⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Typologie van het Ongescheurde Kleed: de Wereld en de Ene⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>We zijn gebleven in hoofdstuk 19 en als het een beetje meezit, dan gaan we de bespreking van dit hoofdstuk vanavond ook afsluiten. We gaan Johannes 19 vanaf vers 28 tot aan het slot van dat hoofdstuk bespreken. Jezus’ sterven staat bij mij boven vers 28 en boven vers 38 staat de begrafenis. Maar het lijkt me goed om eerst nog even terug te blikken op wat we de vorige keer hebben gezien. Dat had ik ook beloofd te doen, omdat ik op twee dingen nog niet heb gewezen. Namelijk de meer typologische betekenis van wat er gebeurde met dat kleed, dat onderkleed van Jezus, dat niet gescheurd werd maar verdeeld werd onder de Romeinse soldaten. En waar ik ook niet op ingegaan ben – we hebben de geschiedenis wel even besproken – is over die Maria's die bij het kruis staan en dat Jezus zich richt tot Maria en zegt: "Zie uw zoon", tegen Johannes de schrijver. We hebben weliswaar besproken over wie het dan gaat, maar de diepere zin heb ik even laten liggen. Ik heb gezegd dat ik daar graag nog even op terug wil komen en dat ga ik nu ook eerst even doen, want dat is namelijk echt heel erg mooi. Juist toen ik daar nog weer eens wat meer in dook, ontdekte ik er des te meer over. Dus ik ben eigenlijk blij dat ik de vorige keer dat eventjes heb geparkeerd omwille van de tijd.⟨/p> ⟨p>Weet u nog dat we ook hebben overwogen dat de Heer Jezus werd gekruisigd "dicht bij de plaats van de stad"? Niet dat de plaats dicht bij de stad was, zoals de meeste vertalingen luiden. Nee, Hij werd gekruisigd dicht bij de plaats van de stad. De plaats, Hamokum, dat is de plek waar God Zijn naam deed wonen, oftewel de tempel. Jezus' kruisiging vond niet alleen maar dicht bij de plaats van de stad plaats, dat wil zeggen nabij de tempel, maar dat betekent dus per definitie aan de oostkant. Jezus werd buiten de poort gekruisigd en aangezien dat dicht bij de plaats was, oftewel bij de tempel, was het aan de oostkant van de stad en dus op de Olijfberg. Ik vond trouwens dit mooie plaatje dat niet helemaal klopt, want we hebben het ook over het aantal kruisen gehad waarover straks nog iets meer, maar dit plaatje geeft aan hoe het geweest moet zijn: een aanblik op de stad waarbij dit de tempel moet voorstellen. En inderdaad, zo is het geweest. De Romeinse hoofdman die Jezus heeft zien sterven, heeft ook tegelijkertijd het gordijn van de tempel zien scheuren en dat kan maar vanaf één locatie geweest zijn, namelijk vanaf de oostkant, oftewel vanaf de Olijfberg. De Olijfberg wordt daarmee alleen maar markanter, want het is niet alleen de plaats waar Hij heel dikwijls gedurende Zijn verblijf in Jeruzalem overnachtte met Zijn discipelen en waar Hij de beroemde rede hield over de laatste dingen, maar ook waar Hij gekruisigd werd, waar Hij begraven werd, waar Hij opstond en waar Hij ten hemel voer. En, maar dat is toekomst, waar Hij Zijn voet ook weer zal zetten in de nabije toekomst bij Zijn terugkeer. Met andere woorden, die locatie is zo veelzeggend.⟨/p> ⟨p>Het was een plaats van olijven en we hebben er trouwens ook nog bij stilgestaan dat het op Golgotha was, wat "hoofdschedel" betekent. Als u het mij vraagt, kan ik maar één hoofdschedel daarbij bedenken, en dat is de hoofdschedel van Goliath. Die lag inderdaad bij Jeruzalem begraven. Maar goed, laten we dat niet nog eens een keer gaan herhalen. Wat heel opmerkelijk is in deze geschiedenis en in de wijze waarop Johannes dit neerzet, is een verhouding die haast wiskundig klinkt: de verhouding vier staat tot één. Wat hebben we gezien? Jezus werd gekruisigd en dan staat er in vers 18 van Johannes 19: "en met hem twee anderen aan weerzijden, en in het midden Jezus." Meestal wordt er gelezen dat er met Hem één ander aan elke weerszijde was. Maar er staat: "met hem twee anderen aan weerzijden". Dus niet dat er twee medegekruisigden waren, maar vier medegekruisigden. Er waren twee misdadigers die tegelijkertijd met Jezus gekruisigd werden, en twee die pas op een later tijdstip daar ook bij kwamen en ook gekruisigd werden. De argumenten ga ik niet herhalen, maar wat nu vooral van belang is, is de typologie waar ik de vorige keer al even op heb gewezen.⟨/p> ⟨p>De vier staat in het algemeen voor de wereld: de vier hoeken der aarde, de vier winden, oost, west, noord en zuid; gewoon heel de wereld. De vier staat daarvoor met de Ene in het midden. De Heer stierf inderdaad en met Hem allen. Eén stierf voor allen en dus zijn allen gestorven. Met Christus, maar dat geldt in feite voor de hele wereld. Alleen gelovigen kunnen het vandaag ook al belijden, maar de wereld stierf met Hem. Ik kom op dit plaatje trouwens straks nog terug; het is voldoende om er nu even op te wijzen dat Hij in het midden was en dat er twee aan weerszijden met Hem gekruisigd werden. Maar die verhouding van vier staat tot één, of één tot vier, vinden we nog een keer. Namelijk als we het hebben over het kleed dat verloot wordt onder vier Romeinse soldaten. Dan is het ook weer dat ene kleed – het was met recht één kleed, zonder naad. Het kon niet gescheurd worden met goed fatsoen, want het was uiteengeweven. Dat wordt verloot onder de vier. Dat onderkleed was dus, evenals dat van de hogepriester, uit één stuk.⟨/p> ⟨p>Kijk, Jezus liet een kleed achter. Daar zou je heel wat meer verhalen bij kunnen vertellen, over Jozef die in twee opzichten een kleed achterliet: zijn veelkleurige rok werd afgenomen en in bloed gedompeld, en later lees je dat hij bij Potifar in huis ook zijn kleed achterliet. Of over Elia die zijn kleed achterliet bij de doortocht door de Jordaan – een type van dood en opstanding. Het was Elisa die vervolgens aan de andere kant van de Jordaan dat kleed op zich nam, de mantel van Elia. Die typologie laat ik nu even rusten. Het gaat erom dat Jezus stierf en dat ene kleed achterliet, dat in feite al verwijst naar het hogepriesterschap. Waar kwam dat terecht? De eenheid die Jezus nalaat en ook Zijn hogepriesterschap komen van Godswege. Want dat is ook wat loting eigenlijk is. Bij ons is het een triviaal spelletje geworden, maar het idee bij loting in de Bijbel is dat je als mens geen invloed hebt. Je werpt het lot in de wetenschap dat er slechts Eén is die daarover gaat. Het staat ook in Spreuken dat het lot in de schoot wordt geworpen, maar elke beslissing daarvan is van de HEERE, van Yahweh. Met andere woorden, een mens heeft daar geen invloed op. Wie dan wel? Als het geen mens is, dan is er dus maar Eén die daarover gaat. In feite zeg je: "Wij weten het niet, beslist U het maar." Dat is wat loting echt is. In dit geval weten we niet wie van de vier Romeinse soldaten het uiteindelijk kreeg; dat is verborgen. Maar het ging naar de vier toe door loting. Eigenlijk was het zo dat wat Jezus naliet, dat ene kleed, terechtkwam bij de wereld.⟨/p> ⟨p>Waar? Nou, dat weten we niet. Dat is verborgen, maar dat is precies ook eigenlijk de tegenwoordige tijd. Het kwam bij de vier terecht, oftewel bij de natiën. In feite is het zo dat de Here Jezus na Zijn sterven de hogepriester is geworden. Ja, Hij is verborgen, maar het is terechtgekomen bij de natiën, bij de vier.⟨/p> ⟨p>Trouwens, het waren Romeinse soldaten, wat uiteraard ook alweer een beeld is van de wereld. Dat wil zeggen: representanten van de volkeren. Ook weer: vier staat tot één.⟨/p> ⟨p>Maar nu nog eentje.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="643" title="Speel af vanaf 10:43">▶ 10:43⟨/button> ⟨span>De Vier Maria's en Johannes: een Typologisch Beeld van Israël en de Ecclesia⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Want er waren vier vrouwen bij het kruis en één anonieme – ik zou zeggen verborgen – discipel. Ja, we weten zijn naam: Johannes. Ik heb het al vaak gezegd, maar waar het hier om gaat, is dat zijn naam verborgen wordt gehouden. Dat is eigenlijk de essentie. Waarom noemt hij zich niet bij name, terwijl iedereen weet dat het Johannes is en dit uit de hele context onmiskenbaar blijkt? Daar is eigenlijk helemaal geen enkele twijfel over. En toch noemt hij zijn naam niet. Hij is NN, de anonieme, de verborgene.⟨/p> ⟨p>Die vier vrouwen – we hebben ons al even beziggehouden met hun namen en dat werd een beetje ingewikkeld – maar eigenlijk is het heel simpel: het waren Maria’s. Het waren allemaal Maria’s. Er worden drie bijnamen genoemd en van één weten we de naam niet, maar de drie van wie we de naam wel weten, heetten allemaal Maria. Er wordt bijgezegd: de ene was Maria van Klopas, de andere Maria de moeder van Jezus, en natuurlijk was er Maria Magdalena. Daarnaast was er nog een andere vrouw bij, de zuster van Maria. Dat is vermoedelijk Salome geweest; ik heb dat de vorige keer ook al uitgesproken. Maar daar gaat het nu eigenlijk niet om. Het punt is dat die dames Maria heetten. Voor zover we hun namen kennen, heten ze Maria. Dat is het idee.⟨/p> ⟨p>Maria staat daar bij het kruis en Jezus richt zich tot Maria, zijn moeder. Hij zegt dan: "Vrouw, zie uw zoon." Ook daar hebben we nog even bij stilgestaan, dat hij "vrouw" zegt en dat dit heel afstandelijk klinkt. Eerder in het begin van het Evangelie, bij de bruiloft te Kana – het eerste teken – lees je ook dat hij zijn moeder aanspreekt als "vrouw". Wij denken dan dat dit afstandelijk is, maar je zou het ook vanaf de andere kant kunnen benaderen: dat het juist niet afstandelijk is, maar juist heel vertrouwelijk, doordat hij haar aanspreekt als echtgenote. Vrouw. En dat wordt opmerkelijk, vooral als je weet waar het een beeld van is. Maria is namelijk een type van het volk Israël. Of anders gezegd: het volk waarmee de Heer gehuwd was, maar ook het volk waaruit Jezus is voortgekomen. Als ik het zo zeg, dan is het nogal evident dat zij een beeld is van het moedervolk van Jezus. Daar spreekt Maria van.⟨/p> ⟨p>Wat Maria zou doen is: "Zie uw zoon", doelend op de geliefde discipel die feitelijk niet haar zoon was. Toch wordt hij aangesproken als zoon. En die anonieme discipel, Johannes dus, zou voortaan zorg dragen voor zijn moeder. "Vrouw, zie uw zoon," en tegen de discipel die Jezus liefhad: "Zie uw moeder." Het gaat nu even om die typologische strekking, want in feite loopt dat weer parallel met die andere "vier staat tot één"-verhouding. Maria is een type van het Joodse volk – het moedervolk waaruit Jezus voortkomt en de vrouw van de Heer – en Johannes is een type van de ekklesia in onze dagen. Ik probeer het duidelijk te maken: zijn identiteit is verborgen en geestelijk gezien komt hij voort uit Maria, uit Israël. Dat is in feite wat je kunt zeggen van de ekklesia vandaag. Wij zijn niet Joods – ik kijk nu naar u, maar ik bedoel normaal gesproken – want de ekklesia is gebouwd uit de natiën. Dat speelt nu geen rol, maar historisch gezien komt de ekklesia voort uit Israël.⟨/p> ⟨p>In Openbaring 12 zie je die mannelijke zoon die geboren wordt uit de vrouw. Die vrouw is Israël en de mannelijke zoon is Christus, die dan weggerukt wordt naar God en Zijn troon. Hier is Johannes degene die geestelijk gezien voortkomt uit Israël. Hij neemt feitelijk ook Jezus' rol over, want Jezus verlaat het toneel en neemt afscheid. Nu zegt hij tegen de geliefde discipel: "Zie uw moeder." Lijfelijk gezien was het niet zijn moeder; we hebben het er de vorige keer al over gehad – ik zeg het nu even tussen haakjes – dat hij vermoedelijk een neef is geweest. Dat wil zeggen: Jezus was een neef van Johannes en Jakobus. Maar dat doet nu niet ter zake. Het gaat erom dat Jezus zegt: "Ik neem afscheid. Zoon, zie uw moeder." Johannes, als type van de ekklesia, zou omzien naar het volk waar hij geestelijk gezien uit voortgekomen is.⟨/p> ⟨p>Johannes wordt standaard "de geliefde" genoemd. Het spreekt ervan dat Maria – lees: het Joodse volk – in de tijd van Jezus' afwezigheid een thuis vindt bij Johannes. Want er staat ook vlak daarop: "En vanaf dat moment nam de discipel haar bij zich in huis." Dus de anonieme, de verborgen zoon neemt Maria bij zich en draagt zorg voor haar. Eigenlijk zijn het weer de Maria’s, de vier dames. Het spreekt van het Joodse volk dat verstrooid is onder de natiën. Ik geef toe, je moet misschien even een linker hinkstap doen, maar het is een geweldige gedachte. Die vier vrouwen spreken van Israël dat verstrooid is onder de natiën en dat in deze tussentijd, nu Jezus afscheid heeft genomen, een thuis vindt bij haar zoon. Niet haar lijfelijke zoon, maar wel haar geestelijke zoon: Johannes, de anonieme, de verborgene. En dat is de ekklesia in onze dagen.⟨/p> ⟨p>Er zit een geweldige rijkdom onder de oppervlakte; het is onmiskenbaar waar ik het over heb. Het is geweldig wat de Heer Jezus doet vlak voor zijn sterven: dat hij omziet naar zijn moeder, naar zijn moedervolk. In het verborgene geeft hij al een aanwijzing: "Jullie komen onder de natiën terecht, maar daar vind je een onderkomen, daar vind je een thuis." Dat zie je op allerlei manieren: bij de Maria’s die een thuis vinden bij Johannes, maar ook bij dat kleed uit één stuk dat niet gescheurd kan worden, dat absoluut één is en blijft, en dat door goddelijke toebedeling onder de natiën terechtkomt. In feite zijn er twee totaal verschillende taferelen of perikopen in deze geschiedenis, maar feitelijk is het dezelfde gedachte die zich daarin ontvouwt.⟨/p> ⟨p>Dat wilde ik graag nog gezegd hebben als een appendix bij wat we de vorige keer hebben gezien. Eigenlijk vind ik dit nog het allermooiste: om dit soort diepgang in zo'n geschiedenis te ontwaren. Laten we verdergaan, want we hebben de hele geschiedenis vanaf vers 28 nog te bespreken. Op sommige details kan ik nu eenmaal niet al te diep ingaan, maar er zijn nog een paar hele mooie verrassingen. Laten we eerst eens gaan lezen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1247" title="Speel af vanaf 20:47">▶ 20:47⟨/button> ⟨span>"mij Dorst" en "het Is Volbracht": de Letterlijke Vervulling van de Psalmen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>In de wetenschap dat alles reeds volbracht was – namelijk wat volgens de Schrift vervuld moest worden – wist Jezus dat, en opdat de Schrift vervuld zou worden, zei Hij: "Ik heb dorst." Dit staat namelijk ook al in de Psalmen. We kennen natuurlijk het hele boek van de Psalmen, vanaf Psalm 1 tot en met Psalm 150. Al de boeken van de Psalmen, moet ik eigenlijk zeggen; die gaan allemaal over Christus, dat kun je niet missen. Maar er zijn van die markante psalmen: Psalm 22 springt eruit, maar Psalm 69 ook. Die laatste wordt ook in het Johannes-evangelie diverse keren aangehaald. Het gaat over de kruisiging van de Heere Jezus en over de verwerping door het volk, maar er staat dan inderdaad: "En zij lieten mij in mijn dorst azijn drinken."⟨/p> ⟨p>Het is een psalm van David, maar dit spreekt hij profetisch uit. Azijn, dat is eigenlijk zure wijn. Wel gegist, maar niet goed gegist, zodanig dat het zuur is geworden. Ook dat stond geprofeteerd en ook dat moest vervuld worden. Jezus wist dat ook, en Hij heeft dat toen ook om die reden aan het einde gezegd – want alles was reeds volbracht –: "Ik heb dorst." Er lag daar een voorwerp vol van zure wijn.⟨/p> ⟨p>Wat natuurlijk ook wel vrij typerend is, is dat zowel het zure als het bittere juist de beker typeren: de leidenskelk die Hij tot de laatste druppel heeft leeggerekend. Hij had in Gethsemané nog gebeden: "Laat deze beker aan Mij voorbijgaan." De beker was nu bijna aan Hem voorbijgegaan, maar Hij had de beker wel helemaal leeggedronken. En het was met recht zure wijn. Zuur.⟨/p> ⟨p>Dan staat erbij dat ze een spons vulden met zure wijn, die op een hysopstengel staken en naar Zijn mond brachten. Deze mededeling vind je trouwens ook bij Matteüs en Marcus. Bij Lukas weet ik het niet zeker, maar ook in de andere evangeliën treffen we deze mededeling aan. Behalve dan dat het daar een rietstok wordt genoemd in plaats van een hysopstengel.⟨/p> ⟨p>Ik moet erbij zeggen dat als je dat in het Matteüs-evangelie leest, er staat dat vlak nadat de Heere Jezus is gekruisigd, ze Hem ook te drinken geven; dat weigert Hij dan. Maar nu, aan het einde van Zijn lijden, nu Hij bijna gaat sterven, verzoekt Hij om te mogen drinken. Hij roept: "Mij dorst!", en dan geven zij Hem ook daadwerkelijk die zure wijn en brengen dat naar Zijn mond. Dat was opdat Hij de Schrift zou vervullen. Niet aan het begin, niet om Zijn lijden te verlichten dus, maar aan het einde. Hij stond op het punt te sterven. Hoe dat precies ging, daar komen we straks op terug, want dat is heel bijzonder. Dus eerst vind je het aanbod vlak na Zijn kruisiging om Hem te laten drinken, en dan weigert Hij. Aan het einde van Zijn lijden, vlak voordat Hij de geest geeft, lees je dat Hij roept: "Mij dorst." En dan geven ze het Hem ook op Zijn verzoek. In Matteüs vind je die beide keren beschreven.⟨/p> ⟨p>Toen Jezus dan de zure wijn nam, sprak Hij de beroemde, maar ook geweldige woorden: "Het is volbracht." Het is tot een einde gebracht, wat het letterlijk ook betekent. Ik zei zojuist al iets over Psalm 22. Terwijl de Heere Jezus daar aan die paal gespijkerd was, heeft Hij de woorden van Psalm 22 stuk voor stuk herhaald. Hij kende de psalm en Hij heeft de woorden gereciteerd en uitgesproken. En weet u hoe Psalm 22 eindigt? Het eindigt met de woorden: "...omdat Hij het gedaan heeft." Dat betekent: het is volbracht.⟨/p> ⟨p>In Psalm 22 staat, zoals u weet: "Honden omringen mij" en "Mijn God, waartoe hebt Gij mij verlaten?" Er is sprake van een bende boosdoeners die Zijn handen en voeten doorboren. Ze kunnen Zijn beenderen tellen. De omstanders spotten: "Anderen heeft Hij gered, waarom redt Hij Zichzelf niet?" Het staat allemaal geprofeteerd in de Psalmen. En deze psalm eindigt dan met: "...omdat Hij het gedaan heeft." Het is volbracht. Waaruit inderdaad opnieuw blijkt dat deze psalm door de Heere Jezus zo is uitgesproken.⟨/p> ⟨p>Daar hing die Ene voor allen, voor de hele wereld. Eén staat tot vier. En dan staat erbij: Hij neigde het hoofd, boog het hoofd en gaf de geest over. "In Uw handen beveel ik mijn geest," staat er in het Lukas-evangelie. Ik moet er ook bij zeggen dat er nog iets gebeurde, maar nogmaals, ook dat komt vanzelf straks ter sprake. In vers 31 staat: "De Joden dan, omdat het Voorbereiding was en de lichamen op de sabbat niet op het kruis zouden blijven..." Maar eerst nog even dit.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1650" title="Speel af vanaf 27:30">▶ 27:30⟨/button> ⟨span>De Dag van de Voorbereiding, de Dubbele Sabbat en de Drie Nachten in het Graf⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>De Joden dan, omdat het de Voorbereiding was... Het was namelijk een specifieke dag waarop een bijzondere sabbat zou gaan aanbreken. Het was de dag voor het feest, namelijk het feest van Pesach. Dat feest van Pesach begint op de 15e. Ik zal het even laten zien: de 14e Aviv of de 14e Nisan – de maand heeft twee namen, waarbij Aviv eigenlijk het Hebreeuwse woord voor lente is, de voorjaarsmaand en de eerste maand van het jaar – dat is de dag waarop het Pascha geslacht zou worden. Dat lezen we in Leviticus 23 vers 4. Dit is de dag van de Voorbereiding; dit is nog niet de dag van het feest, nee, dit is de dag dat het paaslam geslacht wordt op de veertiende van de maand.⟨/p> ⟨p>De dag daarop, de vijftiende, was een jaar-sabbat. Op de vijftiende Aviv of vijftiende Nisan mocht er geen slaafse arbeid verricht worden. Het was in feite een sabbat, ongeacht op welke weekdag die viel. Dat kon op een zondag zijn, of op elke andere dag. Het kon ook samenvallen met een zaterdag, de wekelijkse sabbat, en dan was het dus een dubbele sabbat. In dit geval was het de vrijdag. Ik geef direct toe dat dit kort door de bocht is; ik heb daar ooit een hele serie studies over gegeven, over die hele datering. Dat is een heel bijzonder verhaal, maar ik wil er nu alleen even op wijzen. De 14e Aviv is de dag van de Voorbereiding, de dag voorafgaand aan het feest. Vervolgens krijg je de 15e Aviv, een jaar-sabbat, eigenlijk de eerste grote dag van het feest. Als dat een vrijdag was, had je daarop aansluitend weer een sabbat, de wekelijkse sabbat op zaterdag. Zo had je twee sabbatten achtereen. En dat is werkelijk het verhaal: er waren twee sabbatten.⟨/p> ⟨p>Daaropvolgend had je de 17e Aviv, de dag na de sabbat, de dag waarop de eerstelingschoof aangeboden werd. Voor deze hoogtijdag was geen vaste datum geprikt, maar een vaste weekdag: daags na de sabbat. Daarom moesten ze vervolgens ook vijftig dagen gaan tellen. Dat is een vrij omslachtige manier, maar dat komt omdat er geen vaste datum voor is, maar een vaste weekdag. In ieder geval is dit de dag geweest dat de Heer Jezus vroeg in de ochtend opstond, en dat was inderdaad op een zondag. Maar dat betekent dus dat Hij drie nachten in het graf heeft gelegen: van donderdag op vrijdag, van vrijdag op zaterdag en van zaterdag op zondag. Drie nachten in het graf, precies zoals in Mattheüs 12 staat: dat de Heer drie nachten in het hart van de aarde zou verblijven. Niet twee, zoals de gebruikelijke telling vaak luidt. Meestal zegt men dat Jezus stierf op Goede Vrijdag en opstond op zondagochtend, maar dan heeft Hij slechts twee nachten in het graf gelegen. Dat komt omdat men vaak de Joodse gebruiken niet kent en niet weet dat er in dit jaar toevallig twee sabbatten achter elkaar waren.⟨/p> ⟨p>Het was dus de veertiende dag, de dag van de Voorbereiding, de dag waarop het lam geslacht werd. De Joden wilden niet dat de lichamen op de sabbat aan het kruis zouden blijven, want de dag van die sabbat was groot. Waarom was die dag zo groot? Omdat het de jaar-sabbat was. Maar het was ook om een andere reden groot: er viel pal daarop nog een sabbat, waardoor het een hele lange, grote sabbat was. Het was een grote sabbat omdat het de jaarlijkse sabbat was die in dit geval op een vrijdag viel, met direct daarop de wekelijkse sabbat op zaterdag. In dubbel opzicht was de sabbat die zou volgen dus groot.⟨/p> ⟨p>De Joden vroegen Pilatus daarom om hun benen te breken, zodat zij weggenomen zouden worden. Dat was het gebruik. We hebben het er de vorige keer al over gehad wat een afschuwelijk proces het is om de kruisdood te sterven; de fysieke verschijnselen die optreden zijn met geen pen te beschrijven. Op een gegeven moment kun je geen adem meer halen. Je kunt niet blijven staan, want iedere keer moet je je oprichten om adem te halen, maar het hele lichaam wordt uitgerekt en de pijn is afschuwelijk. Toch kon een krachtige jonge man – en dat was Jezus, Hij was ergens begin dertig – nog dagenlang blijven leven. Je leest dan ook dat Pilatus verbaasd was dat Jezus al gestorven was toen de Joden bij hem kwamen. Dat was ongebruikelijk, maar in dit geval moest er haast gemaakt worden. De lichamen moesten van het kruis af vanwege de naderende feestdag; dan konden ze daar absoluut niet blijven hangen. Daarom vroegen ze om de benen te breken. Dat wordt zo tussen neus en lippen door gezegd, maar stel je voor wat dat is. Het betekende wel dat het slachtoffer verlost werd uit zijn lijden, want op dat moment stierf hij onherroepelijk. De persoon kon zich niet meer oprichten om adem te halen en dan was het snel gebeurd. Vandaar het verzoek om de benen te breken, zodat de lichamen van het hout konden worden afgenomen.⟨/p> ⟨p>Dan komen we bij een heel bijzonder stuk. De soldaten kwamen en de benen van de eerste braken zij inderdaad, en ook van de andere die met Hem medegekruisigd was. Moet je je voorstellen: ze komen bij de één en breken de benen, dan komen ze bij de ander en breken ook daar de benen. Er staat: de eerste en de andere die met Hem medegekruisigd waren. Maar toen zij bij Jezus kwamen, namen ze waar dat Hij reeds gestorven was, en dus braken zij Zijn benen niet. Dit is opnieuw een bevestiging van wat ik eerder zei over de vier medegekruisigden. Stel je voor dat er maar drie kruisen waren, met Jezus in het midden. Dan is deze volgorde onlogisch. Dan zouden ze bij de één komen, vervolgens bij de ander, en dan pas naar Jezus gaan die in het midden hangt. Dat is niet logisch als je de benen gaat breken. Maar als er vier anderen waren, is deze volgorde wel logisch. Ik breng dit niet als een hard bewijs, maar als een bevestiging. Je kunt het wegredeneren als je wilt, maar het bevestigt het feit dat ze eerst bij de soldaten aan de ene kant kwamen, dan bij de anderen, en toen pas bij Jezus kwamen om ook Zijn benen te breken. Dat deden zij echter niet, omdat ze zagen dat Hij reeds gestorven was. De vraag is dan natuurlijk: hoezo? Waarom was Hij al gestorven?⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2185" title="Speel af vanaf 36:25">▶ 36:25⟨/button> ⟨span>Een Volstrekt Onbekende Waarheid: Waarom de Benen van Jezus Niet Gebroken Werden⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik ga u nu iets vertellen wat ontzaglijk onbekend is, en dat is dat de Heer Jezus letterlijk geslacht is. In de vertaling komt dat niet goed uit de verf, maar ik wil het bewijs daarvoor uiteraard wel leveren. Want als ik iets beweer – en dit is best wel heel bijzonder en ook heel logisch – dan is het vaak ook heel onbekend, vandaar dat ik het toch moet toelichten.⟨/p> ⟨p>Laat ik eerst even lezen wat er staat: "Maar de benen van Hem braken ze niet." Waarom niet? Omdat ze waarnamen dat Hij reeds gestorven was. Het was dus niet meer nodig om Zijn benen te breken. "Maar één van de soldaten had gepriemd" – of gestoken – "met een lanspunt in Zijn zijde en er kwam meteen bloed en water uit." Ik moet er iets bij zeggen, want als u nu meeleest in uw Bijbeltje, dan staat er waarschijnlijk niet "had gepriemd" of "had gestoken", maar "stak". Men leest dan: "Maar één van de soldaten stak met een lanspunt in Zijn zijde en er kwam meteen bloed en water uit."⟨/p> ⟨p>Dat is een heel eigenaardig verhaal als je het gewoon in de gebruikelijke lezing leest. De soldaten krijgen de opdracht om de benen van de gekruisigden te breken, zodat ze meteen sterven en ze de lijken van het kruis af kunnen nemen. Dat doen ze bij de eerste en de tweede, maar dan komen ze bij Jezus aan en dan breken ze Zijn benen niet. Waarom? Omdat ze zien: Hij is reeds gestorven. Maar waarom steken ze dan een speer in Zijn zijde? Dat is toch niet logisch als je ziet dat Hij al gestorven is? Waarom zouden ze dan nog een speer in Zijn zijde steken? Ze hadden de benen kunnen breken als ze het niet zeker wisten; dan hadden ze gewoon precies gedaan wat ze bij die andere twee ook hebben gedaan: de benen breken. In dit geval doen ze dat niet.⟨/p> ⟨p>Nu moet ik iets zeggen over de grammatica. Er staat hier dit woord: "priemen" of "steken" – eigenlijk letterlijk priemen – wat in dit geval met een lanspunt, de punt van een speer, in Zijn zijde gebeurt. Het staat hier in de aorist. Ik heb daar wel vaker wat over verteld, over deze bijzondere Griekse werkwoordsvorm. Ik wil het graag simpel houden; ik ben jarenlang taaldocent geweest en ik houd het graag eenvoudig. Je hebt de toekomende tijd, de verleden tijd en de tegenwoordige tijd. "Ik loop" is de tegenwoordige tijd. "Ik ga lopen" of "ik zal lopen" is de toekomende tijd. "Ik liep" is de verleden tijd en "ik heb gelopen" is de voltooid tegenwoordige tijd. "Ik heb gelopen" betekent: ik loop nu niet meer, maar ik heb gelopen.⟨/p> ⟨p>Die vormen kent het Grieks ook. Het Grieks is buitengewoon accuraat en precies in al die werkwoordsvormen. Maar het Grieks kent nog een vorm en dat is de aorist. In dat woord herkent u ons woordje "horizon" nog, orizo. Aorist betekent letterlijk "zonder horizon". Je gebruikt die werkwoordsvorm gewoon als feit. Zonder enige aanduiding van de tijd gebruik je een vorm waarbij het louter om het blote feit gaat, zonder enige gedachte over of het toekomst, verleden of heden is. Dat doet niet ter zake; het is een tijdneutrale aanduiding. Het kan betrekking hebben op iets in het verleden of in de toekomst, maar uit de werkwoordsvorm zelf blijkt dat niet. Het moet uit de context blijken of het van belang is en op welke tijd het betrekking heeft.⟨/p> ⟨p>Aorist wil zeggen: het is tijdneutraal. Dus hier staat: "Maar een van de soldaten had gepriemd." Eigenlijk staat er gewoon "priemt", ongeacht wanneer. Uit deze werkwoordsvorm kun je niet opmaken of dat nu in het verleden plaatsvond, op dit moment plaatsvindt of al eerder had plaatsgevonden. Johannes duidt alleen aan: het gebeurt, of het feit heeft plaatsgevonden. Het feit wordt gesteld zonder tijdsindicatie.⟨/p> ⟨p>Wat is nu het punt? Vers 34 verklaart waarom Jezus reeds dood was en Zijn benen niet gebroken werden. Je krijgt vers 33: "Maar toen ze bij Jezus kwamen, namen ze waar dat Hij reeds gestorven was. De benen van Hem braken ze niet." Oké, dat roept een andere vraag op: hoe komt het dat zij weten dat Hij reeds gestorven is? Hoezo is Hij reeds gestorven? Welnu, vers 34 heeft het antwoord. Dat komt doordat één van de soldaten met een lanspunt in Zijn zijde had gepriemd en er meteen bloed en water uitkwam. Daarom, dat is de reden waarom Jezus reeds gestorven was.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2563" title="Speel af vanaf 42:43">▶ 42:43⟨/button> ⟨span>Het Tekstkritische Bewijs uit Mattheüs 27 en de Functie van de Griekse Aoristus⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En nu komt de klap op de vuurpijl, want nu ga ik het echte bewijs geven. Alleen, ik geef het direct toe: als u nu meeleest in uw vertalinkje, dan staat het er niet. Maar ik zal u vertellen wat er staat in Matteüs 27, een parallel gedeelte dat ook gaat over de kruisiging en over Jezus’ sterven. Er staat dat onmiddellijk één van hen liep, een spons nam, deze vulde met zure wijn, op een rietstok stak en Hem te drinken gaf. Dat herkennen we, want dat staat bij Johannes en trouwens ook bij Marcus en Lucas zo beschreven. Dan lees je nog dat de overigen zeiden: "Laat gaan, laten we waarnemen of Elia komt om Hem te redden." Er wordt gespot, ook in verband met het roepen van: "Eli, Eli, lama sabachtani?" Men hoort de naam van Elia en er wordt gespot.⟨/p> ⟨p>Nu komt er een tekst die in bijna alle Bijbelvertalingen is verdwenen, maar die in alle grote handschriften staat. Dat wil zeggen in de meerderheid van de handschriften, en dat is deze tekst: "En een ander nam een lanspunt en stak in zijn zijde en er kwam water en bloed uit." Het enige verschil met Johannes is dat daar de volgorde is omgedraaid, namelijk bloed en water; hier staat water en bloed. En dan staat er in vers 50: "Jezus nu schreeuwde wederom met luide stem en liet de geest gaan." Aha! Deze zin — "en een ander nam een lanspunt en stak in zijn zijde en er kwam water en bloed uit" — vindt u in de NBG-vertaling en de Statenvertaling niet. Maar ik zal u vertellen: de meerderheid van de handschriften bevat deze tekst. U weet het, er zijn drie grote handschriften van het Nieuwe Testament: de Vaticanus, de Alexandrinus en de Sinaïtiscus. In twee van deze grote handschriften staat deze tekst er gewoon bij.⟨/p> ⟨p>Trouwens, er zijn nog veel andere tekstgetuigen buiten deze drie grote handschriften om. Tekstkritisch, zo heet dat, is er geen enkele goede reden om aan te nemen dat dit er niet echt zou staan. Dit staat gewoon in de meerderheid van de handschriften; tekstkritisch is het onomstreden dat deze woorden er staan. Waarom heeft men het dan weggelaten? Omdat men het niet kan rijmen met Johannes 19. Men dacht dat daar gesuggereerd wordt dat er pas na Jezus’ sterven een speer in zijn zijde is gestoken. Daarom heeft men gemeend dat dit in Matteüs wel niet authentiek zou zijn en er niet bij zou horen. Maar dat klopt niet! Je moet het eigenlijk vanaf de andere kant benaderen.⟨/p> ⟨p>Het is onomstreden dat er staat dat er een lanspunt in Jezus’ zijde is gestoken en dat er meteen water en bloed uitkwam, waarna Jezus wederom met luide stem schreeuwde en de geest gaf. Zo staat het er, en Johannes is daar volledig mee in overeenstemming. Ik lees het vers nog een keer, daar staat: "Maar één van de soldaten had gepriemd met een lanspunt in zijn zijde en er kwam meteen bloed en water uit." Nou, ik ben geen medicus, maar ik weet wel genoeg om te begrijpen dat bij een lijk het hart niet meer klopt. Oftewel, er is geen sprake meer van bloedcirculatie; de druk is er meteen af. Op het moment dat het hart stopt en je zou steken, dan is het niet zo dat er meteen bloed uitkomt. Sterker nog, het bloed gaat door de zwaartekracht gewoon naar beneden.⟨/p> ⟨p>In een liggende positie — wat natuurlijk het meest gebruikelijk is als je sterft — stopt het hart en zakt het bloed meteen naar de laagstgelegen delen; vandaar dat je ook meteen lijkwit wordt. Alles wat zakt, gaat naar beneden. Maar in dit geval hing Jezus aan het kruis, in een staande, verticale positie. Wat gebeurt er dan? Dan zakt het bloed meteen naar het onderlichaam en in no-time — ik weet niet precies hoe snel, maar in hele korte tijd — stolt het ook. Bloed dat leeft, dat circuleert, maar na het sterven stolt het bloed heel snel. Dan gebeurt er niet wat we hier lezen. Wat hier gebeurde, was dat er meteen bloed en water uitkwam. Als Jezus reeds gestorven zou zijn, dan was het bloed naar de benen gezakt en vervolgens gestold. Zeker omdat men meestal zegt dat het pas een uur later gebeurde dat Jezus in zijn zijde gestoken werd en dat Hij toen al lang dood was. Nee!⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2892" title="Speel af vanaf 48:12">▶ 48:12⟨/button> ⟨span>Water en Bloed: Ooggetuige van de Fysieke Slachting van het Ware Pascha⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Jezus is dus met recht ook geslacht. Om nog eventjes op dat water terug te komen: waar slaat dat op? Ik denk gewoon dat het urine is geweest. Want Hij is in zijn zijde gestoken, bij zijn nieren en eventueel ook zijn blaas. En dus kwam er – terwijl Hij nog leefde – vervolgens bloed en water, oftewel urine uit. Het is volstrekt logisch dat dit meteen uit zijn zijde kwam.⟨/p> ⟨p>En dan zegt Johannes er nog bij, dat vers wil ik nog even lezen: "En die het gezien heeft, heeft ervan getuigd en zijn getuigenis is waar." Wat heeft hij gezien? Dat Jezus geslacht werd. Want vergis u niet, dit is heel belangrijk. Bij de slachting van een dier, van het Pascha bijvoorbeeld... want daar hebben we het nu eigenlijk over. We hebben het over de veertiende aviv, de dag dat het lam geslacht werd. Ook op dit tijdstip overigens, want dit was het derde uur in de middag – voor ons drie uur ’s middags – dat Jezus de geest gaf. Dat was ook de tijd dat de lammeren van het Pascha geslacht werden.⟨/p> ⟨p>Wat er gebeurt bij een slachting – trouwens ook bij een dier dat geslacht wordt om vervolgens op het altaar geofferd te worden – is dat het levend geslacht wordt. Dat wil zeggen: het wordt niet eerst gedood om vervolgens het bloed te laten gaan. Nee, dat gebeurt niet. Dat geldt voor de moslims trouwens ook zo, maar bij de Joden is dat niet anders. Als een dier geslacht wordt, wordt de halsslagader doorgesneden zodat het bloed er meteen uitpompt; daar voelt het dier eigenlijk niets meer van. In die zin is het een pijnloze dood. Het is misschien erg omstreden wat ik nu zeg, maar slachters weten dat het bloed meteen wegstroomt en daarmee ook de druk van de hersenen verdwijnt. In die zin is dat een pijnloze dood, maar daar gaat het nu even niet om. Het gaat erom dat wanneer een dier geslacht wordt, dat altijd bij leven gebeurt.⟨/p> ⟨p>Johannes benadrukt het uitzonderlijk sterk dat hij gezien heeft dat Jezus als het Pascha geslacht werd. "En die het gezien heeft, heeft ervan getuigd." Wat hij gezien heeft, is precies wat hieraan voorafging: dat een soldaat met een lans in zijn zijde stak en dat er meteen bloed en water vrijkwam. En dan zegt Johannes: "Ikzelf, Johannes – Jezus had hem zojuist nog aangesproken, hij stond er nog bij – die het gezien heeft, heeft ervan getuigd en zijn getuigenis is waar." Hij heeft het gezien, hij heeft ervan getuigd en zijn getuigenis is waar. En hij weet dat hij waarheid spreekt. Het staat er in feite dubbelop: zijn getuigenis is waar en hij weet dat hij waarheid spreekt. Hoe duidelijk en hoe sterk wil je accentueren en benadrukken dat het absoluut waar is wat hij nu zegt? "Ik heb het zelf met mijn eigen ogen gezien dat iemand in zijn zijde stak en dat er meteen bloed en water vrijkwam."⟨/p> ⟨p>Jezus werd geslacht. Zoals een dier geslacht zou worden, namelijk levend. Zodat het bloed er inderdaad meteen uitstroomde. Niet uit een lijk waar alleen nog maar wat bloedwater langzaam en gestold uit vloeit. Nee, Hij werd geslacht. En hij weet dat hij waarheid spreekt en dan zegt hij erbij: "Opdat ook jullie zouden geloven."⟨/p> ⟨p>Ik ga nog eventjes door om dit af te maken. "Want deze dingen geschiedden, opdat het Schriftwoord vervuld zou worden: geen bot van Hem zal verbrijzeld worden." Waar gaat dat over? Dat is een citaat uit Exodus 12 vers 46. Dat gaat over het geslachte lam, over de instelling van het Pascha. Exodus 12 gaat over de instelling van het Pascha en daar wordt gesproken over het lam, een eenjarig lam dat op de veertiende geslacht moest worden. En dan staat erbij: geen bot of been van hem mag gebroken of verbrijzeld worden. Dus die soldaten kwamen daar langs. Ze zouden Jezus’ benen breken, maar dat hebben ze niet gedaan omdat Hij al gestorven was.⟨/p> ⟨p>Hoezo was Hij al gestorven? Omdat een soldaat in zijn zijde had gestoken; zo is Jezus gestorven. Denk aan de verbazing die Pilatus ook had dat Hij zo vroeg gestorven was. Hoezo? Wel, Hij is geslacht. En Johannes zegt: "Ik heb het gezien en ik getuig ervan." Het is de absolute waarheid, opdat je zou geloven dat Hij het Pascha is. Geen been van Hem is gebroken, maar Hij is werkelijk geslacht. Echt geslacht, zoals dat was voorgeschreven dat zou gebeuren: namelijk levend geslacht. Zo is het gebeurd met de Heer Jezus. Dus niet een speer in zijn zijde nadat Hij gestorven was, maar zo is Hij gestorven. Zo staat het ook in het Matteüs-evangelie, en het Johannes-evangelie staat daar volstrekt mee in overeenstemming.⟨/p> ⟨p>We hebben tot dusver gezien dat de Heer Jezus inderdaad eerder stierf dan degenen die met Hem waren gekruisigd, omdat een soldaat in zijn zijde heeft gestoken met een speer. Zo stierf Hij, zoals het Matteüs-evangelie dat heel uitdrukkelijk aangeeft. Dat dit in onze Bijbelvertalingen niet terechtgekomen is, is te betreuren, maar het is aantoonbaar onjuist. Tekstkritisch is het namelijk onomstreden dat het er inderdaad zo staat. Bovendien is het in overeenstemming met wat we in Johannes 19 lezen. En dan is er de logica van de typologie, die zo voor de hand ligt: de slachting vindt plaats bij leven. Zo wordt een offerdier, een paaslam, geslacht. De beenderen worden niet gebruikt, maar het dier wordt letterlijk geslacht. Het bloed moet eruit stromen.⟨/p> ⟨p>Dat is precies wat er bij de Heer Jezus is gebeurd. Dat lijkt me een heel belangrijk gegeven. Dus als wij spreken over het Lam dat geslacht is, dan is dat niet alleen maar bij wijze van spreken. Natuurlijk was Hij 'bij wijze van spreken' het Lam, maar Hij is inderdaad het Pascha dat op de juiste datum, op het daarvoor gereserveerde tijdstip, op die dag en op dat moment zelfs, is geslacht en zijn bloed gaf. Terwijl het hart pompte, verliet het bloed zijn lichaam. En zo gaf Hij ook een schreeuw bij zijn sterven. Logischerwijs kreeg Hij die speer in zijn zijde, gaf Jezus met luider stem een schreeuw en gaf zo de geest. Als je Schrift met Schrift vergelijkt, is dat het scenario geweest.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3421" title="Speel af vanaf 57:01">▶ 57:01⟨/button> ⟨span>De Vervulling van Zacharia 12: Zien op Hem Die Zij Doorstoken Hebben⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Nadat in vers 36 de Schrift wordt geciteerd uit Exodus 12 – "geen bot van hem zal verbrijzeld worden" – noemt vers 37 weer een ander Schriftwoord, namelijk Zacharia 12 vers 10: "Zij zullen zien op wie zij doorstaken."⟨/p> ⟨p>"Zij zullen zien op wie zij doorstaken", dat is misschien geen vlekkeloos Nederlands. Wie zij doorstaken. Op wie zij hebben doorstoken. Maar dat is Zacharia 12. Daarover is een heleboel te melden, maar dat wil ik nu niet uitgebreid doen. Hoezo veel te melden? Omdat die Schriftplaats nogal eens wordt geciteerd. Bekend is de passage in Openbaring, dat aller oog Hem zal zien, ook zij die Hem hebben doorstoken. Dat is geciteerd uit Zacharia 12 vers 10. Er staat daar dat de inwoners van Jeruzalem Hem zullen zien als Hij straks zal komen. Dan zullen ze Hem zien en dan zullen ze inderdaad, zoals we ook van Thomas lezen – "Ik geloof niet in Hem eer dat ik echt de tekenen in Zijn handen en voeten en in Zijn zijde gezien heb" – zien dat Hij inderdaad het Lam is. Doorstoken, het geslachte Lam. Hij is de Leeuw van Juda, maar Hij is het Lam dat geslacht werd.⟨/p> ⟨p>Dat slachten slaat niet op het feit dat Zijn handen en voeten doorboord zijn. Dat is wat vaak gedacht wordt. Zijn handen en voeten werden doorboord, maar een slachting wil zeggen dat het bloed het lichaam verlaat, zodat sterven het gevolg is. Dat is wat slachten is. Hij is dus met recht zo ook geslacht. Straks zal Israël zien wie zij hebben doorstoken. Je zou natuurlijk kunnen zeggen: "Maar dat was toch een Romeinse soldaat die dat deed?" Jawel, dat klopt. Het was een Romeinse soldaat die de slachting uitvoerde, maar Israël nam het initiatief. Weet u dat? Zo wordt het later ook verteld, als een paar maanden later Petrus op het tempelplein spreekt. Dan zegt hij: "Jullie hebben Hem door de handen van wetteloze mensen aan het kruis genageld en gedood." Weliswaar ging dat door de handen van de Romeinen die het gelegitimeerd hebben – dat moest en dat wilden ze ook zo – maar het was volstrekt het volk Israël dat daar primair voor verantwoordelijk was.⟨/p> ⟨p>In die zin klopte het trouwens ook dat Pilatus zijn handen in onschuld waste. Het was niet zijn idee en het was niet zijn initiatief. Hij heeft alles in het werk gesteld om het te voorkomen, maar Israël heeft juist daarop aangedrongen. Dus het klopt inderdaad: zij zijn verantwoordelijk voor het feit dat Hij geslacht is. Maar ik moet er ook bij zeggen: dat moest ook zo. Straks zullen ze dat ook inderdaad onderkennen. Over die profetie, over hoe dat straks zal gaan en de entourage in Zacharia 12 waarin dat zal gebeuren, is zoveel te zeggen. Er staat ook bij dat de inwoners van Jeruzalem een rouwklacht zullen aanheffen, als over een eerstgeborene. Hij is de Eerstgeborene.⟨/p> ⟨p>Dat is wat Johannes als ooggetuige meldt. Johannes zegt: "Ik heb het zelf gezien dat Hij geslacht is en dat Zijn beenderen niet gebroken zijn." Daarom is het met recht op de dag van de Voorbereiding, de veertiende Aviv, dat dit gebeurd is. Hij zegt: "Ik schrijf dat opdat jullie zouden geloven dat Hij inderdaad degene is die in de Schriften aangekondigd is."⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3692" title="Speel af vanaf 01:01:32">▶ 01:01:32⟨/button> ⟨span>De Begrafenis: Jozef van Arimathea, het Eerstgeboorterecht en het Geheim van Rama⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Nu volgt vers 38. In mijn Bijbel begint daar ook een nieuwe perikoop over de begrafenis: "En na deze dingen nu vroeg Jozef van Arimathea..." Jozef is natuurlijk een bekende naam in het leven van de Heere Jezus, en trouwens ook al in het Oude Testament. Als we de Evangeliën even op een rijtje zetten en vergelijken, dan zien we dat deze Jozef een rijk en vermogend man was. In Mattheüs 27:57 staat dat er ook uitdrukkelijk bij. Hij was bovendien een aanzienlijk man, want hij was lid van het Sanhedrin, de Hoge Raad. Er staat ook nog bij dat hij niet had ingestemd met de veroordeling van Jezus. Er was er nog één die niet had ingestemd, en dat was degene die in het volgende vers vermeld wordt, maar Jozef van Arimathea hoorde daar dus ook bij.⟨/p> ⟨p>Er zijn heel veel speculaties over wie die Jozef van Arimathea precies is geweest. Ik heb me zelf ook een hele tijd beziggehouden met allerlei verhalen daarover. Ik weet niet eens of ik het wel moet vermelden, maar er is bijvoorbeeld het verhaal dat hij een hele rijke oom van de Heere Jezus zou zijn geweest die kopermijnen bezat in Zuid-Brittannië. Dat soort verhalen zijn buitenbijbelse ideeën. Hoogst interessant, maar uiteindelijk schiet je er niets mee op omdat het domweg niet zo in de Schrift staat. Sommige dingen, dat moet ik erbij zeggen, daar heb ik ook mijn grote twijfels over. Voor mij is het voldoende wat de Schrift erover vermeldt. Hij was een rijk man, hij was lid van het Sanhedrin en je leest ook dat hij een rechtvaardig man was. Hij verwachtte het Koninkrijk Gods. Dat is ongetwijfeld ook de reden geweest dat hij een oor heeft gehad voor de prediking van Jezus en wat Hij te melden had. Er staat ook bij dat hij een discipel van Jezus was in het verborgene. Stiekem dus. Hij kon het niet publiekelijk of openlijk zijn. Dat pleit natuurlijk niet direct voor hem, dat moet ik er ook bij zeggen.⟨/p> ⟨p>"Na deze dingen nu vroeg Jozef van Arimathea..." In de rest van de Evangeliën is hij verder trouwens nog niet voorgekomen. Hij was van Arimathea, en in Lukas staat er nog bij dat dit een stad der Joden was, dat wil zeggen in Judea, een Judese stad. Het is de stad die we in het Oude Testament ook tegenkomen als Ramataïm. Dit is Grieks en dat is weer Hebreeuws, en dan krijg je van die verschuivingen in uitspraak waardoor je het soms nauwelijks nog herkent. Maar het is de Ramataïm-Sofim, al kennen wij het eigenlijk beter als Rama. Als ik Rama zeg, dan zegt u: "Hé, is dat niet die stad waar Elkanah, de vader van Samuël, vandaan komt en waar Samuël ook woonachtig was?" Samuël heeft zijn opleiding genoten in Jeruzalem, in de tempel bij Eli, maar toen hij richter werd, woonde hij in Rama. Iedere keer lees je dat hij in Rama kwam. Ook Saul kwam in Rama en David kwam er eveneens.⟨/p> ⟨p>Overigens moet ik erbij zeggen dat Rama een stad is in Efraïm, en Efraïm is ook weer de eerstgeborene. Ik denk dat dit alles te maken heeft met de tijd na Jezus' sterven. Jozef van Arimathea gaat namelijk pas een rol spelen na het sterven van Jezus. En dat is precies waar deze tijd van spreekt: van de verborgenheid waarin het eerstgeboorterecht naar de natiën gaat. Ik wil dat nu even parkeren, maar het gaat hier over namen en betekenissen. Juda is de naam van de twee stammen en Efraïm werd de naam van de tien stammen. Waarom heetten de tien stammen meestal Efraïm? Omdat Efraïm de belangrijkste stam was. Dat is logisch, want aan Efraïm was ook het eerstgeboorterecht gegeven. Het gebied van Efraïm is ook vooral bekend vanwege het gebergte van Efraïm. Je leest daar in het Oude Testament heel vaak over; er vonden allerlei bijzondere dingen en hoogtepunten plaats. Dat heeft ook met het gebergte te maken, met het hemelse. Dat is immers erg hoog, en daar komt het eerstgeboorterecht ook vandaan.⟨/p> ⟨p>Dat zijn van die gedachten die bij me opkomen. Terwijl ik over deze dingen spreek, denk ik: "André, als ik hier nu over doorga, dan kom ik weer niet bij vers 42 uit, dus laat ik het niet doen." Maar ik vind het wel aardig om u even op dit spoor te zetten. Jozef van Arimathea gaat een rol spelen na Jezus' sterven. De naam Jozef heeft ook alles te maken met de verborgenheid. Jozef was sowieso degene bij wie het eerstgeboorterecht vandaan kwam. Dat was de aartsvader Jozef, toch? Nu zegt u misschien: "Ja, maar dat was een andere Jozef." Er zijn inderdaad nogal wat Jozefs en ook nogal wat Maria's in de Bijbel, maar bij nader inzien blijken ze typologisch vaak weer naar hetzelfde te wijzen. Soms is bijbelstudie heel ingewikkeld omdat men zich afvraagt welke Maria of welke Jozef het nu precies was. Maar als je het typologisch gaat bekijken, dan zie je dat het allemaal op de Ene slaat. Of het nu gaat over Maria, het moeder-volk van de Heere Jezus, of over Jozef als de eerstgeborene en de geliefde; dan wordt het toch weer simpel. Dit even ter bemoediging: bijbelstudie kan uiteindelijk heel eenvoudig zijn.⟨/p> ⟨p>"Na deze dingen nu vroeg Jozef van Arimathea aan Pilatus..." Hij kon zich wat permitteren. Hij was een man uit het Sanhedrin, dus hij was niet de eerste de beste. Hij was een zeer vermogend man en iemand met een politieke status. Daarom kon hij zomaar bij Pilatus aankloppen. Ik neem aan dat hem dit wel de nodige moeite heeft gekost, in die zin dat hij — zoals er staat — een discipel van Jezus was in het verborgene vanwege de vrees voor de Joden. Dat dus weer wel. Het maakte hem namelijk niet populair, zeker niet in de kringen waarin hij vertoefde. Want wat had je er in die kringen aan om een discipel van Jezus te zijn? Maar nu Jezus gestorven is, neemt hij toch de honneurs waar. Hij gaat naar Pilatus toe om het lichaam van Jezus te mogen wegnemen van het kruis, om het vervolgens ter aarde te bestellen. Pilatus stond dat toe, mede natuurlijk omdat het tijdstip drong — het was de Voorbereiding, dat wist Pilatus natuurlijk ook — en omdat Jozef niet de eerste was die met een dergelijk verzoek kwam. Pilatus had daar geen moeite mee. Jozef kwam dan ook en nam Zijn lichaam weg. De andere Evangeliën zijn daar soms wat uitgebreider in, maar Johannes beschrijft dit tamelijk kort.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4215" title="Speel af vanaf 01:10:15">▶ 01:10:15⟨/button> ⟨span>Nicodemus, de Honderd Pond Mirre en de Joodse Begrafenisgewoonten⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En er was nog iemand bij; zijn naam wordt hier ook genoemd. Nicodemus kwam nu ook, waarbij nog even wordt aangestipt wie hij was: de man die de eerste keer ’s nachts naar Jezus toe kwam. Dat is overigens een geschiedenis die we alleen in het Johannesevangelie aantreffen, in Johannes 3. Weet u wel, Johannes 3 vers 16 is met name bekend: "Want alzo lief..." Dat staat in het gedeelte waarin Jezus in gesprek is met Nicodemus. Ik zei net over Jozef van Arimathea al dat hij niet de eerste de beste was, maar dat gold voor Nicodemus evenzeer. De Heer Jezus zegt tegen hem: "Ben jij dé leraar van Israël en weet jij deze dingen niet?" Hij was dus niet zomaar een leraar, maar dé leraar van Israël. En de Heer Jezus vraagt: "Begrijp je dat niet?" Maar ook Nicodemus was iemand die angstig was, mede vanwege zijn positie als lid van het Sanhedrin. Hij was natuurlijk niet voor niets in de nacht bij Jezus gekomen, in het verborgene, zodat hij niet gezien werd. Want ja, je zou je krediet bij je collega’s maar eens kwijtraken.⟨/p> ⟨p>Nicodemus kwam nu dus ook, hij die de eerste keer ’s nachts naar Hem toe kwam, en hij bracht een mengsel — waarschijnlijk is dat een poeder geweest — van mirre en aloë. Het was ongeveer honderd pond. Nou, dat is werkelijk erg veel; dat zal een kapitaal gekost hebben. Maar goed, voor deze mannen van aanzien en rijkdom zal dat geen probleem geweest zijn. Het was een mengsel van mirre, en dat vind ik nog wel boeiend. Je kunt het woord mirre gewoon terugvinden; het heeft een Semitische oorsprong. Dat wil zeggen dat het in de praktijk uit het Hebreeuws komt en alles te maken heeft met 'Mara'. Het is bitter. Het wordt bereid uit de hars, de schors van de mirrestruik. En dat aloë kennen wij vooral als plant; wij kennen het vooral als een zalf, aloë vera. Vroeger hadden wij dat ook vaak in huis; er wordt een geneeskrachtige werking aan toegekend. Uit de dikke bladeren van de plant wordt een sap getrokken, een soort gelachtig spul, en dat is dan de aloë.⟨/p> ⟨p>In ieder geval was het een mengsel daarvan, ongeveer honderd pond. En dan staat erbij: "Zij namen dan..." In dit geval dus Nicodemus en Jozef van Arimathea, wellicht met hulp van personeel, dat weet ik niet, maar in ieder geval gebeurt het onder hun leiding. Zij namen dan het lichaam van Jezus en bonden het in linnen windsels. Ja, nu kan ik natuurlijk ook het verhaal van de lijkwade gaan vertellen. Kent u dat, van de Lijkwade van Turijn? Je zou misschien verwachten dat ik dat nu meteen als een rooms-katholieke relikwie naar het rijk der fabelen zou verwijzen, maar ik heb me er ooit eens in verdiept en ik vond het buitengewoon frappant dat er hele goede papieren voor zijn dat die lijkwade inderdaad authentiek zou kunnen zijn. De lijkwade waar Jezus in gewikkeld is geweest na Zijn sterven en waarmee Hij drie dagen in het graf heeft gelegen. Ik vind het overigens het minst belangrijke, want ik vind het vooral wezenlijk dat Hij niet zozeer ingewikkeld is, maar dat Hij 'ontwikkeld' is. Hij is er niet meer, Hij heeft de doeken losgelaten. Ooit, bij Zijn geboorte, werd Hij ook al in doeken gewikkeld, en bij Zijn 'wedergeboorte' liet Hij de windsels achter zich. Keurig opgevouwen ook nog. De volgende keer zullen we het daarover hebben, en dan ga ik u vertellen dat het niet zomaar keurig opgevouwen was, maar dat Hij ze als een leeggelaten cocon achterliet.⟨/p> ⟨p>Zij namen dan het lichaam van Jezus en bonden het in linnen windsels met de specerijen. Overigens was dit niet met de Egyptische bedoeling om het te balsemen, want dat doen Joden niet. Het was puur om de lijklucht tegen te gaan. De windsels werden doordrengd met dat poeder, met dat mengsel, "zoals het bij de Joden het gebruik is te begraven". Conform de toenmalige Joodse traditie hebben ze dit op deze manier gedaan bij de begrafenis. Er is natuurlijk haast bij geweest, want het was al tegen de avond. Dat staat ook in de andere evangeliën: het was inderdaad tegen het vallen van de avond, bij zonsondergang, zodat het allemaal ternauwernood klaar was. Moet je nagaan: als de Heer Jezus om ongeveer drie uur 's middags sterft, dan moet er vervolgens nog naar Pilatus worden gegaan voor toestemming, daarna moet het lichaam gehaald worden, geprepareerd worden en in het graf worden bijgezet. Daar gaan altijd nog wel een paar uur overheen. Je kunt het in een paar seconden vertellen, maar om het te doen is er echt enige tijd nodig. Je kunt je dus voorstellen dat het inderdaad pas tegen de avond klaar was.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4630" title="Speel af vanaf 01:17:10">▶ 01:17:10⟨/button> ⟨span>Het Nieuwe Graf in de Tuin: Leven uit de Rots Ter Plaatse van het Kruis⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan staat er: er was nu ter plaatse waar Hij werd gekruisigd een tuin. We hebben het al gehad over de plaats van Zijn kruisiging; het was nabij de stad, aan de oostkant op de Olijfberg. Maar nu weten we nog iets, namelijk dat er vlakbij de plek waar Hij gekruisigd was, een tuin was. Ik vind dat bijzonder, want het is de tuin waar Hij begraven is. Het was maar voor kort, want drie dagen later zou Hij opstaan – maar nu loop ik natuurlijk op de muziek vooruit. Dat neemt niet weg dat het op dezelfde locatie was, en dat is betekenisvol. Het betekent namelijk dat de plaats waar Hij werd gekruisigd, ook de plaats is geweest waar Hij opstond. Ter plaatse waar Hij werd gekruisigd was een tuin; in die tuin werd Hij begraven, maar daar stond Hij ook op. Hij stond dus op ter plaatse waar Hij gekruisigd was.⟨/p> ⟨p>Ik heb hier expres een plaatje bij gedaan van de moederbelofte. Zo wordt het meestal genoemd, hoewel het eigenlijk niet zozeer een belofte was, maar een oordeelsaankondiging aan de slang. Er wordt daar gesproken over het zaad van de vrouw en dat dit de kop van de slang zou vermorzelen. Er staat dat de slang het zaad van de vrouw in de hiel zou vermorzelen, maar dat het hem de kop zou kosten. Het idee is dat de hiel hier dodelijk getroffen wordt. Het zaad van de vrouw zou dodelijk getroffen worden, maar precies op de plaats waar Hij dodelijk getroffen wordt, is ook de plaats waar Hij de kop van de slang vermorzelt. Ik zou haast zeggen: de kop van Goliath. De hiel werd daar dodelijk getroffen, maar daar waar Hij getroffen werd, daar overwon Hij ook.⟨/p> ⟨p>Ik heb hier nog een beeld bij, want we hadden het zojuist over de slachting. Een dier werd geslacht, maar waar gebeurde dat? Dat gebeurde voor het altaar. Nu ga ik iets vertellen wat hier niet echt een geheim meer is, of in ieder geval vrij bekend: een altaar en het offer spreken niet van de kruisiging, maar van de opstanding. Hij stond op, Hij verrees uit het graf, Hij werd verhoogd en steeg op tot God als een welriekende reuk. Dat is de opstanding. Voordat een dier geofferd werd op het altaar, werd het geslacht. Eerst de slachting, daarna het offer. Het offer spreekt van de opstanding en de slachting spreekt van Zijn sterven. Maar houdt u deze gedachte vast: het dier werd dus geslacht – dat is het kruis – maar waar werd het geslacht? Dat was bij of voor het altaar. Dus precies ter plaatse waar het dier geofferd werd, werd het ook geslacht. Dat is exact wat hier staat: ter plaatse waar Hij gekruisigd werd, was een tuin waar Hij begraven werd en drie dagen later opstond uit de doden. Ter plaatse waar... dat is dus niet voor niets zo vermeld.⟨/p> ⟨p>Er staat ook bij dat er in de tuin een nieuw grafgewelf was, waarin nog niemand was geplaatst. Een nieuw graf! Er gebeurde ook iets heel nieuws daar in dat graf. Hier werd de Eersteling in geplaatst. Hij was de eerste die in dat graf werd bijgezet. De Eersteling werd in het graf gebracht, maar wat meer is: de Eersteling kwam uit het graf. Dat was echt nieuw. Trouwens, in het Matteüs-evangelie lees je er nog bij dat het uit de rots was uitgehouwen. Uit de rots; leven uit de rots, honing uit de rots. Mooi is dat. Daar in die tuin is het allemaal begonnen: het nieuwe leven. En daarin was nog nooit iemand geplaatst; Hij is de Eersteling.⟨/p> ⟨p>In het laatste vers staat: "Daar dan plaatsten zij Jezus." Het was inderdaad uit nood, want dat is het motief dat hier wordt aangedragen. Er staat immers bij: "Daar dan plaatsten zij Jezus vanwege de Voorbereiding van de Joden," de veertiende Nisan, want het feest ging beginnen. Omdat het grafgewelf dichtbij was. Dat was een strikte zaak; met het vallen van de avond moest het rond zijn, dus kon Hij niet naar een andere locatie. Het was dus eigenlijk min of meer uit nood dat Hij hier begraven werd. Maar als ik zeg "uit nood", dan moet ik direct zeggen dat dit weliswaar de gang van zaken was, maar dat het profetisch gezien precies zo moest gebeuren. In een nieuw graf, ter plaatse waar Hij gekruisigd was.⟨/p> ⟨p>En hoe zat dat ook alweer in Jesaja 53? Hij werd bij Zijn kruisiging met de misdadigers gerekend, maar bij de rijke was Hij in Zijn dood. Dat is precies wat er gebeurd is. Door Jozef van Arimathea is Hij begraven in diens eigen graf, zijn eigendom. In dat nieuwe graf is Hij als de Eersteling neergelegd. Het moest dus inderdaad zo gebeuren vanwege de Voorbereiding, maar dat is zo dubbelzinnig als het maar kan. Het moest zo gaan omdat de Schriften op deze wijze hun vervulling zouden vinden, zodat u in alle details die ik vanavond heb besproken – tot in het kleinste detail aan toe – bevestigd wordt in die geweldige waarheid. Alles, maar dan ook werkelijk alles in de Schrift heeft betekenis. Geen enkel woord, geen letter, geen tittel of jota valt van de Schrift zonder dat het eerst tot vervulling komt. Ik stel voor dat we het daar voor vanavond bij laten.⟨/p>