⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Inleiding: de Setting van de Oogst Na de Grote Verdrukking⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Goedenavond allemaal, beste vrienden, kijkers en luisteraars. Hartelijk welkom bij deze Bijbelstudie over het boek Openbaring, inmiddels deel 27. We zijn aangekomen in hoofdstuk 14 en vanavond zullen we de laatste zes à zeven verzen uit dat hoofdstuk gaan bespreken. Ik heb dit gedeelte als kopje 'de oogst' meegegeven. Dat komt exact overeen met de wijze waarop de NBG-vertaling deze passage benoemt; het is hetzelfde kopje dat zij aan deze verzen geven. De reden daarvoor is nogal evident, omdat hier gesproken wordt over de oogst, zowel de graanoogst als de druivenoogst. Het zal al heel gauw helder worden waarom dat zo is, want dit is namelijk een zeer bekende Bijbelse metafoor voor de dingen die gaan plaatsvinden in de dag van JAHWEH, de dag dat Jezus Christus, de Messias, zal verschijnen in deze wereld. Kortom: het onderwerp van de openbaring van Jezus Christus.⟨/p> ⟨p>Laat ik nog even terugblikken op wat we de vorige keren in het algemeen hebben gezien. De hoofdstukken 11, 12 en 13 beschrijven de periode van 42 maanden, oftewel 1260 dagen. Hoofdstuk 11 gaat over de twee getuigen en hoofdstuk 12 over de vrouw in het visioen; de vrouw die een mannelijke zoon baart, die dan plotseling wordt weggerukt naar God en Zijn troon vanwege het naderende gevaar. Vervolgens vlucht die vrouw naar de woestijn, waar ze 1260 dagen wordt bewaard en gevoed, en een veilig onderkomen vindt. In hoofdstuk 13 vinden we het beruchte hoofdstuk over het beest – of eigenlijk moet ik zeggen: de beesten. De beide beesten: het beest uit de zee (de volkerenzee) en het beest uit het land. In al deze drie hoofdstukken wordt de periode van Israëls grote verdrukking beschreven vanuit verschillende oogpunten.⟨/p> ⟨p>Dat betekent dat in hoofdstuk 14, en trouwens ook in het navolgende hoofdstuk dat we de volgende keer hopen te bespreken, de dingen plaatsvinden die nà de grote verdrukking liggen. Dat is exact wat ik de vorige keer ook al heb duidelijk gemaakt. Het idee is – en dat zie je meteen al in vers 1 van hoofdstuk 14 – dat de Messias op de berg Sion staat. Dat is de plaats van waaruit de Messias inderdaad zal regeren: Jeruzalem, de stad van de grote Koning. Daar staat Hij. De grote verdrukking voor Israël is voorbij. Inmiddels zijn er ook 144.000 jonge mannen geselecteerd om als ambassadeurs van het Koninkrijk te worden uitgezonden, nadat trouwens al het hele volk Israël was verzameld in het land.⟨/p> ⟨p>Deze beschrijving van de 144.000 in hoofdstuk 14 loopt helemaal parallel met wat we ook in hoofdstuk 7 aantroffen. De hoofdstukken 14 en 15 beschrijven de tijd na Israëls grote verdrukking en voorafgaand aan de gerichten die over de aarde en over de volkerenwereld zullen komen. Die worden in deze beide hoofdstukken ook beschreven; dat zullen we trouwens ook in hoofdstuk 15 weer vinden. In eerste instantie krijg je de beschrijving van Israël en vervolgens de beschrijving van wat er nog met de wereld gaat gebeuren.⟨/p> ⟨p>Die gelaagdheid, die twee fasen – dat wil zeggen: eerst Israël en daarna de volkerenwereld, met daartussen de verschijning van Jezus Christus op de Olijfberg ter verlossing van Zijn volk, maar ook ten gerichte van de volkerenwereld – is feitelijk het grote thema van het boek Openbaring. Hierin wordt Jezus Christus openbaar en zal Hij rechtens Zijn claim leggen op Israël en, sterker nog, op heel de volkerenwereld. Want heel de volkerenwereld zal middels Israël, als het kanaal waardoor dat gerealiseerd gaat worden, deel worden van de enige Rechthebbende: Jezus Christus, of Yeshua HaMashiach, om het op zijn Hebreeuws te zeggen. Goed, laten we kijken wat ik wil gaan doen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="344" title="Speel af vanaf 05:44">▶ 05:44⟨/button> ⟨span>De Mensenzoon met de Gouden Lauwerkrans en Scherpe Sikkel⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Als ik deze setting heb beschreven van waar we ons dus bevinden, dan kan ik hier de draad oppakken bij vers 14. Johannes beschrijft daar wat hij ziet, en hij zegt: "En ik nam waar, en let op: een witte wolk en op de wolk iemand gezeten lijkend op een Mensenzoon." Voor degenen die de Bijbelse profetie goed kennen, zij herkennen deze zin direct, omdat het namelijk heel sterk lijkt op een zin die ook ooit Daniël optekende, en wel in hoofdstuk 7. Dat betekent dat wat Johannes hier ziet, iets is wat hij waarneemt en waarvan hij zegt: "let op". Een witte wolk en iemand die daarop zit, lijkend op een Mensenzoon. Wel, dat is degene die identiek is aan degene die Daniël ooit in een visioen waarnam.⟨/p> ⟨p>Let op, dit is hoofdstuk 14. Het is het hoofdstuk direct nadat die beesten werden beschreven in hoofdstuk 13. In Daniël 7 beschrijft Daniël dat hij een Mensenzoon ziet, maar dat is in dat hoofdstuk waarin ook de beesten worden beschreven, en vooral dan dat vierde beest dat zo verschrikkelijk is met die tien horens. Nou, dat komt dan weer exact overeen met wat we lezen in hoofdstuk 13 van de Openbaring. Daarmee zie je ook weer en stel je vast dat wat we in het hele boek de Openbaring telkens weer zien, volledig gebaseerd is op dat wat Israëls profeten hebben gezegd. Ezechiël, Jeremia, Amos, noem ze allemaal maar op. Het is daarop gebaseerd en feitelijk is het hele boek de Openbaring een sluitstuk. Er loopt een directe lijn tussen dat wat Israëls profeten hebben gezegd, gesproken en opgetekend, en dat wat Johannes als laatste heeft genoteerd. Hij presenteert feitelijk het sluitstuk van de Bijbelse profetie, van heel de Schrift, en het sluit daar naadloos op aan.⟨/p> ⟨p>Feitelijk is dat wat wij nu meemaken en dat wat Paulus allemaal beschrijft, iets dat te maken heeft met de verborgenheid. En dat wat Johannes beschrijft, dat heeft te maken met de openbaring. Het boek geeft wat dat betreft genoeg hints en sterker nog, de hele titel is eigenlijk al een uitleg; het vertelt ons precies in welke tijd wij dit alles moeten plaatsen en hoe we die setting hebben te duiden.⟨/p> ⟨p>Goed, ik zei al: wat Johannes hier ziet, is de figuur die identiek is aan degene die Daniël waarnam. Want wat lezen we in Daniël 7, vers 13? Daar schrijft hij: "Ik bleef toekijken in de nachtgezichten en zie, met de wolken des hemels kwam iemand gelijk een Mensenzoon." En hij begaf zich tot de Oude van dagen, wat hier een uitdrukking of een uitbeelding is van Hem die van ouds is, oftewel God Zelf. Die Mensenzoon ontvangt dan de heerschappij van die Oude van dagen. Waar het om gaat is dat als Johannes dat visionair waarneemt, hij degene die hij waarneemt identificeert als degene die ooit Daniël ook waarnam. Dat kan niet missen en zelfs de hele terminologie is gelijk: "met de wolken des hemels", maar ook "gelijk een Mensenzoon".⟨/p> ⟨p>Dat is daarom ook een van de titels van de Messias: de Zoon des mensen, de Ben Adam. En er staat dan bij: Hij had, die Mensenzoon, een gouden lauwerkrans op zijn hoofd en in zijn hand een scherpe sikkel. Dat wat Hij op zijn hoofd heeft en dat wat Hij in zijn hand heeft, is een perfecte beschrijving van wie die Mensenzoon is. A: Hij is koninklijk, Hij krijgt ook de heerschappij. Hij is ook de overwinnaar, dat is wat die lauwerkrans uitdrukt. Goud heeft te maken met het feit dat het onvergankelijk is, edel dus; het heeft te maken met Zijn waardigheid op Zijn hoofd. En dat wat Hij doet, hoe Hij handelend optreedt, is met een scherpe sikkel. Dat wil zeggen: die sikkel is een uitbeelding van de oogst en van hoe Hij gaat maaien. Dat is in de Bijbelse profetie — ik zal straks nog genoeg voorbeelden daarvan geven — een uitbeelding van de oogst en van dat wat er aan het einde van deze aeon, van dit wereldtijdperk, gaat plaatsvinden. Dan gaat de zeis erin, de sikkel. Een scherpe sikkel, zodat er trefzeker zal worden opgetreden en gehandeld. Johannes vervolgt dan in vers 15.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="729" title="Speel af vanaf 12:09">▶ 12:09⟨/button> ⟨span>Het Uur van de Graanoogst Is Aangebroken⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan verschijnt er een andere boodschapper, dat wil zeggen: een andere dan die al eerder genoemd waren in vers 6, vers 8 en vers 9. Nu treedt er weer een nieuwe boodschapper naar voren – een engel, zo u wilt, een ⟨em>angelos⟨/em>. Hij ging uit de tempel en schreeuwde met luide stem tot degene die gezeten was op de wolk. Die krijgt iets te horen; feitelijk een instructie, maar ook een aanbeveling. Met luide stem klinkt het: "Zend uw sikkel en oogst!" Hoezo? Wel, want het uur om te oogsten is gekomen, omdat de oogst van de aarde gedroogd is. Letterlijk staat er – in de vertaling staat vaak "het is rijp geworden" – maar er staat letterlijk dat het is opgedroogd, verdord. Het is dus werkelijk hoog tijd om nu de oogst te laten plaatsvinden.⟨/p> ⟨p>Er is een bepaald tijdstip vastgesteld om te oogsten. In feite is het zo dat de hoogtijden die Israël in de zevende maand had – beginnend met het feest van Bazuingeschal, dan op de tiende dag de Grote Verzoendag of Jom Kippoer, en dan weer vijf dagen later een week lang het Sukkotfeest, het Loofhuttenfeest – allemaal feesten zijn die gebaseerd zijn op de oogsten. Trouwens, dat gold ook al voor de hoogtijden in de eerste en de derde maand, want die waren respectievelijk gebaseerd op de gerstoogst en op de tarweoogst. Israëls kalender is in hoge mate gekoppeld aan de oogsten. De hoogtijden in de eerste maand hebben te maken met de eerste komst van Christus en zijn ook letterlijk vervuld in Zijn eerste komst, zelfs op de dag nauwkeurig: de veertiende, de dag van de Eerstelingenschoof en later trouwens ook de Pinksterdag. Maar dat geldt ook voor die tweede groep feesten, de hoogtijden in de zevende maand. Die hebben allemaal te maken met de vervulling van de komst van de Messias – vandaar ook de zeven, de voltooiing – en dat zijn feesten van de oogst. De oogst is dan binnengehaald zo in augustus of september, en dat is dan het moment van de oogst. Ook dat heeft God gefixeerd en gekoppeld aan een tijd, zoals bij ons uiteraard de oogst ook gekoppeld is aan bepaalde jaargetijden.⟨/p> ⟨p>Welnu, zo geldt het met het plan van God ook. Hij heeft een tijdstip vastgesteld waarop Hij deze aarde gaat oogsten, en dat uur is bij deze gelegenheid nu aangebroken. Israël is op haar bestemming gekomen, de sikkel gaat door het maaiveld en nu gaat de oogst van de aarde plaatsvinden; de oogst is rijp. We vinden daar nogal wat verwijzingen naar in de Bijbelse profetie, zoals ik al eerder zei. Maar er is ook in het Nieuwe Testament een hoofdstuk dat daarover spreekt met de gelijkenissen die de Heer Jezus heeft uitgesproken in Mattheüs 13. Daar lees je ook een tweetal gelijkenissen, eigenlijk vooral één over de oogst, en dan staat er: "de akker is de wereld". De oogst, zo staat erbij, is de voleinding van de ⟨em>aeon⟨/em>. Nee, niet de "voleinding van de wereld", zoals bijvoorbeeld de NBG-vertaling zegt; dat is niet juist. Er staat de voleinding van de ⟨em>aeon⟨/em>, van dit wereldtijdperk. Niet de wereld wordt dan beëindigd, maar dit wereldtijdperk wordt dan voleindigd. Dat is wat de oogst is, en ja, dat wordt bijvoorbeeld ook in Joël beschreven. Ik kom daar straks nog even op terug.⟨/p> ⟨p>Dan staat er in vers 16: "En Hij die op de wolk zat, werpt Zijn sikkel op de aarde." Dat betekent niet dat Hij dat voorwerp letterlijk op de aarde gooit, maar het werpen van de sikkel doelt op de maaibeweging. Iemand die de sikkel hanteert of een zeis gebruikt, maakt in feite een beweging waarbij je werpt, en vandaar ook dat hier staat: Hij werpt Zijn sikkel op de aarde. De aarde wordt geoogst.⟨/p> ⟨p>Vervolgens ging een andere boodschapper uit de tempel die in de hemel is; dat wordt hier uitdrukkelijk genoemd. Er is soms sprake van de tempel op aarde, bijvoorbeeld in hoofdstuk 11 bij het optreden van die twee getuigen, maar hier wordt gesproken over de tempel die in de hemel is, zodat ook daarover geen misverstand hoeft te bestaan. Nog weer een andere boodschapper verliet dat hemels domein en ook hij heeft een scherpe sikkel. Daarmee is aangegeven dat niet alleen de Zoon des mensen, de ⟨em>Ben Adam⟨/em>, de sikkel hanteert, maar dat Hij daarbij support heeft. Dat vind je trouwens ook in Mattheüs 13, waar ik al eerder naar verwees: de oogst is de voleinding van de ⟨em>aeon⟨/em> en de maaiers – degenen die dus ook de sikkel hanteren – zijn de boodschappers, de engelen die vanuit de hemel komen en daar ondersteuning in zullen geven. Die spelen in het boek Openbaring sowieso een grote rol. Ook als we straks in hoofdstuk 15 en 16 zijn gearriveerd, zullen we zien dat wanneer die schalen of violen worden leeggegoten, dit ook weer plaatsvindt door middel van hemelwezens. Dat woord "engel" is meer een functieomschrijving. Een engel kan van alles zijn, dat kan zelfs een mens zijn, maar hier gaat het in dit geval over hemelbewoners. In feite is een engel iemand die een boodschap doorgeeft, een boodschappenjongen om zo te zeggen; iemand die op een boodschap gestuurd wordt om iets te doen. In Hebreeën 1 wordt er vanuit de Psalmen aangehaald: "Zijn zij niet allen gedienstige geesten, die uitgezonden worden om Gods wil te volvoeren?" Dat is wat een engel is.⟨/p> ⟨p>Deze boodschapper heeft ook een scherpe sikkel, en dan verschijnt er nog weer een andere boodschapper die volmacht had over het vuur. Vuur speelt ook een grote rol in het boek Openbaring, ook in verband met de oogst. Hoe was het ook alweer? Ik zal dat straks ook even aanhalen als ik terugkom op die gelijkenis in Mattheüs 13. Dan lees je dat het onkruid en alles wat geen koren is, wordt verbrand. Deze boodschapper heeft een speciale volmacht, een bepaalde autoriteit gekregen over het vuur. Hij ging uit van het altaar. Het wordt hier niet direct zo beschreven, maar ik heb de indruk – al zeg ik dat met enige voorzichtigheid – dat dit een verwijzing zou kunnen zijn naar Jeruzalem, dat immers feitelijk gebouwd is rondom een altaar. Dat is heel opmerkelijk, want David stelde ooit de plek van de tempel vast en zijn zoon Salomo bouwde de tempel daadwerkelijk, maar de plek van dat brandofferaltaar was van origine een dorsvloer: de dorsvloer van Ornan of Arouna. Zodat het altaar en de dorsvloer min of meer identieke plekken zijn. Dat is een opmerkelijke gedachte als je eraan denkt dat Jeruzalem en de tempel een dorsvloer zijn. Er staat ergens in Micha ook dat God de volkeren zal verzamelen als schoven op de dorsvloer, daar bij Sion. Dat komt omdat Jeruzalem die locatie is die de functie vervult van een dorsvloer; daar wordt bijeengebracht wat geoogst is. Overigens is Jeruzalem ook de plaats waar het offer is gebracht. Ik denk dat er reden is om aan te nemen dat dit hier een subtiele verwijzing is naar Jeruzalem, maar ik geef het slechts ter overweging.⟨/p> ⟨p>Dan staat er nog bij: "En hij riep..." – die boodschapper, één uit de reeks dus, want iedere keer is het een andere boodschapper – "...hij riep met grote stem tot degene die de scherpe sikkel heeft: 'Zend je scherpe sikkel en pluk de trossen van de wijnstok van de aarde, omdat haar druiven rijp zijn'." En hier...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1461" title="Speel af vanaf 24:21">▶ 24:21⟨/button> ⟨span>De Voleinding van de Aion en de Gelijkenis van het Onkruid⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Waar ik eventjes op wil wijzen, waar ik zojuist ook al even op doelde, is Matteüs 13. Daar vind je de gelijkenis van de tarwe die opgroeit. Er was een vijand die te midden van de tarwe dolik had gezaaid. Dat is spul dat in eerste instantie heel erg lijkt op tarwe, zodat je het eigenlijk ook niet kunt verwijderen. Kijk, als het iets heel anders was, dan zou je het eruit kunnen halen, maar in eerste instantie zie je het verschil niet. Vandaar ook dat die landman de opdracht geeft om dat onkruid, die dolik, te laten opgroeien tot aan de oogst.⟨/p> ⟨p>Nu lees je dat de Heer Jezus aan het einde van die gelijkenis ook Zijn discipelen toelichting geeft over wat de betekenis is. Want ja, een gelijkenis is een verhaal, maar als je niet weet wat de verschillende onderdelen beduiden, dan ben je in feite nog niets wijzer geworden. Je leest dat de Heer Jezus die uitleg afzonderlijk aan Zijn discipelen geeft. Hij zegt: de akker is de wereld, het goede zaad zijn de kinderen van het Koninkrijk. Dat zijn degenen die het Koninkrijk gaan beërven. Het onkruid — de dolik, dat is wat er letterlijk staat — zijn de kinderen van de boze. Dat zijn degenen die het Koninkrijk niet zullen beërven. De vijand die het gezaaid heeft, is de diabolos, de duivel, de dooreenwerper. Met recht, want die heeft het er doorheen geworpen als dolik tussen het goede zaad. En dan staat er nog bij: de oogst is de voleinding van de aeon en de maaiers zijn de engelen.⟨/p> ⟨p>Zodat, wanneer die gelijkenis gegeven wordt, er heel uitdrukkelijk wordt verteld wat de diverse details betekent. De Heer zegt vervolgens: "Zoals nu het onkruid verzameld wordt en met vuur verbrand, zo zal het gaan bij de voleinding van de aeon." Oftewel: in de tijd van de openbaring van Jezus Christus. De Zoon van de Mens — we kwamen Hem net ook al tegen — zal Zijn engelen, Zijn boodschappers, uitzenden en zij zullen uit Zijn Koninkrijk alles verzamelen wat tot zonde verleidt en hen die de ongerechtigheid bedrijven. Zij die doen wat onrecht is, de waarheid ten onder houden en verleiden om het doel te missen. De engelen, die boodschappers, zullen hen in de vurige oven werpen en daar zal het geween zijn en het tandengeknars. Ook de boosheid is daar, omdat zij het veld moeten ruimen. Letterlijk, want zij zullen het Koninkrijk niet beërven; zij komen om bij die gelegenheid.⟨/p> ⟨p>Dan zullen de rechtvaardigen stralen als de zon in het Koninkrijk van hun Vader. Waar het hier over gaat, is wat er gaat gebeuren in de voleinding van de aeon. De onrechtvaardigen, de ongelovigen zo u wilt, zullen verzameld worden en in de vurige oven geworpen worden, zoals het in dit beeld genoemd wordt. In sommige opzichten is dat trouwens vrij letterlijk zelfs. Maar in ieder geval: zij komen om en zij zullen die komende aeon, de nieuwe aeon, dat millennium van duizend jaar, niet gaan beërven. Zij staan buiten. Wie overblijven, dat zijn de rechtvaardigen. In de Bijbel is dat een ander woord voor een gelovige, want geloof rekent God tot rechtvaardigheid. De rechtvaardigen zijn de gelovigen en zij zullen stralen als de zon in het Koninkrijk van hun Vader. Hiermee is gezegd dat de gelovigen overblijven en de rest omkomt.⟨/p> ⟨p>Eigenlijk is het een vergelijkbaar fenomeen als wat we in de dagen van Noach hebben gezien. De ongelovigen kwamen om en Noach en de zijnen beërfden de aeon die vanaf dat moment zou starten. Dat was het begin van de huidige aeon, en dit is weer het begin van een nieuwe aeon, een nieuw wereldtijdperk. In beide gevallen is het zo dat de ongelovigen worden weggenomen en de rechtvaardigen overblijven. Zij zullen het Koninkrijk gaan beërven. Het idee is dus dat ook in dit geval de voleinding van de aeon wordt vergeleken met een oogst.⟨/p> ⟨p>Goed, ik ga weer even terug naar Openbaring 14. In vers 19 lees je: "En de boodschapper werpt zijn sikkel op de aarde." Laat ik nog een voorbeeld geven. Ik zinspeelde zojuist al eventjes op dit schriftgedeelte: Joël 3. Want daar wordt ook gesproken over de oogst, over de sikkel en over dit tijdsframe. Let maar op wat daar staat.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1858" title="Speel af vanaf 30:58">▶ 30:58⟨/button> ⟨span>De Volkeren Verzameld in het Dal van Josafat (joël 3)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik ga nu naar Joël 3 toe, en daar lees je in vers 1: "Want zie, in die dagen en te dien tijde, wanneer Ik een keer zal brengen in het lot van Juda en van Jeruzalem..." Het voorgaande hoofdstuk ging daar ook al over. Het gaat over de omkeer, de bekering van Juda, van het Joodse volk, en ook over Jeruzalem dat weer tot haar bestemming komt als God dat gaat doen. Over die tijd gaat het dus.⟨/p> ⟨p>Dan zegt God: "Dan zal Ik alle volkeren verzamelen en afvoeren naar het dal van Josafat." Josafat betekent trouwens 'Yahweh zal richten'. Ik denk dat het dal bij die gelegenheid die naam gaat krijgen, simpelweg omdat het precies daar zal gebeuren. Dat dal van Josafat kun je nu dus nog niet aanwijzen; dat zal bij die gelegenheid ontstaan. God zegt: "En Ik zal aldaar met hen — met alle volkeren dus — in het gericht treden ter oorzake van Mijn volk en van Mijn erfdeel Israël, dat zij onder de volkeren verstrooid hebben, terwijl zij Mijn land verdeelden."⟨/p> ⟨p>Let op, het land is van niemand minder dan van God Zelf. Hij zegt: "Het is Mijn land en Ik geef het aan wie Ik wil." Daar heeft geen mens met zijn vingers aan te zitten. Het feit dat de natiën in het algemeen dat land hebben geclaimd — en dat geldt trouwens ook voor de Joodse staat — geen mens kan het claimen. God geeft het aan degene die Hij wil, en Hij heeft het beloofd aan het nageslacht van Jakob, "Mijn erfdeel Israël". Het gaat hier dus over de tijd dat Israël hersteld wordt en terugkomt in het lot van Juda en van Jeruzalem. Deze gelegenheid heeft alles te maken met de terugkeer van Jezus Christus naar deze aarde, of beter gezegd: Zijn verschijningen op aarde.⟨/p> ⟨p>Dan zal Hij alle volkeren gaan verzamelen en afvoeren naar dat specifieke dal waar Yahweh Zelf het gericht zal uitoefenen en in het gericht zal treden. Dat gebeurt allemaal vanwege Israël. God neemt het op voor dat volk. Aan de ene kant is er dus de verzameling van Israël naar het land dat Hij hen had beloofd, en aan de andere kant de vergelding voor wat de natiën hebben gedaan. Alles draait om dat volk en om dat stukje land. God zegt: "Dat is Mijn land." Daar is de stad van de Grote Koning, en van daaruit zal er geregeerd worden. Dat is in feite de nucleus van het hele wereldgebeuren. God gaat daar hoogstpersoonlijk optreden en dat in Zijn Messias realiseren.⟨/p> ⟨p>Ik lees even verder in Joël 3, want daar staat een aantal verzen later in vers 12: "Laat de volkeren opstaan en oprukken naar het dal van Josafat, want daar zal Ik zitten om alle volkeren van rondom te richten." En dan komt het; hier heb je die metafoor van de oogst en van de sikkel: "Slaat de sikkel erin, want de oogst is rijp." Herkent u de woorden die we lazen in Openbaring 14? Ze zijn vrijwel identiek. "Slaat de sikkel erin, want de oogst is rijp. Kom, treed, want de perskuip is vol; de wijnbakken stromen over." We zullen straks aan het einde van Openbaring 14 zien dat daar een soortgelijke term gebruikt wordt, wat ons opnieuw bevestigt in het gegeven dat wat Johannes optekent niets anders is dan dat waar de profeten van Israël in de Tenach al over spraken.⟨/p> ⟨p>De sikkel wordt erin geslagen, de oogst is rijp, de perskuip is vol en de wijnbakken stromen over, "want hun boosheid — van de natiën — is groot." Menigte, menigte in het dal van beslissing! Want, zo staat er: "Nabij is de dag van Yahweh in het dal van beslissing." Dat is precies wat die dag van Yahweh is. Hij gaat dan in het gericht treden; Hij gaat beslissen. De menigten van de natiën — het wordt herhaald: menigte — zullen daar in het dal van beslissing worden getroffen. Heel onheilspellend wordt dat een perskuip genoemd die vol is en wijnbakken die overstromen.⟨/p> ⟨p>Ik ga weer even terug naar Openbaring 14, waar in de rest van de zin staat: "En de boodschapper werpt zijn sikkel op de aarde." Het is allemaal een aankondiging van wat er gaat gebeuren. Het staat in een tijdloze werkwoordsvorm, de aorist. Gewoon het blote feit, ongeacht het tijdstip, wordt beschreven. Hij plukt de wijnstok van de aarde en werpt de trossen in de perskuip van de grote toorn van God. Ik gebruikte zojuist het woord 'onheilspellend', en dat is dit ook. Als er één hoofdstuk in het boek Openbaring is waarin dit benadrukt wordt — over hoe God op het moment dat de oogst rijp is, de sikkel in het koren wordt geslagen en de perskuip getreden wordt — dan is er sprake van de grote toorn van God.⟨/p> ⟨p>Hij gaat gericht oefenen; Hij pikt het niet wanneer ze aan Zijn land en Zijn volk zitten. Dan treedt Hij voor hen in de bres — in de perskuip zou je ook kunnen zeggen. Dat doet Hij om het voor hen op te nemen en om Zijn belofte aan dat volk te gaan vervullen. Wat Hij aan dat volk heeft beloofd, is dat Hij via hen heel de wereld gaat onderwerpen. Je zou het ook anders kunnen zeggen: Hij gaat aan dat volk, aan dat priesterlijke koninkrijk, de twaalf stammen van Israël, het huis van Jakob, de hele wereld geven. Die belofte heeft Hij vanouds gedaan en die gaat Hij vervullen. Dat wordt nu gerealiseerd. Alle tegenstand wordt neergeslagen. Alles wat het er niet mee eens is, krijgt te maken met de slaande hand van God. Dat is die sikkel die geslagen wordt en Gods toorn.⟨/p> ⟨p>De vorige keer heb ik al verwezen naar Jesaja 63, waar dat ook beschreven wordt. Juist omdat de perskuip hier opnieuw aan de orde is, wil ik dat hoofdstuk weer citeren. Ik ga er niet te uitgebreid op in, maar ik wil het genoemd hebben omdat ik er nu eigenlijk niet aan ontkom. Daarbij noem ik ook hoofdstuk 34 uit Jesaja, want daar worden in feite soortgelijke gedachten naar voren gebracht. In Jesaja 63 zien we ook meteen waar dat allemaal gaat plaatsvinden, waar die perskuip is en waar God inderdaad in het gericht treedt. Ik lees...⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2423" title="Speel af vanaf 40:23">▶ 40:23⟨/button> ⟨span>Gods Wraak en de Wijnpersbak in Edom (jesaja 63)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Wie is het die van Edom komt in helrode klederen van Bozra? Bozra is de hoofdstad van Edom. Verwant aan of identiek met Petra – dat weet ik niet precies – maar voor het gemak identificeer ik ze even met elkaar, terecht of niet geheel terecht. Maar in ieder geval is het in diezelfde regio daar in Edom, wat trouwens ook te maken heeft met de kleur rood. Adom is rood, en het heeft ook met bloed te maken, want het Hebreeuwse woord voor bloed is 'dam'. Het woord voor mens is 'Adam' en het woord voor aarde is 'Adama'. Het heeft alles met elkaar te maken; het heeft allemaal diezelfde wortel, diezelfde roots.⟨/p> ⟨p>In ieder geval wordt hier gesproken over degene die in helrode klederen van Bozra komt, van Edom komt, en die daar praalt in zijn gewaad, fier voortschrijdend in grote kracht. Het gaat hier over iemand die voortvarend optreedt en die zich door niets laat tegenhouden; iemand die energiek en fier voortschrijdt in geweldige kracht. "Ik ben het, die in rechtvaardigheid spreekt." Dat wil zeggen: God zegt dat Hij recht doet. "Ik ga mijn belofte vervullen en ik ga dat doen ondanks alle tegenstand." Zij die dit niet believen, zij die dat niet willen horen... wel, die zullen het voelen. Hij zegt er ook bij: "maar ook machtig om te redden."⟨/p> ⟨p>Dan is de vraag: "Waarom is uw gewaad rood en uw kleder als van één die de wijnpers treedt?" Je moet je zo'n ouderwetse wijnpersbak voorstellen. Daar werden al die druiven in gegooid en dan werd de wijnpers getreden om de inhoud ervan op te vangen. Iemand die dat deed, werd natuurlijk rood van al die wijnvlekken en van dat wat op de klederen gespat was. "Ik alleen" is dan het antwoord. "Ik alleen trad de wijnpers en van de volkeren was niemand bij Mij. Ik trad hen in mijn toorn en vertreed hen in mijn woede. En hun bloed spatte op mijn klederen en Ik bezoedelde heel mijn gewaad." Zo zie je dat bij die wijn en dat spatten van die druiven de associatie wordt gemaakt met bloed. Het is een bloedbad; daar kom ik straks nog even op terug.⟨/p> ⟨p>De Heer die hier optreedt, zegt: "Ik bezoedelde heel mijn gewaad, omdat Ik een dag van wraak in mijn hart had en het jaar van mijn verlossing is gekomen." Kort en kordaat, en in snelheid wordt de wraak geoefend, omdat het jaar van verlossing is gekomen. Let ook op die verhouding, die is geweldig. Goed, dat is Jesaja 63, waarbij we dus weten dat die wijnpersbak in Edom ligt, helemaal ten zuiden van Israël, ten zuiden van Jeruzalem. Ik zal dat straks ook op een kaartje tonen.⟨/p> ⟨p>Maar ik neem u eerst nog even mee naar Jesaja 34. "Want mijn zwaard" – en het is God zelf die hier aan het woord is – "is in de hemel dronken geworden." Dat is uiteraard een prachtige metafoor. Dat zwaard gaat als het ware roekeloos en er wordt heel gevaarlijk mee gezwaaid. Met andere woorden: kom niet in aanraking met dat zwaard! Want zoals hier beschreven wordt: "Mijn zwaard is in de hemel dronken geworden en zie, het daalt neer op Edom." Ook hier wordt de plaats aangewezen waar God het gericht uitoefent: "ten gerichte op het volk dat door mijn banvloek werd getroffen." Daar in Edom zou God inderdaad gaan optreden.⟨/p> ⟨p>En Yahweh – staat erbij – heeft een zwaard vol bloed. Ook weer dat... ja, u moet me maar niet kwalijk nemen, maar ook dit is wel degelijk Bijbels getuigenis. Aan de ene kant weten wij natuurlijk, als je het evangelie kent, dat God alle dingen en alle mensen uiteindelijk tot een goed einde gaat brengen. Maar vlak niet uit dat God inderdaad ook bij gelegenheid optreedt, recht doet, wraak oefent, vergeldt en zelfs een bloedbad aanricht. Hij is dan ook een krijgsheld. Hij is de God van de legerscharen en zal optreden. Dat is weliswaar niet de wijze waarop Hij zich vandaag manifesteert – Hij manifesteert zich vandaag helemaal niet, Hij is verborgen en Hij zwijgt in Zijn liefde – maar straks gaat Hij spreken en optreden en dan wordt dit waar. "Yahweh heeft een zwaard vol bloed, want Yahweh richt een offer aan te Bozra." Dat wil zeggen: een slachting. Dat staat er ook bij trouwens: "een geweldige slachting in het land van Edom."⟨/p> ⟨p>Hier opnieuw wordt die regio van Edom heel uitdrukkelijk gelokaliseerd. Meer specifiek Bozra, de plaats waar het volk van Israël ook verzameld zal worden; zo weten wij uit Micha 2. Bozra betekent ook 'schaapskooi'. Daar wordt de kudde bijeenverzameld, en daar is het ook dat God gaat optreden en een geweldige slachting zal aanrichten. Ik lees even verder in datzelfde Jesaja 34, in vers 8: "Want Yahweh houdt een dag van wraak, een jaar van vergelding in Sions rechtsgeding." Ik denk trouwens dat we hier dezelfde gedachte hebben als in Jesaja 63. Een dag van wraak, een jaar van vergelding in Sions rechtsgeding. Dat wil zeggen: Hij zal Sion gaan vergelden. Dat is niet negatief, maar Hij zal ze geven wat hen toekomt, namelijk wat Hij beloofd heeft: verlossing. Waarom? Omdat dat namelijk ook allemaal pleit in Sions rechtsgeding.⟨/p> ⟨p>Let trouwens ook op nog iets, want in vers 9 komen we woorden tegen die we de vorige keer ook in Openbaring 14 aantroffen. Let op: "Zijn beken daar in Edom, die verkeren in pek." Dat worden allemaal pek en teer. "Zijn stof brandt in zwavel en zijn land wordt tot brandend pek." Dat is precies wat we de vorige keer ook zagen toen we ons bezighielden met wat er ooit plaatsvond daar in de regio van de Dode Zee. Maar daar hebben we het nu eigenlijk ook over. Edom ligt ten zuiden daarvan, maar het is diezelfde streek ten zuiden van Jeruzalem waar ooit zwavel en vuur regende en waar de steden Sodom en Gomorra in rook opgingen.⟨/p> ⟨p>En nu, let op, in vers 10 staat er dan dat het dag noch nacht uitgaat. Dus die regio van Edom wordt veranderd in zwavel en brandend pek, en dat gaat dag noch nacht door. Dat blijft daar maar branden en roken. "Voor altijd stijgt zijn rook op; van geslacht tot geslacht ligt het woest." Dat gebied krijgt die bestemming; als een voorbeeld ligt het daar en het blijft daar generaties daarna nog zo. Het is dus niet het einde van de wereld. Nee, dit gaat over de toekomende aeon. In die tijd zal het gebied van Edom woest liggen, generaties lang, en daar zal dag en nacht rook opstijgen die niet zal uitgaan. Maar dat is precies wat we ook lazen in Openbaring 14 vers 11, waar ik de vorige keer trouwens niet op gewezen heb. Wat daar in Openbaring 14 staat is dus wel degelijk ook weer een commentaar op en een referentie aan Jesaja 34. Dat mag u niet ontgaan.⟨/p> ⟨p>En het is heel concreet ook. Dat is iets wat mij telkens weer enorm frappeert en opvalt: wanneer je het boek de Openbaring leest, is er veel beeldspraak, zeker, veel metaforen en veel symboliek, maar aan de andere kant is het ook buitengewoon concreet. De plaatsen worden aangewezen. In dit geval worden Sion, Edom en Bozra benoemd en aangewezen; daar gaat het plaatsvinden. En dan komen we in vers 20 van Openbaring 14.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3104" title="Speel af vanaf 51:44">▶ 51:44⟨/button> ⟨span>De Wijnpers Buiten de Stad en de 1600 Stadiën⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En de perskuip wordt buiten de stad getreden. Welke stad? Dat is niet zo moeilijk: dat is natuurlijk Jeruzalem. De perskuip wordt niet ín Jeruzalem, maar buiten de stad getreden, namelijk in het gebied van Edom. Als je een landkaartje bekijkt, zie je Jeruzalem met ten zuidoosten daarvan de Dode Zee. Daaronder, tot aan de Golf van Eilat, heb je het gebied van Edom. In werkelijkheid is dat gebied nog wat uitgestrekter en loopt het verder zuidwaarts, maar ergens halverwege het zuiden van de Dode Zee en Eilat vind je Bozra. In dat gebied bevindt zich de perskuip; daar is het dal van Josafat waar het gericht wordt gehouden.⟨/p> ⟨p>Dit gebeurt allemaal omdat God het opneemt voor Zijn volk. In zowel Jesaja 63 en Jesaja 34 als Joël 3 wordt dit als motief opgegeven: God neemt het op voor Zijn volk en voor de belofte die Hij aan hen heeft gegeven. Dat gaat Hij nu vervullen. Iedereen die het er niet mee eens is, heeft het nakijken. In die dagen gaat er een krachtig getuigenis uit, een boodschap die gepredikt wordt door de 144.000. Ieder die zich daaraan wil onderwerpen, wordt welkom geheten. Er gaat een goed bericht uit van het Koninkrijk, maar wie zich daar niet in wil schikken, zal – om het heel plat te zeggen – pech hebben. Die zal met recht het veld moeten ruimen en wordt van de akker, de wereld, gehaald. Zo iemand komt in de vurige oven terecht. Dat is natuurlijk beeldspraak, dat begrijp ik, maar tegelijkertijd is die beeldspraak eng concreet omdat het te maken heeft met de Sodom-en-Gomorra-achtige taferelen die daar ten zuiden van het Joodse land zullen gaan plaatsvinden. Het wordt heel concreet zo beschreven.⟨/p> ⟨p>De perskuip wordt buiten de stad getreden. Er wordt hier niet zozeer gezegd waar het wél is, er wordt eigenlijk vooral gezegd waar het níét is: niet in de stad. Maar we weten waar die perskuip is, namelijk in Edom. Degene die de perskuip treedt, komt immers van Edom, van Bozra. Dáár vindt dat plaats. En er komt bloed uit de perskuip. Hier zie je weer die merkwaardige verwisseling van druivensap en bloed; ze lijken op elkaar en de associatie ligt voor het oprapen. In feite is het vergelijkbaar met ons woord ‘bloedbad’. Dat is waar het hier over gaat. Er wordt een grote slachting aangericht. Het zal een enorm bloedbad zijn omdat de volkeren daar bijeengebracht zijn om te worden afgevoerd. Daar wordt in het gericht getreden. Hoe ik me dat precies moet voorstellen, weet ik niet, maar één ding weet ik wel: het zal een bloedbad zijn.⟨/p> ⟨p>Er komt bloed uit de perskuip, tot aan de bitten van de paarden. Ik wil best aannemen dat dit een metafoor is, een uitdrukking. Waar het precies aan ontleend is, weet ik niet, en of er toch iets letterlijks aan zit, durf ik op dit moment niet te zeggen. Aan de andere kant moet ik benadrukken dat dit bloedbad enorm heftig zal zijn. Zelfs als het een hyperbool is, een overdrijving, geeft het de ernst aan. Wij gebruiken immers ook allerlei termen in verband met bloed; we spreken over een bloedbad of over ‘bloed aan de paal’, en we weten allemaal wat daarmee bedoeld wordt. Hier wordt gezegd dat het bloed reikt tot aan de bitten van de paarden.⟨/p> ⟨p>Er staat nog iets bij: ‘zestienhonderd stadiën ver’. Een stadie heeft te maken met het woord stadion, de omtrek van een renbaan. Het is een Griekse term die staat voor een afstand van ongeveer 185 meter. Zestienhonderd stadiën is in onze maten ongeveer 300 kilometer. Dat is opmerkelijk, want de Bijbel beschrijft vaker afstanden op deze manier. Als het over Israël gaat, wordt er nogal eens gesproken over de afstand ‘van Dan tot Beersheba’. Dan is de hoogste plaats in het noorden van Israël, waar de Jordaan vandaan komt. Jordaan betekent trouwens ‘afdalen van Dan’: Jered-Dan. Jered is afdalen, dus de afdaling van Dan. Beersheba is vervolgens de zuidelijkste plaats. Maar hier wordt niet gesproken over Beersheba, maar over Bozra, en die afstand is inderdaad 300 kilometer: zestienhonderd stadiën. Met andere woorden: er wordt een bloedbad aangericht in Edom, maar dat zal op de een of andere wijze reiken tot aan het noorden van Israël. Verder durf ik het niet in te vullen, maar de enige manier waarop ik dit kan verstaan, is dat het een enorme slachting zal zijn waarbij de volkeren die zich keren tegen Yahweh, Zijn plan en Zijn volk, niet gespaard worden. Het is aan de ene kant wraak en rechtsoefening – het herstel van recht naar de volkeren toe – en aan de andere kant verlossing voor Zijn volk en het waarmaken van Zijn belofte.⟨/p> ⟨p>Ik moet er trouwens bij zeggen dat die 1600 natuurlijk een heel concrete, geografische afstand is van Bozra tot aan het uiterste noorden van Israël, maar er ligt ook symboliek in besloten. Zestienhonderd is namelijk 40 in het kwadraat. In 40 keer 40 zit het getal 40, wat altijd te maken heeft met beproeving. Denk aan de 40 jaren in de woestijn, de 40 dagen en nachten van Mozes, Elia en de Heer Jezus, of de 40 dagen tussen opstanding en hemelvaart. De 40 vind je op allerlei manieren terug en het heeft altijd te maken met beproeving. Het heeft trouwens ook met het getal vier te maken; het is eigenlijk de vervulling van de vier hoeken der aarde en hoe God in het gericht treedt met de volkerenwereld. Die symboliek zit erin, maar ik wil er wel graag op wijzen dat symboliek nooit in mindering komt op de letterlijke betekenis. Het is eigenlijk omgekeerd: de letterlijke betekenis staat vast, het is concreet, en daar is een symbolische betekenis op gebaseerd en aan ontdekt. Dit is de manier waarop Openbaring 14 beschrijft hoe God het opneemt voor Zijn volk en in het gericht treedt met de volkerenwereld, in de beeldspraak van de oogst, de sikkel waarmee gemaaid wordt, maar vooral ook die van de wijnpersbak.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3741" title="Speel af vanaf 01:02:21">▶ 01:02:21⟨/button> ⟨span>De Wijnoogst als Prelude voor het Feest van het Vrederijk⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En de druivenoogst in de zevende maand, dat is altijd de inleiding tot het feest. Dat moet u zich goed realiseren, want het beeld is heel bloederig en u moet me dat niet kwalijk nemen als ik spreek van een slachting en een bloedbad. Dat is simpelweg waar deze schriftplaatsen op wijzen. Maar ik moet er tegelijkertijd bij zeggen dat wanneer we het hebben over een wijnoogst, we praten over de inzameling van druiven. Waarom? Om er wijn van te maken. En wijn spreekt van vreugde; wijn heeft alles te maken met het grote feest dat gevierd gaat worden.⟨/p> ⟨p>Deze oogst is de voleinding van de aeon, maar wat gaat volgen is een nieuwe aeon. En dat is één groot feest, een bruiloftsfeest. Jazeker, op de derde dag was er een bruiloft en daar werd water tot wijn gemaakt. Ik weet dat ik nu allerlei Bijbelse beelden door elkaar gebruik, maar toch komt het allemaal weer bij elkaar, want het heeft allemaal te maken met dat nieuwe millennium, dat derde millennium dat gaat komen. Dat zal één groot feest zijn waar wijn in overvloed aanwezig is. Welnu, de inleiding voor dat feest, en voordat de wijn gedronken gaat worden, is inderdaad dat de druiven verzameld worden. Dat is waar het hier over gaat; een noodzakelijke introductie.⟨/p> ⟨p>Maar ook hier, in het feit dat er gesproken wordt van een perskuip en van de wijnoogst, zou u dat al alert moeten maken op het feit dat het positieve — dat feest, die wijn en die vreugde — in het vizier is. Dat is het oogmerk. Staar u dus niet blind op alleen die wijnpersbak, op het treden en de slachting. Dat is er wel, maar het is met het oog op wat volgt. God gaat hoe dan ook alles rechtzetten. Dat is ook de kern van het boek Openbaring.⟨/p> ⟨p>Nou, dat zijn zo van die dingen die ik in deze Bijbelstudie graag naar voren wilde brengen. We zijn nu aangekomen bij het twintigste vers en dat betekent dat we de volgende keer verdergaan bij hoofdstuk 15 vers 1. Dat is een betrekkelijk kort hoofdstuk met slechts acht verzen, maar er staat meer dan genoeg in om ons daar ook een hele studie in te verdiepen. Ik zou zeggen: al het goede, hartelijk bedankt voor uw aandacht, Gods zegen en tot een volgende keer.⟨/p>