⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Terugblik op de Overtreffende Aion en de Nieuwe Aarde⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Een hele goede avond allemaal, ook van mijn kant. Dankjewel Wolter voor deze introductie. Vanavond gaan we inderdaad verder in het boek de Openbaring, dat inmiddels bijna helemaal is afgerond. Dat wil zeggen: we zitten in het één na laatste hoofdstuk, maar daar is nog heel veel over te melden. In een voorgaande keer heb ik er al op gewezen dat de tijdsperiode die in deze hoofdstukken wordt beslagen, vele malen langer is dan de hele wereldgeschiedenis bij elkaar. Dus dat daar nog heel veel over te melden is, is niet zo gek.⟨/p>
⟨p>Vanavond gaan we ons voor de derde keer bezighouden met de eerste acht verzen van het 21ste hoofdstuk. Tot dusver hebben we daar al het een en ander over gezien. Twee avonden hebben we daaraan gespendeerd, maar eigenlijk hebben we nog maar één vers besproken. Dat kwam omdat we eerst wat achtergrondinformatie moesten verzamelen, want het thema dat hier aangesneden wordt — de nieuwe hemel en de nieuwe aarde — is een onderwerp dat niet zomaar in Openbaring 21 binnen komt vliegen. Nee, het is al bekend vanuit de Hebreeuwse profeten, meer specifiek vanuit Jesaja, en ook Petrus wijst erop. Dat moesten we eerst even scherp krijgen alvorens verder te kunnen gaan met Johannes in het laatste Bijbelboek.⟨/p>
⟨p>Laat ik drie of vier conclusies die we tot dusver hebben getrokken nog even op een rijtje zetten. Zonder dat allemaal dunnetjes over te doen, maar wel om duidelijk te maken waar het over ging. Het gaat dus over de nieuwe hemel en de nieuwe aarde, wat elders in Efese 3 vers 21 de aeon van de aeonen wordt genoemd. Als u zegt: "Maar dat staat niet in mijn NBG-vertaling of in mijn Statenvertaling", dat klopt; het staat in bijna geen enkele vertaling, behalve in een goede. In een goede vertaling moet het staan, of woorden van gelijke strekking, zoals de 'eeuw van de eeuwen'. Er staat in Efese 3 vers 21 inderdaad de aeon van de aeonen en dat is qua vorm een bekende Hebreeuwse overtreffende trap, vergelijkbaar met het heilige der heiligen, het lied der liederen of de koning der koningen. Het is de meest overtreffende aeon van allemaal. We kennen er vanuit de Bijbel in ieder geval vijf.⟨/p>
⟨p>De nieuwe hemel en aarde worden ook wel de aeon van de aeon genoemd. Dat is een eigenaardige term omdat dat laatste woord een enkelvoud is. Het betekent dit: zoals de aeon van de aeonen de meest overtreffende aeon is van alle aeonen die daaraan voorafgegaan zijn, zo is de aeon van de aeon de aeon die de voorgaande aeon overtreft. Ook dat is niet zo gek. We leven nu in de huidige boze aeon. Dat is een cirkelredenering, maar we leven natuurlijk in de huidige aeon die binnen niet al te lange tijd wordt afgerond. Dat is het einde van deze aeon en dan breekt de toekomende aeon aan. Dat is de eerste wereldtijd waarin Christus zal heersen. Maar daar blijft het niet bij, bij dat millennium; daarna volgt nog een aeon, en wel de meest overtreffende. Ook daarin zal Christus heersen. Niet altijd, want hij moet heersen totdat, zegt de Schrift. Maar hij moet wel heersen tot in de aeonen van de aeonen. De nieuwe hemel en de nieuwe aarde waar Openbaring 21 en 22 van spreken, gaan over dat laatste grote wereldtijdperk waarin Christus zal heersen, de meest overtreffende van allemaal.⟨/p>
⟨p>De tweede conclusie die ik graag voor het voetlicht wil brengen, is dat er in Efese 3 vers 21 wordt gesproken over de aeon van de aeonen. Als je de hele zin leest, dan gaat het over al de generaties tot in de aeon der aeonen. Dat betekent dat ook in die laatste overtreffende aeon de generatiewisselingen voortgaan. We hebben daar een sommetje op losgelaten: hoeveel generaties zal dat omvatten? Er is een opmerkelijk vers in de Psalmen waar God spreekt over zijn verbond met Abraham dat Hij gaat bevestigen tot in het duizendste geslacht, letterlijk tot in duizend generaties. Als je dat neemt zoals het zich aandient, betekent dit dat er vanaf Abraham gerekend — ongeveer 4000 jaar geleden — duizend generaties zouden volgen waarin God zijn verbond met Abraham bevestigt. Als je ervan uitgaat dat een generatie of een geslacht in Bijbelse termen 40 jaar duurt, dan heb je geen zakcalculator nodig om vast te stellen dat die hele periode waarin God zijn verbond bevestigt, voortduurt tot in het 40.000ste jaar. Om en nabij, dat maakt me niet uit, maar in die termen zou je moeten denken. Als daar inmiddels 4.000 jaar van voorbijgegaan zijn, betekent dit dat er nog 36.000 jaar te gaan zijn. Wat ik zojuist daarover hoorde van Etienne is heel boeiend, maar dat moet ik nog even verwerken. Etienne, neem me niet kwalijk, dat wil ik nog eens een keertje mooi op een rijtje zetten, maar hij deelde zojuist mooie gedachten over hoe je daar tegenaan kunt kijken. Die houdt u nog van mij tegoed.⟨/p>
⟨p>Dan de derde conclusie: de nieuwe hemel en aarde in Openbaring 21 refereren aan een profetie in Jesaja 65 en 66. In beide hoofdstukken komt die frase voor. Als je dat erop naslaat, zie je iets heel opmerkelijks. Dat was voor mij in de voorbereiding afgelopen zomer een enorme eye-opener: als Jesaja 65 spreekt over die nieuwe hemel en die nieuwe aarde, dan blijkt hij te spreken over een tijdperk dat geweldig zal zijn, maar waarin nog steeds sprake is van zonde en dood, zij het in zeer beheerde vorm. Het wordt letterlijk beheerst en teruggedrongen tot een heel beperkte mate. Je leest erover dat de jongeling als honderdjarige zal sterven. Dat gaat echt over die nieuwe hemel en nieuwe aarde; iemand zal jong zijn als hij op honderdjarige leeftijd sterft. In datzelfde verband staat dat de leeftijd van mijn volk zal zijn als die der bomen. Met andere woorden: mensen worden daar enorm oud.⟨/p>
⟨p>Dat betekent dus dat als er in Openbaring 21 gesproken wordt over die nieuwe hemel en de nieuwe aarde, je moet uitgaan van de kennis die we daar al van hebben vanuit de profeten, in dit geval vanuit Jesaja. Dat is de bodem, daar moet je van uitgaan. En wat blijkt, is dat Openbaring 21 en 22 daar inderdaad verder op voortborduren. We komen daar in de loop van de avonden zeker nog over te spreken.⟨/p>
⟨p>Want we zullen alleen maar in deze conclusie bevestigd worden. Dus als het u nu nog niet helemaal helder is wat ik nu naar voren breng, don't worry, dat komt nog wel. Dan heb ik nog een vierde conclusie en een punt waar we het toch ook nog wel vrij uitgebreid even over gehad hebben. Dat is dat ook Petrus in zijn brief, in zijn laatste brief vlak voor zijn verscheiden, zoals dat zo mooi heet – vlak voor zijn sterven, zijn executie – spreekt over nieuwe hemelen en een nieuwe aarde. En dan refereert hij ook aan de belofte van God. Naar Zijn belofte, zegt hij dan, verwachten wij een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. En dan doelt hij inderdaad op wat hij weet vanuit de Tenach, de Hebreeuwse Bijbel, oftewel het boek Jesaja in dit geval.⟨/p>
⟨p>En dan blijkt hij te spreken over hoe dat zal gaan. Want voorafgaand daaraan, aan die nieuwe hemel en die nieuwe aarde, zullen de tegenwoordige hemel en aarde voorbijgaan. En dat gaat dan over de Dag van de Heer. In die dag zullen hemelen en aarde voorbijgaan, staat er. En dat is na de duizend jaren dus. Dan zullen elementen door hitte vergaan. Niet de elementen, alles, maar gewoon elementen zullen door hitte vergaan. Moet ik er ook nog bij zeggen – dat vond ik ook opmerkelijk – de aarde zelf zal niet verdwijnen, maar gevonden worden. Hoezo dan een nieuwe aarde? Wel, die aarde is dan compleet vernieuwd. Zoals een goudsmid dat door de hitte heen loutert; dat is het beeld wat in dat verband ook gebruikt wordt. Maar de aarde zal niet verdwijnen, maar, zo staat letterlijk in hoofdstuk 3 vers 10 van die Petrusbrief, zal gevonden worden. En dan krijg je inderdaad een nieuwe hemel en een nieuwe aarde.⟨/p>
⟨p>Nou, dat zijn zo'n drie, viertal dingen die we tot dusver hebben vastgesteld. We gaan het dus hebben over een tijd die ver voor ons ligt. Want zojuist zei Wolter in zijn inleiding en ja, we hebben het de vorige keer ook opgemerkt: je moet er even aan wennen. Zo vergaat het mij ook. We leven nu in 2021, waar we het vooral nu over hebben vanwege de actualiteit en dat je erg bepaald wordt bij de tijd van het einde die gaat naderen. Ik bedoel het einde van deze aeon. Dat weten we sowieso, maar ook alles in de wereld wijst op dat verschijnsel. En dat betekent dus dat we nu aan het einde van deze boze aeon staan. Daar gaat ook nog heel wat gebeuren, ik bedoel, het boek Openbaring spreekt daar ook met name over. Maar daarna gaat dan een heel nieuw tijdperk aanbreken, namelijk dat Millennium, de duizend jaren. Maar dat blijkt alleen nog maar een prelude te zijn, een voorspel van het echte werk om zo te zeggen, namelijk de Dag Gods. De nieuwe hemel en de nieuwe aarde.⟨/p>
⟨p>Dus ja, je zou kunnen zeggen van waar we het deze avond over hebben: is dat actueel? Nou, dat zou je kunnen bediscussiëren natuurlijk. Want ja, je zou kunnen verdedigen dat we erg vooruitlopen op de dingen. Nietwaar? Want dit is een tijdperk dat nog zo lang duurt voordat dat gaat aanbreken. Ja, dat mag dan waar zijn, maar het gaat gebeuren. En God heeft daar het Zijne over gezegd. En ik vind het zo'n geruststellende gedachte en solide, dat we een God kennen die spreekt over wat gaat komen, over het einde van deze aeon en ook wat daarna gaat komen. En het wordt steeds grootser, het wordt steeds heerlijker. Dat gaat dan door lijden heen, maar als je even helemaal uitzoomt en het grote geheel ziet – we pakken een telescoop en we kijken heel ver – dan vind ik het zo geweldig dat we dat überhaupt kunnen doen.⟨/p>
⟨p>Wat kan de wereld over vandaag zeggen? Nou ja, zelfs niet over vandaag. En over morgen en over de komende tijd? Ze vergist zich voortdurend, alles moet voortdurend bijgesteld worden! Dan wordt er weer een persconferentie ingelast, weet je wel, en dan blijkt het toch weer even anders te zijn dan gedacht was. Dat is de wereld. Maar dan is het heerlijk als je weet: daar is een Woord dat gegeven is door God en Hij zegt zo en zo zal dat gaan. En daar kan ik op bouwen. Dan ben je eigenlijk helemaal voorbij de waan van de dag, want dat wordt dan eigenlijk gewoon iets lachwekkends.⟨/p>
⟨p>Ik denk ook dat het, als je nou praat over een praktische consequentie van Bijbelstudie, je denken hervormt. Je gaat anders tegen de dingen aankijken. Maar ook, je gaat de dingen van nu en wat er allemaal zich afspeelt, relativeren. En zoveel mensen – ik merk dat ook bij gelovigen, en dat bedoel ik helemaal niet hautain of zo – laten zich zo opslorpen door wat er nu allemaal speelt. Mensen doen zo paniekerig. Het stelt allemaal niet zo gek veel voor wat de wereld allemaal zegt. Ga er op voorhand van uit dat je belazerd wordt, laat ik het dan maar gewoon zo zeggen. We leven namelijk in een aeon waarin de leugen regeert. En als u zegt: "Dat geloof ik niet", dan moet u het aan Koningin Beatrix vragen. Die zei dat ooit toch? Als de Koningin zegt: "De leugen regeert."⟨/p>
⟨p>En dan is het de kunst ons bezig te houden met de waarheid, met het Woord van God, die spreekt over dingen die vast en zeker gaan komen. En ik vind het heerlijk, ik vind het echt heerlijk om alles wat er zo speelt te kunnen negeren. Dat is een beter woord; dat is de beste waardering van wat er speelt, namelijk de ruis te negeren. Het is allemaal ruis wat je hoort. En dan het echte, dat is het signaal, namelijk wat Hij te zeggen heeft. Daarvan kun je op aan, dat gaat gebeuren. Ja, en dat is het enige wat echt werkelijk ter zake doet. En alleen al dat te overwegen, dat doet mij erg goed. Ik weet niet hoe u dit hebt, maar het is een geweldige gedachte dat je mag staan op dat Woord. Akkoord. Nou, laat ik nog even verder gaan.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1093" title="Speel af vanaf 18:13">▶ 18:13⟨/button> ⟨span>De Eerste Aarde Gaat Voorbij en de Zee Is Niet Meer⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Want dit vers hebben we nu dus besproken en Johannes zegt dan: "En ik nam waar een nieuwe hemel en een nieuwe aarde, want de eerste hemel en de eerste aarde gingen voorbij." Dat was het laatste waar we ons de vorige keer mee bezig hebben gehouden: en de zee is niet meer.⟨/p>
⟨p>Ik liet eigenlijk een paar dingen open en dat doe ik nu nog steeds. Naderhand heb ik met een aantal mensen nog wel wat zitten stoeien over hoe je dat moet verstaan — figuurlijk natuurlijk. Want één ding is zeker: in het millennium, de duizend jaren, is er wel degelijk sprake van zeeën. Er wordt gesproken over dat Hij zal heersen van zee tot zee. Dat zingen we ook in een lied: "Van zee tot zee en van pool tot pool." Dat is ook zo en het staat op diverse plaatsen in de Schrift. Dus in het millennium is daar wel degelijk nog sprake van de zee.⟨/p>
⟨p>Maar de vraag die ik even opwierp is of het hier gaat over één specifieke zee. En zo ja, dan is het antwoord: welke zee dan wel? De vorige keer opperde ik al even de Dode Zee. Toen werd ik even teruggefloten, of in ieder geval bevraagd of dat wel klopt. Ik heb daar later nog eens over nagedacht en of dat inderdaad zo'n waarschijnlijke optie is, is nog maar zeer de vraag. Ik laat het open, want er staat: "de zee is niet meer." Welke zee wordt hier niet specifiek gezegd. Ik houd me aanbevolen als u een schriftplaats weet waarin dit wordt uitgelegd en gespecificeerd. Dan weten we het, maar meer dan dit weet ik hierover niet te zeggen.⟨/p>
⟨p>Je zou namelijk ook kunnen verdedigen dat het hier over de zee in het algemeen gaat. Dat is een hele interessante optie, waarover ik de vorige keer ook al even sprak. Als je het mag geloven — ik heb het niet nagemeten of gecheckt, maar ik mag aannemen dat het wel betrouwbaar is — dan is 72% van het aardoppervlak bedekt met zee. Als de zee dan verdwijnt, dan gaan we toch wel echt heel veel ruimte krijgen. Dat is nog wel eens wat anders dan de Nederlandse polder! Natuurlijk is er ook in de nieuwe aeon nog sprake van water, van een rivier, en dat water komt ook ergens vandaan. Dus ik beweer ook niet dat er geen meren meer zullen zijn, maar de zee is niet meer. Dat is inderdaad wat zeker is.⟨/p>
⟨p>Zolang we niet meer informatie hierover hebben, laten we de vragen maar even open over hoe we dit precies hebben te verstaan. Verschillende opties kun je daar in ieder geval bij in overweging nemen.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1291" title="Speel af vanaf 21:31">▶ 21:31⟨/button> ⟨span>Het Nieuwe Jeruzalem Daalt Neer uit de Hemel⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>In vers 2 staat: "En ik nam waar de heilige stad". Dan weet je meteen waar het over gaat, namelijk Jeruzalem. Maar het is een heel nieuw Jeruzalem, en wel zo nieuw dat er staat dat het nederdaalt vanuit de hemel van God. Dat wil zeggen dat ze van boven komt, want alleen dan kun je nederdalen, toch? Dat is een heel apart verhaal.⟨/p>
⟨p>Kijk, aan het einde van deze aeon lees je dat vlak voordat de Heer verschijnt op de Olijfberg, de stad ook verwoest zal worden. Na Zijn verschijning zal Jeruzalem weer herbouwd worden. Die stad is in het verleden trouwens al zo vaak verwoest. Het heet ⟨em>Jerushalayim⟨/em>. Men zegt dat het op verschillende manieren vertaald wordt, maar het heeft iets met ⟨em>shalom⟨/em>, een vesting van vrede, te maken. Er is echter geen plek waar zo enorm veel strijd om geleverd is, waar zoveel oorlog heeft plaatsgevonden en die al zo dikwijls verwoest is geweest. Maar de laatste keer moet nog komen. In ieder geval zal Jeruzalem in het komende Millennium eigenlijk ook weer een nieuw Jeruzalem zijn ten opzichte van het Jeruzalem wat er nu is. Maar dít is een nieuw Jeruzalem van een heel apart soort, namelijk neerdalend vanuit de hemel. Het is dus niet het Jeruzalem op aarde, maar een stad die vanuit de hemel neerdaalt.⟨/p>
⟨p>Waarbij je trouwens ook nog de vraag kunt stellen: wat gebeurt er dan? Wat is er inmiddels gebeurd met het Jeruzalem hier op aarde? Blijft dat gewoon bestaan of gaat het aan betekenis inboeten? Dat is opnieuw een vraag die ik niet kan invullen; ik weet het niet. Maar in ieder geval neemt Johannes een nieuw Jeruzalem waar dat neerdaalt vanuit de hemel, dat weet ik wel. We gaan ons straks – ik bedoel niet deze avond, maar in een later stadium, en als het een beetje meezit de volgende keer al – uitgebreid bezighouden met die stad. Vanaf vers 9 volgt namelijk een heel uitgebreide beschrijving, tot aan de maten van de stad en de muren aan toe. Ook het materiaal waar het uit gebouwd is en hoe het zal zijn, gaat echt je voorstellingsvermogen te boven. Absoluut.⟨/p>
⟨p>Het is zo intrigerend; die ontdekking gaan we nog doen. Eigenlijk is wat we nu hierover vaststellen al intrigerend. Want hoe kan een stad, de heilige stad Jeruzalem, neerdalen vanuit de hemel? We kennen allemaal steden die op de aarde gebouwd zijn, maar een stad die neerdaalt? Het doet een beetje denken aan de Jakobsladder. Ik zeg dé Jakobsladder, maar u weet wat ik bedoel. U weet dat Jakob ooit op de vlucht was en toen in de nacht een droom kreeg, nadat hij zijn hoofd op een steen had gelegd. Dat is heel boeiend allemaal. Er staat dat hij een ladder zag, al was het eigenlijk een stenen trap. Het woord ladder is misschien niet helemaal correct; het is een stenen trap waarvan de top reikte tot in de hemel. En daar gingen engelen Gods op en neer. Er was communicatie tussen hemel en aarde, en daar doet deze stad trouwens erg aan denken.⟨/p>
⟨p>Jakob noemde die plaats vervolgens... nou, ik zeg de stad, maar hij noemde die plaats – het was toen helemaal geen stad – Bethel. De plaats heette eerst Luz, maar Jakob geeft het een andere naam: Bethel. Dat betekent gewoon 'huis Gods'. ⟨em>Bet⟨/em> is het woord voor huis en ⟨em>El⟨/em> is de afkorting van het woord God. Het is dus een huis Gods, wat heel boeiend is in dit verband, want de heilige stad Jeruzalem is inderdaad een huis Gods. Ook dat zullen we straks nog zien. Dit Jeruzalem in de laatste aeon, in de overtreffende aeon, is ook inderdaad een overtreffend Jeruzalem. Dat bedoel ik letterlijk, maar ook figuurlijk. Het is echt een stad die de voorgaande aeon – het Jeruzalem van het Millennium, zal ik maar zeggen – echt zwaar zal overtreffen. Letterlijk bedoel ik ook 'overtreffen' in de zin van: het gaat het te boven. Het daalt immers neer.⟨/p>
⟨p>Waarbij je trouwens nog de vraag kunt stellen: komt het uiteindelijk op de aarde terecht? Het neerdalen is een beweging; dat betekent dat het richting de aarde gaat. Als iets uit de hemel komt, is dat in de Bijbel altijd zo. Met ons wereldbeeld kom je daar misschien niet uit, maar het Bijbelse wereldbeeld is nu eenmaal anders. Nee, dat ga ik niet uitleggen, maar in ieder geval: als iets uit de hemel komt, dan komt het op de aarde terecht. Ja, echt. Het is dus niet zo dat het langs de aarde kan scheren alsof de aarde een planeet is. De Bijbel kent geen planeet die 'aarde' heet, weet u dat? De aarde is gewoon het land onder de hemel.⟨/p>
⟨p>Ik geloof dat ik meer vragen oproep dan dat ik ze beantwoord, maar in ieder geval daalt het vanuit de hemel neer; dat is een ding dat zeker is. En dat betekent een geweldige stad. Als je de beschrijving gewoon neemt zoals ze zich aandient, dan lijkt het wel een gigantisch ruimteschip. Juist vandaag zag ik toevallig – wat heet toevallig – een plaatje. Dat moet een voorstelling geweest zijn, want het was een geconstrueerd beeld, geen foto. Je zag een plaatje van een of andere ster of een planeet, met op de achtergrond een gigantische planeet. Je moet je voorstellen dat als je op de maan staat en je de aarde ziet, je iets immens ziet. Nou, zoiets ziet Johannes wanneer er een enorme stad uit de hemel neerdaalt. Ja, dan doet dat denken aan een ruimteschip, maar in ieder geval is het een hemels fenomeen dat richting de aarde komt. Ik zei al: in de volgende studie gaan we daar dieper op in, omdat Johannes dit vanaf vers 9 echt uitgebreid, zelfs tot in detail, gaat beschrijven. Dus ik laat dit nu even voor wat het is.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1779" title="Speel af vanaf 29:39">▶ 29:39⟨/button> ⟨span>Jeruzalem als de Bruid en het Blijvende Huwelijksverbond⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Van dat Jeruzalem lees je nog; hij ziet het dus vanuit de hemel neerdalen van God en gereedgemaakt als een bruid die voor haar man versierd is. Dit zou met de kennis die je hebt vanuit de Hebreeuwse Bijbel, waarop het boek van Johannes gebaseerd is, niet moeten verbazen. Want dan weet je één ding over de bruid: dat is in de Bijbel per definitie altijd Jeruzalem of eventueel het volk Israël. Aangezien Jeruzalem de stad is die het volk representeert — en daarmee ook het land Israël — is dat nagenoeg hetzelfde.⟨/p>
⟨p>De bruid is inderdaad Jeruzalem. Wat ik nu zeg is natuurlijk theologisch zwaar omstreden, want vanuit de kerkelijke traditie zegt men: "Ja, de kerk; als je in de Bijbel leest over de bruid, dan moet dat de kerk zijn." Nou, dat kunt u wel vergeten; dat is niet zo. De bruid is Jeruzalem, of eventueel dus het volk Israël. De aardigheid is trouwens dat er al eerder in het boek Openbaring, nog maar twee hoofdstukken hiervoor, over geschreven was. In Openbaring 19 ging het namelijk over de bruiloft van het Lam — of letterlijk: het Lammetje. En waar gaat het dan over? Wel, over het millennium dat zou aanbreken. Want dat millennium, dat is de bruiloft.⟨/p>
⟨p>De logica en de hele gedachte daarvan is heel simpel. In de Bijbel is Jeruzalem de bruid als representant van het volk Israël, en de Heer zelf is de bruidegom. Die twee gaan inderdaad een nieuw verbond sluiten. Dat verbond dat straks gesloten gaat worden, is een huwelijksverbond. Het nieuwe verbond is een huwelijksverbond tussen de Heer en Zijn volk, zoals trouwens het oude verbond ook een huwelijksverbond was. Dat zie je heel dikwijls bij de profeten terug: dat God met Zijn volk getrouwd was. Het oude verbond is beëindigd, al was het maar omdat een man stierf. Maar in ieder geval was er destijds ook sprake van een echtelijke woning; het land was in feite niets anders dan de woning waar de man en zijn vrouw vertoefden. De echtelijke woning.⟨/p>
⟨p>In de toekomst gaat God opnieuw een verbond sluiten met dat volk, maar dat is een blijvend verbond, een nieuw verbond. En ja, dat gaat gevierd worden, want dan zijn er ook vele bruiloftsgasten, en dat zijn de volkeren die dat feest mogen gaan meemaken. In feite is het millennium een bruiloft. De zevende dag — of zal ik het nog anders zeggen: de derde dag? Want u weet — en als u het niet weet, dan weet ik het wel — op de derde dag was er een bruiloft in Kana. Kijk het maar eens na in Johannes 2. Daar was het de derde dag, maar als je gewoon telt in de reeks die daar genoemd wordt, dan was het de zevende dag. Bij nader inzien blijkt dat nog hetzelfde te zijn ook: de derde dag is de zevende dag. Het hangt er maar net vanaf wanneer je begint te rekenen. Vanaf Adam gerekend is het het zevende millennium, en vanaf de komst van de Messias, tweeduizend jaar geleden, is het het derde millennium. Dat klopt precies; die dingen lopen synchroon. Er komt straks een bruiloft en dat is het millennium. Zo wordt dat in het boek Openbaring neergezet: een bruiloft.⟨/p>
⟨p>Dit sluit ook aan bij wat we weten uit Jeremia, Ezechiël, Hosea en Jesaja. Die laatste wil ik toch even genoemd hebben: Jesaja 62. Gaat u eens mee. Voor het gemak — mijn eigen gemak in dit geval — heb ik de vertaling uit de NBG genomen. Daar staat in vers 1 van Jesaja 62 dit; ik wil het eigenlijk alleen maar voorlezen en er nauwelijks op ingaan, want dat zou te ver voeren. Lees gewoon met me mee en laat het op u inwerken. Dit gaat dus over Jeruzalem: "Om Sions wil zal ik niet zwijgen en om Jeruzalems wil zal ik niet rusten, totdat zijn heil opgaat als een lichtglans en zijn verlossing als een brandende fakkel. Volkeren zullen uw heil zien — welk heil? Van wie? Nou, dat van Jeruzalem of van Sion — alle koningen uw heerlijkheid, en men zal u noemen met een nieuwe naam, die de mond des Heren zal bepalen. Gij zult een sierlijke kroon in de hand des Heren zijn, een koninklijke tulband in de hand van uw God."⟨/p>
⟨p>Want de bruid waarover we straks gaan lezen, blijkt eigenlijk een koningin te zijn. Koninklijk; een volk van koningen en priesters, jazeker. "Men zal u niet meer noemen Verlatene, en men zal uw land niet meer noemen Woestenij; maar gij zult genoemd worden: Mijn Welgevallen, en uw land: Gehuwde. Want de HERE heeft een welgevallen aan u, Sion, Jeruzalem, en uw land wordt ten huwelijk genomen." Hierin zie je trouwens dat er een herhaling plaatsvindt: opnieuw een huwelijk. Maar het ziet terug op de tragiek, namelijk dat er ooit sprake is geweest van een verlating, en het land — de echtelijke woning — daar de tragische gevolgen van heeft ondervonden doordat het in feite tot een woestenij werd gemaakt. Maar dat gaat dus veranderd worden. Men zal u niet meer noemen Verlatene en men zal uw land niet meer noemen Woestenij, maar gij zult genoemd worden Mijn Welgevallen en uw land Gehuwde, want de Here heeft een welgevallen aan u, Sion, Jeruzalem, en uw land wordt ten huwelijk genomen.⟨/p>
⟨p>Want zoals een — ja, dit is helemaal diepzinnig hoor, moet ik zeggen, maar ik houd het maar even bij het voorlezen: "Want zoals een jongeling een maagd huwt, zullen uw zonen u huwen, en zoals de bruidegom zich over de bruid verblijdt, zal uw God Zich over u verblijden." Je zou die tweetallen die hier genoemd worden eigenlijk keurig op een rijtje moeten zetten, en dan blijkt dat allemaal prachtig samen te vallen. Ik ga dat nu niet doen, maar ik wijs hierop omdat Jesaja hier zo overduidelijk bevestigt dat God in de toekomst zal omzien naar Zijn volk en haar ten huwelijk zal nemen. Zo gaat dat; dat is de Bijbelse hiërarchie. Dat volk en die stad zal Zijn bruid zijn.⟨/p>
⟨p>Ik wees al eerder op Hosea: "Ik zal u tot bruid werven voor de aion." Jazeker, dat is de taal die we kennen vanuit de Hebreeuwse Bijbel. En wat blijkt? Zoals we daar iedere keer in bevestigd worden: het boek Openbaring bevestigt dat en bouwt daarop voort. We bevinden ons in het boek Openbaring, geschreven door een van de twaalf, Johannes, maar we staan op Hebreeuwse bodem. Daarvan leren wij natuurlijk heel veel. Wij zijn weliswaar uit de natiën, en dan is de vraag: in welke verhouding staan wij nu in dit hele romantische verhaal van die bruiloft? Horen we bij de bruid? Nee. Horen we bij de bruidegom? Nee. Wacht even, nu zeg ik het verkeerd... even terugspoelen. Nu maak ik een grote fout. Horen we bij de bruid? Antwoord: nee. Horen we bij de bruiloftsgasten? Nee.⟨/p>
⟨p>Wij horen bij Hem die de bruidegom is. Wij zijn namelijk Zijn lichaam. Deze beeldspraak werkt de Bijbel hier niet uit, maar ze dringt zich wel aan je op. Aan de ene kant heb je daar het volk Israël dat de bruid is, en wij als gelovigen van de Ecclesia maken deel uit van het lichaam van de bruidegom. Ja, het lichaam van Christus. Wij plukken van de hemelse kant wel degelijk de vruchten van deze liefde, als ik het zo mag zeggen. Dat is ook de reden waarom gelovigen in Christus houden van Israël. Logisch, het is "onze" bruid. Zo heb je er misschien zelden over gehoord, maar het is echt zo. Dat is een natuurlijke liefde. Het is namelijk de liefde van God, de liefde van Christus voor Zijn volk, en daarin delen wij als zijnde Zijn lichaam. Oké, we gaan verder.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2413" title="Speel af vanaf 40:13">▶ 40:13⟨/button> ⟨span>De Tabernakel van God Is bij Zijn Volkeren⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Vers 3. Johannes hoort een luide stem vanuit de troon zeggen... Dat is iets wat je wel vaker in het boek Openbaring tegenkomt. Let op, of zie! Dat betekent eigenlijk altijd "verneembaar" in de zin van: let op! De tent van God is met de mensen en Hij zal met hen tabernakelen. Ja, het is misschien een beetje vreemd gebruik, "tabernakelen", want dat is een werkwoord dat je niet dagelijks in de mond neemt. Maar het idee is: de tent van God. Eigenlijk zou het correcter zijn om hier weer te geven: de tabernakel van God. Dat "tabernakelen" betekent letterlijk dat Hij in een tent zal wonen; het is hetzelfde woord, of in ieder geval dezelfde stam. De tent van God is met de mensen. Het woord tabernakel is dus niets anders dan een tent. En die tent van God is met de mensen en Hij zal met hen tabernakelen.⟨/p>
⟨p>Kijk, in de aeon van de aeonen — die laatste, grote aeon die nog komt na het millennium — is geen tempel meer. We gaan bij gelegenheid straks, als we wat meer kennis over deze dingen hebben verzameld, alles op een rijtje zetten: niet alleen de overeenkomsten, maar ook de verschillen tussen de aeon die gaat komen, het millennium, en dat wat daarna gaat komen. Dan zul je iedere keer weer vaststellen dat die laatste aeon, de overtreffende, de voorgaande in alle opzichten overtreft. Hoe heerlijk dat millennium straks ook zal zijn, dat wat daarop volgt is zoveel grootser en ook, zoals we inmiddels hebben vastgesteld, zoveel langduriger.⟨/p>
⟨p>In die aeon lezen we dat er geen tempel is; ook dat zullen we nog vaststellen. "Een tempel in haar zag ik niet." Nee, want die stad zelf is eigenlijk het huis Gods. Trouwens, de tabernakel heet ook bij gelegenheid het huis Gods. Het is namelijk een huis, niets anders dan de plaats waar iemand woont. In dit geval is het huis Gods een mobiel huis. Want dat is wat een tent toch is? Demontabel, afbreekbaar en ergens anders neer te zetten. Dat is natuurlijk het verschil met de tempel. De tempel staat op één locatie, maar deze tent niet. Die is mobiel en in dit verband is dat ook niet zo gek, want hij daalt neer. Dat duidt op beweging.⟨/p>
⟨p>De tent van God is met de mensen en Hij zal met hen tabernakelen. Moet u zich voorstellen: die stad daalt neer. Ik zeg dat u het zich moet voorstellen — u moet natuurlijk niets — maar als je zulke dingen leest, maak je daar een voorstelling van. Een stad daalt neer. Over de vorm van die stad gaan we het nog hebben, maar laat ik dit meteen maar zeggen: het is een piramide. Het is niets gewoons aan, maar het is een piramide en die piramide daalt inderdaad neer. Gigantisch groot, duizenden kilometers in omvang, echt letterlijk zoals ik het nu zeg, en dat daalt dan neer vanuit de hemel op aarde. Kun je je dat voorstellen? Dat is lastig, want ik kan niet zeggen dat u zoiets al eens eerder heeft gezien. Hooguit als Jakob in ons midden was geweest, dan zou hij waarschijnlijk gezegd hebben: "Aha, dat doet mij denken aan de Jakobsladder in Bethel." Dat is wat hij ziet: het huis Gods, Bet-El.⟨/p>
⟨p>De tent van God is met de mensen en Hij zal met hen tabernakelen. Waarin dan? In die stad die als het ware de aarde gaat verlichten. Het is in feite de verbindende schakel tussen hemel en aarde; zo wordt dat beschreven in deze hoofdstukken. Daar staat het dan: de tent van God is met de mensen en Hij zal met hen, de mensen, tabernakelen. En zij, de mensen, zullen Zijn volkeren zijn. En God Zelf zal met hen zijn. Wat een tijd! In alle opzichten zo'n enorm contrast met wat wij nu zien en meemaken. Niet specifiek nu in 2021 omdat het steeds duisterder wordt, maar eigenlijk is dat al sinds mensenheugenis het geval. Deze aeon is van God vervreemd, maar dat is een aeon waarin God bij de mensen is en onder hen woont. En zij zullen Zijn volkeren zijn.⟨/p>
⟨p>Wat hier ook opmerkelijk is, en daar wil ik op wijzen, is dat er hier nog steeds sprake is van volkeren. Ik heb in commentaren gelezen dat men zegt dat er straks geen volkeren meer zijn. Heel vreemd hoe men dat beweert op grond van het voorgaande. Men zegt dan: "De tent van God is met de mensen," en concludeert dat het allemaal individueel is; de mensheid als een verzameling individuen. Dat zou je op basis van het begin van dit vers kunnen zeggen, maar dan ga je voorbij aan wat er vervolgens in datzelfde vers staat: "en zij zullen Zijn volkeren — meervoud — zijn." Zo staat het er: "zij zullen Zijn volkeren zijn en God Zelf zal met hen zijn." Er is dus wel degelijk ook nog veel continuïteit, een doorgaande lijn met het millennium dat daaraan voorafging. Het is veel grootser en veel heerlijker, maar er zijn ook dan nog volkeren, zoals we hebben gezien. Er zijn daar generaties. Het is een nieuwe hemel en een nieuwe aarde, maar in deze heerlijke toestand zullen zij Zijn volkeren zijn.⟨/p>
⟨p>Je kunt de nadruk erop leggen dat ze Zijn volkeren zijn en dat God Zelf met hen zal zijn, maar ik wil er ook op wijzen dat er nog steeds sprake is van volkeren. Zoals we nog zullen gaan zien, is er ook nog sprake van de natiën en van de koningen van de natiën op meer dan één plaats. Ja, je moet eraan wennen. Zeker als je grootgeworden bent met het theologische concept van het "einde der tijden" als een statisch eindplaatje. Dan krijg je de nieuwe hemel en de nieuwe aarde en dan is het voor eeuwig "wel" of voor eeuwig "wee", en dan heb je helemaal geen volkeren meer, maar alleen nog losse individuen in een totaal nieuwe schepping. Maar hoezo dan nog volkeren? Hoezo nog natiën? Hoezo nog genezing? Al die elementen spelen in deze hoofdstukken een grote rol en dat wordt gewoonlijk allemaal wegverklaard of genegeerd. Maar als je de tekst neemt zoals die zich aandient, dan moet je gewoon vaststellen: zo staat het er. Zij zullen Zijn volkeren zijn en God Zelf zal met hen zijn.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2979" title="Speel af vanaf 49:39">▶ 49:39⟨/button> ⟨span>Elke Afzonderlijke Traan Afgewist en de Dood Zal Niet Meer Zijn⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En dan staat er in vers 4: "Hij zal elke traan afwissen uit hun ogen." Dat vind ik heel mooi. Er staat niet, zoals de NBG en de Statenvertaling zeggen: "Hij zal alle tranen afwissen uit hun ogen." Sommigen zijn misschien geneigd te denken dat dit hetzelfde is, maar dat is het niet. Onder de streep misschien wel, maar de formulering is anders. "Elke traan" wil zeggen: elke traan afzonderlijk. Als Hij alle tranen zou afwissen, is dat één veeg en klaar. Maar nee, elke traan zal Hij afwissen uit hun ogen. Dat betekent ook dat elk verdriet dat er was, gekend zal worden, maar ook — het is de tweede keer dat ik het woord gebruik deze avond — gecompenseerd zal worden. Elke traan zal Hij afwissen uit hun ogen. Dit zal zo'n geweldige aeon zijn waarbij het verdriet voorbij zal gaan.⟨/p>
⟨p>Want er staat in vers 4: "En de dood zal niet meer zijn." Nu hebben we misschien een probleem, maar dat heb ik de vorige keer of de keer daarvoor denk ik al getackeld: hoe kun je dit zien in het licht van wat we eerder zagen in Jesaja? Daar lezen we immers dat een jongeling als honderdjarige zal sterven; er is dus nog steeds sprake van de dood. Hoe kan hier dan staan dat de dood niet meer zal zijn? Het antwoord is, voor zover ik daar zicht op heb: dit is de aeon waarin Christus heerst om de laatste vijand, de dood, teniet te doen.⟨/p>
⟨p>Let dan op: "De dood zál niet meer zijn." Van de zee lazen we in vers 1: "De zee is niet meer." Dat is een vaststelling in de tegenwoordige tijd. "De dood zál niet meer zijn" geeft echter ruimte voor het proces van wat God in die aeon gaat realiseren. Hij gaat in die aeon een einde maken aan de dood. Dat is eigenlijk ook het meest kenmerkende van die laatste aeon: de dood gaat daarin tenietgedaan worden. Dat is een proces, maar het einde daarvan staat absoluut vast. Wat Johannes beziet en beschrijft, is een tijdperk waarin dit gerealiseerd zal worden. En niet alleen dat: de dood zal niet meer zijn, noch rouw, noch geschreeuw, noch ellende zal er meer zijn.⟨/p>
⟨p>Je zou je kunnen afvragen waarom dit op deze wijze, in feite negatief, wordt geformuleerd. Dat is omdat dit is wat we ons het gemakkelijkst kunnen voorstellen. Wanneer we lezen over een stad die vanuit de hemel neerdaalt, dan is dat nieuw; dat hebben we nog nooit meegemaakt. We moeten daar meer over lezen en het plaatje zal wellicht completer en gedetailleerder worden, maar zoiets hebben we nog nooit gezien. Dit kunnen we ons echter wel voorstellen. Waarom? Omdat we allemaal weten wat de dood is; met dat fenomeen zijn we vertrouwd. Dat geldt ook voor rouw en geschreeuw — in de zin van geklaag of ellende — dat kennen we.⟨/p>
⟨p>Wat weten wij over die nieuwe hemel en de nieuwe aarde? Dit komt dichtbij, want er wordt gezegd dat wat deze aeon zo kenmerkt, in die laatste aeon tenietgedaan zal worden. Het zal gaan verdwijnen. Meteen? Helemaal? Nee, dat is een proces. Ik zei al: er is nog steeds sprake van dood en van genezing. Het is iets wat gaande is. Christus heerst daar nog; het is nog niet tot de voltooiing gebracht. Het is een proces, maar het eindresultaat staat op voorhand absoluut vast.⟨/p>
⟨p>Daar wil ik dan mee afsluiten voor de pauze: "Want de eerste dingen gaan voorbij." In de NBG-vertaling staat "zijn voorbijgegaan", maar dit is een oude les: het is een tijdloos feit. De eerste dingen gaan voorbij. Zeg ik het nou goed? Mijn oog... ja. Op de een of andere manier meen ik vanmiddag iets anders gezien te hebben, maar ik kijk het straks in de pauze nog even na. In ieder geval, wanneer Johannes dit vaststelt, dan zegt hij: de eerste dingen waar wij nu nog steeds tussenin zitten — de eerste hemel en de eerste aarde — die zijn van voorbijgaande aard. Die toekomende, laatste aeon gaat komen en daarin gaat God alles tot voltooiing brengen. Ik stel voor dat we straks bij vers 5 de draad weer oppakken en nu eerst even gaan pauzeren. Goed, wij gaan weer verder met onze bespreking van Openbaring 21.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3386" title="Speel af vanaf 56:26">▶ 56:26⟨/button> ⟨span>De Handeling Onvoltooid: Ik Ben Bezig Alle Dingen Nieuw te Maken⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Eindelijk maken we wat meer vaart, omdat we twee keer over één vers hebben nagedacht. En nu wil ik dan toch uitkomen bij vers 8. We hebben nog een half uur te gaan en we zijn nu bij vers 4 gebleven. De eerste dingen gaan voorbij. Ik was even twijfelachtig over die aorist, maar het is inderdaad een tijdloos feit. Ik heb het zojuist nog eventjes bekeken en dat klopt inderdaad. Bij zo'n tijdloos feit gaat het er niet zozeer om dat het een gebeurd, voltooid feit is. Nee, de eerste dingen gaan voorbij; dat is wat Johannes hier vaststelt. En dat betekent dus ook dat de dood, rouw, geschreeuw en ellende – wat eigenlijk een soort samenvatting is van de eerste dingen – van voorbijgaande aard zijn. In de aeon die hier beschreven wordt, wordt daar inderdaad een punt achter gezet.⟨/p>
⟨p>En er staat dan in vers 5: "Hij die op de troon zit zei..." Later in hoofdstuk 22 zien we dat het de troon van God en van het Lammetje is. Dat is eigenlijk niet zo gek, want dat Lammetje blijkt elders de ikoon van God te zijn; Hij is het beeld van de onzienlijke God. De ikoon. En "Hij die op de troon zit" staat in het enkelvoud, dus dan gaat het in eerste instantie over God. Die zei: "Let op, Ik maak alles nieuw." En hier zie je, zojuist wees ik er al eventjes op, die tijdloze werkwoordsvorm.⟨/p>
⟨p>Ik heb ontdekt dat sommige mensen afhaken op het moment dat ik over werkwoordsvormen ga spreken of over grammaticale dingen. Maar het is dikwijls – en Menno kan bevestigen dat het waar is wat ik nu zeg, sterker nog, hij heeft een hele serie gehouden op deze zelfde locatie – hoe belangrijk het juist is om daarop te letten. Om te kijken naar werkwoordsvormen en of iets in de tegenwoordige tijd staat of in de toekomende tijd, of het onvoltooid of voltooid is. We begrijpen allemaal in ons dagelijks spraakgebruik hoe enorm belangrijk het is hoe iets precies geformuleerd wordt.⟨/p>
⟨p>Hier staat: "Hij die op de troon zit zei: let op (of neem waar) en Ik maak alle dingen nieuw." En dan staat er drie keer, grammaticaal: handeling onvoltooid. Dat wil eigenlijk zeggen: Hij die op de troon aan het zitten is... Geef toe, dat zeg je niet in gewoon Nederlands, maar dat is de gedachte. Hij die op de troon aan het zitten is, zei: "Wees aan het waarnemen" en "Ik ben bezig alle dingen nieuw te maken." Dat is wat er staat. Dat is de vorm waarin het geformuleerd wordt, niet als tijdloos feit, maar: "Ik ben bezig." De handeling is onvoltooid en dat is van belang, omdat God hier in dit hoofdstuk bezig is. Het is een proces dat gaande is, dat hier nog niet voltooid is, maar op weg is naar de voltooiing. "Zie, Ik maak. Ik ben bezig alles nieuw te maken."⟨/p>
⟨p>En dat is het karakteristieke van Openbaring 21 en 22. Het is dus nog niet het ultieme einde waar met name Paulus over spreekt, maar niettemin is het wel op weg daarnaartoe. We zijn hier in de laatste, grootse, heerlijke en overtreffende fase daarvan terechtgekomen. Dat wel. En Hij zei – God die op de troon zit dus: "Schrijf het op." Dat zegt Hij tegen Johannes. "Dat deze woorden betrouwbaar en waarachtig zijn."⟨/p>
⟨p>Nou, daar begon ik deze Bijbelstudie ongeveer ook mee: hoe heerlijk het is om je te realiseren, weg van alle wijsheid van mensen en van de waan van de dag, dat je je werkelijk kunt oriënteren op woorden die solide zijn, die betrouwbaar zijn, die waar zijn. Johannes krijgt hier de opdracht om dat op te tekenen. En dat is in feite ook omdat het... waarom moet hij het vastleggen? Omdat het vastligt. Als u begrijpt wat ik bedoel. Dat is wat er gebeurt wanneer je iets zwart op wit schrijft. Woorden kunnen vluchtig zijn, maar op het moment dat het vastgelegd wordt, op schrift gesteld wordt, dan ligt het vast. Daarom ben ik ook zo blij met die Bijbel; dat is zwart op wit. Sommige mensen zeggen dat wel eens, en het is trouwens ook dikwijls een verwijt: "Het is allemaal zo zwart-wit." Ja, maar kijk maar eens in je Bijbeltje, dat is dus ook heel zwart-wit.⟨/p>
⟨p>"Ja, schrijf op dat deze woorden betrouwbaar en waarachtig zijn." En ongeacht of God nu het Zijne zegt over de tijden, de wereldtijden van duizenden jaren geleden, of dat het nu gaat over de huidige aeon, over de toekomende, of over dat wat daarna volgt... het is betrouwbaar en waarachtig.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3743" title="Speel af vanaf 01:02:23">▶ 01:02:23⟨/button> ⟨span>De Alfa en de Omega en de Bron van het Levende Water⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En Hij zei tot mij: "Zij zijn geschied." Hoezo? Wel, "Ik ben de Alpha en de Omega." Het begint dus bij Hem, want u weet: de Alpha is de eerste letter van het Griekse alfabet en de Omega is de 'grote o'. Je hebt ook een omikron, een 'kleine o', en je hebt de Omega, dat is een dubbele o: O-mega. Dat is een mega... Zo eindigt het. Ik vind het eigenlijk mooi om daaraan te denken; dat het einde zo’n mega... Oh, wat zal dat zijn? Waar staat dat voor in het Hebreeuws? Niet de Alpha, maar de Aleph en de Tav. In het Grieks zeg je de Alpha en de Omega, wij zouden zeggen: de A en de Z. En Hij zei: "Ik ben dat, Ik ben begin en het einde." En dat is de Bijbelse waarheid zoals wij God kennen, van wie we inderdaad lezen dat alles uit Hem is en alles ook weer tot in Hem is. Alles heeft zijn begin in Hem, maar alles eindigt ook weer in Hem. En dan is God "alles in allen".⟨/p>
⟨p>We zeggen wel eens een keertje: ja, Paulus ziet verder dan Johannes. Dat klopt, maar Johannes hint er hier al wel naar als hij zegt: "Zij zijn geschied." Waarom? Omdat God de Omega is; dat betekent simpelweg dat het bij Hem en in Hem eindigt, zoals het in Hem ook allemaal begonnen is. Hij schrijft daar verder niet uitgebreid over, want het gaat bij hem vooral over het koninkrijk van Christus. Maar niettemin staat het voor Johannes volstrekt vast dat het inderdaad zijn voltooiing in God zal krijgen, ook al wijdt hij daar verder niet over uit.⟨/p>
⟨p>"Wie dorst heeft zal Ik geven uit de bron van het water van het leven, om niet." Of je dat water des levens nu letterlijk of figuurlijk opvat – want het is ook het Woord van God – in alle gevallen is het waar: het is levend water. Ik heb het eventjes op een rijtje gezet, want Johannes schrijft daarover. Laat ik het anders zeggen: het was de Heer Jezus die in Samaria was. U weet wel, Hij was twee dagen in Samaria en op de derde dag ging Hij naar Kana. Daar ontmoette Hij die vrouw bij de Jacobsbron en sprak met haar over water. Niet over letterlijk water, zoals die Samariaanse vrouw dacht, maar over water in overdrachtelijke zin. En daar gaat het hier ook werkelijk over: wie dorst heeft, zal Ik geven uit de bron van het water van het leven, om niet. In de komende aeon zal dat net zo goed waar zijn. Kijk het maar eens na in de schriftplaatsen die ik hier vermeld. In Openbaring 7 vers 17 vinden we woorden van gelijke strekking. Ik ga er nu niet naartoe, dat zou te ver voeren, maar in de komende aeon – in het millennium en wat daar pal aan voorafgaat – zal dat waar zijn.⟨/p>
⟨p>Ook in die laatste aeon lees je daarover: uit de troon zal een rivier met levend water voortkomen. Zodanig zelfs dat het geboomte langs die rivier maandelijks vrucht zal geven – twaalf keer per jaar – en het blad daarvan zal tot genezing zijn van de volkeren. Daar heb ik al een paar keer op gezinspeeld. Of je dan praat over letterlijk water of geestelijk water... misschien zou je het zo moeten zeggen: het is geestelijk waar omdat het letterlijk waar is. Dat is trouwens in het algemeen zo: de overdrachtelijke betekenis is altijd gebaseerd op de letterlijke betekenis. Als ik zeg dat de appel niet ver van de boom valt, dan is dat letterlijk waar. We gebruiken het figuurlijk, maar de uitdrukking is geworteld in het feit dat een letterlijke appel niet ver van een letterlijke boom valt. Ik wil dat dus niet uit elkaar spelen. Zowel in letterlijke als in geestelijke zin klopt het en is het waar.⟨/p>
⟨p>Wie dorst heeft, die zal Ik geven uit de bron van het water van het leven, om niet. Dat is in feite ook nú de boodschap. In de "twee dagen" dat de Heer even niet in Judea is en Zich niet met het Joodse volk bezighoudt, wat doet Hij dan? Wel, dan geeft Hij water uit de bron van Jacob. Wie dorst heeft... Dat is in feite toch ook wat wij zeggen: je wijst op het levende Woord van God. Wat hebben wij de mensheid eigenlijk te bieden? Het klinkt heel groots, maar wat hebben we de mensen werkelijk te bieden? Sommigen wijzen op een instituut of op goede werken, maar nee: het enige wat we werkelijk te bieden hebben, wat soelaas biedt, wat werkelijk antwoord geeft en wat leven geeft, dat is het Woord van God. Dat is wat we te vertellen hebben aan ieder die dorst heeft, die daarnaar haakt, die het wil weten en die inderdaad op een droogje staat. Je kunt allerlei metaforen gebruiken: wie in de duisternis wandelt heeft licht nodig, wie dorst heeft heeft water nodig, wie honger heeft heeft brood nodig. Of het nu gaat over licht, water of brood, in alle gevallen kom je bij het Woord van God uit. Dat is wat we te vertellen hebben.⟨/p>
⟨p>Wat doen we deze avonden? Ik mag wat zeggen, maar wat ik doe is u wijzen op dít: op wat er staat geschreven en we vergelijken schriftplaatsen met schriftplaatsen. Ik wéét dat dit het antwoord is. Wat ik erover zeg is zeer gebrekkig, daar moet u zich niet teveel van aantrekken, maar dít is wat werkelijk antwoord geeft, wat uitzicht biedt en de vensters opent. Om in deze metafoor te blijven: dit is wat werkelijk de dorst lest. Dit is wat we nodig hebben. Ik ben ervan overtuigd dat we juist in deze tijden, die steeds ernstiger worden, dat Woord zo hard nodig hebben. Gelukkig is het voorradig. Terwijl de droogte om ons heen toeneemt – ik bedoel echt dat enorme gebrek aan een levend en krachtig woord – is het juist in deze tijd zo voorradig en zo gemakkelijk beschikbaar. Nooit is het Woord van God zo gemakkelijk toegankelijk geweest als nu, juist omdat het is opgetekend en vastgelegd. Het is solide. We kunnen er wereldwijd bij; het ligt gewoon onder je vingertoppen. Dit vind ik echt fenomenaal. Ik geloof ook dat dit kenmerkend is voor de laatste dagen.⟨/p>
⟨p>Nu ben ik toch een beetje aan het uitweiden, maar ik kan het niet nalaten om het toch even te zeggen: denk aan Timotheüs. In zijn laatste brief, de tweede Timotheüsbrief, wijst Paulus op het verval in de laatste dagen. Hij waarschuwt hoe dat zal zijn en dat men de gezonde leer niet meer zal verdragen. Dat zal de standaard zijn in de christenheid: men verdraagt het Woord van God niet meer. Tegelijkertijd wijst hij voortdurend op de Schriften. Maar jij, die enkeling, jij moet vasthouden aan de Schriften! Want dat is wat blijvend is. Dat is het enige wat je echt nodig hebt en het is in voldoende mate beschikbaar. Geweldig. Goed, nou.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4332" title="Speel af vanaf 01:12:12">▶ 01:12:12⟨/button> ⟨span>Het Lotsdeel van de Overwinnaars in de Komende Aion⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Het laatste vers waar we naar kijken gaat over wie overwinnende is. Ja, wie overwint. Eigenlijk staat hier weer die tegenwoordige tijd, onvoltooid: wie aan het overwinnen is. Wie overwinnend is, zal deze dingen als lotsdeel, of als erfenis, ontvangen. De tekst zegt: "Ik zal hem een God zijn en hij zal mij een zoon zijn." Die term 'de overwinnende' is een sleutelterm in het boek Openbaring. De overwinnaars, de ⟨em>nikoon⟨/em>. Ons woord Nike is daarvan afgeleid. Je ziet het ook in namen als Nico of Nikodemus; Nikodemus betekent letterlijk 'overwinnaar van het volk'. Nico Bouter, jij hebt daar ooit eens een mooie blog over geschreven, over de 'Nikes'. Dat was erg mooi.⟨/p>
⟨p>De overwinnaar is in het boek Openbaring een cruciaal punt, juist omdat Johannes zich richt tot mensen die in een enorme strijd zitten. Het zijn de overwinnaars die het lotsdeel zullen ontvangen. En wie zijn dat? Wel, zij overwinnen – u moet het zelf in hoofdstuk 12 maar eens nakijken – zij overwinnen door het woord. Ook dat is weer heel logisch, want hoe zou je überhaupt kunnen winnen en overwinnen? Dat doe je door simpelweg te blijven bij het woord. Dat woord geeft de kracht; dat woord zorgt ervoor dat je onaantastbaar bent en dat je alles aankunt. Ik kom steeds weer bij dat woord uit. Dat woord is alles en al het andere doet er eigenlijk niet ter zake. Daar komt het op neer.⟨/p>
⟨p>Wie overwinnend is, zal deze dingen als lotsdeel ontvangen. Misschien ben je nu miskend in de wereld, maar dat is eigenlijk ook een van de dingen die je moet overwinnen. Dat lezen we trouwens ook in de Johannesbrief: "Wie is het die de wereld overwint?" Nou, dit dus. Het gaat erom de tegenstand te trotseren, de hoon en de smaad. Wat kan het jou boeien als je het woord kent? Wie overwinnend is, zal deze dingen als lotsdeel ontvangen: "Ik zal hem een God zijn en hij zal mij een zoon zijn."⟨/p>
⟨p>In feite is een zoon iemand die erft. Ben je zoon, dan ben je ook een erfgenaam, of letterlijk: iemand die het lotsdeel ontvangt. De technische verschillen laat ik nu even voor wat ze zijn, maar u begrijpt de gedachte. Dat is een zoon: iemand die deelt in het lot, die dat krijgt van de Vader. "Ik zal hem een God zijn, hij zal mij een zoon zijn." Dat zal straks ook in de komende aeonen het geval zijn. Wie krijgen daar het lotsdeel? Wie krijgen daar een deel in de heerschappij, in het koningschap? Zij krijgen een deel, een lotsdeel in dat koninkrijk. En ik benadruk dit omdat dit zowel de hemel als de aarde omvat.⟨/p>
⟨p>In feite geldt dat zelfs voor ons, die deel uitmaken van het Lichaam. Wij zitten, om het zo te zeggen, in de top van de piramide – een aardige beeldspraak in dit verband. Wij zijn inderdaad mede-lotsdeelbezitters van Christus. Ook Israël zal daar, weliswaar op een lager niveau, deel van uitmaken. "Ik zal hem een God zijn en hij zal mij een zoon zijn."⟨/p>
⟨p>Maar dan staat er "maar". Dat betekent dat dit bezit niet vanzelfsprekend is. Het wordt hier specifiek gezegd tegen de overwinnaars. Niet iedereen zal daaraan deelhebben. Dat geldt trouwens voor de toekomende aeon in het algemeen. Velen zullen daar nog geen deel van uitmaken, omdat ze dan nog dood zijn. De doden worden weliswaar allemaal levend gemaakt, maar in die laatste aeon is dat proces nog niet voltooid. En dan lees je het contrast dat hier getekend wordt.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4641" title="Speel af vanaf 01:17:21">▶ 01:17:21⟨/button> ⟨span>Het Lot van de Ongelovigen en de Rol van Farmakeia⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Degenen dus die overwinnen, dat zagen we in vers 7. Maar dan vers 8. En de bevreesden, hoe staat het er in de NBG-vertaling? De lafhartigen, de timiden. Ik denk dat dit vooral degenen zijn die vrezen voor mensen en zwichten voor de tirannie, vooral in verband met het boek Openbaring. Denk bijvoorbeeld aan de tijd waarin het beest zal komen. Maar de bevreesden, de ongelovigen... het zijn niet allemaal aparte categorieën, dat geloof ik niet. Er is heel veel overlap. Eigenlijk is het meest kenmerkende van al deze categorieën dat ze niet geloven, niet vertrouwen en niet echt steunen op het woord van God. En daarom zijn ze bevreesd.⟨/p>
⟨p>Dan volgt de lijst: de gruwelijken — of eigenlijk zij die bezig zijn met gruwelen en afgoden — de moordenaars en de hoereerders. Ook dat laatste heeft te maken met ontrouw. En dan de tovenaars. Die categorie is wel apart hoor, want weet u wat daar staat? ⟨em>Pharmakos⟨/em>. Oei. Wat is er mis met farma? We zullen het daar nu verder maar niet al te veel over hebben. Ik wil overigens niet zeggen dat alles wat farmaceutisch is verkeerd is, maar het aparte is dat als je dit in het boek Openbaring bekijkt, de ⟨em>pharmakos⟨/em> of ⟨em>pharmakeia⟨/em> er niet best van afkomt. In die branche gebeurt er namelijk heel veel lugubers en fouts.⟨/p>
⟨p>Ik zou dat nader toe kunnen lichten, maar dat ga ik nu niet doen. En ik bedoel ook helemaal niet te zeggen dat dit over Pfizer gaat, voordat u denkt dat ik daarop zinspeel. Maar in het algemeen heb ik er eerder dit jaar een artikel over geschreven, over het slot van Openbaring 18. Daar lees je over Babylon. Ik zal het even laten zien... Ja, hier heb ik het. Dat gaat over Babylon, de stad die daar in het Midden-Oosten straks de hoofdstad zal zijn van die federatie van tien staten. En daar staat: "Want uw kooplieden waren de grootsten van de aarde. Want door uw farmacie" — er staat letterlijk ⟨em>pharmakeia⟨/em> — "raakten al de natiën verdwaald." Dat betekent dus dat daar in Babylon, die grote stad, de kooplieden de grootsten van de aarde waren. Hoezo? Vanwege het feit dat door hun farmacie al de natiën verdwaald zijn geraakt.⟨/p>
⟨p>⟨em>Pharmakeia⟨/em> heeft de betekenis — die kennen we allemaal — van drugs, maar in het algemeen ook van bedwelming. Dat is wat drugs doen, toch? Begrijp me goed, ik bedoel daarmee niet alle medicatie weg te zetten, maar wees ervan bewust dat er aan die ⟨em>pharmakeia⟨/em> op Bijbelse gronden een hele duistere kant zit. En dat is nog zacht uitgedrukt. Want in dat Babylon lees je dat de kooplieden, de grote handelaars, het grote geld, de grootsten van de aarde zijn vanwege het feit dat daar de farmacie zo'n grote rol speelt en al de natiën daarin verdwaald zijn. Dit is nog toekomstig, want er is nog helemaal geen Babylon waarin dat alles op deze schaal speelt. Maar dit fenomeen van farmacie die de hele wereldhandel domineert, dat zien we natuurlijk nu in onze dagen als nooit tevoren. Heel opmerkelijk. Je moet soms even geduld hebben, hè?⟨/p>
⟨p>Dus de bevreesden, de ongelovigen, de gruwelijken, de moordenaars, de hoereerders, de tovenaars (eigenlijk de ⟨em>pharmakos⟨/em>), de afgodendienaars en al de leugenachtigen. Op de een of andere manier is alles wat afwijkt van het woord van God hun deel. Hun deel is in het meer van vuur dat brandt van vuur en zwavel, maar daarover hadden we het al veel eerder gehad.⟨/p>
⟨p>Dat betekent dat lang niet iedereen deel zal hebben aan die ⟨em>aeon⟨/em>. U zegt misschien: "Ja, dat weet ik al lang." Maar het punt is: God heeft een plan met heel de schepping en met alle mensen, ook met hen. Maar die specifieke ⟨em>aeon⟨/em> is weggelegd voor de overwinnaars, niet voor de anderen. Zij zullen gedurende die ⟨em>aeon⟨/em>, die zo overtreffend is en die ook zo lang zal duren, hun deel hebben in dat meer dat brandt van vuur en zwavel. Ik denk dan toch aan de Dode Zee. In ieder geval zijn zij daarin omgekomen. Zij zijn voor een tweede keer gestorven. Ze waren immers bij de grote witte troon opgewekt en daarna zijn ze voor een tweede keer gestorven. Ze zullen die ⟨em>aeon⟨/em> dus niet meemaken. Dat wordt heel uitdrukkelijk zo geformuleerd.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5027" title="Speel af vanaf 01:23:47">▶ 01:23:47⟨/button> ⟨span>God Alles in Allen: het Ware Evangelie en Afsluiting⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En pas wanneer Christus de dood als laatste vijand tenietdoet... Goed, oftewel als Hij alle mensen levend maakt. Maar u begrijpt: als alle mensen worden levend gemaakt, dan is er geen dood meer. Zo doet God de dood teniet. Ja, dan zal Hij het koninkrijk overdragen aan God de Vader. Maar als Hij dat koninkrijk zal overdragen, dan is die aion voorbij. Dan zal Hij niet meer heersen, uiteraard. Want het is: Hij moet heersen ⟨em>totdat⟨/em>.⟨/p>
⟨p>Dus zie je ook hoe belangrijk het is om grammaticale tijden te onderscheiden, maar ook hoe belangrijk het is om de tijden te onderscheiden, om de aionen te onderkennen en te zien dat de huidige aion zo verschilt van de toekomende. Maar ook de toekomende is niet het laatste; God heeft nog zoveel meer in petto. En zelfs die laatste, die grootste, overtreffende aion is ook nog niet het einde. Nee, het einde zal zijn in God Zelf. Hij is de Omega. En zoals Hij ooit alles was in Zichzelf, zo zal Hij straks alles zijn in allen. En dat is het einde. Ja, dat is echt het einde. Maar je zou kunnen zeggen: dat is eindeloos.⟨/p>
⟨p>Ik vind het zo heerlijk om eraan te denken – en daar wil ik mee afsluiten – dat de toekomst die wij voor ogen hebben steeds grootser en steeds heerlijker wordt. Steeds rijker en ook steeds veelomvattender, want ook die laatste aion, hoe groot in heerlijkheid ook, bevat nog niet allen, want hun deel is in de tweede dood. Maar de dood heeft natuurlijk niet het laatste woord. U zegt: "Ja, maar de dominee zegt van wel." Ja, maar de Schrift niet. Nee, het Woord van God is volstrekt helder. Elk evangelie waarin de dood niet tenietgedaan wordt, is geen evangelie.⟨/p>
⟨p>U zegt: "Ik hoor het graag positief." Oké, dan doen we het positief: het evangelie is de boodschap waarin Christus – 2 Timotheüs 1 vers 10 – de dood tenietdoet en onvergankelijk leven aan het licht brengt. En dat staat er ook achter: "door het evangelie waarvan ik, Paulus, een dienaar ben." Voilà. Dat is de rijkdom die wij mogen kennen.⟨/p>
⟨p>Ik stel voor om het hierbij te laten en de volgende keer, Deo Volente... Wat een timing zeg, tien uur. Dan hopen we hier opnieuw, als het van meneer Rutte mag, weer een bijeenkomst te hebben. En dan gaan we dus verder met vers 9 van Openbaring 21. Dan begint er een nieuwe perikoop, want dan gaat Johannes die beschrijving geven van Jeruzalem met die zestienhonderd stadion – we hadden het er in de pauze nog even over. Jongens, dat is echt... ik wou zeggen fabelachtig, maar dat klopt niet. Het is zo fascinerend, geweldig.⟨/p>
⟨p>Goed, ik stel voor dat we het hier dus even bij laten en uiteraard onze hemelse Vader danken. Machtige God en Vader, we danken U voor het feit dat we hier bij elkaar mochten zijn en dat we deze dingen mochten overwegen. En ach, al onze bedenksels en al onze overwegingen zijn zeer gebrekkig. Dat staat in schril contrast met Uw Woord dat volmaakt, gezuiverd en gelouterd is. En toch, het is heerlijk en zo geweldig en zo verkwikkend om ons te realiseren dat U gesproken hebt. Dat dat vast is en betrouwbaar en dat het opgetekend is, vastligt. En dat geen woord ervan ooit ter aarde zal vallen en dat het altijd zal doen wat U behaagt.⟨/p>
⟨p>Heer, we danken U dat we ons daar zo rijk mee mogen weten. Dat we een rijk leven mogen hebben en dat we daarvan ook mogen uitdelen aan wie het maar horen wil. Aan wie maar dorst mag hebben, dat we van dit levende water uit mogen delen. Heer, het is een enorm groot voorrecht. We danken U voor het enorme uitzicht dat we mogen hebben en dat die toekomst van U steeds grootser, rijker en heerlijker zal worden. Wat een uitzicht, wat een hoop, wat een geluk. Dank U wel daarvoor. We danken U dat we zo elkaar in vertrouwen ook bij U mogen aanbevelen en dat U geeft wat we nodig hebben, in alle opzichten. In de naam van Uw Zoon, Christus Jezus, onze Heer. Amen.⟨/p>