⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Introductie en Terugblik op de Letterlijke Stad Babylon⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Een goede avond, beste vrienden. Hartelijk welkom bij deze Bijbelstudie. De dag dat ik dit opneem is donderdagavond 24 december, en dat is dus eigenlijk kerstavond. Ik moet me voor sommige mensen misschien excuseren voor het feit dat wat ik vanavond ga bespreken nauwelijks iets met Kerstmis te maken heeft, maar zelf hecht ik niet zo heel veel waarde aan dat soort kerkelijke data. Ik ga vanavond gewoon verder met de serie waar ik al lang mee bezig ben, namelijk die over het boek Openbaring. We zijn inmiddels gearriveerd in hoofdstuk 17 en dit is de derde studie daarover. Ik heb het als ondertitel meegegeven: ‘Babylon en het Beest met de zeven koppen’. Vanavond zal ik opnieuw slechts een zestal of zevental verzen daaruit bespreken.⟨/p>
⟨p>Het is wellicht nuttig om nog even terug te blikken op wat we tot dusver hebben gezien over hoofdstuk 17 in het eerste deel. Toen hebben we nagedacht over de eerste vijf verzen van dat hoofdstuk. Daarin beschrijft Johannes feitelijk wat hij visionair waarneemt. Wat hij ziet is een hoer, extreem kostbaar gekleed, en er wordt bij gezegd dat zij hoereert met de koningen der aarde. In haar hand heeft ze een gouden drinkbeker die vol is van gruwelen – wat afgoderij betekent – en van de onreinheid van haar hoererij. Vervolgens wordt er gezegd dat ze zit op een scharlakenrood beest, en dat beest is boordevol namen van lastering, van godslastering. Van dat beest wordt ook nog vermeld dat het zeven koppen heeft en tien horens. Deze dame heeft op haar voorhoofd een naam staan die nogal mysterieus is, want het heet ‘geheim’: ⟨em>Mysterion⟨/em>, het Griekse woord voor geheim of verborgenheid. Geheim, het grote Babylon. Dat is inderdaad de naam van deze vrouw, maar het verwijst dus naar een stad. Al deze dingen die hier genoemd worden vormen het visioen, de beelden. Het spreekt voor zich dat ze iets uitbeelden; ze representeren een andere werkelijkheid. De aardigheid is dat we daarover niet hoeven te fantaseren; de Schrift zelf legt de beelden uit. Het feit dat het een hoer is en dat ze op een beest zit met zeven koppen en tien horens – wat we trouwens al uit hoofdstuk 13 kenden – al die dingen worden later in dit hoofdstuk of elders in de Bijbel uitgelegd.⟨/p>
⟨p>De vorige keer was min of meer een inlas, een excursie, omdat ik het nodig vond om goed te benadrukken dat wanneer er wordt gezegd dat deze vrouw een uitbeelding is van de grote stad Babylon, dit ook letterlijk zo is. Dat staat in hoofdstuk 18 tot twee keer toe letterlijk beschreven. In het beeld is zij een hoer; dat is de symboliek die Johannes in een visioen waarneemt. Maar als het wordt uitgelegd, dan is het deze hoer die staat voor Babylon, de grote stad. Het één is het beeld, het ander is de uitleg. Ik protesteer er heftig tegen om die uitleg vervolgens ook weer te gaan uitleggen of te menen te moeten uitleggen. Dat is eigenlijk bizar en onzinnig. Die uitleg is juist bedoeld om het beeld te verduidelijken; anders zou je het alleen maar verder mystificeren. Dat schiet niet op, want dan kom je niet dichter bij de betekenis.⟨/p>
⟨p>Ik wil in sneltreinvaart nog even langs de redenen gaan waarom we inderdaad moeten denken aan een letterlijke stad Babylon. Niet alleen omdat dat zo vermeld wordt, maar er zijn in deze hoofdstukken zelf nog zoveel meer redenen af te leiden waarom dat zo is. Ik heb de vorige keer een zevental redenen opgesomd en daar uitgebreid bij stilgestaan, en ik wil ze nu kort noemen. In de eerste plaats wordt de stad bij herhaling Babylon genoemd. Zoals gezegd behoeft dat geen verklaring; het ís de verklaring. Reden twee: dikwijls refereert het boek Openbaring aan profetieën die expliciet gaan over het geografische Babylon. Ik heb daarbij met name gewezen op passages in de profeet Jeremia, vooral aan het slot en in Jeremia 25, maar ook in Jesaja. Er wordt heel uitdrukkelijk geprofeteerd over de stad Babylon en dat wordt vervolgens vele keren aangehaald in hoofdstuk 17 en 18, zodat Johannes als het ware terugrijpt en voortbouwt op de profetieën die we kennen uit de Hebreeuwse Bijbel.⟨/p>
⟨p>Een derde reden is dat Babylon volgens de profeten in één keer compleet verwoest zou worden, en dat heeft nog nooit plaatsgevonden. Met andere woorden: er zijn nog onvervulde aankondigingen. Dat betekent dat Babylon alsnog een keer verwoest zal worden; dat Babylon weer op de kaart zal worden gezet en een hoofdstad zal worden, en dan zal ze alsnog worden verwoest. In het verleden is de stad bij herhaling ontmanteld en heeft zij aan betekenis ingeboet, maar verwoest is de stad nooit. Daar komt trouwens bij – en dat is reden vier – dat Babylons verwoesting zou plaatsvinden in de context van de Dag van JAHWEH. Dat is meteen ook de reden waarom die verwoesting nog steeds in de toekomst ligt. De Dag van JAHWEH is een uitdrukking die specifiek te maken heeft met het einde van deze aion en het begin van het Koninkrijk van God hier op aarde. De verwoesting van Babylon wordt dus heel duidelijk gekoppeld aan een bepaald tijdstip, en dat tijdstip ligt nu nog steeds in de toekomst.⟨/p>
⟨p>Dan komt er nog iets bij, en dat is reden vijf: na haar verwoesting zou Babylon nooit meer worden bewoond. Dat is een opmerkelijk gegeven. Het geeft aan dat die verwoesting niet verklaard moet worden in termen van een ontmanteling of een stad die steeds aan betekenis heeft ingeboet. Nee, de stad wordt verwoest en bovendien zou ze daarna niet meer bewoond worden. Welnu, de stad Babylon wordt vandaag de dag wel degelijk bewoond en is een aanzienlijke stad. Weliswaar geniet de stad nog bij lange na niet de status die ze straks weer gaat krijgen en die ze in het verleden ooit had, maar niettemin is de stad Hilla een stad met een half miljoen inwoners, de hoofdstad van de provincie Babylon in het huidige Irak. Je kunt absoluut niet zeggen dat wat de Hebreeuwse profeten Jeremia en Jesaja daarover hebben gezegd – dat die stad totaal niet meer zou bestaan en zelfs niet meer bewoond zou worden, waarbij zelfs een Arabier er zijn tent niet meer zou opslaan – al vervuld is. In die termen moeten we daarover denken.⟨/p>
⟨p>Dan nummer zes als reden: zo concreet geografisch als de grote rivier de Eufraat is in het boek Openbaring – zij wordt verschillende keren genoemd – zo concreet is ook de aanduiding van de grote stad Babylon. Er is maar één rivier de Eufraat, de grote rivier de Eufraat, en dat is die rivier in het Midden-Oosten, in Mesopotamië. Sterker nog, Mesopotamië ontleent haar naam zelfs aan de Eufraat en de Tigris. Welzo concreet is ook de aanduiding: de grote stad Babylon. Er is geen enkele doorslaggevende reden om dat weg te verklaren. En reden nummer zeven, waar ik de vorige keer wat uitgebreider bij heb stilgestaan, is dat de hoer in Openbaring 17 en 18 overeenkomt met de goddeloze vrouw die in Zacharia 5 wordt geprofeteerd. Zacharia neemt die vrouw en de efa ook visionair waar. Dat is het goddeloze volk in het land dat wordt getransporteerd en verbonden met de symbolen van de munt, van monetaire termen en in termen van handel en groothandel.⟨/p>
⟨p>Wel, die vrouw, die godloze vrouw in het land wordt verplaatst naar de vlakte van Sinear – zo staat het daar beschreven. Dat wil zeggen: daar waar Babylon gebouwd is, waar Babylon lag, daar aan de Eufraat, en daar krijgt zij een huis. En dat verklaart dan ook meteen waarom Babylon in de eindtijd een Joodse stad zal zijn. Een dependance van Jeruzalem; die twee steden, Jeruzalem en Babylon, zullen heel veel met elkaar te maken hebben. Ik kom daar straks via een andere route ook nog op terug.⟨/p>
⟨p>Maar het geeft dus aan dat daar in het huidige Irak de stad Hilla de betekenis van Babylon gaat krijgen en een wereldhandelscentrum gaat worden. En dat komt ook mede omdat een deel van het Joodse volk zich daar zal gaan vestigen en mede ook daar een enorme grote rol zal gaan spelen in dat laatste grote wereldrijk. Nou, dat zijn allemaal van die items die met dit onderwerp allemaal te maken hebben. En ook vanavond en de volgende keer zal ik daar nader op ingaan.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="763" title="Speel af vanaf 12:43">▶ 12:43⟨/button> ⟨span>Openbaring 17:6 - de Hoer en de Grote Verdrukking⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Laten we de draad oppakken bij vers 6, waar Johannes het volgende zegt: "En ik nam de vrouw waar" – die hoer dus – "en ze was dronken van het bloed van de heiligen, van het bloed van de getuigen van Jezus." We worden hier verplaatst naar de tijd van de grote verdrukking, waarin het gelovige deel van het volk in het land het buitengewoon zwaar zal hebben. Dat was al eerder aangegeven in hoofdstuk 13. In die laatste tijd, in die laatste drieënhalf jaar of 42 maanden, zal een deel van het volk een onderduikadres hebben gevonden in de woestijn. Zij die zich daar bevinden en tijdig gevlucht zijn, zullen niets van de verdrukking merken; zij zijn daar veilig. Maar degenen die te laat zijn geweest met vluchten, zullen een enorme verdrukking ondergaan vanaf het moment dat de offerdienst op het tempelplein wordt gestaakt en er een afgodsbeeld wordt neergezet. Dat is tevens het begin van de grote verdrukking. Zij die getuigen van Jezus, van Yeshua hun Messias, zullen het buitengewoon zwaar krijgen en ook worden omgebracht. Er zullen vele martelaren zijn.⟨/p>
⟨p>Dit alles wordt geleid vanuit het hoofdkwartier in Babylon. Dat is wat hier staat: Johannes neemt de vrouw waar, dronken van het bloed van de heiligen en van de getuigen van Jezus. Babylon is het hoofdkwartier van het beest uit de zee, die federatie van tien koningen in het Midden-Oosten. Van daaruit wordt dit georkestreerd. Dat is mogelijk omdat er in het land zelf ook een beest optreedt dat onder één hoedje speelt met het beest uit de zee: het beest uit het land, Israël. Dat beest oefent ook macht uit in het land, namelijk de macht van het beest uit de zee. Zij gooien het op een akkoordje, en de leiding hiervan ligt in Babylon.⟨/p>
⟨p>Het komt er in feite op neer dat Babylon een Joodse stad in Irak is. Waar ooit deze aion aanving, in Babel of Babylon, zal nu vanuit die stad – onder grote Joodse invloed – een enorme verdrukking plaatsvinden. Vandaar ook dat die vrouw een hoer wordt genoemd. Notabene afstammelingen van het bondsvolk spelen de hoofdrol in het Midden-Oosten bij een afschuwelijke verdrukking van de getuigen van de Messias. Dat is met recht hoererij. Zij is daarmee zo afschuwelijk ontrouw aan haar roeping; zij staat tegenover de bruid, waar we het in hoofdstuk 19 nog uitgebreider over zullen hebben, en tegenover de vrouw in Openbaring 12 die in de woestijn een veilig onderduikadres heeft. Deze hoer is een afschuwelijke representant van het bondsvolk, vol van afgoderij. Die afgoderij is feitelijk hoererij, want ze verbindt zich met de natiën terwijl ze een verbintenis en een verbond zou moeten onderhouden met haar God. Dat doet ze niet, en die ontrouw maakt haar tot een hoer.⟨/p>
⟨p>De grote verdrukking in het land wordt dus geleid vanuit Babylon. Als Johannes dat ziet, zegt hij: "En ik verwonderde mij toen ik haar zag met grote verwondering." Hier blijken Babylon en Jeruzalem elkaars verlengstuk te zijn. Ook Jeruzalem speelt op dat moment, tijdens de grote verdrukking van 42 maanden, een afschuwelijke rol. In hoofdstuk 11 lees je dat er in die tijd twee getuigen zullen optreden. Zij zijn beveiligd en hen kan niets worden aangedaan, maar zij treden op in de stad waar hun Heer ook gekruisigd was. Zo weten we zeker dat het over Jeruzalem gaat. Zoals Babylon echt Babylon is, zo is Jeruzalem echt Jeruzalem. Van dat Jeruzalem wordt gezegd dat het geestelijk Sodom en Egypte wordt genoemd. Dat zijn beide locaties waar het volk van God niet thuishoort. Vraag het maar aan Lot, die moest er ook uit vluchten, net zoals het volk weg moest uit Egypte. Dat is Jeruzalem in die dagen: een stad waar afgoderij leidend zal zijn en waar iedereen die daar niet aan meedoet het leven compleet onmogelijk wordt gemaakt.⟨/p>
⟨p>Babylon en Jeruzalem zijn elkaars verlengstuk, en de afgoderij op het tempelplein is ter ere van het beest uit de zee. Dat afgodsbeeld is een representant, een embleem van de leider van dat wereldrijk in het Midden-Oosten. Dit wordt allemaal gepromoot door de valse profeet, het beest uit het land. Johannes is verbijsterd over het feit dat Babylon deze functie vervult en dat het inderdaad een hoer is. Het is een verwijzing naar het volk van God dat haar roeping totaal is vergeten en miskend. De boodschapper vraagt daarop retorisch: "Waarom verwonder jij je?" Hij vervolgt met de woorden: "Ik zal jou het geheim van de vrouw zeggen en van het beest dat haar draagt." Aan de ene kant heb je de vrouw, de grote stad Babylon, en aan de andere kant heb je het beest, het rijk dat haar draagt. Dat betekent simpelweg dat de stad het hoofdkwartier en de hoofdstad van dat rijk is. Van dat rijk lezen we vervolgens dat het zeven koppen en tien horens heeft. Over de uitleg daarvan gaan we straks verder, maar eerst kijken we naar vers 8.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1301" title="Speel af vanaf 21:41">▶ 21:41⟨/button> ⟨span>Openbaring 17:8 - het Beest uit de Afgrond en de Boekrol van het Leven⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Het beest dat je waarnam, Johannes, dat was en is niet. Dat wil zeggen: het was wel, het is er niet en het staat op het punt of het is aanstaande op te komen vanuit de afgrond. Maar, zegt Johannes er ook bij, het gaat ten onder. En dat vind ik van die geweldige troostmomenten in zulke beschrijvingen. Want hoe beestachtig en hoe draconisch dit ook allemaal is, en hoe verbijsterd Johannes ook is, tussen de regels door wordt hem te verstaan gegeven dat het niet best met dat beest gaat aflopen. Oftewel, het komt erop neer dat het een goede afloop heeft. God heeft de regie compleet in handen. Dat is het idee als er gezegd wordt dat het ten onder gaat.⟨/p>
⟨p>Die uitleg van dat beest dat was, niet is en aanstaande is op te komen, heeft een achtergrond. Het idee is dat één van die zeven koppen... en ik kan alvast verklappen dat dit de zesde kop is, maar daar ga ik straks nog wat dieper op in omdat dat in de navolgende verzen wordt uitgelegd. Eén van die zeven koppen, van de zeven leiders van dat rijk, wordt namelijk dodelijk verwond, maar herstelt wonderbaarlijk. Dus het was er wel, het is er niet, maar vervolgens komt het toch weer op, en wel vanuit de afgrond. Dat heeft alles te maken met dat herstel: hij herleeft. Hij sterft en hij herleeft, maar vervolgens komt hij terug. Dat is een verschijning uit de afgrond.⟨/p>
⟨p>Maar eerst nog even dit: "En die op het land wonen", of eventueel "de aarde". Ik heb er al heel vaak op gewezen dat dit termen zijn die in het Grieks en in het Hebreeuws identiek zijn. Dat is soms lastig voor vertalers, want wat moet je weergeven? Het land of de aarde is in de Bijbel gewoon het droge. Dat kan beperkt zijn tot een heel specifiek stuk land, Ha'aretz bijvoorbeeld, Israël, maar het kan ook gewoon het land in het algemeen zijn, al het land namelijk. Het hangt van de context af wat de gedachte is. In het Grieks blijkt dat niet altijd zo zonneklaar, en dat is hier ook het geval. In beide gevallen is het goed te verklaren. Je zou kunnen lezen: "zij van het land", namelijk Israël, maar je zou ook kunnen lezen: "zij die op het droge wonen", gewoon alle landen, of zij die op de aarde wonen. Zij zullen zich verwonderen. Waarom? Vanwege dat wonderbaarlijke herstel, vanwege dat beest dat herleeft. Het wordt dodelijk verwond, maar nadat het uitgeschakeld is, komt het alsnog weer terug, maar dan wel vanuit de afgrond. Dat zorgt voor verwondering en verbijstering, maar ook voor de aanbidding die daarop volgt. Dat is misschien wel een van de grootste spektakels van de laatste dagen: dat een wereldleider zo herleeft. Dan kun je je ook voorstellen waarom het geacht wordt Messiaanse trekken te hebben. Het doet denken aan het Lam, dat ook stierf en vervolgens opstond. Maar het contrast kan niet groter, want dit is niet het Lammetje; dit is dat beest dat er als een draak uitziet.⟨/p>
⟨p>Zij die op het land of op de aarde wonen, zullen zich verwonderen als zij het beest zien dat wel was, niet is en aanwezig zal zijn; dat toch weer present zal blijken. Die verwondering heeft dus te maken met het feit dat het beest zich op een wonderbaarlijke wijze herstelt. Dat stond allemaal al beschreven in hoofdstuk 13 vers 3.⟨/p>
⟨p>Tussen de regels die ik zojuist noemde, staat eigenlijk nog een tussenzin die ik even wil aanhalen. Zij die op het land wonen, zullen zich verwonderen. En wie zijn dat dan? Wel, zij van wie de naam niet staat geschreven in de boekrol van het leven vanaf 's werelds nederwerping. De boekrol van het leven, of het boek des levens, werd in hoofdstuk 13 ook al zo genoemd. Alleen wordt het daar nog aangevuld met "het boek van het leven van het Lammetje" of "de boekrol van het leven van het Lam". Dat staat er hier niet bij, maar die omissie kun je verklaren door het feit dat het hier wordt afgekort. Het gaat namelijk over de boekrol van het leven van het Lammetje. Dat wil zeggen: zij die het Lam kennen, aan het Lam toebehoren en het Lam erkennen. Degene die dat Lam niet erkennen, van hen wordt de naam uit de boekrol gewist. Dat is de gedachte bij ongelovigen. In feite staat in dat boek van het leven iedere naam genoteerd, maar zij die niet geloven en de Heer afwijzen, worden uit die boekrol gewist. Zo wordt dat ook genoemd. In Openbaring 3 vers 5 lees je die uitdrukking ook: "Die zal Ik geenszins uitwissen uit het boek van het leven." Dat betekent dus dat het een optie is. Ook in Psalm 69 lees je iets dergelijks over het uitgedelgd worden uit Uw boek. Dat kan dus gebeuren door ongeloof, door je te verzetten tegen het Woord van God. Daarmee verzet je je feitelijk tegen dat boek en word je daaruit geschrapt. Je zou het zelfs kunnen beschouwen als een daad waar deze mensen zelf voor zorgen: zij onderwerpen zich niet aan dat wat er staat geschreven en dus worden zij daaruit gewist.⟨/p>
⟨p>Dan nog even een opmerking over de uitdrukking "'s werelds nederwerping". De meeste vertalingen spreken over de "grondlegging der wereld", maar letterlijk is het de "nederwerping der wereld". Daar zijn nogal wat verschillende visies op. Als u het mij vraagt, heeft deze term betrekking op een geboorte. In Hebreeën 11 vers 11 lees je ook over de nederwerping van zaad, en dan gaat het gewoon over de geboorte. Die term kennen wij trouwens ook wel, maar in ons spraakgebruik koppelen we dat aan de dierenwereld: een dier werpt jongen, wat slaat op de bevalling of de geboorte. In verband met mensen spreken we daar niet zo over, maar dat is wel degelijk de Bijbelse gedachte. Zaad wordt neergeworpen in de zin van het geboren doen worden of de bevalling. "'s werelds nederwerping" is dus eigenlijk vanaf de geboorte, vanaf het ontstaan van de wereld. Ik kan me voorstellen dat niet iedereen zich in deze uitleg zal kunnen vinden, omdat dit misschien wat kort door de bocht is, maar ik wil het even laten voor wat het is, omdat de precieze betekenis hier niet eens zozeer ter zake doet. Ik wil volstaan met deze gedachte; overdenk het maar eens.⟨/p>
⟨p>Wat er dus gezegd wordt, is dat zij die op het land wonen verwonderd zullen zijn, maar dat zijn dan wel degenen die in verwondering en bewondering achter het beest aan lopen. Dat zijn zij die niet, of niet meer, geschreven staan in de boekrol van het leven. Ik denk dat de uitdrukking "vanaf 's werelds nederwerping" slaat op de boekrol; die boekrol is er al vanaf de nederwerping van de wereld. Gods boeken. Het heeft er ook mee te maken dat zij niet het leven van de toekomende aionen zullen ontvangen. De Bijbel is daar volkomen helder over: uiteindelijk zal heel de mensheid delen in het leven dat Christus aan het licht heeft gebracht, maar velen zullen pas dat leven krijgen aan het einde van Christus' heerschappij. Dat is wanneer Hij de dood teniet zal doen, op het moment dat Hij de troon, de kroon en de heerschappij zal overdragen aan Zijn God en Vader. Degenen die dán zullen opstaan en levend gemaakt zullen worden, zullen de toekomende aionen waarin Christus zal heersen niet meemaken. Ik realiseer me, terwijl ik dat nu uitleg, dat als je dat nog nooit zo gehoord hebt...⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2058" title="Speel af vanaf 34:18">▶ 34:18⟨/button> ⟨span>Openbaring 17:9 - de Zeven Koppen Verklaard als Zeven Bergen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Dan vers 9. Er staat: "Hier is het verstand dat wijsheid heeft." Nu volgt de uitleg; we gaan uitleg krijgen over de hoer – hoewel dat pas later uitgebreid aan bod komt – maar ook over dat beest, over die zeven koppen en over die tien horens. Het gaat erom dat u dit gaat verstaan, zodat u inzicht en overzicht krijgt en wijsheid u ten deel valt over deze dingen. Wat opvalt is dat er voor die zeven koppen twee verklaringen worden gegeven. Dat wil zeggen: er zijn kennelijk twee manieren die hier aan Johannes worden aangereikt, twee verklaringen die allebei recht doen aan de betekenis van die zeven koppen.⟨/p>
⟨p>De zeven koppen, zo staat er, zijn zeven bergen waarop de vrouw gezeten is. Dit is een wat moeilijke aangelegenheid. In de eerste plaats is het meestal zo dat men zegt: "Ja, de stad die gebouwd is op zeven bergen, dat is Rome." Ik zeg niet dat dit onwaar is, integendeel, want dat is algemeen bekend. Maar ik moet er meteen bij zeggen dat er heel wat meer steden zijn die net zo goed claimen op zeven bergen te zijn gebouwd. Dat blijkt voor nogal wat plaatsen van toepassing te zijn. Ik heb het deze keer opgezocht op Wikipedia en daar trof ik een hele lijst van namen aan. De bekendste is wellicht Rome, maar als u het mij vraagt is het niet de oudste. Ook van de stad Athene wordt gezegd dat ze gebouwd is op zeven bergen. Datzelfde geldt voor de Jordaanse stad Amman en voor Teheran.⟨/p>
⟨p>Om even wat dichter bij huis te blijven: de mensen die sportief zijn, kennen in Nijmegen ongetwijfeld de Zevenheuvelenloop. Dat heeft te maken met een route die afgelegd wordt langs de zeven heuvelen van Nijmegen. Er is trouwens nog een andere Nederlandse plaats die ook met zeven bergen wordt geassocieerd en dat is Zevenbergen. Daarnaast heb je heel wat plaatsen in de Engelstalige wereld die ook Seven Hills heten of iets dergelijks. Kortom, er zijn nogal wat steden die daarvoor in aanmerking zouden kunnen komen. Ik zei al: de bekendste verklaring is die van Rome, maar die is bepaald niet noodzakelijk. Als u het mij vraagt, is er een heel andere stad die daarvoor in aanmerking komt, want ik heb de belangrijkste tot dusver nog niet genoemd: Jeruzalem. Jeruzalem is namelijk ook een stad gebouwd op zeven bergen.⟨/p>
⟨p>Ik heb ze op Wikipedia even opgezocht. Je hebt daar de berg Scopus, de Olijfberg en de berg van Verwoesting – die laatste wordt trouwens ergens in Koningen of Kronieken genoemd. Alle drie deze bergen zijn feitelijk de toppen van een bergrug die ten oosten van de oude stad liggen. Daarnaast heb je de berg Ofel en de berg Sion. Dan heb je ook nog wat dan de "nieuwe berg Sion" heet – hoe dat precies zit, daar hebben we het nu even niet over. Ten slotte is er de heuvel waarop het vroegere Romeinse fort Antonia was gebouwd. Dat is een zevental. Andere mensen volgen weer een iets andere telling, maar dan kom je ook op zeven bergen uit. Het is altijd een beetje lastig, want ik geloof dat ook de stad Praag op zeven bergen is gebouwd.⟨/p>
⟨p>Mensen hebben soms feeling voor typologie: een berg heeft altijd te maken met autoriteit en met verhoging, en zeven is de volheid. Als u een beetje gevoel heeft voor typologie, dan begrijpt u wat het is. Als u een stad van betekenis wilt hebben, dan is die idealiter gebouwd op zeven bergen. Als u het mij vraagt, is de meest oorspronkelijke gewoon Jeruzalem. Trouwens, ook van Babylon – en dat zou natuurlijk ook nog een verklaring kunnen zijn – wordt gezegd dat er zeven hoogten zijn gemaakt. De stad ligt in een dal, dat weet ik, maar er zijn zeven bergen of hoogten die in de oudheid een grote rol speelden in die stad. Zo eenvoudig als het in eerste instantie misschien lijkt, is de vrouw die op zeven bergen gezeten is dus nog niet eens.⟨/p>
⟨p>Wat is nu doorslaggevend? Het hangt er ook een klein beetje vanaf hoe je telt, welke berg je wel meetelt en welke niet. Een stad groeit, dus dat betekent dat er wellicht weer een andere berg betrokken wordt in de bouw van de stad. Het is allemaal niet zo zwart-wit, waarmee we natuurlijk nog steeds zitten met de vraag wat die zeven bergen zijn. Dan zeg ik: Jeruzalem komt daarvoor naar mijn overtuiging het beste in aanmerking. Je leest ergens in de Psalmen dat er rondom Jeruzalem bergen zijn, en dat "zo de HEERE, zo is JAHWEH, rondom Zijn volk is". Dat die bergen rondom Jeruzalem, of de bergen waarop de stad gebouwd is, een zevental vormen, hoeft eigenlijk ook niet te verbazen.⟨/p>
⟨p>Voor mij is het doorslaggevend dat we inderdaad moeten denken aan Jeruzalem omdat Babylon een hoer is. Dat doet in de eerste plaats denken aan een vrouw, namelijk het volk van God, maar een vrouw die ontrouw is geworden. Weliswaar is die stad Babylon, maar ze heeft een zetel in Jeruzalem. Je zou kunnen zeggen dat Babylon daar een filiaal heeft, of dat Babylon te Jeruzalem een zetel heeft in de zin van een troon, een vestiging, een residentie of een hoofdkwartier. Die vrouw, Babylon, heeft dus een zetel in Jeruzalem. De clou van het verhaal is dat dat laatste wereldrijk inderdaad in het Midden-Oosten gelokaliseerd moet worden, met Babylon als hoofdstad, maar er is een directe lijn met de stad Jeruzalem en met de Joodse staat. Jeruzalem en Babylon, die twee, die link wordt hier beschreven. Dat verklaart ook het allerbeste waarom die vrouw daadwerkelijk een hoer heet: ze heeft haar roots in het volk van Israël.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2625" title="Speel af vanaf 43:45">▶ 43:45⟨/button> ⟨span>De Tweede Verklaring: Zeven Opeenvolgende Koningen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Dat is de tweede verklaring. Kijk, aan de ene kant zijn die zeven koppen van dat beest zeven bergen. Dat is verklaring één. Maar er wordt tegen Johannes gezegd: zij zijn ook zeven koningen. Dat wil zeggen: zeven achtereenvolgende hoofden van het rijk. Dat is van belang, want we zullen straks ook nog op tien koningen komen, maar die zijn niet achtereenvolgend. Het gaat hier over zeven achtereenvolgende koningen, oftewel de hoofden van dat rijk. Dat rijk zelf is een federatie – waarover straks meer – maar die federatie wordt uiteraard geleid en heeft een hoofd en een hoofdkwartier. Daar hadden we het al over: namelijk Babylon. Maar het heeft ook hoofden, en dat zijn zeven achtereenvolgende hoofden.⟨/p>
⟨p>Er staat bij: "vijf ervan vallen". Dus koning één tot en met vijf vallen. Of ze vallen achter elkaar, of gelijktijdig in het geval dat het in eerste instantie een vijfkoppig bestuur zou zijn; dat zou ook nog kunnen. Maar in ieder geval: vijf ervan vallen. Dat staat in de aorist, eigenlijk tijdloos dus. Het hoeft helemaal niet als een perfectum te worden opgevat, alsof ze al 'zijn gevallen'. Nee, ze vallen, hoe en wanneer dan ook. Vijf ervan vallen.⟨/p>
⟨p>Vervolgens staat er: "één is er nog". Dat is dus nummer zes. En "de andere" – nummer zeven – "kwam nog niet". Nee, omdat nummer zes er nog is. Kijk, even tussendoor: Johannes beschrijft gewoon wat hij ziet. Hij is verplaatst naar de dag van de Heer en hij neemt waar. Hij ziet dat beest en hij ziet dat rijk, en dan wordt hem de verklaring gegeven. In dat rijk vallen de eerste vijf koningen. Dan komt er een zesde, maar die zesde is niet definitief, want de andere, nummer zeven, komt ook nog. Daarvan wordt gezegd: "de andere kwam nog niet, maar wanneer hij zou komen, moet hij korte tijd blijven." Nummer zeven is dus slechts van zeer korte duur; dat wordt benadrukt.⟨/p>
⟨p>Dit zijn verzen die aan heel veel speculatie zijn blootgesteld. Men heeft geprobeerd dit historisch uit te leggen in de zin van opeenvolgende wereldrijken, maar ik geloof dat dit onnodig is. Ik geloof dat we hier te maken hebben met een rijk in de eindtijd, en dat rijk heeft zeven achtereenvolgende koningen. De eerste vijf vallen, dan krijg je nummer zes. Maar die nummer zes – en dat is een belangrijk punt – wordt dodelijk verwond.⟨/p>
⟨p>Laat ik eerst dit zeggen: "het beest dat wel was en niet is". Dit klinkt verschrikkelijk cryptisch, totdat je het visualiseert en op een rijtje zet. Vijf ervan vallen, dan komt de zesde en dan krijg je de zevende. Maar die zevende is er maar voor een heel korte tijd. En dan staat er: "dat beest dat wel was en niet is, is zelf ook de achtste en hij is vanuit de zeven." Met andere woorden: nummer zeven komt maar voor korte tijd en moet weer wijken voor zijn voorganger. Waarom? Omdat dat beest "uit de zeven" is. Als die zevende komt, is hij er slechts voor korte tijd, omdat hij moet wijken voor een hoofd dat vóór hem was.⟨/p>
⟨p>Het punt is – en dat wisten we al – dat één van die koppen dodelijk wordt geraakt en herstelt van zijn dodelijke wond. Dat was al in hoofdstuk 13 vers 3 beschreven. Je krijgt dus deze situatie: de zesde koning, de zesde leider van dat laatste rijk, wordt dodelijk verwond. Vervolgens wordt hij opgevolgd door nummer zeven. Maar aangezien nummer zes herstelt van zijn dodelijke wond, moet zeven weer wijken en komt zes opnieuw op het toneel. Dit keer vanuit de afgrond.⟨/p>
⟨p>De zesde leider van dat rijk wordt dus dodelijk geraakt en krijgt een tijdelijke opvolger in nummer zeven. Maar vervolgens herleeft hij – want hij was echt dodelijk geraakt – en komt hij uit de afgrond. Hij herleeft, maar wat herleeft is een geest uit de afgrond. Hij is dus echt bezeten; het is niet echt een opstanding. Het is inderdaad nummer zes die herleeft, maar hij komt uit de afgrond. De geest die van dat lichaam bezit maakt, komt regelrecht uit de afgrond, zodat nummer acht eigenlijk ook gewoon nummer zes is.⟨/p>
⟨p>Het is dus eigenlijk nummer zes in drie gestalten. Hij was, hij is niet (want hij wordt vermoord) en hij zal zijn (hij herstelt namelijk weer van zijn dodelijke wond). Dat betekent dat nummer zes in drie verschillende fasen wordt beschreven: was, is niet, en zal zijn. En als ik zeg "nummer zes" drie keer, wat zeg je dan? Zes, zes, zes. Dat is precies ook het getal van dat beest. Dat verklaart wat we hier aantreffen. "Hij is de achtste, hij is uit de zeven." Hij is niet nummer zeven; nee, hij is nummer zes. Dit is de wijze waarop Johannes dit beschrijft.⟨/p>
⟨p>In de eindtijd krijgen we dus een wereldrijk dat achtereenvolgens door een zevental figuren wordt geleid. Uiteindelijk komt de zesde weer opnieuw na nummer zeven, en is hij dus én nummer zes én nummer acht. Dat is wat er staat: "Hij is zelf ook de achtste." Hoe cryptisch dat ook klinkt, het laat zich toch gemakkelijk – tussen aanhalingstekens – verstaan. En dan nog dit in vers 12.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3133" title="Speel af vanaf 52:13">▶ 52:13⟨/button> ⟨span>Openbaring 17:12 - de Tien Horens Verklaard als Tien Koningen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En de tien horens die je waarnam, Johannes, dat zijn tien koningen. Hé, weer koningen? Dus we hadden eerst zeven koningen en nu tien koningen; jawel. Maar wacht even, het verschil is dit: de zeven koppen, dat zijn zeven achtereenvolgende leiders van het beestrijk. Vijf vallen, dan krijg je nummer zes, dan krijg je voor korte tijd nummer zeven en dan komt de achtste, die uit de zeven is. Maar deze tien koningen, of die tien horens, dat zijn tien koningen die tegelijkertijd zullen heersen onder leiding van een van die zeven koppen. En dat betekent dus gewoon dat we te maken hebben met een rijk dat een tiental leiders zal hebben. De federatie wordt geleid door één hoofd, en dat is het verschil. Je hebt dus én tien horens én zeven koppen.⟨/p>
⟨p>Ja, en daarover wil ik de volgende keer graag wat meer zeggen. Dat zou nu te ver voeren. Ik heb dus nog een bijbelstudie in de planning voor het resterende van dit hoofdstuk, namelijk vers 6 tot en met 12, en dan zullen we dieper ingaan op die tien koningen en ook op de relatie die zij hebben met de stad Babylon. Over die tien koningen is namelijk nog veel meer te zeggen, maar dan zullen we vooral ook weer ons moeten wenden tot het boek Daniël. Want Daniël spreekt namelijk ook op allerlei wijzen over die tien koningen: in hoofdstuk 2 over de tien tenen en in hoofdstuk 7 over inderdaad ook tien horens en hoe dat in zijn werk zal gaan.⟨/p>
⟨p>Nou, dat is te veel om dat allemaal nu eventjes kortweg te benoemen. We zullen daar een aparte studie aan wijden en dat is dus de volgende keer. En dat zal niet meer in 2020 zijn, maar in 2021. Van deze dingen ben ik vast overtuigd: die gaan zich in de niet al te verre toekomst allemaal manifesteren. Het zou me niet verbazen dat dat inderdaad al in dit decennium zijn beslag zal gaan krijgen.⟨/p>
⟨p>Met andere woorden: deze dingen zijn hoogst actueel. Misschien dat ik de volgende keer ook nog wat zal kunnen uitweiden over de actualiteit en hoe deze dingen zich zullen gaan ontwikkelen. Misschien dat daar inmiddels dan ook wat meer zicht op zal zijn. Het klinkt wat cryptisch nu, maar het zou mij niet verbazen. Voor nu wil ik het er even bij laten. En ik zou zeggen, beste mensen: het was mij een genoegen om deze dingen zo uiteen te zetten. Tot ziens en Gods zegen allemaal.⟨/p>