⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2" title="Speel af vanaf 00:02">▶ 00:02⟨/button> ⟨span>Introductie en Terugblik op de Bruiloft van het Lam⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Een hele goede avond, beste vrienden. Hartelijk welkom bij deze Bijbelstudie over het boek Openbaring. U ziet op het scherm naast mij dat dit deel 38 is in een lange serie over dit geweldige laatste Bijbelboek. We gaan ons vanavond bezighouden met een eigenlijk heel korte passage: vers 11 tot en met 16 van hoofdstuk 19.⟨/p> ⟨p>In mijn Bijbel, de NBG-vertaling, staat daarboven 'Het woord Gods'. Dat wordt dan opgevolgd door een nieuwe pericoop, vers 17 tot 21, waarin de eigenlijke oorlog beschreven wordt en hoe het beest en de valse profeet worden overwonnen. Andere Bijbelvertalingen lezen vers 11 tot en met 21 als één passage en ik wil dat gedeelte ook onder de subtitel 'de finale oorlog' bespreken. Dit is daarvan deel 1 en we bespreken slechts een klein aantal verzen daaruit.⟨/p> ⟨p>Het lijkt mij nuttig om nog even terug te blikken, zoals ik dat gebruikelijk ben te doen, op wat we de vorige keer hebben gezien. Zo kunnen we het geheugen opfrissen, zodat we met wat meer gemak en helderheid van geest de draad kunnen oppakken. De eerste vijf verzen van hoofdstuk 19 zijn een soort appendix van hoofdstuk 18, omdat het onderwerp daarin nog steeds de val van de stad Babylon is. Alleen is dit dan een lied. In vers 6 tot en met 10 vinden we vervolgens de aankondiging van de bruiloft van het Lammetje. Dat is typisch van die symbolische taal die dit boek eigen is, waarbij het van enorm groot belang is om de verschillende hoofdrolspelers te kunnen identificeren.⟨/p> ⟨p>Dat is meteen een nogal grote en omstreden kwestie, want met name de vraag 'Wie is de bruid?' keert telkens terug. In de traditionele christelijke theologie zegt men: 'De bruid, dat is de kerk.' Nou, dat kunt u gerust vergeten. De bruid is niet de kerk; de bruid is Jeruzalem. Dat verzin ik niet zelf, dat staat gewoon letterlijk in het boek Openbaring. In Openbaring 21 leest u dat de bruid van het Lammetje, de vrouw, de heilige stad Jeruzalem is. Dat sluit ook naadloos aan bij wat we bij de profeten van Israël vinden, waarbij Jeruzalem de stad is die het volk en het land van Israël representeren.⟨/p> ⟨p>Over de identiteit van de bruidegom kan geen twijfel bestaan: dat is Christus, het Lammetje. Ik moet erbij zeggen dat als de Ecclesia, die in onze dagen wordt bijeenverzameld, daarin een rol speelt, dan is dat niet in de hoedanigheid van de bruid, maar juist van de bruidegom. De Ecclesia – de gemeente, zo u wilt – is immers het lichaam van Christus en maakt daarmee deel uit van de bruidegom. Dat is impliciet, dat geef ik toe, maar de Ecclesia is in Hem inbegrepen. Zij staat in een nog veel nauwere, organische relatie met haar hoofd, de Christus.⟨/p> ⟨p>Mocht u het dus jammer vinden dat wij als Ecclesia geen rol zouden spelen in deze romance of bij de bruiloft, dan kan ik u geruststellen: dat doen we wel, alleen niet als de bruid, maar als deel uitmakend van de bruidegom. Dat is een nog veel spectaculairdere rol die we daarin zullen spelen. Maar het gaat er vooral om: de bruidegom is hier simpelweg het Lammetje, oftewel de Christus. Het Lam dat geslacht is, de Leeuw van Juda, de Messias. Hij is het hoofd van de Ecclesia, het hoofd van het lichaam.⟨/p> ⟨p>De bruid is dus Jeruzalem, de bruidegom is Christus en de bruiloft is niets anders dan het feest waarin de verbondsluiting plaatsvindt en wordt gevierd. Het nieuwe verbond, want ook het oude verbond had het karakter van een huwelijk dat ooit gesloten is bij de berg Sinaï. Maar dat was een huwelijk dat nogal tragisch afliep. Het nieuwe verbond daarentegen is een blijvend verbond, al was het maar omdat alle verplichtingen bij de Heer Zelf liggen. Dat wil zeggen: Hij belooft en er worden geen eisen gesteld aan het volk. Dat is geweldig. Hij zal de wetten en Zijn geboden in hun harten schrijven, zodat ze van binnenuit zullen doen wat het nieuwe verbond allemaal behelst. 'Ik zal, Ik zal', dat zijn de beloften die allemaal gelden bij het nieuwe verbond.⟨/p> ⟨p>De bruiloft is het feest van dat nieuwe verbond en dat is het feest van het Millennium. In feite zijn de duizend jaren die in hoofdstuk 20 worden beschreven niets anders dan de bruiloft van het Lammetje, waarbij er ook nog eens genodigden zijn. Er is een bruidegom en er is een bruid, maar er zijn ook de genodigden en dat zijn de volkeren die bij dat feest betrokken zijn. Dat is het overblijfsel van de volkeren. Ik zeg 'het overblijfsel', want de wereldbevolking zal gedecimeerd worden bij de afsluiting van deze aion. Velen zullen omkomen, maar degenen die overblijven van de volkeren – de gelovigen dus – zullen de toekomende aion beërven en die geweldige, feestelijke en vrederijke tijd gaan beleven. Dat is wat we de vorige keer in een nutshell hebben gezien.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="499" title="Speel af vanaf 08:19">▶ 08:19⟨/button> ⟨span>De Aanloop Naar de Finale Strijd in Harmageddon⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik heb het nu even heel kort weergegeven, maar dit keer is het onderwerp de finale afrekening met alle anti-machten, voor zover die er nog zijn. Er is namelijk al heel veel afgerekend. Wat we vooral hebben gezien, is dat de stad Babylon, de hoofdstad van dat wereldrijk van de laatste dagen, de eindtijden en de afsluiting van deze aion, inmiddels zal zijn vernietigd.⟨/p> ⟨p>Tijdens de zesde schaal – dat is wat we beschreven vinden in hoofdstuk 16 – werden de volken verzameld in Harmageddon. Dat is die geweldige grote vlakte in het noorden van Israël, de vlakte van Jizreël bij Megiddo. Het is een naam die legendarisch is geworden: Harmageddon, de plek voor de grote eindstrijd. En dat klopt ook; daar worden de volken verzameld voor de oorlog. Ik kom daar straks nog op terug. Tijdens de zevende schaal, zo lees je in hoofdstuk 16 vers 19, wordt Babylon verwoest. Dat is wat we beschreven vinden in hoofdstuk 18. En daarna, in hoofdstuk 19 vers 11 tot 21 – het gedeelte dat we vandaag bespreken, althans het eerste gedeelte daarvan – vindt de daadwerkelijke finale oorlog plaats in het land van Israël.⟨/p> ⟨p>Het komt er dus op neer dat de hoofdstad van het wereldrijk in het buitenland weliswaar al is verwoest en tenietgedaan, maar de volken waren al verzameld in het land. Dáár, in het land, zal die laatste oorlog plaatsvinden. U moet weten dat inmiddels het Koninkrijk op aarde gevestigd zal zijn, daar in het land van Israël. De Messias zal heersen in Jeruzalem, maar de volken zullen dan ten strijde trekken tegen JAHWEH en tegen Zijn Gezalfde.⟨/p> ⟨p>Het is buitengewoon belangrijk om in te zien dat er in die dagen geen atheïst meer te vinden zal zijn. Dat de God van Israël reëel is, daar wordt dan niet meer aan getwijfeld. Wat men dan gaat doen, is proberen af te rekenen met dat Koninkrijk. Men zal zich realiseren dat al die ellende en al die gerichten die over de aarde gegaan zijn, te wijten zijn aan dat Koninkrijk dat daar begonnen is in het land van Israël. Dat is de schuld van dat Koninkrijk, zo zullen zij zeggen, en van de God die daar verantwoordelijk voor is. Men zal dat weten en men wil daar dus definitief een einde aan maken.⟨/p> ⟨p>Om die reden is men ten einde raad. Want u moet zich realiseren dat inmiddels de stad Babylon dus ook verwoest is. Het laatste wat ze dan nog kunnen doen, is naar het land trekken om daar eens en voor altijd een einde te maken aan dat Koninkrijk. Nou, dat zullen ze weten.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="766" title="Speel af vanaf 12:46">▶ 12:46⟨/button> ⟨span>De Chronologische Opbouw: Zegels, Bazuinen en Schalen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Laten we het allemaal eens op een rijtje zetten om alles in chronologisch perspectief te plaatsen. In het boek Openbaring zie je aan de ene kant de zeven zegels die beschreven worden, en die worden opgevolgd door de zeven bazuinen. Dat is een strikt chronologische volgorde: wanneer het zevende zegel van de boekrol is geopend, worden de bazuinen geblazen. Synchroon met die zeven bazuinen lopen de zeven schalen van toorn. Hoewel ze niet exact hetzelfde zijn, lopen ze wel parallel. We hebben dat bij meerdere gelegenheden gezien: de eerste bazuin komt overeen met de eerste schaal. Het is een andere optiek of een ander oogpunt, maar het kan niet missen dat wat er gebeurt, samenvalt. De eerste bazuin komt overeen met de eerste schaal, de tweede bazuin met de tweede schaal, enzovoort.⟨/p> ⟨p>Dit is dus een chronologische opeenvolging. Het begint allemaal bij de opening van het eerste zegel, waarbij de ruiter op het witte paard verschijnt. Ik kom daar straks op terug, want we komen die ruiter op het witte paard later weer tegen, al is dat een totaal andere Ruiter. Waar alles mee begint, is die ruiter op het witte paard. Hij lijkt de Messias, maar hij is het niet; hij gaat schijnvrede brengen, in ieder geval in het Midden-Oosten. Dat is het eerste wat we mogen verwachten als het gaat om de gebeurtenissen uit het boek Openbaring. Het is de periode waarin men zal zeggen: "Vrede, vrede, geen gevaar." Er zal dan ook weer een tempeldienst zijn in Jeruzalem als onderdeel van een algeheel vredesakkoord. Er gaat nog heel veel gebeuren, maar die ruiter op het witte paard brengt dus vrede, al is het dan weliswaar schijn.⟨/p> ⟨p>Vervolgens worden het tweede, derde, vierde en vijfde zegel geopend en dat is rampzalig; dat is een grote verdrukking. Al die zegels en de opening daarvan hebben primair te maken met Israël, hoewel de impact ver buiten dat land zal gaan. Niettemin is het onderwerp en de focus Israël. Het tweede zegel brengt bijvoorbeeld de ruiter op het zwarte paard, die oorlog brengt. Het wordt allemaal keurig beschreven. Dan krijg je weer zo’n ruiter op een paard, een groen en ook nog een rood paard. Deze zegels hebben allemaal te maken met de grote verdrukking.⟨/p> ⟨p>Het zesde zegel markeert het einde van de grote verdrukking voor Israël. Dat is het einde van die 42 maanden, oftewel 1260 dagen, of "tijd, tijden en een halve tijd" — drieënhalf jaar. Dat vindt plaats bij dat zesde zegel. Dan zal de Messias ook verschijnen op de Olijfberg. Dat is het moment waarop de zon en de maan zullen verduisteren en de sterren op de aarde zullen neervallen; kosmische verschijnselen zullen daar plaatsvinden. De Messias zal verschijnen op de Olijfberg terwijl Jeruzalem verwoest is. Een overblijfsel van Jeruzalem, zij die de naam van Yahweh hebben aangeroepen, zal vluchten naar de woestijn. Want bij die gelegenheid zullen de volkeren daar bij Jeruzalem verzameld zijn en zal Yahweh Zelf verschijnen in Zijn representant, Zijn icoon: de Heer Jezus Christus.⟨/p> ⟨p>Na het zesde zegel krijg je uiteraard het zevende zegel, wat in feite de completering is. Israël wordt dan verzameld in de woestijn en via de woestijn wordt het volk teruggebracht naar het land onder leiding van de Messias. Vervolgens zal er een selectie plaatsvinden onder dat volk dat verzameld is, een grote schare uit alle volken, talen en natiën. Het volk van Israël zal in het land worden gebracht en het land zal worden herbouwd. Jeruzalem zal de stad van de grote Koning worden. Er zullen 144.000 jonge mannen worden verzegeld en uitgezonden. Zij worden beveiligd tegen de gerichten die over de aarde gaan komen en zij worden uitgezonden om het evangelie van het Koninkrijk te gaan brengen; het Koninkrijk dat daar in het land van start is gegaan. Dat is wat plaatsvindt onder het zevende zegel.⟨/p> ⟨p>Dan kijken we naar de eerste tot en met de vijfde bazuin, of de eerste tot en met de vijfde schaal — die lopen immers synchroon. Dat zijn gerichten en oordelen over de volkerenwereld. Israël is inmiddels hersteld en de Messias regeert in Jeruzalem, maar de vijandige volkerenwereld krijgt te maken met de slaande hand van God. De gerichten zullen over de aarde gaan en de volkeren treffen; afschuwelijke gerichten die in intensiteit elkaar zullen opvolgen. Dat is aan de orde bij de eerste tot en met de vijfde bazuin. Dan krijg je de zesde bazuin en worden de volkeren verzameld — of ze verzamelen zichzelf, zo zullen ze denken — voor de oorlog in Harmagedon, in het land.⟨/p> ⟨p>Ten slotte krijg je de zevende bazuin, en dat is werkelijk het laatste. Het is net als bij de val van Jericho: op de zevende dag, nadat er zeven keer om de stad heen is gelopen, klinkt de bazuin en valt Jericho. In dit geval wordt Babylon verwoest. Bij de zevende bazuin is alles geschied. Tijdens die zevende bazuin wordt Babylon inderdaad verwoest, maar ook de volkeren die zich verzameld hebben voor Harmagedon worden getroffen. Dat is wat in hoofdstuk 19 beschreven wordt: de volkeren zijn verzameld in Harmagedon en de Heer Zelf zal vanuit de hemel korte metten maken met de verzamelde legermachten van de Verenigde Naties. Zij zijn opgetrokken naar het land om een einde te maken aan dat Koninkrijk van Israël, het Koninkrijk van God Zelf. Alle tegenstand op aarde wordt tenietgedaan en bij de zevende bazuin is de strijd beëindigd.⟨/p> ⟨p>Het leek me nuttig om dit nog eens, misschien ten overvloede, op een rijtje te zetten omdat deze hele chronologische gang van zaken vaak onbekend is. De zeven zegels houden verband met Israël en de zeven bazuinen en schalen houden verband met de onderwerping van de koninkrijken van de wereld. Zo hebt u nu hopelijk een duidelijker beeld. Het betekent dat er een strijd is bij het zesde zegel waarbij volkeren verzameld zijn, maar een periode later, na de bazuinen, zullen de volkeren zich opnieuw verzamelen. In feite is die laatste strijd bij Harmagedon een soort revanche. De volkeren waren in paniek bij het zesde zegel, maar ze zullen zich herpakken en alsnog dat Koninkrijk willen vernietigen. Zij zullen echter van een koude kermis thuiskomen. Daar wil ik het nu bij laten, zodat we de draad kunnen oppakken bij de verdere bespreking.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1411" title="Speel af vanaf 23:31">▶ 23:31⟨/button> ⟨span>Contrast: de Valse en de Ware Ruiter op het Witte Paard⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>We zijn bij hoofdstuk 19 vers 11. Nadat de aankondiging van de bruiloft van het Lam heeft plaatsgevonden, neemt Johannes in vers 11 waar dat de hemel geopend wordt. En let op: daar verschijnt een wit paard. Dit is de eerste tegenstelling die ik ontwaar met de ruiter op het witte paard in hoofdstuk 6. Dit witte paard komt namelijk uit de hemel; het komt van boven. Dat is een heel andere gang van zaken dan bij de ruiter die in hoofdstuk 6 wordt beschreven, want die komt niet uit de hemel. Het is opmerkelijk, maar in de gangbare exegese is het nogal gebruikelijk om de ruiter op het witte paard in hoofdstuk 6 te identificeren als dezelfde als de ruiter op het witte paard in hoofdstuk 19. Niets is echter minder waar, want de ruiter op het witte paard in hoofdstuk 6 is een valse verschijning. Het doet Messiaans aan – vandaar ook dat hij een ruiter op een wit paard heet, als een prins op het witte paard – maar het is een pseudo-verschijning. Hij doet zich zo voor, maar hij komt niet uit de hemel; hij komt eigenlijk uit de afgrond.⟨/p> ⟨p>In hoofdstuk 19 is degene die op het witte paard zit wél de Messias. Dat kan niet missen, want hier staat het er heel uitdrukkelijk bij. In hoofdstuk 6 staat dat er niet bij; daar heb je inzicht in de verbanden voor nodig om dat te onderscheiden. Maar in hoofdstuk 19 is het onmogelijk om daar vragen over te hebben, want er wordt vrij uitgebreid beschreven dat degene die hier op het witte paard zit niemand minder is dan de Heer Jezus Christus. Wat dan wel opmerkelijk is, is dat Hij gezeten is op een paard. Niet zoals bij Zijn eerste komst, toen Hij naar de stad Jeruzalem kwam op een ezel, nederig, zoals dat in Zacharië 9 was voorzegd: "Zie, uw Koning komt nederig." Hij kwam sjofel, op een ezel. Het woord 'sjofel' komt overigens uit het Hebreeuws. Men zegt wel eens dat een ezel eigenlijk een 'vernederd paard' is, een paard in vernedering. In beide gevallen is het een lastdier, maar een ezel draagt de lasten, terwijl een paard een veel triomfantelijker dier is. Het is eleganter en een veel grootsere verschijning. Een ezel wordt altijd geassocieerd met nederigheid. Vandaar dat wanneer een koning op een ezel komt, hij in vernedering komt. Dat was typerend voor de eerste komst van Christus. Toen Hij op die ezel gezeten was en afdaalde van de Olijfberg richting Jeruzalem, was dat eigenlijk een 'aftocht'. Meestal wordt het een intocht genoemd, maar het was een optocht die eindigde in een aftocht. Letterlijk ook, omdat Hij afdaalde van de Olijfberg, maar ook omdat Hij enkele dagen later de poort werd uitgeworpen, Zijn kruis droeg en buiten de stad werd gekruisigd. Dat Hij toen op een ezel gezeten was, had alles te maken met de positie die Hij toen innam. Hij heeft Zich vernederd; hoewel Hij de Koning was, verscheen Hij niet als zodanig. Straks, in Zijn tweede komst, komt Hij niet op een ezel, maar echt op een wit paard.⟨/p> ⟨p>Een paard symboliseert in de Bijbel altijd strijd en overwinning, of de strijd om de overwinning. Ik zal een paar voorbeelden geven. In Exodus 15 vinden we voor het eerst de vermelding van een paard in het lied van Mozes, naar aanleiding van de ondergang van het leger van de Farao. De legers die het volk van Israël opjoegen en achtervolgden, zaten te paard. Dan roept Mozes uit: "Ik wil JAHWEH zingen, want Hij is hoog verheven; het paard en zijn ruiter stortte Hij in de zee." Hier is dus al sprake van het paard en de ruiter die de strijd voerden. In Psalm 33 vers 17 lees je: "Het paard faalt ter overwinning." Dat wil zeggen: dat paard wordt ingezet om de overwinning te behalen, maar als God dat niet wil – zoals bij de paarden van het leger van de Farao – dan faalt het paard. Spreuken 21 vers 31 vind ik ook erg fraai: "Het paard wordt opgetuigd tegen de dag van de strijd, maar de zege is van JAHWEH." Hier zie je dat het paard wordt opgetuigd voor de dag van de strijd. Het paard is wat we in militaire termen de cavalerie noemen. Oorspronkelijk is dat inderdaad het paard dat wordt ingezet in de strijd; een functie die het van oudsher vervult. Een ezel wordt daar niet voor gebruikt, maar een paard wel. Niettemin is de zege altijd van JAHWEH.⟨/p> ⟨p>Het is bovendien een wit paard. Dat is tot op de dag van vandaag spreekwoordelijk, denk maar aan de 'prins op het witte paard' of de 'goedheiligman' op zijn schimmel. We voelen allemaal aan dat dit met elegantie, triomf en status te maken heeft. Dat witte paard symboliseert de overwinning. De Prins is het die daar in overwinning Zijn weg gaat. De strijd is gestreden. Eigenlijk is het een paard dat zich gereinigd heeft, of waarvan de tegenstand is weggevaagd; ook dat zit in de kleur wit inbegrepen. In vers 11 lezen we verder: "En Hij die daarop zat" – de Ruiter dus – "wordt genoemd Geloofwaardig" (of Getrouw, waarachtig). Het Griekse woord is ⟨em>pistos⟨/em>, wat te maken heeft met geloof en trouw. Ook dat is een tegenstelling met de ruiter op het witte paard in hoofdstuk 6, want diens vrede is juist vals en onbetrouwbaar. Precies het tegenovergestelde dus.⟨/p> ⟨p>Vers 11 vervolgt: "En in rechtvaardigheid oordeelt Hij en voert Hij oorlog." Hij doet dat rechtvaardig, en dat is wat de Messias daadwerkelijk karakteriseert. Hij doet wat er gesproken en beloofd is; dat is wat rechtvaardigheid betekent. Hij oordeelt als zodanig rechtvaardig, maar Hij voert ook oorlog. Dat is een opmerkelijk contrast met de ruiter in hoofdstuk 6 – dat is het derde contrast. Hier in hoofdstuk 19 voert de Ruiter eerst oorlog, en nadat de oorlog is gevoerd, ontstaat er blijvende vrede. Eerst oorlog, daarna vrede. Dat staat in schril contrast met Openbaring 6, waar de ruiter eerst met vrede komt, maar waar het juist resulteert in oorlog, een bloedbad en het rode en groene paard waar ik het eerder over had. Daar begint het weliswaar mooi, maar het is vals en het beklijft niet. Integendeel, het gaat van kwaad tot erger. In dit elfde vers zie je dus heel duidelijk dat de Ruiter op dit paard in hoofdstuk 19 de finale is; dit is de echte, hoewel Hij ooit is voorafgegaan door een kopie.⟨/p> ⟨p>Kijk, we zijn nu bij de zevende bazuin, maar bij het eerste zegel – dat is dus helemaal aan het begin als het boek zich gaat afwikkelen – ja, met recht, want het eerste zegel wordt geopend. Daar vind je ook een ruiter op een wit paard, maar dat klinkt wel veelbelovend, maar het is vals; het is onbetrouwbaar. Het is ook niet uit de hemel; het is uit de aarde, op zijn best geformuleerd. En het komt weliswaar met vrede, maar het resulteert alleen maar in oorlog en ellende.⟨/p> ⟨p>Wat we mogen verwachten, om nog eventjes één ding te zeggen over die ruiter op het witte paard die nu aanstaande is... want ja, we leven nu nog in de tijd van de verborgenheid. En als de tijd van de Openbaring echt gaat beginnen, ja, dat zal worden ingeluid door het eerste zegel. Het begint allemaal met iemand die zich zal presenteren met vrede, en hij zal inderdaad lijken, of ook die pretentie voeren, dat dit het beloofde Messiaanse Rijk is. En velen zullen daarmee ook op het verkeerde paard wedden.⟨/p> ⟨p>Ja, dat is wel een hele aardige beeldspraak in dit geval, want je hebt dus twee ruiters op een wit paard. Op welk paard wed je? Nou, het is nu de tweede, niet de eerste. De eerste is een valse, en dat moet je weten. Voordat trouwens de grote verdrukking aanvangt, begint het allemaal met die valse vrede waar ook Paulus trouwens over spreekt, vlak voorafgaand aan de wegrukking. Iedereen zal dan zeggen: "Vrede, vrede." Maar als dat gezegd zal worden, dan is voor de Ecclesia het aftellen begonnen.⟨/p> ⟨p>Het aftellen begint pas echt wanneer die vrede zich zal aandienen en er daar in Jeruzalem een tempeldienst zal aanvangen. Zover is het op dit moment nog niet, maar de termijn loopt af. Dus er is niet zo heel veel meer tijd die nog rest voordat deze dingen zich zullen gaan aftekenen. We gaan het zien! Goed, weer even terug naar Openbaring 19.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2279" title="Speel af vanaf 37:59">▶ 37:59⟨/button> ⟨span>De Kenmerken van de Messias: Oordelende Ogen en Diademen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan lees je in vers 12 de beschrijving van die ruiter die op dat witte paard zit, de echte prins op het witte paard. Wie hij is, wordt nader geïdentificeerd. Ik zei al over wie hij is en dat het inderdaad de Messias is; daarover lijdt geen enkele twijfel. Dat weten we nu al uit vers 11, maar ga maar na: ook in het navolgende is dat zo duidelijk. Juist zijn identiteit wordt nogal vrij breed uitgemeten.⟨/p> ⟨p>Er staat eerst dit: "De ogen nu van hem waren als een vuurvlam." Dat kennen wij al uit hoofdstuk 1, want als Johannes in aanraking komt met die verschijning op de Dag des Heren – hij was verplaatst naar de Dag des Heren – dan ziet hij de Zoon des mensen en dan zegt hij al dat zijn ogen waren als een vuurvlam. In hoofdstuk 2 vers 18 kom je het ook nog een keer tegen. Dat wil zeggen: ogen die zo doordringen zoals een vuurvlam doordringt en ook niets ontziet. Dat is een mooie term trouwens in verband met ogen; deze ogen ontzien niets. Ze zien namelijk alles en ze doordringen ook alles. Hij is zo scherp dat hem niets ontgaat. Vandaar ook dat hij in staat is om met inzicht, scherp zicht en doorzicht de dingen te beoordelen. Een rechter is alleen maar in staat werkelijk recht te spreken als hij ook werkelijk alles meeweegt en alles ziet. Welnu, zijn ogen zijn als een vuurvlam.⟨/p> ⟨p>Juist de passage die we nu onder ogen hebben, staat bol van symboliek die zich heel gemakkelijk laat verstaan, omdat de symbolen dikwijls ook worden uitgelegd. In dit geval is die ruiter op het witte paard die uit de hemel komt uiteraard symboliek. Trouwens, dat blijkt ook wel uit wat we nu nog zien: zijn ogen waren als een vuurvlam. Ook dat is symboliek; zijn ogen zijn het niet, maar ze waren áls een vuurvlam.⟨/p> ⟨p>En op zijn hoofd waren vele diademen. Vele diademen. In verband met dat beestrijk, die koppen en die horens, lezen we ook over diademen, wat trouwens niet helemaal hetzelfde is als een kroon. Eigenlijk is een diadeem een koninklijke hoofdversiering die wordt gebonden op het hoofd. Dat zit ook besloten in het woord diadeem; dat is een Grieks woord waarbij 'dia' door betekent en 'deem' te maken heeft met binden. Het wordt gebonden op het hoofd. Het is een versiering, wel een koninklijke versiering, en het ligt dus heel erg dicht bij een kroon. Maar waar een kroon een stuk goud of iets van metaal is dat op het hoofd gezet wordt, wordt een diadeem op het hoofd gebonden, met name dan verweven met het haar enzovoorts. Het zijn koninklijke hoofdversieringen en die vele diademen onderstrepen zijn koninklijke waardigheid sterk.⟨/p> ⟨p>En hij had een geschreven naam die niemand weet dan hijzelf. Het is een beetje lastig wat daarmee bedoeld wordt. Ik denk dat in dit gedeelte zelf al de oplossing wordt aangedragen voor die vraag. Hoezo? Eerst even nog dit: het woord 'weten' in het Grieks heeft feitelijk te maken met waarnemen. Feitelijk is dat wat je weet ook dat wat je hebt waargenomen of wat je kunt waarnemen. Er zijn dingen die je gelooft, die je aanneemt, maar dat wat je weet is dat wat je hebt gezien of gehoord of via de zintuigen hebt vernomen. Dat is het woord weten. In dit geval zou je het dus ook heel goed zo kunnen weergeven – niet zonder reden, denk ik: hij had een geschreven naam die niemand heeft waargenomen dan hijzelf.⟨/p> ⟨p>Het idee is dan dat die naam is geschreven op een bedekte plaats, namelijk op een met kleding bedekte plaats. Waarom ik dat zo zeg, is omdat we straks in vers 16 – ik zal u er straks nog eventjes aan herinneren – zien dat het inderdaad een naam is die op zijn dij is geschreven en die dus niet zomaar gezien of gelezen kan worden, behalve door hemzelf. Waarbij dus niet gezegd is dat andere mensen daar geen weet van zouden hebben, maar dat ze het niet kunnen waarnemen. Ik kom er straks in vers 16 nog eventjes op terug. En nu lees ik verder in vers 13.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2665" title="Speel af vanaf 44:25">▶ 44:25⟨/button> ⟨span>Het in Bloed Gedompelde Kleed en de Logos van God⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Hij was omhuld met een kleed dat was ondergedompeld in bloed. Nu zou je kunnen denken – en er zijn trouwens ook uitleggers die het in die sfeer hebben opgevat, maar naar mijn idee niet terecht – dat dit bloed te maken heeft met het feit dat Hijzelf geslacht is en dat het betrekking heeft op Zijn eigen slachting. Maar dat is hier juist niet de gedachte. Hij is natuurlijk het Lammetje dat geslacht is, maar Hij komt hier naar voren in een andere hoedanigheid: Hij is hier in feite een krijgsheer, iemand die oorlog voert.⟨/p> ⟨p>Laten we het maar gewoon lezen, want als hier staat dat Zijn kleed was ondergedompeld in bloed, dan refereert dat aan allerlei schriftplaatsen die we bij de Hebreeuwse profeten aantreffen. Ik noem Jesaja 63, hoewel ik geloof dat het tijdstip niet helemaal hetzelfde is als wat in Jesaja 63 beschreven wordt. Daar gaat het over Bosra; dat is een aantal jaren eerder waar ik het zojuist over had, namelijk bij het zesde zegel. Maar het gaat even om de betekenis van het feit dat Zijn kleed is ondergedompeld in bloed.⟨/p> ⟨p>In Jesaja 63 wordt de Messias bevraagd: "Waarom is uw gewaad rood en uw klederen als van één die de wijnpers treedt?" En dan is het antwoord van de Messias zelf: "Ik alleen trad de wijnpers en van de volkeren was niemand bij Mij. Ik trad hen in Mijn toorn en vertreed hen in Mijn woede en hun bloed spatte op Mijn klederen en Ik bezoedelde heel Mijn gewaad." Kijk, hier zie je de Messias optreden als een krijgsheer en het beeld is dat van een wijnpers. We zullen dat trouwens in deze passage ook nog tegenkomen. Eerder zijn we het ook al tegengekomen in Openbaring 14, over de volkeren die inderdaad verzameld worden en geoordeeld worden als druiven die getreden worden in de wijnpers. Degene die dat doet – zoals dat vanouds gebeurde – gaat stampen in de wijnpers waar al die druiven verzameld zijn, en diegene werd natuurlijk helemaal rood, als met bloed bespat.⟨/p> ⟨p>De kleding werd dus geheel als ondergedompeld in bloed en het idee is dat deze wijnpers die getreden wordt, in feite een bloedbad is dat hier wordt aangericht. De volkeren die verzameld worden bij Harmagedon, dat eindigt in een bloedbad. We hebben dat in hoofdstuk 14 ook al gezien, dat het zelfs zo erg is... ik lees nu even voor uit vers 19 en 20 uit de NBG-vertaling: "En de engel wierp zijn sikkel op de aarde en oogstte van de wijngaard der aarde en wierp het in de grote persbak van de gramschap van God. En de persbak werd getreden buiten de stad – namelijk Jeruzalem – en er kwam bloed uit de persbak tot aan de tomen der paarden, zestienhonderd stadieën ver." Dat is eigenlijk een bloedbad over de hele lengte van het land; dat is van Dan tot Beër Sjeva, wat zestienhonderd stadieën is. Die hele lengte van het land is één groot bloedbad dat daar aangericht wordt.⟨/p> ⟨p>De volkeren willen een einde maken aan dat koninkrijk dat daar in alle glorie begonnen is. Men is zo onwillig en dan lees je inderdaad dat God daar zo woedend over is. Dat is de taal die de Schrift daarin bezigt en Hij maakt daar korte metten mee. Vandaar dus dat beeld van de wijnpers die getreden wordt. Vers 13 zegt: Hij was dus omhuld met een kleed dat was ondergedompeld in bloed – "als in bloed" is het eigenlijk – en Zijn naam is genoemd: het Woord van God.⟨/p> ⟨p>Aha, mocht het nog niet duidelijk genoeg zijn, dan weten we het nu helemaal zeker. Want dit is niks anders dan de Logos die we kennen uit een ander boek van Johannes, namelijk het evangelie naar Johannes. Zo begint zijn evangelie ook: "In het begin was het Woord, en het Woord was naar God toe en God was het Woord." Zo staat het er letterlijk: de Logos. En Logos is eigenlijk de expressie van God. God is de Onzienlijke, maar Hij spreekt; dat is Zijn expressie. Hij spreekt en het is er. Voor zover wij God kennen, is dat door Zijn Woord.⟨/p> ⟨p>De Heer Jezus Christus is het vlees geworden Woord. Het Woord dat ooit sprak bij de schepping, werd duizenden jaren later vlees toen het woord tot Maria kwam. Zij werd zwanger en zo werd het Woord vlees. Dat is inderdaad niemand minder dan het Lammetje, de Leeuw van Juda, het Woord Gods, de Logos, de Koning der koningen. Want zo heet Hij ook. Maar eerst nog even dit.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3075" title="Speel af vanaf 51:15">▶ 51:15⟨/button> ⟨span>Een Hemels Leger Dat Triomfeert Zonder Wapengekletter⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>We lezen in vers 14: "en de legers", of de legerscharen – de heerscharen, zegt de NBG-vertaling – "en de legers die in de hemel zijn, die volgden hem, ook op witte paarden, gekleed in wit en rein fijn linnen." En weet u wat hier nou zo opmerkelijk aan is? Het zijn legers, maar ze zijn ongewapend. En de triomf hebben ze eigenlijk al binnen. Ze zijn gekleed in wit en rein fijn linnen. Nou, dat is niet de wijze waarop een soldaat zich kleedt. Dit is niet de wijze waarop een soldaat zich wapent en zich kleedt; dit is zoals een bruiloftskleed. In wit, rein, fijn linnen, zo zijn we het ook al eerder tegengekomen.⟨/p> ⟨p>Dit is eigenlijk ook zo veelzeggend, want de strijd die hier gestreden wordt, dat is puur een strijd... nee, laat ik het zo zeggen: de volkeren die gaan oorlog voeren, die hebben zich verzameld daar in die grote vlakte, daar in het noorden van Israël. En God gaat hen daar slaan, maar dat doet Hij niet door middel van wapengekletter, ook niet door nucleaire wapens. Nee, dat doet Hij puur door Zijn Woord. Daarom staat er ook dat Zijn naam genoemd is: het Woord van God. Het is het Woord dat klinkt en dat is wat een einde maakt aan die legerscharen.⟨/p> ⟨p>Dat blijkt ook uit vers 15: "En uit zijn mond komt een scherp zwaard om de natiën te slaan." Hij draagt dus geen zwaard; nee, uit Zijn mond komt een scherp zwaard. Ook hier zie je trouwens weer wat ik zojuist ook al aangaf: dit is symboliek natuurlijk. Namelijk dat scherpe zwaard dat uit Zijn mond komt. Dan kun je eigenlijk al raden dat, aangezien het uit Zijn mond komt, het het Woord moet zijn. Want ja, dat is wat uit iemands mond komt. Of adem, geest. Maar een woord... als ik spreek, dan komt daar adem uit mijn mond. Maar dat is zoals een woord zich ook kan uiten. Ik bedoel: je kunt alleen maar een woord spreken doordat je ook ademt. En het is ook vaak door de mond en door de tong en door de bewegingen daarvan gevormd. Doordat de lucht naar buiten komt, zo vormt een woord zich.⟨/p> ⟨p>Ik bedoel dit te zeggen: dat scherpe zwaard – we weten dat trouwens ook al uit Hebreeën 4 – is het Woord van God, dat krachtiger is dan enig tweesnijdend zwaard. Het Woord van God, ja, dat is dat scherpe zwaard en inderdaad, dat komt uit Zijn mond en Hij spreekt. En dat is zo scherp en het slaat de natiën. Dan ziet u dat hier helemaal geen sprake is van artillerie of van cavalerie. Ja, oké, er worden legers zichtbaar die van boven komen, maar de overwinning ligt eigenlijk al op voorhand vast, want ze zijn gekleed in fijn linnen. Er is geen sprake van wapens, geen sprake van tanks of raketten. Nou ja, u zegt misschien: "Dat is niet het taalgebruik van het Nieuwe Testament." Oké, ook al kende Johannes die termen nog niet, dan nog beschrijft hij dat ook niet.⟨/p> ⟨p>Het enige wat hier gebeurt, is dat de Messias verschijnt van bovenaf. En van bovenaf worden die legers, die verzamelde legers daar in het land, geslagen. Uit Zijn mond komt een scherp zwaard om de natiën te slaan en Zijn Woord is genoeg om inderdaad daar die verzamelde mensenmassa te verslaan. En Hij doodt hen daar ook daadwerkelijk mee. Dat zullen we de volgende keer zien. Daar staat in vers 21: "en de overigen die werden gedood met het zwaard dat kwam uit de mond van hem die op het paard zat."⟨/p> ⟨p>Dus ja, dat is wat ermee gebeurt. Ik zal de volgende keer op bepaalde specifieke details nog ingaan; ik wil het hier even bij laten. Ik wil nu vooral benadrukken dat hier helemaal geen sprake is van een militaire confrontatie. Ja, het is inderdaad een militair gebeuren, maar het is van één kant. De volkeren hebben zich verzameld als legers, gewapend, maar degenen die hen overwinnen, die zijn niet gewapend. En er is eigenlijk maar één die strijdt. Nou ja, uit Zijn mond komt een scherp zwaard en daarmee zal Hij de natiën slaan en Hij zal hen hoeden met een ijzeren knots.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3463" title="Speel af vanaf 57:43">▶ 57:43⟨/button> ⟨span>De Ijzeren Knots en het Treden van de Wijnpers⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Hé, maar die kennen wij al van eerder uit het boek de Openbaring. In hoofdstuk 12 is daar die mannelijke zoon die weggerukt wordt, weet u wel, voor die 1260 dagen als de vrouw vlucht naar de woestijn. Dáárvoor wordt de mannelijke zoon weggerukt tot God en Zijn troon. We hebben toen ook ingezien dat die mannelijke zoon de Christus is, maar dan wel de Christus inclusief Zijn lichaam. Ook via een andere aanvliegroute trek ik nu weer diezelfde conclusie. Want de wegrukking waarover Paulus spreekt, vindt plaats voordat de grote ellende hier op aarde zal aanbreken. En dat zie je dus ook bij die wegrukking in Openbaring 12. Die mannelijke zoon wordt weggerukt en pas daarna wordt de draak met al zijn personeel op de aarde geworpen. Letterlijk zelfs, want dan breekt met recht de hel hier op aarde los.⟨/p> ⟨p>Maar goed, even terugkomend: de mannelijke zoon is inderdaad degene die de natiën zal hoeden met een ijzeren knots. Je voelt wel dat dit taal is die verband houdt met het vestigen van een koninkrijk. Dit is de taal die hoort bij de specifieke tijd waarin het koninkrijk gevestigd wordt en waarin de Heer Zelf zal optreden als een krijgsheer. Dat is nu niet aan de orde. De Heer treedt nu überhaupt niet op; Hij zwijgt en is verborgen. Maar straks, in die dag, zal Hij openbaar worden. Uiteindelijk zal Hij bij de zevende bazuin tevoorschijn komen en Hij zal de volkeren, de natiën, slaan met dat wat uit Zijn mond komt, namelijk een scherp zwaard, oftewel Zijn woord. Hij zal hen hoeden met een ijzeren knots.⟨/p> ⟨p>Dat refereert uiteindelijk ook aan de profetie van David in Psalm 2, waar je leest over de Messias die de natiën en de volkeren zal slaan en hen zal hoeden met een ijzeren knots. Overigens, als ik Psalm 2 noem – misschien dat ik daar de volgende keer nog op terugkom – dan is dat buitengewoon belangrijk. Want daar in Psalm 2 wordt die strijd beschreven die hier aan de orde is: de strijd van Harmagedon bij de zevende bazuin. Want wat lees je daar? Dat de volkeren samenspannen. Het is een samenzwering. Sommige mensen zeggen dat je niet aan complotten mag denken, maar dit is een complot, een samenzwering. De volkeren zullen samenzweren tegen JAHWEH en Zijn Gezalfde. Men zal optrekken naar het land waar de Messias in Zion zal heersen.⟨/p> ⟨p>Die situatie is voor ons misschien moeilijk voor te stellen en velen pakken dit ook niet. Ze kunnen het eigenlijk niet goed tot zich nemen omdat het zich zo lastig laat verbeelden. Maar in de dagen van de Openbaring is de aanwezigheid van de Messias, en de God die Hij representeert (namelijk de God van Israël), volstrekt evident, ook in hoe Hij Zich manifesteert in Zijn gerichten. Men wil daar dan als instituut, als verenigde naties, een einde aan maken. Vandaar dus die strijd naar het land en die verzamelingsdagen in het noorden van Israël. Dat gaat allemaal zo gebeuren. Op allerlei plaatsen wordt dat voorzegd en in Psalm 2 wordt het ook zo beschreven. Meestal wordt het wat wegverklaard of vergeestelijkt, maar het is heel concreet. Hij zal hen hoeden met een ijzeren knots, en er staat: Hij treedt de perskuip van de wijn van de woede van de boosheid van God, de Almachtige.⟨/p> ⟨p>Dat klinkt wat vreemd, maar zo staat het er letterlijk weergegeven: de perskuip van de wijn van de woede van de boosheid van God. Oftewel: de wijn van de woedende boosheid van God, de Almachtige. Die woede en die boosheid zijn daarin gelegen dat de volkeren zo vermeteld, zo hoogmoedig en zo arrogant zijn. Ze denken in hun dwaasheid dat ze het kunnen opnemen tegen dat Koninkrijk dat zich zo duidelijk van bovenaf heeft gemanifesteerd. Wie denken ze wel dat ze zijn? Wie denken ze wel dat ze kunnen weerspreken? De Almachtige, terwijl Hij Zich zo evident heeft bewezen in alles wat er gebeurd is in de jaren die inmiddels gepasseerd zullen zijn. Hoe kunnen ze het in hun hoofd halen om die Koning en dat Koninkrijk teniet te doen en om daartegen te gaan strijden?⟨/p> ⟨p>God maakt daar dus in Zijn expressie – dat wil zeggen: in Zijn woord, in de Messias – finaal een einde aan. Hij treedt de perskuip van de wijn van de woedende boosheid van God, de Almachtige. Hij heeft bepaald dat het zo gaat en er is niets of niemand die Hem daarin kan hinderen. Dat vind ik ook zo geweldig: de Messias is Degene die oorlog voert, maar Hij is ook Degene die rechtvaardig oordeelt en gericht oefent. Alles wat Hij doet is billijk, het is naar recht. Het is geen dictator die zich niets aantrekt van het leed van zijn onderdanen. Integendeel, Hij heeft werkelijk het heil van deze schepping, van de wereld en van de volkerenwereld op het oog. Dat gaat Hij ook inderdaad bewijzen in de duizend jaren die gaan volgen. Maar dan is het fundamenteel en essentieel dat alle tegenstand, alles wat dat wil weerhouden, wordt afgebroken en tenietgedaan.⟨/p> ⟨p>Nou, dat is wat er gebeurt daar in die perskuip van de wijn van de woedende boosheid van God, de Almachtige. Zij zullen daar dus met recht vertreden worden als in een perskuip. Het woord bloedbad is dan ook heel erg gepast. Met recht; die perskuip wordt een bloedbad.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3983" title="Speel af vanaf 01:06:23">▶ 01:06:23⟨/button> ⟨span>Koning Der Koningen en Heer Der Heren op Zijn Dij Geschreven⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En er staat: Hij heeft nog steeds de beschrijving van dat Woord van God. En Hij heeft op Zijn kleed en op Zijn dij een geschreven naam. Daarover hadden we het al, want op Zijn dij kan niemand de naam lezen. Omdat die naam op Zijn dij is geschreven en Zijn mantel, Zijn kleed, daaroverheen valt, kan niemand dat waarnemen of lezen. Als u het mij vraagt, is dat ook de gedachte achter de voorgaande verzen: dat niemand die naam heeft waargenomen, simpelweg omdat het op Zijn dij staat geschreven.⟨/p> ⟨p>De dij is overigens niet voor niets gekozen; dat is het bovenbeen en dat is, zowel qua spieren als qua botten, het sterkste en zwaarste deel van de benen. Daarom symboliseert de dij ook kracht. Het is ook niet voor niets dat Hij juist in deze gedaante verschijnt en de volken vertreedt. Zoals in een perskuip spelen de benen daarin een grote rol, en het meest krachtige deel daarvan wordt vertegenwoordigd door de dijen. Op Zijn dij staat een naam geschreven. Welke naam is dat? Dat is de naam die inderdaad kracht en sterkte symboliseert: Koning van koningen en Heer van heren.⟨/p> ⟨p>Dat wil zeggen: van alle koningen is Hij de Koning, en van alle heren – van allen die heerschappij voeren – is Hij de Heer. Hij is de 'superkoning', de 'superheer'. 'Koning van koningen' is een overtreffende trap die typisch Hebreeuws is, zoals ook het 'Heilige der heiligen', het 'Lied der liederen' of de 'hemel der hemelen'. Er zijn tal van uitdrukkingen die op deze wijze de overtreffende trap weergeven. Van alle koningen op aarde zal Hij de Koning zijn. Dat is wat Hij gaat opeisen, en dat is wat we in Openbaring 19 zien gebeuren.⟨/p> ⟨p>In die finale strijd, terwijl in de wereld de steden platgelegd zijn – dat hebben we gezien – en ook de stad Babylon, de hoofdstad, inmiddels is vernietigd, zijn daar nog de volkeren die ten strijde zijn getrokken. Als een laatste wanhoopsdaad proberen zij het koninkrijk in Israël te vernietigen. Welnu, Hij gaat optreden: het Woord van God, Hij die 'Getrouw en Waarachtig' wordt genoemd. Hij is de Koning van de koningen en de Heer van de heren. Wat we de volgende keer in de verzen 17 tot 21 zullen zien, is hoe Hij dat daadwerkelijk gaat realiseren.⟨/p> ⟨p>Overigens komen we de uitdrukking 'Koning van koningen en Heer van heren' ook tegen in 1 Timotheüs 6. Daar gaat het inderdaad ook over de Here Jezus Christus, die alleen onsterfelijkheid heeft. Dat wil zeggen: op dit moment is er maar één mens die onsterfelijk is, en dat is Hij die door God is opgewekt uit de doden. Daar blijft het niet bij, maar op dit moment is Hij de enige die onsterfelijkheid heeft. Hij is opgewekt en de hele mensheid zal volgen, ieder in zijn eigen rangorde. Allen die in Adam sterven, zullen in Christus levend gemaakt worden, maar Hij als Eersteling. Hij is de enige die onsterfelijkheid heeft en Hij is de Koning van koningen en de Heer van heren.⟨/p> ⟨p>Daar wil ik het voor vandaag bij laten. Een volgende keer wil ik de laatste vijf verzen van hoofdstuk 19 bespreken. Er is nogal wat te melden over hoe het beest en zijn profeet worden overwonnen, hoe die volkeren echt helemaal in de pan gehakt worden en hoe op die wijze het koninkrijk wereldwijd gevestigd gaat worden. Het enige wat dan nog moet gebeuren – maar dat is hoofdstuk 20 – is dat Satan zelf, die achter de schermen alles had 'geregisseerd', nog een etage lager wordt geplaatst. Hem wordt alle bewegingsvrijheid ontnomen: de duizendjarige binding van Satan. Dat is de volgende keer aan de beurt.⟨/p>