ook, hij heeft diepe indruk gemaakt toen hij daar aankwam in die grote stad. Ninevé was in die dagen de hoofdstad van het rijk van Assur. In ieder geval, hij kwam daar en hij heeft gezegd: "Nog veertig dagen en Ninevé wordt omgekeerd." Het zou ondersteboven worden gekeerd.⟨/p> ⟨p>De Heer Jezus zegt nu over dit geslacht dat om een teken vraagt: "Ik geef u deze verzekering: dit geslacht krijgt geen teken dan alleen het teken van Jona, de profeet." En nu komen we op een kwestie apart, maar ik moet het even doorlezen: "Want gelijk Jona drie dagen en drie nachten in de buik van het zeemonster was..." In het boek Jona heet dat gewoon een grote vis, maar hij was in de buik van het zeemonster. Drie dagen en drie nachten; dat wordt trouwens ook in Jona 1 gezegd: "De Here beschikte een grote vis om Jona in te slikken, en Jona was in het ingewand van de vis drie dagen en drie nachten." Er zijn er die zeggen dat hij daar ook gewoon is overleden, en daar lijkt mij een hele goede reden voor als je ziet waar hij een type van is.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3770" title="Speel af vanaf 01:02:50">▶ 01:02:50⟨/button> ⟨span>De Bijbelse Chronologie van de Drie Dagen en Drie Nachten in het Hart van het Land⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Over die drie dagen en drie nachten is al ontzettend veel gezegd. Maar er staat geschreven: "Gelijk Jona drie dagen en drie nachten in de buik van het zeemonster was, zo zal de Ben Adam..." – en ik geef het hier even weer zoals het eigenlijk hoort te staan – "...zo zal de Ben Adam, de Zoon des mensen, in het hart van de aarde zijn." Of het hart van het land. Dat weten we nog van de vorige serie: dat 'de aarde' in de Bijbel vaak hetzelfde is als 'het land'. Dus in het hart van de aarde is gewoon in het hart van het land. Zo zal de Ben Adam in het hart van het land zijn, drie dagen en drie nachten. Namelijk begraven in Jeruzalem. Het hart van het land, dat is gewoon de stad, de hoofdstad. En zoals Jona in het midden van de zee was, in het hart van de zee – zo staat het er ook – zo was Hij in het hart van de aarde. Maar dan, net als Jona, dood in het dodendrijk. Jona bad immers ook vanuit het dodendrijk, zo staat er in het boek Jona.⟨/p> ⟨p>Waar natuurlijk veel over te doen is, is de vraag: hoe moet er dan gerekend worden? Meestal wordt er gezegd dat de Heer Jezus op vrijdagmiddag is overleden en op zondagochtend opstond. Maar dat zijn maar twee nachten. Je kunt zeggen: het is wel vrijdag, zaterdag en zondag, maar ik zal kort aangeven hoe de telling werkelijk verloopt. Ik ga het nu niet uitgebreid uitleggen, maar om even aan te geven hoe het geteld wordt: op donderdagmiddag 14 Nisan stierf de Heer Jezus. Daarna kreeg Hij de eerste nacht in het graf. Op vrijdag 15 Nisan was het een jaarlijkse Sabbat. Na de dag van het Pascha kreeg je de Jaarsabbat. Dat was de eerste dag in het graf en de tweede nacht in het graf, de nacht van vrijdag op zaterdag. De 16e Nisan was vervolgens de tweede dag in het graf. Dat was trouwens op een zaterdag en dus een wekelijkse sabbat, zodat er twee Sabbaten achter elkaar vielen. En dan kreeg je de nacht van zaterdag op zondag; dat was de derde nacht. Vroeg in de ochtend werd de steen van het graf weggewenteld en dat was de derde dag. Ik geef toe, het is kort door de bocht, maar de telling klopt als een bus als u het mij vraagt.⟨/p> ⟨p>Ik weet dat er veel meer over te melden is en dat er meer haken en ogen aan zitten, maar het gaat er even om dat het inderdaad drie dagen en, als u het mij vraagt, ook gewoon drie nachten zijn. Het wordt op allerlei mogelijke manieren weggeredeneerd, maar op deze wijze klopt het 'als een zweer in de vinger', zoals ze dat zeggen. Dit was trouwens ook de dag van de Eerstelingschoof. Dat zeg ik even voor de fijnproevers, maar het is zo mooi. De Eerstelingschoof was de dag dat de eersteling van de gersteoogst aangeboden werd aan de Heer, en dat was de dag na de Sabbat. Het heeft geen vaste kalenderdatum, maar het is wel een vaste weekdag: de dag na de Sabbat. En dat klopte dus; dit was de zaterdag-sabbat en de dag daarna werd de eerstelingschoof van de gersteoogst aangeboden.⟨/p> ⟨p>Dat was eigenlijk ook het begin van een hele sabbatentelling, want de vijftigste dag was Pinksteren. Vanaf hier worden de dagen geteld tot vijftig. Het is dus een hele markante dag. Als u er meer over wilt weten, kunt u dat nalezen in Leviticus 23; daar wordt het gewoon beschreven. Het is natuurlijk een hele markante dag in die zin dat de Heer Jezus inderdaad opstond op de derde dag. Dat was al zo aangekondigd. Als de Eersteling verrees Hij uit het graf op de dag van de eerstelingschoof. Dus linksom of rechtsom, het is allemaal precies gegaan volgens het Boekje, of beter gezegd: volgens de Boeken. Hij stond op de derde dag op naar de Schriften, zoals het was opgetekend.⟨/p> ⟨p>Dit was trouwens al 1500 jaar daarvoor opgetekend in de boeken van Mozes. Wanneer zou de Eerstelingschoof bewogen worden voor het aangezicht van God? Nou, God had gezegd: "Ik heb daarvoor een dag in gedachten." En precies op die dag verrees Hij uit het graf, zoals Hij ook precies op die 14e Nisan stierf, de dag van het Pascha. Ik geef toe, als je helemaal niets van de Bijbelse profetie of van de Bijbelse geschiedenissen kent, dan is het wel zware kost voor een avond. Dat realiseer ik me. Maar als u zegt dat het wel heel veel is, dan zeg ik: "Ja, maar dat is ook de bedoeling." Het doel is dat u zegt: "Wauw, dit is onvoorstelbaar zo groot en zo goddelijk als die Schrift in elkaar steekt." Als u dat in ieder geval onthoudt, dan heeft deze avond wat mij betreft voluit zijn rendement gehaald. Oké, we gaan weer even terug.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4106" title="Speel af vanaf 01:08:26">▶ 01:08:26⟨/button> ⟨span>De Overeenkomst Tussen Jonas Prediking en Jezus' Waarschuwing over Jeruzalem⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>We hadden het over Matteüs 12, waar de Heer Jezus zegt dat dit geslacht geen teken krijgt dan het teken van Jona de profeet. Zoals Jona drie dagen en drie nachten in het hart van de vis was, zo zal de Ben Adam ook drie dagen en drie nachten in het hart van het land zijn, begraven daar in Jeruzalem. En dan wordt er nog bijgezegd dat de mannen van Nineve in het oordeel straks zullen opstaan met dit geslacht; ook zij zullen voor de troon verschijnen en zij zullen het veroordelen. Want zij hebben zich bekeerd op de prediking van Jona, en zie, meer dan Jona is hier.⟨/p> ⟨p>Wat was de prediking van Jona? We hadden het er net al even over: "In veertig dagen zal de stad omgekeerd worden." En weet u wat nou zo mooi is: het is ook gebeurd. De Ninevieten werden omgekeerd; ze waren helemaal ondersteboven, bekeerd. In het Hebreeuws staat er voor "omgekeerd" hetzelfde woord als voor "bekeerd". Dat is precies wat een bekering in de letterlijke zin van het woord is: een omkering. En de stad is inderdaad omgekeerd.⟨/p> ⟨p>Dat was ook de prediking van de Heer Jezus gedurende de jaren dat Hij rondwandelde. Wij weten inmiddels hoe lang dat precies is geweest. De Heer Jezus heeft ook gesproken over Jeruzalem... We zullen in deze chronologische reeks vaak refereren aan het Lukas-evangelie, omdat dat heel nauwkeurig is met allerlei chronologische details. En ook aan het boek Handelingen, wat eigenlijk het tweede boek van Lukas is, het vervolg, deel twee van de serie. Juist Lukas wijst erop dat de Heer Jezus gedurende Zijn prediking in het land Israël gewezen heeft op de verwoesting van de stad Jeruzalem. In Lukas 21 heb ik daar vorig jaar op Urk – of op Urk moet ik zeggen – nog een studie over gegeven. Die is buitengewoon frappant; als u die terug wilt luisteren, kan ik u dat echt aanbevelen, want je oren klappen; het is geweldig zoals dat in Lukas 21 wordt voorzegd. Er staat in Lukas 21 vers 10: "Zodra gij nu Jeruzalem door legerkampen omzingeld ziet, weet dan dat zijn verwoesting nabij is." En zo is het inderdaad gegaan.⟨/p> ⟨p>Dat staat trouwens ook in Lukas 23, op het moment dat de Heer Jezus het hout op Zich neemt om naar Golgotha te gaan, de Schedelplaats. Je leest dat er vele vrouwen aan de kant van de weg staan te wenen. Jezus wendt Zich tot hen en zegt (ik lees het even voor uit Lukas 23 vers 28): "Dochters van Jeruzalem, weent niet over Mij, maar weent over uzelf en over uw kinderen. Want zie, er komen dagen waarop men zal zeggen: zalig de onvruchtbare, de schoot die niet heeft gebaard en de borsten die niet hebben gezoogd." Met andere woorden: hoe zwaar zal het zijn voor de moeders met kleine kinderen? Gelukkig degenen die dat dan niet hebben. Wat de Heer Jezus daarbij eigenlijk zegt op het moment dat Hij de stad verlaat om gekruisigd te worden, is: ween niet om Mij, maar ween om uzelf en om wat er gaat gebeuren met dit geslacht, want de stad zal verwoest worden. Hij wijst op het drama dat aanstaande is.⟨/p> ⟨p>Dit komt in feite overeen met de prediking van Jona. Ik wil u de parallellen laten zien. Je hebt Jonas prediking: veertig dagen en de stad wordt omgekeerd. Dat is het teken van Jona: hij zou drie dagen en drie nachten in het hart van het land zijn, dood en begraven. Dat was in het jaar 30 AD. Die veertig dagen staan voor veertig jaren. Zoals Jona over veertig dagen sprak, zou dit geslacht dat na veertig jaar gaan meemaken, namelijk dat Jeruzalem verwoest zou worden. Aangezien dat in 70 AD is geweest, moet de kruisiging in 30 AD zijn geweest, want de periode tussen het een en het ander is precies veertig jaren.⟨/p> ⟨p>Dit verklaart trouwens ook een ander fenomeen: dat er in het Nieuwe Testament heel dikwijls gerefereerd wordt aan die veertig jaren in de woestijn. Denk aan het boek Hebreeën; hoofdstuk 3 en 4 gaan daarover. De Hebreeënbrief is geschreven vlak voor de val van Jeruzalem en wijst er al op dat de stad binnen afzienbare tijd compleet verwoest zal worden. In dat verband wordt ook weer verwezen naar de woestijnreis, de veertig jaar, zoals het een paar keer genoemd wordt. Dat is niet voor niets. Ik geloof trouwens ook – maar dat zeg ik even ter aanvulling – dat die veertig jaren ook weer een type zijn van veertig cycli van jubeljaren, wat uitkomt op 2000 jaar. Ik ben blij dat ik toch nog even de tijd heb om daar wat over te zeggen. Ik vreesde dat het een gevecht tegen de klok zou worden, maar het valt me mee, want ik wees er eerder deze avond immers al even op.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-13" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4549" title="Speel af vanaf 01:15:49">▶ 01:15:49⟨/button> ⟨span>Een Wonderbaarlijke Bevestiging over de Tempel Vanuit de Joodse Talmoed⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>We hebben een wonderbaarlijke bevestiging vanuit de Joodse traditie — die de Messias nota bene niet herkent — over de verwoesting van Jeruzalem. Wat is het geval? Volgens de Talmoed, een zeer uitgebreide verzameling van geschriften (het is niet één boek, maar een hele lijst van gebundelde boeken), vonden er gedurende veertig jaren voorafgaand aan de verwoesting van Jeruzalem in 70 AD vier voortekenen plaats. Ik heb hier een link bij geplaatst, zodat u, wanneer u op mijn website de pdf bekijkt, direct naar dat gedeelte in de Talmoed wordt verwezen. Het is in het Engels, maar het gaat om Yoma 39b, een specifiek hoofdstuk en een pagina in de indeling van de Talmoed.⟨/p> ⟨p>Vanaf het jaar 30 vonden er dus vier voortekenen plaats in de tempel. Dit is niet volgens het Nieuwe Testament — waarvan je zou kunnen zeggen dat het gekleurd is — maar dit zeggen de Joden in hun eigen geschriften. Ik zal de tekst er even bij halen; hier ziet u de Hebreeuwse tekst met daaronder de Engelse vertaling. Ik heb gearceerd wat er in de Talmoed beschreven wordt.⟨/p> ⟨p>Het is belangrijk om hierbij een scherp onderscheid te maken tussen de Tenach en de Talmoed. De Tenach is wat wij het Oude Testament noemen. 'Tenach' is eigenlijk een acroniem voor de Torah, de Nebiim en de Ketubim: de wet, de profeten en de geschriften. Dat is de Hebreeuwse Bijbel en dat is goddelijke autoriteit. Ook in het Evangelie naar Lucas wordt er zo over gesproken: over de wet, de profeten en de psalmen. Dat is de driedeling van de Hebreeuwse Bijbel.⟨/p> ⟨p>De Talmoed daarentegen zijn rabbijnse commentaren. Het zijn verzamelingen van wat prominente rabbijnen of Joodse geleerden hebben gezegd over de wet en over tal van andere zaken. Soms worden de meest futiele details belicht en van commentaar voorzien. In Joodse scholen wordt de Talmoed onderwezen; het zijn vooral de overleveringen van de ouden. De Heer Jezus heeft daar veel kritiek op gehad, op het feit dat daar gezag aan wordt toegekend: "Gij hebt de Schrift ontkracht ter wille van uw eigen overlevering." Dan hebben we het dus echt over de Talmoed.⟨/p> ⟨p>Je ziet dat overigens in de christenheid ook. Dan heb je de Bijbel en daarnaast de belijdenis. In de protestantse wereld zijn dat de Formulieren van Enigheid: de catechismus, de Dordtse Leerregels en de Nederlandse Geloofsbelijdenis. Ik kom uit die wereld, dus ik weet waar ik het over heb. Er wordt daar ook autoriteit aan toegekend; men ontkent het soms wel, maar het is feitelijk wel degelijk zo. Maar goed, dit is dus dat geschrift waar ik het over had: Yoma 39b.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-14" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4865" title="Speel af vanaf 01:21:05">▶ 01:21:05⟨/button> ⟨span>De Vier Dagelijkse Voortekenen in de Tempel Gedurende de Veertig Jaren voor de Val⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En daar wordt dus gezegd wat de vier tekenen zijn die voorafgingen aan de verwoesting van Jeruzalem gedurende veertig jaren. Dan staat er eerst: de westelijke lamp van de Menora. Want een Menora stond op een speciale manier ingedeeld van west naar oost gelokaliseerd. De westelijke lamp van de Menora in het heiligdom ging elke nacht spontaan uit, gedurende veertig jaren lang. Dat zeggen de Joden in hun eigen geschiedenissen: ja, toen Jeruzalem viel in het jaar 70 waren er al vier voortekenen van merkwaardige fenomenen die al veertig jaar eerder aanvingen. Het licht ging uit. Wat zou dat toch zijn? Er wordt ook gezegd: kijk het maar na, elke nacht ging die westelijke lamp uit. Het westen heeft te maken met ondergang, het oosten met opgang. Ik weet niet hoe ik hier gesitueerd ben, maar hij komt op in het oosten. Maar goed, die westelijke lamp van de Menora ging in het heiligdom elke nacht uit.⟨/p> ⟨p>Het tweede teken: het lot voor JAHWEH op Jom Kipoer kwam in de linkerhand. Dat was niet de bedoeling. Dat is weer een ander aspect. Jom Kipoer is de tiende van de Tisjri en dat is eigenlijk dé grote dag, misschien wel de grootste dag in de Joodse kalender. Jom Kipoer noemen wij dan de Grote Verzoendag, en wij kennen de term vooral vanwege het feit dat in 1973 de Arabische wereld een oorlog begon tegen de Joodse staat. Dat was de Jom Kipoer-oorlog. Uitgerekend op de dag dat Israël absoluut geen arbeid verricht, vonden zij het een mooie gelegenheid om Israël aan te vallen, wat hun duur is komen te staan, maar dat is terzijde.⟨/p> ⟨p>Op Jom Kipoer waren er twee bokken. De ene bok werd geslacht en de andere bok werd in de woestijn geleid; dat is de zondebok, we kennen de term allemaal nog wel. Maar welke bok werd nou geslacht en welke bok zou levend de woestijn worden ingebracht? Daarover werd het lot geworpen. Loting speelt in de Bijbel altijd een grote rol, ook als het gaat om het aanwijzen van leidslieden. Ik heb gisteren nog zitten denken, ik had vanmorgen met mijn jongens zo'n hele discussie en een gesprek erover: dat zou een geweldig alternatief zijn voor verkiezingen. Ja, ik ben geen democraat, sorry. Gewoon, je hebt een kandidaat en wie zullen we kiezen? Als mensen gaan strijden dan krijg je ruzie, gevechten, partijen en een heleboel gedoe en valse beloftes. Maar als je God laat beslissen... want u weet het, bij een loting zeg je eigenlijk: wij zeggen het niet, we laten het over aan God. Er staat in het boek Spreuken: het lot wordt in de schoot geworpen, maar elke beslissing daarvan is van de Heer. Want een mens heeft daar geen invloed op. Wat zou dat geweldig zijn. Ja, in feite worden een heleboel dingen toch bij loting beslist, zoals juries in Amerika. Nee, ik ga dit gesprek niet nog eens herhalen, maar ik vond het erg boeiend. U hoort aan mij dat ik moeite moet doen om me even in te houden, want ik moet wel bij het onderwerp blijven.⟨/p> ⟨p>Het ging erom: het lot werd geworpen. Maar het lot van JAHWEH behoorde in de rechterhand te zijn. Hoe dat precies in zijn werk ging durf ik niet te zeggen, maar het kwam iedere keer in de linkerhand van de hogepriester. Dat was niet de bedoeling, het zou rechts moeten zijn. U begrijpt het, als het lot voor JAHWEH is, dan moet dat rechts; rechts heeft altijd voorrang, dat is een Bijbels principe. Wat andere soorten voetvolk betreft: maar dat kwam in de linkerhand van de hogepriester. Ik moet erbij zeggen: dit was niet elke nacht. Dit gebeurde maar één keer per jaar, op Jom Kipoer. Dit gebeurde dus maar veertig keer. Maar als dat veertig keer op rij gebeurt gedurende zo'n lange periode, dan vind ik dat daar toch wel wat van uitgaat. Zeker als dat in combinatie is met al die andere tekenen.⟨/p> ⟨p>Ik moet er trouwens bij zeggen – dat heb ik eigenlijk al wel gezegd – maar het grootste teken dat in de tempel plaatsvond in het jaar 30 wordt in dit rijtje nog niet eens genoemd: namelijk dat het voorhangsel van de tempel scheurde. Goed, dat was eenmalig, dat kun je ook zeggen. Het gaat hier over dingen die iedere keer gebeurden. Maar het loutere feit dat in het jaar 30 het gordijn van de tempel scheurde, net op het moment dat Jezus buiten de stadspoorten stierf... op dat moment zag die Romeinse hoofdman dat. Als u het mij vraagt, zag hij op de achtergrond vanaf de olijfwerpplaats, terwijl Jezus stierf, het gordijn van de tempel scheuren. Zo'n gigantisch gordijn kon je vanaf die afstand goed zien. Dat was ook het jaar 30. Hoe markanter is dat, niet alleen volgens de Bijbel, maar zelfs ook in de onverdachte bevestiging in de Joodse traditie. Zij geloven niet in Hem die in het jaar 30 stierf, hun eigen Messias, en opstond. Ik vind dit echt zo wauw.⟨/p> ⟨p>Oké, dit is het tweede teken. Dan het derde: een karmozijnrood draad dat aan de tempel hing kleurde op Jom Kipoer niet meer wit. Dat gebeurde daarvoor altijd wel. De typologie zit hierin: al waren uw zonden rood als karmozijn, ze zullen wit worden als sneeuw. Maar op een of andere manier – ook dat kan ik niet nader toelichten, de Joden getuigen ervan – gedurende veertig jaar vond dat niet meer plaats. Dat draad dat rood was, verkleurde niet naar wit. Hoezo? Werden de offers die gebracht werden toen niet erkend ofzo? Waren die uitgeschakeld? Was er een ander offer voor in de plaats gekomen misschien? U snapt de rhetorische aard van deze vragen. Dus aan de ene kant ging het licht uit, God had Zijn handen als het ware afgetrokken, zodat het lot ook niet meer werkte of in ieder geval niet zoals het eigenlijk behoorde. De offerdienst leek eigenlijk uitgeschakeld doordat daar niet langer de bevestiging was door de verkleuring van dat draad.⟨/p> ⟨p>En er was nog iets, namelijk de grote deuren van de tempel. Dat heet de Hekel. Hoe dat precies in elkaar steekt is wel een apart verhaal, maar in ieder geval: die grote deuren van die tempel werden elke morgen spontaan geopend. Dus men kwam in de tempel en wat zag men? Die deuren die normaal gesloten waren, stonden open. Er staat nog bij – dat moet je hier dus ergens zien in deze context – ja, ze openden zichzelf als een teken dat ze spoedig geopend zouden worden door hun vijanden. Nou, ik denk trouwens dat dat hun eigen interpretatie is. Maar laten we het even houden bij de observatie aan zich: namelijk dat de grote deuren van de tempel elke morgen spontaan geopend waren. In feite was de weg naar het heiligdom sowieso geopend, dat was dat gordijn, weet u wel. En dat gebeurde spontaan. Dus men kwam in de tempel en daar waren die grote deuren, en elke morgen dat men kwam stonden ze open. Dat mag ik aannemen, want anders zouden we... Ja, maar grote deuren plegen zich niet spontaan te openen. Wij kennen dat fenomeen wel van deuren die vanzelf opengaan als je erin gaat, maar u begrijpt dat dat fenomeen zich toen nog niet voordeed. En De Telegraaf heeft ook zoiets van: deuren die voor anderen gesloten blijven, die doen wij voor u open.⟨/p> ⟨p>De rabbijnen die dat geschreven hebben in de Talmoed op de pagina, op basis waarvan konden die dat schrijven? Nou ja, die hebben dat opgetekend. In feite wat hier in de Talmoed staat, zijn vier observaties die ze bespreken. Dit is allemaal opgetekend naar aanleiding van de val van Jeruzalem. En dan zeggen we: ja, maar dat is in het jaar 70 gebeurd, maar het is niet zo.⟨/p> ⟨p>Dat was een donderslag bij heldere hemel. Nadien geschreven, ja, dit is in feite een verslag van wat rabbijnen in vergadering hebben besproken naar aanleiding van de val van Jeruzalem. Ze hebben gezegd: "Dit is niet zomaar gebeurd." Al veertig jaar eerder begonnen dagelijks, of in sommige gevallen jaarlijks, deze vier tekenen plaats te vinden. Dat zijn observaties die de rabbijnen zelf hebben gedaan en ze hebben zich gebogen over de vraag: wat is hier aan de hand? Na veertig jaren werd de stad verwoest.⟨/p> ⟨p>Waar het me uiteraard nu om gaat: we hebben het over de tijdlijn van het Nieuwe Testament. We hebben het over de val van Jeruzalem in het jaar 70, dat is onomstreden. En veertig jaar eerder – ja, volgens de rabbijnen – is er iets bijzonders gebeurd. Toen ging het licht uit, God trok zich terug, de offerdienst bleek uitgeschakeld en op de een of andere manier gingen de deuren spontaan open.⟨/p> ⟨p>Vanuit het Nieuwe Testament is het zo klaar als een klontje: dat was het teken van Jona. Precies in het jaar dat de Heer Jezus, hun eigen Messias, die notabene ook aangekondigd was – precies ook in het aangekondigde jaar – stierf, drie dagen en drie nachten in dat graf lag en toen opstond. Gedurende veertig jaren vonden deze tekenen plaats. Wat ik er eigenlijk mee wil zeggen in verband met dit onderwerp, en daarmee wil ik afsluiten.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-15" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5627" title="Speel af vanaf 01:33:47">▶ 01:33:47⟨/button> ⟨span>Conclusie: een Verbluffend, Door God Vastgelegd Profetisch Raamwerk⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dit is de inleiding tot de tijdlijn van het Nieuwe Testament. Alles was van tevoren al vastgelegd, allereerst in verband met de zeventig jaarweken. Ik heb gesproken over wat Daniël zei: na die zeven en tweeënzestig weken zal de Messias worden uitgeroeid. Nog preciezer: het zou een halve jaarweek voor het einde van die vijfhonderd jaar zijn. Dat wordt met nauwkeurigheid gezegd, vijfhonderd jaar van tevoren. Dat is één punt.⟨/p> ⟨p>En dan is er vervolgens het teken van Jona over die veertig dagen – lees: veertig jaren, want het een staat vaak voor het ander. Het teken van Jona zou aan het geslacht van Jeruzalem gegeven worden alvorens de stad zou worden omgekeerd. Ook dat was van tevoren al gezegd. We hebben het hier nu in feite niet alleen over de historie die het bevestigt – want we weten allemaal dat Jeruzalem in het jaar 70 is verwoest – maar we zien dat er precies een tijdspanne van veertig jaar blijkt te zitten tussen Jezus' dood en de verwoesting van de stad Jeruzalem.⟨/p> ⟨p>Het tijdschema dat we vanavond zo hebben besproken, had misschien korter gekund, maar er komt zoveel in mee. Het geeft aan dat God op Zijn wijze geschiedenis schrijft en dat doet Hij voorzeggend, profetisch. Zo heeft Hij al de tijdlijn neergezet, ver van tevoren. En zo hebben we eigenlijk ook meteen een raamwerk voor als we het de volgende keren gaan hebben over de gebeurtenissen in de evangeliën, over Jezus' geboorte, over de tijdspanne na Zijn geboorte en het moment dat Hij Zijn publieke optreden aanvangt.⟨/p> ⟨p>Want we moeten het de volgende keer dus ook nog hebben over de vraag: hoezo drieënhalf jaar? Waar vinden we daar een bevestiging voor? En het boek Handelingen bevindt zich ook volledig binnen die veertig jaren. Wat weten we daar nou meer over? Tussen Jezus' dood en de val van Jeruzalem ligt de hele geschiedschrijving van het boek Handelingen – en nog tien jaar daarna trouwens. Wat heeft daar plaatsgevonden? Wat weten we daar nog meer over? We zullen daarvoor met name ook weer aangewezen zijn op het boek Handelingen, want dat beschrijft met grote nauwkeurigheid waar de dingen plaatsvonden, in welke setting en onder welke regering, et cetera.⟨/p> ⟨p>Kortom, we hebben nog wel wat te gaan, maar dit leek mij een mooie eerste aanzet. Ik hoop dat u wat wijzer geworden bent van deze dingen. En niet alleen wijzer en geïnformeerd, maar dat u vooral ook met mij onder de indruk bent gekomen van wie God is en de geweldige kracht, wijsheid en het goddelijke karakter van de Schriften. Als die bewondering zich bij u aandient, dan heeft deze avond rijkelijk zijn doel bereikt.⟨/p>