⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>De Actualiteit van het Boek Openbaring⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>We gaan het inderdaad voor de tweede keer hebben over het boek De Openbaring. De vorige keer was erg inleidend, omdat we ons toen slechts hebben beziggehouden met het eerste vers van Openbaring 21. Vanavond zal dat weer het geval zijn, maar voordat we daar verder over doorgaan, wil ik toch nog even iets anders vertellen. We zijn de laatste weken namelijk op een hele bijzondere wijze geconfronteerd met de actualiteit van het boek De Openbaring. In de media was er erg veel aandacht voor de Openbaring, voor de Apocalyps en voor apocalyptische voorstellingen. Ik heb daar vorige week ook een blog aan gewijd op mijn website.⟨/p>
⟨p>Het ging om dominee Paul Visser, een tamelijk bekende predikant, die op zondag 10 oktober een preek hield in Middelburg. Hij staat tegenwoordig in Rotterdam, zoals dat in predikantstermen heet, maar hij hield die middag een preek in Middelburg over Openbaring 13. Openbaring 13 is haast een begrip; we hebben dat in het verleden al eens uitgebreid aan de orde laten komen. Hij hield een preek over het teken van het beest en de totale controle die daar in Openbaring 13 beschreven wordt. U weet dat degenen die het teken van het beest niet ontvangen, uitgesloten zijn van het economisch verkeer; ze kunnen niet kopen en verkopen.⟨/p>
⟨p>Was dat zo'n hele bijzondere preek? In mijn beleving niet direct. Dominee Visser was ook heel voorzichtig en naar mijn idee ook wat vaag wanneer hij het over een beest had. Ik heb de preek beluisterd, anders zou ik er niet over spreken en schrijven, maar als hij het heeft over het beest dat gelijk is aan een luipaard, een leeuw en een beer, dan ontgaat hem compleet de connectie met de rest van het boek De Openbaring en de voorafgaande en opeenvolgende wereldrijken. Daar heeft hij het allemaal niet over. Ik zou natuurlijk allerlei aanmerkingen op die preek kunnen geven, maar daar gaat het me nu eigenlijk niet om. Het was namelijk toch een heel bijzonder verhaal vanwege de zetting waarin hij dit bracht. In de christelijke wereld is daar totaal geen aandacht voor, en vooral omdat hij dat wat in Openbaring 13 beschreven wordt, linkte met de ontwikkelingen die wij momenteel globaal meemaken.⟨/p>
⟨p>Dat was heel erg bijzonder. Hij besprak aan de ene kant wat geschreven staat in Openbaring 13, maar bracht dat vooral ook in verband met allerlei ontwikkelingen en plannen die er zijn in de wereld. Dan heb ik het vooral over allerlei denktanks en organisaties die achter de schermen opereren, zoals bijvoorbeeld het World Economic Forum van de heer Klaus Schwab, die het altijd maar heeft over 'The Great Reset'. Ik kan dat accent van hem heel moeilijk nadoen – het is een Duitser die dan in het Engels spreekt – maar het gaat om allerlei thema's die zelfs de mainstream media niet ontgaan. Hij heeft het over Agenda 2030. Je zou misschien denken dat dit een Bijbelstudieonderwerp is over de twee millennia die dan aflopen, maar Agenda 2030 gaat daar helemaal niet over. Dat gaat over dat wat er het komende decennium allemaal uitgerold moet gaan worden op globaal gebied; de grote items die op wereldwijd niveau getriggerd moeten worden.⟨/p>
⟨p>Er zijn allerlei dingen die daarbij van belang zijn: de digitalisering van de hele wereld en ID2020. Dat is heel eigenaardig; het heet ID2020, maar het maakt deel uit van het plan Agenda 2030. Alleen in 2022 moest het vooral ook actueel gaan worden, en dat is het ook wel geworden. Het houdt in dat je een digitaal paspoort krijgt en dat alle computerbestanden gekoppeld worden. Dat heeft ook weer alles te maken met transhumanisme. Eigenlijk komt het er een beetje op neer dat de mensen toch een soort robots gaan worden – ik chargeer nu hoor – maar het komt er in ieder geval op neer dat er een technologische connectie ontstaat. Ook op het gebied van nanotechnologie, op het kleinste niveau, wordt de mensheid op een technologische wijze verenigd.⟨/p>
⟨p>Zoals dominee Visser naar voren bracht, brengt dit hele sterke totalitaire gevaren en dreigingen met zich mee. Want als je alles onder controle hebt, als je alles kunt zien en alles kunt traceren en het is allemaal in de handen van de machthebbers, dan hebben die dus in feite totale controle. Dat klinkt misschien als een theorie wanneer ik het zo uiteenzet, maar wat blijkt is dat deze dingen steeds reëler worden. We zijn de laatste anderhalf jaar terechtgekomen in een samenleving die heel sterk totalitaire trekken gaat vertonen. Denk aan de QR-codes, waardoor je ergens niet meer naar binnen kunt omdat je niet meer aan de kenmerken voldoet. Dat zijn dingen die heel eng zijn. Je moet haast wel blind zijn als je niet ziet dat hier, zeker omdat het ook globaal wordt uitgerold, hele vreemde fenomenen spelen.⟨/p>
⟨p>Het was dominee Visser die op een vragende, voorzichtige wijze deze dingen koppelde en zei: heeft dat misschien iets te maken met de tijd die gaat komen, de tijd die door Johannes in de eerste eeuw al is opgetekend? Dominee Visser heeft dat toen uitgesproken en hij heeft nooit kunnen denken dat het zo enorm veel reacties zou oproepen. Hij heeft heel wat over zich heen gekregen. Men kon zich niet voorstellen dat wat er nu gaande is iets te maken heeft met de tijd die in het boek De Openbaring beschreven wordt en dat we daarheen op weg zijn. Juist vandaag las ik nog weer iets in het Nederlands Dagblad daarover: het totaal ontbrekend besef van de tijd waarin we nu leven.⟨/p>
⟨p>Inderdaad, die eindtijd is in feite een tijd die gereserveerd is voor de gebeurtenissen die ook in Daniël worden genoemd, vlak voorafgaand aan de verschijning van de Heer op de Olijfberg. Die tijd nadert gewoon. De hele Bijbelse chronologie wijst erop en alle tekenen die we zien in de wereld wijzen op het feit dat deze dingen gaan gebeuren. Maar als je in de christelijke media kijkt, word je al snel weggezet als een 'complottheorist'. Zo heet dat dan hè? Nee, geen terrorist, maar een complottheorist. Men vraagt zich af wat dit met de eindtijd te maken heeft en vindt dat we ons bezig moeten houden met belangrijke onderwerpen zoals LHBT en het klimaat.⟨/p>
⟨p>Alleen al het feit dat men daar zo druk mee is, vooral met die klimaatveranderingen... Als je zou weten wat er in het boek De Openbaring beschreven staat en de dingen die daar gebeuren; lees wat er plaatsvindt onder de diverse bazuinen. Dat zijn de dingen die zich wereldwijd gaan voltrekken. Nou, als dat binnen afzienbare tijd, in het tijdsbestek van een aantal decennia, gaat gebeuren, dan gaan we het nu toch niet hebben over CO2-uitstoot? Ik bedoel maar.⟨/p>
⟨p>Dat is volstrekt ridicuul als je leest wat er gebeurt bij de tweede, derde en vierde bazuin. Maar als je denkt: "Ja, maar goed, dat komt eigenlijk nooit, dat zal wel symbolisch bedoeld zijn, dat moet je niet echt zo nemen zoals het er staat", kortom: we slapen gewoon verder, dan snap je dus ook de urgentie niet. En dus ga je je met zulke non-issues bezighouden; dat gaat dan helemaal nergens over.⟨/p>
⟨p>Maar het tekent wel dat de wereld daar geen oog voor heeft. Dat begrijp ik natuurlijk. Maar dat media en christelijke instellingen, die zich toch zouden bezighouden met wat er in de Bijbel staat — dat is toch wat men pretendeert — dat daar die connectie totaal ontbreekt... Je zou die connectie toch mogen leggen? Ze hebben er totaal geen benul van.⟨/p>
⟨p>Verbaast je dat? Nou, eigenlijk niet als ik er zo over nadenk, want dat is precies ook een van de dingen die we hadden kunnen verwachten. En toch verbijstert het me iedere keer wel weer. Hoe is het mogelijk?⟨/p>
⟨p>Maar goed, laten we even ter zake komen. Het boek de Openbaring, dat is toch wel een duidelijke zaak. Dat wordt genoemd, alleen men zegt: "Nee, wat in de Openbaring beschreven wordt, dat heeft volstrekt niks te maken met wat er nu speelt." En ja, wij weten beter. Ja, dat klinkt verschrikkelijk arrogant, maar zo is het wel. Ik bedoel, als je leeft bij het licht van het Woord, dan weet je wat er zich gaat voltrekken.⟨/p>
⟨p>Het boek de Openbaring is geen boek dat wazig is en waar je helemaal niks mee kunt. Het is een openbaring. Het vertelt ons dingen, het maakt ons dingen duidelijk. Namelijk, het bouwt voort op dat wat er in de profetie beschreven staat. Het is dus niet een boek dat verhult, het openbaart. Ja, aan wie? Wel, aan degene die er oor voor heeft en die oog heeft voor dat wat daar staat geschreven, en die ook daadwerkelijk bereid is dat serieus te nemen.⟨/p>
⟨p>Goed, dat even dus als het gaat over de actualiteit van het boek de Openbaring in het algemeen. En nu dan weer, zoals dat in het Engels zo netjes heet: back to topic. Dat wil zeggen, we gaan weer even terug naar het onderwerp waar ik werkelijk vanavond over ga.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="797" title="Speel af vanaf 13:17">▶ 13:17⟨/button> ⟨span>Terugblik: Generaties in de Eon Der Eonen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Ik moet eerst nog even terugblikken op wat we de vorige Bijbelavond hebben vastgesteld. Dat was de eerste avond na zo'n lange tijd, dus heb ik een chronologische lijn neergezet over het boek de Openbaring in het algemeen en ook een overzicht gegeven van de aeonen tot aan de aeon van de aeonen. Met die term hebben we ons nog even beziggehouden naar aanleiding van Efeze 3:21, het laatste vers van het derde hoofdstuk van Efeze. Daar spreekt Paulus over: "tot in al de generaties van de aeon van de aeonen."⟨/p>
⟨p>In de NBG-vertaling, de gewone standaardbijbelvertaling, is er altijd sprake van 'eeuwigheid'. Al die onderscheidingen worden helaas gewoon wegvertaald, maar dit is zoals het er letterlijk staat beschreven. Het eigenaardige is dat juist in verband met die meest overtreffende aeon die dus nog gaat komen — want er zijn aeonen aan de huidige aeon voorafgegaan — deze termen worden gebruikt. We spraken van de huidige aeon, die bijna op zijn eind loopt. Dan heb je nog de toekomende aeon, namelijk het Millennium. En dan komt daar ook nog een aeon, en dat is de meest overtreffende: de aeon van de aeonen. Dat is dus een overtreffende trap, zoals de Koning der koningen, het Lied der liederen en het Heilige der heiligen; de meest overtreffende aeon in dit geval.⟨/p>
⟨p>Wat zo eigenaardig is, en daarom heb ik er toen ook wat langer bij stilgestaan, is dat er sprake is van "tot in al de generaties van de aeonen". Dat geeft gewoon aan dat de generaties tot in die aeon doorgaan. Dat is wat er staat. Van de komende aeon kennen we de tijdslengte. Sterker nog, die aeon kennen we vooral onder de benaming het Millennium, de duizend jaren. Daarvan meen ik te weten dat die duizend jaar duurt. Maar van die laatste aeon wordt geen tijd gegeven. Toch is er een heel opmerkelijke aanwijzing over de lengte van dat laatste wereldtijdperk. Het is overtreffend in kwaliteit, ongetwijfeld, maar het is ook overtreffend als het gaat om tijdslengte. In tijdslengte overtreft het de aeonen die daaraan voorafgegaan zijn.⟨/p>
⟨p>In Psalm 105:8 lees je dat God Zijn verbond bevestigt — de 'revo's' onder ons, of in ieder geval de mensen met die achtergrond, kennen die term wel — tot in het duizendste geslacht. Als we er nu even van uitgaan dat een generatie in de Bijbel veertig jaar duurt, dan kunnen we een rekensom maken. Ik doe het nu weer heel kort, maar ik vind het belangrijk om het even op een rijtje te zetten. Er is heel veel voor te zeggen dat een generatie veertig jaar duurt. Je leest in Psalm 95:10 dat God zegt: "Dit geslacht zal in de woestijn omkomen," en dat was gedurende die veertig jaar. Daarom wordt een generatie op veertig jaar gesteld.⟨/p>
⟨p>Als je dan gaat rekenen vanaf Abraham tot nu toe, dan zijn dat 4000 jaren. Dat zijn dus ongeveer 100 generaties. Maar u voelt hem nu al aankomen: dan is 1000 generaties heel erg lang hoor. Want daar komt dan ook nog het Millennium bij dat aanstaande is. Dat is duizend jaar, en dat zijn dan vijfentwintig generaties. Dat betekent dat voor de aeon die daarop volgt, de aeon van de aeonen, er nog een enorme periode overblijft. Ervan uitgaande dat God Zijn verbond bevestigt tot in het duizendste geslacht en een geslacht veertig jaar is, dan betekent dat er dan nog achthonderdvijfenzeventig generaties volgen.⟨/p>
⟨p>Dat is nogal wat. Natuurlijk kun je eronderuit komen door te zeggen dat je dat duizendste geslacht symbolisch moet nemen. Maar hoezo? Waarom zouden we het niet gewoon nemen zoals het er staat? U zegt misschien dat u één aanwijzing een beetje weinig vindt. Daar valt wel wat voor te zeggen, want iets staat vast bij twee of drie getuigen, maar één aanwijzing is altijd nog meer dan geen aanwijzing. Als we inderdaad uitgaan van dat verbond, dat Zijn verbond bevestigd wordt tot in het duizendste geslacht, en we nemen dat heel letterlijk, dan betekent het dat die laatste aeon nog ruim 35.000 jaar gaat duren. Dus als je het hebt over de tijdslengte, is dat ook in dat opzicht de meest overtreffende aeon: in heerlijkheid, in kwaliteit, maar ook in kwantiteit.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1174" title="Speel af vanaf 19:34">▶ 19:34⟨/button> ⟨span>De Eon van de Eon: Christus' Heerschappij⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Die heb ik de vorige keer niet genoemd, dus tot zover even de samenvatting van wat ik de vorige keer heb gezegd. Maar dat is deze term – en ik heb hem zojuist foutief al even vermeld – de aeon van de aeon. In Efeze 3:21 spraken we van de aeon van de aeonen. Ik zei al: in de gangbare vertalingen is het plat gezegd een zooitje. Men heeft alles op één hoop gegooid; alle verschillende termen die daarvoor bestaan, heeft men allemaal wegvertaald. Maar de aeon van de aeonen, dat is dus die laatste, de meest overtreffende aeon. Maar dan is er nog een term en dat is deze: de aeon van de aeon, en die komen we tegen in Hebreeën 1:8. Daar wordt een psalmwoord geciteerd en de schrijver van de Hebreeënbrief haalt dat aan. Er wordt daar van Godswege tegen de Zoon gezegd: "Uw troon, o God..." Opmerkelijk! Er is toch maar één God? Jawel, maar Hij is het beeld Gods. Hij representeert God, daarom hoef je daar niet over te struikelen. Het feit dat ook de Zoon inderdaad God genoemd wordt, is logisch, want Hij is namelijk het beeld van God.⟨/p>
⟨p>Die hele vraagstelling of Jezus Christus nou God is, ja of nee... dat is eigenlijk een non-issue. Feitelijk is het geen theologisch probleem, maar een semantisch probleem, een taalkundige kwestie. Het is namelijk beeldspraak, een stijlfiguur zoals we die altijd gebruiken. Wanneer ik een foto laat zien en zeg: "Kijk, dat is mijn vrouw", dan kun je zeggen: "Ja, maar je vrouw kan dat helemaal niet zijn, want die zit in Katwijk." Maar die foto representeert haar. En ook van de Zoon lees je inderdaad dat Hij wordt aangesproken als God, omdat Hij het beeld is. Maar dit even terzijde als zijdelingse opmerking. Het gaat me natuurlijk om de term die er staat: "Uw troon", wordt er tegen de Zoon gezegd, "is tot in de aeon van de aeon." In de Statenvertaling, de NBG-vertaling en ook in de NBV – vermoedelijk ook in de NBV21, want die bestaat ook alweer – staat er gewoon: "in alle eeuwigheid".⟨/p>
⟨p>Nou, ik kan u dit vertellen: er staat helemaal geen "alle eeuwigheid". Het woordje "alle" staat er helemaal niet en er staat twee keer een aeon. Wat is daarvan overgebleven in deze vertalingen? Moet je nagaan. Alle gangbare vertalingen zeggen "alle eeuwigheid", terwijl "alle" er niet staat en "eeuwigheid" niet wordt genoemd. Er wordt twee keer gesproken over aeon, en wel "de aeon van de aeon". Het getuigt van zoveel oneerbiedigheid ten opzichte van de tekst en de Schriften die ons gegeven zijn om het op deze wijze weer te geven. Men moet dan niet aankomen met het argument dat het idioom dat vereist; dat is gewoon leuterkoek. Dit is heel goed in het Nederlands weer te geven: "tot in de aeon van de aeon". Keurig Nederlands. Voor mijn part: "tot in de eeuw van de eeuw".⟨/p>
⟨p>De term "tot in de aeon van de aeon" wil zeggen dat die aeon de andere aeon overtreft. Als je zegt "de aeon van de aeonen", dan overtreft die aeon alle andere aeonen. Zoals de "Koning der koningen" de koning is die alle andere koningen overtreft. In dit geval is het "de aeon van de aeon". Dat wil zeggen dat deze aeon de voorgaande aeon overtreft. Dat is heel logisch. De term is niet moeilijk: het is overtreffend ten opzichte van de voorgaande aeon. Want het Millennium, dat is de komende aeon. De aeonen die nog gaan komen, worden heel dikwijls aangeduid met unieke termen, net zoals die uit Efeze 3:21. Maar een term die heel dikwijls genoemd wordt, is "tot in de aeonen van de aeonen". Dat betekent dat er nog aeonen gaan komen, wereldtijdperken, die alle voorgaande zullen overtreffen.⟨/p>
⟨p>Dat betekent dus dat de komende aeonen overtreffend zijn, waarbij de laatste aeon de voorgaande nog zal overtreffen. Die laatste aeon is "de aeon van de aeonen", want het is de meest overtreffende. Maar het is ook "de aeon van de aeon", want hij overtreft ook de voorgaande aeon, die ook al overtreffend was. Ziet u hoe precies en ontzettend nauwkeurig de Schrift daarin is? Hier wordt tegen de Zoon gezegd: "Uw troon is tot in de aeon van de aeon." Dus ook in die laatste, meest overtreffende aeon zal Hij Zijn troon nog hebben. Dat is wat er staat. Het hele verhaal dat Christus in die laatste aeon niet meer zou regeren, klopt dus niet. Dat is een verklaring die dikwijls gegeven wordt bij 1 Korinthe 15, waar Paulus zegt dat Hij moet heersen totdat Hij de dood tenietgedaan zal hebben. Men zegt dan: dat gaat over het Millennium en daarna regeert Hij niet meer. Dat klopt in geen enkel opzicht, want in die laatste aeon is er nog steeds de dood. Bovendien regeert Christus daar nog; dat staat in Openbaring 22:5. Je leest daar over de troon van het Lam, dus die verklaring dat Christus daar niet meer zou regeren of Zijn troon niet meer zou hebben, klopt van geen kant.⟨/p>
⟨p>In die aeon zal Hij inderdaad Zijn troon hebben. Dat betekent trouwens ook dat in die aeon God nog niet alles in allen is. Dat is pas wanneer Hij de heerschappij zal overdragen en teruggeven aan Zijn God en Vader, die Hem alles heeft gegeven. Pas dán is de dood tenietgedaan, oftewel: allen zijn levend gemaakt, en dan wordt God alles in allen. Dat is dus nog niet in die laatste aeon zelf. God heeft nog heel wat op het programma staan, zo blijkt maar weer. Het programma duurt nog een tijd voordat het allemaal zijn beslag krijgt; je moet wel even geduld hebben. Maar dat is ook niet moeilijk, want die laatste aeonen zijn zo geweldig in heerlijkheid.⟨/p>
⟨p>Ik vind het zo boeiend om ons dit seizoen daar eens mee bezig te houden. We hebben ons seizoenenlang beziggehouden met het einde van deze aeon of het Millennium, maar die laatste aeon is voor velen eigenlijk een blinde vlek. Het verdient veel meer aandacht, want het is de meest overtreffende tijd. Het zou vreemd zijn om aan het meest overtreffende de minste aandacht te geven. Dat zou ook overtreffend zijn, maar dan in de verkeerde verhouding. Het meest overtreffende moet juist de aandacht en waardering krijgen die het werkelijk verdient. "Uw troon is tot in de aeon van de aeon en de scepter van de rechtmatigheid is de scepter van uw koninkrijk." Waarmee dus gezegd is dat die heerschappij gedurende die aeon recht en zuiver is. Het zal daadwerkelijk een koninkrijk zijn in contrast met wat wij kennen. Wij kennen geen echt recht; dat is het grote probleem van deze boze aeon: alles is krom. En als er al recht is, dan wordt het wel weer krom gemaakt. We lachen erom, maar we lachen omdat we weten dat het goed komt. We weten dat God er op Zijn tijd korte metten mee maakt. Maar in ieder geval, dat gaat nog...⟨/p>
⟨p>Als Hij eenmaal de heerschappij zal krijgen. Dat lees je ook in Openbaring 11 vers 15. Dat is bij de laatste bazuin, bij die zevende bazuin. Dan krijgt Christus de heerschappij over alle volkeren van de wereld. En dan staat er: en Hij zal heersen tot in de aeonen van de aeonen.⟨/p>
⟨p>Nou, ga daar maar voor zitten. Nee, ik bedoel dat niet alleen als het gaat over de Zoon, maar inderdaad ook. Dat is zo geweldig. En wat er dan voor deze wereld, voor Israël, voor de volken in de wereld wordt weggelegd; ik denk zelfs voor het hele universum. Want in de volheid van de tijden wordt alles in de hemel en op de aarde onder één hoofd gebracht.⟨/p>
⟨p>Goed, dat is dus de term: de aeon van de aeon. Dit is alleen nog maar inleiding over die nieuwe hemel en die nieuwe aarde. Want dit zijn termen die op die tijd betrekking hebben, maar die dan weer niet genoemd worden in Openbaring 21, maar toch wel van belang zijn om het te verstaan. Nou ja, we komen er wel door.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1845" title="Speel af vanaf 30:45">▶ 30:45⟨/button> ⟨span>Openbaring 21 en het Fundament in de Profeten⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Openbaring 21 vers 1. Daar staat dat Johannes zegt: "En ik nam waar een nieuwe hemel en een nieuwe aarde." En eigenlijk is hier de cirkel weer rond. Ik bedoel, eigenlijk vrij letterlijk zelfs, want hoe was het ook alweer? De Bijbel begint met: "In den beginne schiep God de hemelen en de aarde." Daar begint het mee. En nu kom je aan het einde van de Bijbel, in Openbaring 21 vers 1: "Ik zag een nieuwe hemel en een nieuwe aarde."⟨/p>
⟨p>Maar voordat we daarmee verder gaan, moeten we toch weer even teruggaan. Want als Johannes dit zo vaststelt – en met recht constateert hij dat, hij ziet het, hij zegt: "Ik nam waar" – dan refereert dit, zoals eigenlijk alles in het boek de Openbaring, aan de profetie, aan de Hebreeuwse profeten. De term "een nieuwe hemel en een nieuwe aarde" komen we twee keer tegen in het boek Jesaja. In feite is dat het platform. Je moet, als je het hebt over de nieuwe hemel en de nieuwe aarde, niet beginnen bij Openbaring 21, maar bij de eerste vermelding.⟨/p>
⟨p>Dat is altijd van belang, want het boek de Openbaring is het sluitstuk van de profetie. Dat is iets wat we in de loop van deze studieserie al zo vaak hebben vastgesteld en benadrukt: het borduurt voort op en is gebouwd op dat wat de profeten allemaal hadden gezegd. Het staat mij nog zo helder voor de geest wat ik destijds besproken heb over Openbaring 17 en 18, over Babylon. Dat is één grote verzameling van verwijzingen naar wat we lezen in Jesaja en Jeremia, noem maar op. Voortdurend wordt er gerefereerd aan wat de Hebreeuwse profeten al hadden gezegd, en dat moet je eerst weten. Alleen als je daarvan op de hoogte bent, zul je zicht kunnen hebben op het boek de Openbaring.⟨/p>
⟨p>Dat begrijp je trouwens ook meteen – en dat bedoel ik niet snerend – maar van Calvijn weten we dat hij heel veel Bijbelcommentaren heeft geschreven, maar hij waagde zich niet aan het boek de Openbaring, want dat begreep hij niet. En dat is heel logisch, want de wijze waarop hij bijvoorbeeld de Hebreeuwse profeten benadert... kijk maar eens een keertje in de kanttekeningen van de Statenvertaling. Dat is een heel calvinistische verklaring. Kijk dan maar eens wat zij zeggen over Zacharia of over Jesaja. Als daar de tijd beschreven wordt dat Jeruzalem hersteld wordt, dan staat er altijd gewoon: "Ja, dit zal op een of andere wijze in beeldrijke taal spreken van de glorie van de kerk in de hemel." Zoiets.⟨/p>
⟨p>Kortom, alles wat concreet gezegd wordt over Israël, over Jeruzalem, over de plaatsnamen, over de volken en over het land, dat wordt allemaal wegverklaard of vergeestelijkt. Ik vind er niets geestelijks aan, maar zo heet dat dan: men verklaart het weg. Ja, dan begrijp je dus niets van het boek Openbaring, want dat wordt juist geacht de bekroning te zijn van wat de profeten hebben gezegd. Als je dus wegverklaart wat de profeten hebben gezegd, zul je per definitie blind zijn voor de betekenis van het boek Openbaring. Dat is logisch, dat kun je nooit begrijpen.⟨/p>
⟨p>En hier is dat ook van groot belang: eerst moet je weten wat de Hebreeuwse profeten hebben gezegd over de nieuwe hemel en de nieuwe aarde. Pas dan gaan we ons bezighouden met wat Johannes daar als laatste – want het is het sluitstuk van de profetie – over heeft gezegd.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2133" title="Speel af vanaf 35:33">▶ 35:33⟨/button> ⟨span>Jesaja 65: de Nieuwe Hemel en Aarde⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>We gaan naar Jesaja toe en dit is spannend. Ik neem u eerst mee naar Jesaja 65, dat is de eerste vermelding. De vertaling die u hier ziet, is gebaseerd op een prachtige interlinear; een tamelijk letterlijke vertaling. In vers 17, een van de laatste hoofdstukken van het boek Jesaja, staat dit: "Want zie, Ik schep nieuwe hemelen en een nieuwe aarde." Hier wordt God Zelf sprekend ingevoerd; God Zelf is hier aan het woord. "Zie, Ik schep nieuwe hemelen en een nieuwe aarde en aan de vroegere dingen zal niet meer worden herinnerd en zal niemand in het hart opkomen."⟨/p>
⟨p>Wat dus niet betekent dat het geheugen 'gedelete' is of iets dergelijks, dat men dat niet meer zal weten. Het wordt nog wel eens in die termen aangehaald, maar dat staat er echt niet. Er staat niet dat niemand dat meer weet; er staat dat er niet meer aan gedacht zal worden. Nee, dat is iets heel anders. Je leest in verband met de bevalling van een vrouw... Het kan zijn dat deze dingen... Dat heb ik de vorige keer ook al even opgemerkt, daar blijf ik nu even vanaf. Maar dat weet ik dus niet meer. Zo gaat het als je ouder wordt, dan vergeet je wel eens dingen. Maar je leest in verband met de bevalling van een vrouw – je leest het in Johannes 15 en 16 – dat een vrouw haar barensnood, de pijn van de bevalling, vergeet als ze het kind in haar armen heeft. Ze denkt dan niet meer aan de pijn die eraan voorafgegaan is. Niet omdat ze de pijn dan vergeten is, maar gewoon omdat de pijn 'overruled' wordt door de vreugde die ze inmiddels heeft, de reden waarom ze het allemaal heeft doorstaan: namelijk door het kind dat ze ter wereld heeft gebracht. Dat betekent dus niet dat het geheugen een mankement vertoont of dat men het niet meer weet. Nee, er wordt niet meer aan gedacht omdat er zoveel meer voor in de plaats is gekomen, en dat is wat hier ook aan de orde is. Aan de vroegere dingen zal niet meer worden herinnerd. Nee, natuurlijk niet. Dat wat er dan zal zijn, wat God dan aan het licht zal brengen en zal creëren, zal al het voorgaande doen verbleken. Daar zal men elkaar dan ook niet meer aan herinneren en het zal bij niemand meer in het hart opkomen.⟨/p>
⟨p>Dit is dus de eerste keer dat er sprake is van de nieuwe hemel en de nieuwe aarde, en het wordt vervolgens ook beschreven. Want, staat er: "Weest opgetogen en jubelt in de toekomst der toekomst." Dat is eigenlijk ook weer zo’n eigenaardige overtreffende trap, een typisch Hebraïsme, maar van de toekomende dingen is dit het 'meest toekomende'. Zo kun je het misschien niet helemaal zeggen, maar het is de meest overtreffende toekomst, dat is het idee. Jubelt daarover in de toekomst die Ik schep, "want zie, Ik schep Jeruzalem tot jubel en haar volk tot opgetogenheid." Het gaat hier natuurlijk over die geweldige tijd die dan gaat aanbreken van de nieuwe hemel en de nieuwe aarde, en ook over wat God met Jeruzalem doet.⟨/p>
⟨p>Ik moet er even iets bij zeggen. Meestal verklaren degenen die nauwgezet letten op de profetie en geneigd zijn om dat heel letterlijk te lezen, dat dit vers over de nieuwe hemel en de nieuwe aarde gaat, maar dat de rest wel over het Millennium zal gaan. Ik heb daar altijd moeite mee gehad om dat op die manier te verklaren, want de tekst zelf geeft daar geen aanleiding toe. Er wordt gesproken over een nieuwe hemel en een nieuwe aarde en wat God dan zal doen. Het is de "toekomst der toekomst" en dat sluit ook weer aan bij de "aeon van de aeonen".⟨/p>
⟨p>Dan staat er in vers 19: "En Ik zal jubelen in Jeruzalem en opgetogen zijn te midden van Mijn volk. En in haar zal niet meer gehoord worden geluid van gehuil of geluid van geschreeuw." Ook hierin zullen we trouwens weer worden bevestigd: "Ik zal jubelen", dat is God Zelf. Wanneer is dit? In dit geval is het nog helemaal opmerkelijk, want ook aan dit vers wordt weer gerefereerd in Openbaring 21 vers 4, namelijk: "Noch rouw, noch geschreeuw, noch ellende zal er meer zijn." Hier wordt dus een nadere beschrijving gegeven van die nieuwe hemel en die nieuwe aarde, en wat God dan zal doen te midden van Zijn volk en de geweldige heerlijkheid; geen gehuil en geen geschreeuw meer zal er zijn.⟨/p>
⟨p>Tot dusver heeft u geen moeite om mij te volgen, denk ik. Dit is logisch wat ik nu zeg. Maar wat is hier nou zo schokkend aan? Laten we even doorlezen: "En daar zal niet meer zijn een klein kind van weinig dagen, noch een grijsaard die niet zijn dagen vervult." Dus een klein kind zal niet sterven; een kind dat slechts weinig dagen heeft. Of een grijsaard die eigenlijk niet zijn dagen helemaal volbrengt of vervult. Want – en nu komt het probleem, al wil ik eigenlijk gaan vertellen dat ik het geen probleem vind – lees gewoon even mee: "Want de jongeling zal als honderdjarige sterven." Als je helemaal niks van de Bijbelse profetie weet en je leest zoiets... een honderdjarige die sterft en die heet dan nog een jongeling? Ja, zo staat het er.⟨/p>
⟨p>Wat denk ik verbaast, is dat dit gaat over de nieuwe hemel en de nieuwe aarde. Ik weet ook wel waarom men dit dan laat verwijzen naar het Millennium. Men zegt: "Oké, de context wijst op de nieuwe hemel en de nieuwe aarde, maar het zal wel gaan over het Millennium, de duizend jaren." Want, zo luidt het argument om dit niet te nemen zoals het er staat: er staat in Openbaring 21 vers 4 dat Hij elke traan zal afwissen uit hun ogen en dat de dood niet meer zal zijn. Dus, zegt men, in die laatste aeon op de nieuwe aarde zal er geen dood meer zijn. Als hier staat in Jesaja 65 dat de jongeling als honderdjarige zal sterven, dan kan dat volgens hen niet slaan op de nieuwe aarde.⟨/p>
⟨p>Ik bestrijd dat. In Jesaja 65 gaat het over de nieuwe hemel en de nieuwe aarde, en daar wordt gezegd dat de jongeling als honderdjarige zal sterven. U zegt: "Ja, maar hoe zit het dan met Openbaring 21 vers 4?" Welnu, er staat niet dat de dood er niet meer is. Kijk, bij de zee lees je: de zee is niet meer. Maar hier wordt gezegd: de dood zal niet meer zijn. Het is namelijk een proces wat in die aeon wordt voltooid. De dood zal niet meer zijn.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2692" title="Speel af vanaf 44:52">▶ 44:52⟨/button> ⟨span>De Dood Tenietgedaan: een Traject Naar Volmaaktheid⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Gedurende deze aeon — en ik geloof dat we daar nog vaak aan herinnerd zullen worden — is dit het meest karakteristieke gegeven. Het meest kenmerkende van die laatste aeon, van de nieuwe hemel en de nieuwe aarde waarin de troon van de Zoon zal staan en waarin sprake is van de meest overtreffende heerschappij, is juist dat de laatste vijand tenietgedaan gaat worden, namelijk de dood. De dood is dan nog niet direct tenietgedaan, maar wordt tenietgedaan. Dat is een proces dat in die laatste aeon in vervulling zal gaan. Aan het einde van die aeon zal er inderdaad geen dood meer zijn. De dood wordt teruggedrongen.⟨/p>
⟨p>Er is in die laatste aeon iets dat misschien wel een van de meest opvallende dingen is als je Openbaring 21 en 22 leest: het is op weg naar de perfectie, maar het is de volmaaktheid nog niet. Het meest in het oog springend is nog wel dat daar sprake is van het geboomte des levens en de vruchten die dat geboomte draagt. Die zijn namelijk tot genezing van de volkeren. Er is dus nog sprake van de volkeren. En zoals gezegd, er is ook nog sprake van generaties, dus van voortplanting. Er is ook nog sprake van sterven. De dood is weliswaar enorm teruggedrongen en het leven gaat steeds meer heersen — dat is de heerlijkheid van die laatste aeon — maar de dood is nog niet volledig weg. De dood zal in die laatste aeon worden tenietgedaan.⟨/p>
⟨p>Om even terug te komen bij Jesaja 65: daar wordt gesproken over de nieuwe hemel en de nieuwe aarde. Men zou kunnen zeggen dat die tekst daar niet over gaat, maar de tekst geeft daar zelf geen enkele andere aanwijzing voor. Stel je voor dat we Openbaring 21 niet zouden hebben en je zou vragen wat we weten van de nieuwe hemel en de nieuwe aarde. Dan zou je zeggen dat uit Jesaja 65 blijkt dat daarover gesproken wordt en dat de jongeling daar pas als honderdjarige zal sterven. Is dat in strijd met Openbaring 21 vers 4? Nee, dat is daar niet mee in strijd. Wij denken vaak dat de kenmerken die gegeven worden van de nieuwe hemel en de nieuwe aarde direct de eindtoestand beschrijven, maar die laatste aeon is weliswaar enorm overtreffend ten opzichte van wat er aan voorafgegaan is, namelijk het Millennium, maar het is nog niet de volmaaktheid. Dat is waar je al op stuit als je de eerste passage leest die daarop betrekking heeft. We zullen daar gedurende de studie over Openbaring 21 en 22 alleen maar in worden bevestigd.⟨/p>
⟨p>Wat vaak gezegd wordt over het Millennium, de duizend jaren, wordt feitelijk voortgezet in de nieuwe hemel en de nieuwe aarde. Er zijn wel verschillen; in de nieuwe hemel en de nieuwe aarde is er bijvoorbeeld geen tempel meer. Maar er is nog wel sprake van genezing der volkeren, wat toch ziekte veronderstelt. En er zijn nog volkeren. In Jesaja 65 staat dat de jongeling als honderdjarige zal sterven en de zondaar als honderdjarige te licht worden bevonden. Dat geeft aan dat daar traag wordt ingegrepen. De zondaar zal pas als honderdjarige te licht worden bevonden. Gedurende die nieuwe hemel en de nieuwe aarde, die laatste aeon, is er een weg naar de volmaaktheid, totdat er uiteindelijk geen dood meer zal zijn. Maar in het traject daarnaartoe is dat nog niet vervuld.⟨/p>
⟨p>In Jesaja 65 staat ook dat ze huizen zullen bouwen en die bewonen, en wijngaarden planten en de vrucht daarvan eten. Dit is heel concreet en heel aards. Het is een paradijselijke toestand op die nieuwe aarde. In vers 22 lezen we: "Want de dagen van mijn volk zullen zijn als de dagen van het geboomte, en het werk van hun handen zullen mijn uitverkorenen ten volle genieten." Het is een geweldige, rijke tijd waarin de mensen oud zullen worden. De dagen van Gods volk zullen zijn als de dagen van het geboomte. Het uitverkoren volk zal dat ten volle genieten en het ook bevorderen. Wat het Oude Testament betreft vinden we een hoofdstuk later nog een vermelding: "Want zoals de nieuwe hemelen en de nieuwe aarde die Ik zal maken voor mijn aangezicht blijven staan, luidt het woord van JAHWEH, zo zullen jullie zaad en jullie naam blijven staan." Dat wordt daar beloofd aan Israël.⟨/p>
⟨p>Dit is wat we vanuit de Hebreeuwse Bijbel weten over de nieuwe hemel en de nieuwe aarde. Zonder die kennis kun je Openbaring 21 eigenlijk niet goed binnenstappen. Het is noodzakelijk; het is wat je geacht wordt te weten voordat je Openbaring 21 leest.⟨/p>
⟨p>We gaan verder met onze studie naar de laatste aeon. We slaan even een hoop eigenaardige ideeën van vele generaties over. We stonden er zojuist bij stil dat we nu in een bepaald tijdvak zitten, dat het einde van deze aeon nadert, maar dat er daarna nog een Millennium gaat komen. Ook dat tijdperk zal worden beëindigd, waarna een nieuwe fase zal aanbreken. Daar houden we ons nu mee bezig. God heeft zoveel te melden, en het is bijna onbegrijpelijk dat voor zovelen die zichzelf orthodox bijbelgelovig noemen, alles wat er gezegd wordt over de tijd van het einde gereduceerd wordt tot één moment: de terugkomst van Christus. Men bedoelt daarmee dan het einde van de wereld — wat overigens helemaal niet hetzelfde is — en daarna is het "eeuwig wel of eeuwig wee". Men bedoelt daarmee dan een eindeloos goed of eindeloos niet goed verblijf. Er is een totaal onbegrip over deze zaken.⟨/p>
⟨p>Daarom beschouw ik het als een enorm voorrecht als je zicht op deze dingen krijgt en de onderscheidingen gaat zien. Dat je echt op de hoogte gesteld wordt en overzicht krijgt van wat er gaat komen. Niet omdat je het fantaseert, maar gewoon omdat je tot je neemt wat erover geschreven staat. We hebben gezien dat de term 'de nieuwe hemel en de nieuwe aarde' verwijst naar de profeet Jesaja, waar God Zelf aankondigt dat Hij die zal maken. Er wordt een beschrijving gegeven van hoe geweldig en overtreffend dat zal zijn. Maar het meest bijzondere is toch wel dat, hoewel het een tijd van grote heerlijkheid is, het nog niet de uiteindelijke volmaaktheid is. Er is daar nog sprake van sterven en zelfs van een zondaar. Er is daar nog een proces af te leggen. Als je eenmaal op dat spoor zit, zul je bij de verdere bestudering van Openbaring 21 en 22 alleen maar bevestigd worden. Ik ben blij met dit begin, want de toon is nu gezet voor ons onderzoek naar de nieuwe hemel en de nieuwe aarde.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3329" title="Speel af vanaf 55:29">▶ 55:29⟨/button> ⟨span>Petrus 3: de Dag van de Heer⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Naast dat Jesaja daarover spreekt, is er nog een schriftplaats waarin sprake is van de nieuwe hemel en de nieuwe aarde, en dat is in 2 Petrus 3. Er zijn in totaal drie schriftplaatsen waar de frase 'de nieuwe hemel en de nieuwe aarde' voorkomt: aan het slot van Jesaja 65 en 66, in 2 Petrus 3 – waar we nu naartoe gaan – en in Openbaring 21 en 22. Dat zijn de drie schriftplaatsen die letterlijk over die uitdrukking spreken.⟨/p>
⟨p>Laten we beginnen bij vers 10. Petrus kondigt in hoofdstuk 3 van zijn brief aan dat er straks mensen gaan komen die zeggen: "Wat blijft er van de belofte van Zijn komst? Het zou toch al gauw gebeuren?" Dan zegt Petrus dat één ding ons niet mag ontgaan: bij de Heere is één dag als duizend jaar en duizend jaar als één dag. Dat is een statement van formaat. Ik wil het nu niet hebben over die twee millennia, maar het gaat me erom te lezen vanaf vers 10.⟨/p>
⟨p>De dag van de Heer zal arriveren – of 'komen', zoals de NBG-vertaling zegt – als een dief die iets wegneemt. In die dag zullen de hemelen in geraas voorbijgaan. Het woord 'geraas' duidt op een voorbijsuizend geluid. Ik associeer het altijd met Sinterklaas, omdat dat volgens mij de enige setting is waarin wij nog spreken over 'wild geraas' waarbij we geacht worden te staken. Het gaat hier natuurlijk niet over Sinterklaas, maar wel over geraas.⟨/p>
⟨p>Hoe lang zou die dag van de Heer duren? Zojuist had Petrus gezegd dat voor de Heer één dag als duizend jaar is. Als het proces tot de nieuwe schepping nog twee dagen zou duren, zoals de profeten inderdaad zeggen, dan weten we dat ook weer. Maar hoe lang duurt de dag van de Heer zelf? Die duurt ook duizend jaar. Dat weten we vanuit het boek Openbaring: het millennium, zo genoemd omdat het duizend jaar duurt. Aan het einde van die periode zullen de hemelen voorbijgaan. Petrus is zeer adequaat in zijn beschrijvingen: de dag van de Heer zal komen en daarin zullen de hemelen in geraas voorbijgaan en de elementen door hitte vergaan en ontbonden worden.⟨/p>
⟨p>Zowel in de Statenvertaling als in de NBG-vertaling wordt gesproken over 'de elementen', wat suggereert dat het om de elementen in het algemeen gaat. Maar er staat niet 'de' elementen; er staat dat elementen door hitte zullen vergaan en ontbonden worden. Welke dat precies zijn, staat hier niet, maar er vindt hier een elementaire wijziging plaats. Daarbij moet ik aantekenen dat 'elementen' in de Bijbel – ⟨em>stoicheia⟨/em> – niet per se een scheikundige term is, hoewel dat bij ons wel het geval is. De term wordt bijvoorbeeld ook in de brief aan de Kolossenzen gebruikt voor de 'beginselen', het principe of het ABC. Het gaat dus over elementaire dingen, maar in dit geval ben ik geneigd om inderdaad aan stoffelijke elementen te denken, omdat ze door hitte vergaan. Dan gaat het niet over principes of spirituele zaken, maar over stoffelijke dingen die ontbonden worden.⟨/p>
⟨p>Er staat ook iets heel eigenaardigs waar mensen gemakkelijk overheen lezen: "en de aarde en de werken in haar zal gevonden worden." Meestal wordt dit gelezen als het tegenovergestelde, namelijk dat de aarde en de werken zullen verdwijnen. Maar er staat dat ze gevonden zullen worden. De hemelen zullen in geraas voorbijgaan en elementen zullen ontbonden worden. Het feit dat de hemelen voorbijgaan, geeft aan dat er in de atmosfeer of de sterrenhemel spectaculaire veranderingen plaatsvinden door de hitte. Maar het gaat mij nu vooral om dit punt: de aarde en de werken in haar zullen gevonden worden. Niet verdwenen.⟨/p>
⟨p>Ik geloof daarom dat de aarde na de duizend jaren niet verdwijnt, maar juist gevonden zal worden, weliswaar gelouterd. De nieuwe aarde is niet een totaal andere aarde, maar een vernieuwde aarde. De aarde zal worden getransformeerd. Het loutere feit dat hier staat dat zij gevonden zal worden, wijst erop dat de aarde in haar huidige hoedanigheid voorbijgaat, maar getransformeerd wordt en daardoor gevonden wordt. Dat zal plaatsvinden aan het einde van de dag, aan het einde van het millennium.⟨/p>
⟨p>Petrus voegt daaraan toe: "Daar al deze dingen zo ontbonden worden, hoe moeten jullie dan zijn in heilig gedrag en eerbied?" Als dit de verwachting is en de oude dingen voorbij zullen gaan, hoe moet je dan leven? Je moet je hele leven afstemmen op dat wat gaat komen, want dat is wat er echt toe doet. We moeten de aanwezigheid van de dag van God verwachten en daarnaar 'spoeden'. Petrus schrijft hier aan de besnijdenis; hij is de apostel van de besnijdenis. Hij verwijst in dit hoofdstuk trouwens ook naar Paulus, maar daar ga ik nu verder niet op in. Het gaat erom dat we verwachtend en spoedend uitzien naar de aanwezigheid van de dag van God.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3844" title="Speel af vanaf 01:04:04">▶ 01:04:04⟨/button> ⟨span>De Dag van God: Transformatie en Loutering⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Kijk, je krijgt dus dit verhaal als ik het even in een schema mag zeggen: de Dag van de Heer, het millennium, de duizend jaren. Aan het einde daarvan zullen de hemelen voorbijgaan en dan krijg je vervolgens de Dag van God. Dit komt precies overeen met dat andere lijstje of dat andere schema wat ik u al eerder liet zien, namelijk de toekomende aeon en vervolgens de aeon der aeonen, of zo u wilt de aeon van de aeon, die nog meer overtreffend zal zijn.⟨/p>
⟨p>Want deze Dag van de Heer is geweldig, maar het is misschien goed om er nu even op te wijzen dat als je in Openbaring 20 leest over de duizend jaren, er inderdaad wordt gezegd dat de tegenstander wordt gebonden en het koninkrijk wordt gegeven aan het volk van koningen en priesters, maar over de overtreffende glorie en heerlijkheid wordt daar eigenlijk niet gesproken. Waarom dat zo'n geweldige, overtreffende tijd zou zijn, wordt daar niet beschreven. Dat wacht eigenlijk op de Dag van God. Dat betekent niet dat het millennium niet al heerlijk zal zijn, maar het wordt daar niet eens uitdrukkelijk zo genoemd. In feite is de Dag van de Heer een prelude. Er moet daar ook nog heel wat gebeuren: aan het einde van die duizend jaar wordt Satan losgelaten en krijg je ook nog het gericht bij de grote witte troon. Dat vindt allemaal daar tussenin plaats.⟨/p>
⟨p>Maar goed, de Dag van God dus. Daarvan wordt hier geen lengte gegeven. Er wordt gezegd: voor de Heer is één dag als duizend jaar. Die Dag van de Heer is dus inderdaad dat millennium. En er staat bij de Dag van God bij dat de hemelen dan in brand staan en elementen door hitte vergaan en worden weggesmolten. Ik heb expres even dit plaatje van de werkzaamheden van een goudsmid erbij gezet, want dat is het idee wat je hier krijgt: er wordt iets gezuiverd, iets gelouterd. Zoals een goudsmid dat doet en door hitte de dingen zuivert.⟨/p>
⟨p>Er wordt vervolgens gezegd in vers 13 dat de hemelen in brand staan en elementen door hitte vergaan. Ook hier weer: elementen, niet dé elementen. Ze worden weggesmolten zoals een goudsmid dat ook doet. Maar: nieuwe hemelen en een nieuwe aarde verwachten wij naar Zijn belofte, waarin rechtvaardigheid woont. Dat Petrus dit zo formuleert, betekent dat hij hier verwijst naar wat er eerder in de Schrift is gezegd. Als hij zegt: "naar Zijn belofte verwachten wij een nieuwe hemel en een nieuwe aarde", dan verwijst hij naar de Dag van God na de Dag van de Heer.⟨/p>
⟨p>Dat verwijst naar Jesaja. Daarom vind ik het buitengewoon belangrijk dat voordat we naar Openbaring 21 en 22 toe gaan – wat we nog steeds niet hebben gedaan, maar het is onontbeerlijk om dit te doen – we eerst weten wat God beloofd heeft aangaande de nieuwe hemel en de nieuwe aarde. Dus hebben we ons eerst beziggehouden met Jesaja 65 en 66, waar dat beschreven wordt en waar Petrus vervolgens ook aan refereert. Hij zegt: dat is wat God Zelf heeft aangekondigd. En het is dan inderdaad Johannes die in het laatste Bijbelboek dat bekroont met in feite nog veel meer informatie. Maar je moet wel eerst de basis hebben. En de basis is Zijn belofte, die gegeven is bij monde van Jesaja. Daar verwijst Petrus naar. Ja, dat was dus heel belangrijk om scherp te krijgen voordat we naar de rest van Openbaring 21 gaan, en dat is al intrigerend genoeg. Nou, dit is hopelijk een duidelijke basis.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4161" title="Speel af vanaf 01:09:21">▶ 01:09:21⟨/button> ⟨span>De Eerste Hemel en Aarde Gingen Voorbij⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Terug dus naar Openbaring 21 vers 1. Daar zegt Johannes: "En ik nam waar een nieuwe hemel en een nieuwe aarde." Aha, die uitdrukking kennen we uit Jesaja. Het zijn beloften, zoals Petrus dat ook zei. Want, zegt hij, de eerste hemel en de eerste aarde waar de Bijbel mee begint in Genesis 1, die gingen voorbij.⟨/p>
⟨p>Nu ga ik iets doen wat voor sommige mensen misschien een beetje voelt als vloeken in de kerk: ik ga kritiek leveren op de Concordant Version. Dat zit namelijk zo — en ik wil het niet zwaarder maken dan het is — maar in de Concordant Version staat hier: "the former heaven and the former earth". Dat wil zeggen: de eerdere. Maar dat is niet wat er staat. Er staat niet 'eerdere'. Het is geen vergrotende trap, maar het is een overtreffende trap. Er staat dus 'eerste'. Het is niet de eerdere hemel en de eerdere aarde.⟨/p>
⟨p>Ik weet wel waarom de Concordant Version het zo heeft weergegeven; daar is wel een reden voor. Maar dat is geen taalkundige reden, maar in feite een theologische. Het is een verklaring, namelijk dat dit eigenlijk de derde aarde zou zijn. Eigenlijk zegt men: dit is de derde hemel en de derde aarde. Daar zijn ook bijbelstudies over gegeven, maar ik heb er problemen mee vanwege het feit dat het hier zo expliciet wordt gezegd. Er is een nieuwe hemel en een nieuwe aarde, want de eerste hemel en de eerste aarde die gingen voorbij. En inderdaad, er wordt gesproken over 'eerst'. Dat betekent dat die nieuwe niet de derde zijn, maar de tweede. Als u zich nu afvraagt: "Hoezo dan de derde?", dan ga ik dat verder niet uitleggen. Ik vind het eigenlijk ook niet zo interessant, want er staat hier 'eerste' en niet 'eerdere'. Die gingen voorbij. En nu hebben we nog iets, en dit is altijd weer zo'n problematisch punt.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4314" title="Speel af vanaf 01:11:54">▶ 01:11:54⟨/button> ⟨span>En de Zee Is Niet Meer: Twee Verklaringen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Tenminste voor sommige mensen, zeker voor mensen die in Katwijk aan Zee wonen, is dit een heel zwaar te verteren zaak: "en de zee is niet meer." Dan is Katwijk dus niet meer Katwijk aan Zee. Ze zeggen trouwens dat het over een tijdje Utrecht aan Zee is, maar hoe zit dat nu? Dit is toch wel een heel kenmerkend ding. Ik bedoel, je kunt er grapjes over maken, maar wat is de gedachte die hier staat: "en de zee is niet meer"? Ik wil twee verklaringen noemen; ik zou er meer kunnen noemen. Ik heb gelezen dat "de zee" verwijst naar de koperen zee, dat wil zeggen het koperen wasvat, maar ik vind dat een merkwaardige link die men legt. Een andere link die men heeft gelegd, is dat de zee hier een symbool is voor de volkerenwereld die onstuimig is, en die is er dan niet meer. En ik zie sommige mensen zeggen: "Kijk, als de hemel gewoon de hemel is en de aarde gewoon de aarde, dan is de zee ook gewoon de zee." Er staat: "de zee is niet meer." Waar over de dood staat dat deze niet meer ⟨em>zal⟨/em> zijn, staat er over de zee simpelweg: zij ⟨em>is⟨/em> niet meer. Ik wil niet de indruk wekken dat dit heel makkelijk te verklaren is, maar laat ik het zo zeggen: ik kan hier twee kanten op.⟨/p>
⟨p>De eerste verklaring is deze – en eerlijk gezegd noem ik hem als eerste omdat ik hem eigenlijk het meest voor de hand vind liggen: de zee is hier een specifieke zee. Niet zomaar een zee, maar ⟨em>de⟨/em> zee. Welke zee? Nou, gewoon de Dode Zee. Hoezo dan? Dat is namelijk het meer van vuur. In het voorafgaande vers, Openbaring 20:15, wordt gesproken over het meer van het vuur, en dat is de tekst die direct voorafgaat aan Openbaring 21:1. Dat is eigenlijk weer een onderwerp apart, maar daar hebben we ons wel eens mee beziggehouden. Het is het meer van vuur dat ook brandt van zwavel. Er is maar één zee of één meer, gewoon een ⟨em>body of water⟨/em>; zo wordt de verklaring van dat Griekse woord ⟨em>limne⟨/em> gegeven. Het is bijvoorbeeld zoals het meer van Gennesaret of het meer van Tiberias; dat heet ook een meer. Wat is een meer? Het zegt niet zozeer iets over het soort water dat erin zit, maar het is gewoon omgeven door land. Dat is wat een meer is. Dus de Dode Zee is ook een meer. Trouwens, voor een Duitser zal dit ook geen probleem zijn: "das Meer" is immers de zee. Maar die zee gaat natuurlijk ook in het millennium een hele grote rol spelen. Want dan lees je in Ezechiël 47 over die zee waar een waterstroom uit de tempel naartoe komt. Dan weet je ook meteen dat het over het millennium gaat, want daar is nog sprake van een tempel. Uit Jeruzalem zal er een waterstroom komen en die zal die zee – dan gaat het echt over de Dode Zee – levend maken, zodat daar gedurende het millennium ook weer vissersplaatsen zijn. Ze worden zelfs al bij name genoemd. Plaatsen die er nu nog niet zijn, maar de Schrift vermeldt al dat dit de plaatsen zijn waar straks gewoon vissersplaatsen zullen zijn. Zeg maar een soort van Urk in Katwijk. Dus ja, "dé zee", dan gaat het over een specifieke zee. Ik vind dat persoonlijk een hele zinnige verklaring, want het gaat hier om de zee waar Johannes het zojuist over had: dat meer van vuur. Waarom staat er dan niet gewoon: "het meer is niet meer"? Dat woord wordt immers wel in het vorige vers gebruikt. Dat is inderdaad een goed bezwaar tegen deze verklaring. Je kunt zeggen dat een meer ook een zee is, maar inderdaad, dat is dan niet zo logisch. Daarmee is het bezwaar niet helemaal weggenomen, maar het is één mogelijkheid: de zee is een specifieke zee, en het meest voor de hand liggend is dan de Dode Zee.⟨/p>
⟨p>Maar dan heb ik er nog één, namelijk dat het gaat over de zee in het algemeen. Dat is misschien zelfs nog wel het meest voor de hand liggend, of in ieder geval de verklaring waar men gewoonlijk aan denkt. Als men leest dat de zee niet meer is, zegt men: "Oh, dan zijn er geen zeeën meer." En eerlijk gezegd vind ik dat ook heel moeilijk. Ik zal u eerlijk zeggen: ik kan geen keuze maken. Ik vind beide verklaringen persoonlijk op dit moment plausibel. Misschien dat ik over een maand, als ik weer een bijbelstudie geef, inmiddels een keuze heb gemaakt, maar op dit moment weet ik het niet. "De zee is niet meer" – is dat een specifieke zee of de zee in het algemeen? Ik noem ze allebei en het is aan u om dit gewoon te overwegen. Dat is trouwens in het algemeen mijn hele insteek: ik vertel u niet hoe de vork precies aan de steel zit, maar ik geef u door wat ik zelf gevonden heb. Ik geef daarvoor de "bonnetjes" en de argumenten, en dan moet u zelf die dingen maar checken en onderzoeken. Dat is in dit geval ook zo. Het idee dat de zee in het algemeen er dan niet meer is... als je daar even over doordenkt: als je kijkt naar het aardoppervlak – niet helemaal bijbels geformuleerd, maar gewoon de hele oppervlakte van de oceanen en de aarde – dan blijkt dat 72% bedekt is door zee. Als de zee er niet meer is, betekent dat dat we een stuk meer ruimte hebben. Ik kan me voorstellen – en dat pleit daar dus voor – dat we die ruimte gedurende die laatste aeon nog hard nodig hebben als er zoveel generaties komen onder zulke vruchtbare en voordelige condities. Dan kan ik me voorstellen dat de zee maar gauw "drooggelegd" moet worden. In Nederland zeggen we: God creëerde de aarde, maar de Nederlanders maakten Nederland. Waterbeheersing! Maar goed, in ieder geval: die zee is er niet meer. Als deze verklaring klopt en de zee in het algemeen er niet meer is, betekent dat natuurlijk niet dat er geen meren meer zijn. Nee, gewoon de zeeën en de oceanen, die zijn er dan niet meer. Dat zou dan het idee zijn.⟨/p>
⟨p>En dat is zeker een verschil met het millennium, want daarvan lezen we heel expliciet dat er wél nog zeeën zijn. Ik ga u een paar voorbeelden geven. In Psalm 72 leest u over de zoon van David, Salomo, de vredevorst. Het is een psalm van Salomo, de zoon van David. Dat zegt heel veel natuurlijk, want dan weet je meteen over wie het gaat: de Vredevorst. En daar staat: "Hij zal heersen van zee tot zee, en vanaf de Rivier tot aan de einden der aarde." En de einden der aarde zijn gewoon – u weet het hè – God noemde het droge "aarde". Dat betekent dus dat op het moment dat je op zee bent, je niet meer op "aarde" bent. Het einde van de aarde is de kuststrook. Het is een hele logische verklaring die niets te maken heeft met een verouderd wereldbeeld. Het einde der aarde is gewoon daar waar het droge eindigt, oftewel waar de zee begint. Tot aan de kuststroken dus. De einden der aarde zijn de kuststroken en Hij zal heersen "van zee tot zee". Dat is alleen een zinnige gedachte als er inderdaad nog zeeën bestaan. In Zacharia 9:10 heb ik er nog één, en dan gaat het ook weer over de Messias: "Hij zal vrede spreken tot de natiën" – weer een waarachtige shalom. Ik zeg het expres zo: shalom, vrede. "Hij zal vrede spreken tot de natiën, en zijn heerschappij zal zijn van zee tot zee, en vanaf de Rivier tot aan de einden der aarde." Dat is een vrijwel identieke formulering als in Psalm 72.⟨/p>
⟨p>Hier wordt dus heel uitdrukkelijk gesproken over de Messias die zal heersen van zee tot zee. Als er in Openbaring 21 inderdaad in het algemeen geen zee meer zal zijn, dan weet je ook meteen dat dit een wezenlijk verschil is met het voorgaande millennium.⟨/p>
⟨p>Ik heb u beide verklaringen meegegeven over hoe het zou kunnen zitten. U kunt voor uzelf overwegen wat u denkt dat het zal zijn. Dat is echter iets wat ik graag zou willen reserveren voor de volgende keer, want dan gaan we verder met vers 2. We kunnen dan misschien ook wat verder gaan, maar deze basis is alvast zo belangrijk.⟨/p>
⟨p>Johannes neemt in vers 2 namelijk nog iets waar: "En ik nam waar de heilige stad, een nieuw Jeruzalem." Dat is heel bijzonder. In de pauze kwam er iemand naar me toe die het over Star Trek had, en daar lijkt dit wel op. Het is zo futuristisch; het gaat echt over de verre toekomst. Een nieuw Jeruzalem, neerdalend vanuit de hemel, van God.⟨/p>
⟨p>Waarbij ik trouwens moet opmerken dat dit nieuwe Jeruzalem niet zozeer in contrast staat met het Jeruzalem hier op aarde, maar met de grote stad Babylon. Dat is het grote contrast. Waar de ene stad een hoer is, daar is dit Jeruzalem de bruid.⟨/p>
⟨p>Maar ik stel voor dat we dat bewaren voor de volgende keer. Dat is over een maand, op 18 november; dan hebben we hier weer een avond, Deo Volente uiteraard. Dan gaan we daar verder over spreken. Hoewel ik erbij moet zeggen dat pas in vers 10 de uitgebreide beschrijving volgt van die heilige stad Jeruzalem die neerdaalt vanuit de hemel. De verzen 2 tot en met 9 gaan namelijk nog over de beschrijving van de nieuwe hemel en de nieuwe aarde als zodanig. Kortom, er is nog genoeg te bespreken.⟨/p>