⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>De Structuur en Chronologie van het Boek Openbaring⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Een hele goede avond allemaal, van mijn kant ook. Wij gaan verder met het boek De Openbaring en we zijn nu gekomen bij een heel bekend hoofdstuk in dit boek. Tenminste, het is één van de bekendere hoofdstukken, vermoed ik: dat van de twee getuigen. Dat is in hoofdstuk 11, waar we inmiddels gearriveerd zijn.⟨/p> ⟨p>Laat ik eerst even wat vertellen over de structuur van het boek in zijn algemeenheid. Dat doe ik omdat hier in hoofdstuk 11 weer een nieuwe serie aanvangt en ik wil de volgende keer daar nog wat meer op inzoomen wanneer we het gaan hebben over de zevende bazuin. Maar nu wil ik laten zien dat het boek Openbaring twee keer een periode beschrijft en dat opeenvolgend doet. Het zijn twee synchrone series; dat wil zeggen dat we de eerste serie inmiddels hebben gehad in hoofdstuk 6 tot en met 10, en nu gaan we een serie aanvangen van hoofdstuk 11 tot en met 19.⟨/p> ⟨p>Dat is prachtig opeenvolgend. Eerst is er de periode van de 42 maanden of de grote verdrukking, die speciaal voor Israël is. Welnu, die wordt beschreven in hoofdstuk 6, het hoofdstuk over de zes zegels. Diezelfde periode wordt ook beschreven in hoofdstuk 11, 12 en 13. Die periode wordt trouwens in alle drie de hoofdstukken specifiek zo genoemd: 42 maanden, 1260 dagen.⟨/p> ⟨p>Vervolgens krijg je na het zesde zegel het zevende zegel. Dat is het zegel waarin Israël inmiddels het eigendom is geworden van de Messias. De tijd van Israëls herstel wordt beschreven in hoofdstuk 7, maar het is ook het onderwerp van de hoofdstukken 14 en 15. Dan krijg je tenslotte de gerichten over de volkeren. Dat wordt beschreven in hoofdstuk 8, 9 en 10, de periode van de bazuinen. Diezelfde periode wordt ook beschreven in hoofdstuk 16, 17, 18 en 19.⟨/p> ⟨p>Zodat u dus ziet: eerst is er de periode van de 42 maanden, daarna krijgt u Israëls herstel en dan gaan de gerichten vervolgens over de volkeren. Eigenlijk zou ik hier nog een kolom naast kunnen tekenen, namelijk de tijd van het Vrederijk, waarin de Messias wereldwijd zal heersen over Israël en alle volkeren. Maar goed, dit is verreweg het leeuwendeel van het boek. Wat hier zo opvallend is, is dat het perfect chronologisch is. Je krijgt hoofdstuk 6 (42 maanden), daarna Israëls herstel in hoofdstuk 7 en dan de gerichten die volgen over de volkeren in hoofdstuk 8, 9 en 10. Vervolgens krijg je de hoofdstukken 11 tot en met 19 die exact dezelfde periode beschrijven. Namelijk in hoofdstuk 11, 12 en 13 de 42 maanden, dan in hoofdstuk 14 en 15 de tijd van Israëls herstel. Hoofdstuk 7 en 14 lopen trouwens sowieso parallel, want in beide hoofdstukken gaat het over de 144.000, maar dat is wat we later nog zullen zien. En dan in hoofdstuk 16 tot en met 19, waarvan twee hoofdstukken over Babel gaan, wordt de periode beschreven nadat Israël inmiddels hersteld is en de gerichten zich zullen voltrekken over de volkeren.⟨/p> ⟨p>Zo krijgt u hier dus gewoon 11, 12 en 13 over de 42 maanden, een overzicht in 14 en 15 over Israëls herstel, en daaropvolgend — en min of meer valt dit ook samen trouwens — de gerichten over de volkeren in 16, 17, 18 en 19. Dat is perfecte chronologie. Er zit één 'maar' aan die het misschien wat ingewikkelder maakt en dat is deze appendix. Daar gaan we het de volgende keer over hebben. Ik ben eigenlijk blij dat ik het daar pas de volgende keer over ga hebben, want ik moet zeggen dat ik zelf nog met wat vragen daarover zit. Namelijk hoe die perfecte chronologie een, je zou haast zeggen, dissonant kent. Je zou die zevende bazuin eigenlijk pal na hoofdstuk 10 hebben verwacht. En dan de twee getuigen, nou ja, dat is hoofdstuk 11 inderdaad, maar je zou dit gedeelte, die appendix, eigenlijk hier hebben verwacht terwijl het zich daar bevindt. Dat is een wat vreemd verhaal. Ik hoop daar de volgende keer wat meer over te vertellen. Als u daar gedachten over hebt of zegt: "Nee André, weet je dat dan niet?", dan hoor ik graag uw mening daarover, uw opinie en vooral de onderbouwing daarvan, want dat is wat ik altijd erg interessant vind.⟨/p> ⟨p>Maar dit even over de indeling, en vandaar dat ik dit vertel nu ik aan hoofdstuk 11 ga beginnen. We krijgen het nu eigenlijk weer opnieuw; we gaan weer terug naar af. Het begint allemaal met die periode van Israëls verdrukking, van de 42 maanden, en dat is inderdaad het onderwerp waar hoofdstuk 11 vers 1 tot en met 13 over gaan. Wat zou moeten verbazen is de perfecte chronologische lijn — of chronologisch is misschien niet helemaal het juiste woord — maar de opeenvolgende gebeurtenissen die perfect zo beschreven worden in een logische, consistente opbouw waarbij twee lijnen synchroon verlopen. Deze lijn, hoofdstuk 6 tot 10, verloopt synchroon en gelijktijdig met de hoofdstukken 11 tot en met 19. Nogmaals, met die ene uitzondering, maar daarover later meer.⟨/p> ⟨p>Nou, dat maakt de indeling denk ik ook heel erg simpel, maar dat lijkt mij ook wel zeer ter zake. Dit komt trouwens ook mede omdat we eenmaal het zicht hebben op het feit dat de gerichten over de volkeren een tijd beslaan nadat Israël hersteld is. Als je dat niet ziet, dan zie je deze perfecte chronologie ook echt niet. Dat ontgaat je. Vandaar dat dit eigenlijk — ik durf het rustig te zeggen — een hele unieke ontdekking is om dit te zien. Want dit geeft je namelijk een heel consistent zicht op de opbouw van het boek De Openbaring en maakt het ook heel simpel om het te verstaan. Het is logisch: eerst wordt Israël onderworpen en als Israël eenmaal onderworpen is, dan zijn de natiën aan de beurt. Dat is precies ook het onderwerp van het hele boek De Openbaring, van hoofdstuk 6 tot en met 19 aan toe. De volgende keer ga ik daar nog wat meer op terugkomen. Ik denk ook daarvoor in de gelegenheid te zijn omdat we dan een vrij kort gedeelte zullen bespreken, dus dat lijkt mij dan ook zeer ter zake. Die appendix, dat is dus het onderwerp van de volgende keer.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="515" title="Speel af vanaf 08:35">▶ 08:35⟨/button> ⟨span>Vers voor Vers: de Meetriet en het Tempelterrein⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Goed, dan gaan wij nu vers voor vers door hoofdstuk 11, dat wil zeggen vanaf vers 1 tot en met vers 13. En dan staat er dit geschreven: "En er werd mij" – Johannes dus, de schrijver – "een meetriet gegeven, lijkend op een staf." Met de woorden... Wie het gaf wordt hier niet gezegd, maar hij kreeg dus een meetriet en je kunt natuurlijk wel al raden wat hij daarmee zou moeten gaan doen: namelijk om te gaan meten. En meten, dat houdt in de Bijbel ook altijd verband met – trouwens bij ons in de praktijk ook – het bepalen van eigendomsrechten. Daar is de hele landmeetkunde op gebaseerd. Je hebt mensen die daar hun beroep van maken. In een grijs verleden is het niet meer, maar toch vele jaren.⟨/p> ⟨p>In ieder geval is het meten van land en het meten van gebouwen bedoeld om vast te leggen van wie wat is. Dat is hier ook aan de orde, want het gaat erom dat Johannes het gebied moet vaststellen waar de twee getuigen zullen profeteren. Dat is dus het onderwerp van hoofdstuk 11. Er wordt trouwens ook nog iets bij gezegd: het lijkt op een staf. Het is het niet, maar het lijkt op een staf. Ik denk dat die associatie wordt gegeven omdat een staf, zeker in het boek Openbaring, verband houdt met heerschappij. Dit zelfde woord komt nog drie keer voor en in alle drie die gevallen gaat het over een ijzeren staf. De Messias zal heersen met een ijzeren staf. Een staf houdt ook nog verband met opstanding, maar die ijzeren staf staat voor heerschappij. Dat heeft ook weer te maken met het beheren van en eigenaar zijn van. Dus die meetriet en die staf houden verband met elkaar.⟨/p> ⟨p>Hij krijgt dus een meetriet aangeboden; het wordt hem gegeven. En dan staat er: "kom overeind". Eerst moest Johannes in het voorgaande hoofdstuk een boekrol opeten. Johannes wordt wel eens een keertje gevraagd om iets te doen en daar moest hij een boekrol opeten wat hem heel slecht bekwam. Het was weliswaar aangenaam in de mond, maar een goede bekomst was er niet bij. Nee, want het was bitter in de buik. Hij moest overeind komen en de tempel van God meten. De "tempel van God" is een uitdrukking die we trouwens ook in Thessalonica tegenkomen. In dit gezelschap hebben we ooit besproken dat de mens der wetteloosheid zich in de tempel Gods zal zetten; dat betreft dezelfde termijn en dezelfde tijd als waar we het vanavond over gaan hebben. Het komt straks denk ik nog wel even ter sprake.⟨/p> ⟨p>In ieder geval zou hij de tempel van God meten, en er staat: "en het altaar en degenen die daarin aanbidden." Dat is een hele eigenaardige uitdrukking. Want, en het altaar en degenen die daarin aanbidden? Slaat dat "daarin aanbidden" op de tempel van God? Het idee is dit: voor de tempel is hier het woord "naos" gebruikt, wat te maken heeft met het eigenlijke tempelhuis. Dat wil zeggen het heilige en daarachter het heilige der heiligen. Dat is het eigenlijke tempelhuis en daarvóór had je het hele terrein, de voorhof, met daarin met name het brandofferaltaar. Dat is ook wat Johannes moet meten, want hij zou het altaar meten, dat wil zeggen: de voorhof met het brandofferaltaar. Dan begrijp je ook meteen "en degenen die daarin aanbidden", want hij zou dus het tempelhuis en de voorhof daaromheen opmeten.⟨/p> ⟨p>De voorhof is namelijk dat terrein waar het altaar staat. Met andere woorden, Johannes moet het complete tempelterrein opmeten: het tempelhuis, het terrein van het altaar en allen die daar aanbidden. Want u weet: in het tempelhuis mochten alleen de priesters komen. In het heilige alleen de priesters en in het heilige der heiligen alleen de hogepriester één keer per jaar. Maar in dat terrein daarvóór, daar mochten ook alle Israëlieten komen om te aanbidden.⟨/p> ⟨p>Dit is heel boeiend, sowieso omdat dit een van de aanwijzingen is dat het hier echt over Jeruzalem gaat. Ook daar komen we nog op terug. Dat kun je niet figuurlijk nemen of vergeestelijken. Absoluut niet. Het staat er gewoon zo ontzettend duidelijk dat er geen enkel misverstand over kan zijn. Zoals gezegd parkeer ik dat even, want ik kom er nog op terug.⟨/p> ⟨p>Wat daarbij in ieder geval ook opvallend is: er gaat dus weer een tempel komen in Jeruzalem. Ja, u zegt: "Dat wisten we toch al, André? Dat hebben we toch al gezien in Mattheüs 24 toen we dat een seizoen lang hebben besproken?" En we hebben dat later gezien toen we het hadden over de gebeurtenissen rond de wederkomst in 2 Thessalonica 2 en diverse andere plaatsen. Er komt weer een tempel, punt. De profetie is daar volstrekt helder in.⟨/p> ⟨p>Maar nu komen we op iets wat echt heel boeiend is. Johannes moet dus die tempel meten, en niet alleen het tempelhuis maar ook dat terrein van het altaar en degenen die daarin aanbidden. En dan staat er: "en laat de hof die buiten de tempel is, erbuiten." Die zou je niet meten. Nou moet ik er even iets bij zeggen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="933" title="Speel af vanaf 15:33">▶ 15:33⟨/button> ⟨span>De Omheinde Ruimte (de Hof) en de Werkelijke Tempellocatie⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Want hier staat in het Grieks een woord voor 'de hof', daar staat het woordje ⟨em>aulé⟨/em>. En ik weet dat u het meteen herkent: ons woord aula. Ja, aula. Het woord zelf betekent een omheinde ruimte. Het is heel tricky, maar in de Statenvertaling en in de NBG-vertaling wordt het vertaald met 'voorhof'. Maar alleen hier... Het woord komt namelijk op nogal wat meer plaatsen in het Nieuwe Testament voor, maar alleen hier wordt het vertaald met 'voorhof'. Dit is trouwens een mooi voorbeeld van discordant vertalen. Dat wil zeggen: één woord op allerlei verschillende manieren vertalen.⟨/p> ⟨p>Ik zal u even een plaatje laten zien uit het ISA-programma. Hier zie je het woord; het komt twaalf keer voor in zeven teksten, zo te zien. Het wordt vertaald met 'schaapskooi', met 'hof'... een heel aantal keren zelfs. In totaal zeven keer. Het wordt twee keer vertaald met 'paleis' — het gaat hier trouwens over de NBG-vertaling — en het wordt één keer vertaald met 'stal' en één keer met 'voorhof'. En dat is hier dus in Openbaring 11 vers 1, in zowel de NBG als in de Statenvertaling. Maar alle andere keren wordt het dus anders vertaald, met 'schaapskooi', 'hof', 'paleis' of 'stal'. Dat is, ik zei een fraai voorbeeld van — voor zover je dat dan 'fraai' kunt noemen — het is een fraai voorbeeld van discordantie.⟨/p> ⟨p>Maar in ieder geval het idee: en dat is wel aardig in deze, als je eenmaal ziet dat dat ene woord ⟨em>aulé⟨/em> vertaald wordt met een paleis, een stal, een voorhof, een hof of een schaapskooi... Dan probeer je eventjes dat woordje ⟨em>aulé⟨/em> één beschrijving te geven. Wat is nu het wezenlijke idee van een ⟨em>aulé⟨/em>? Nou, dat is inderdaad een omheinde ruimte. Daar voldoet een schaapskooi aan, een paleis aan, een stal aan, de voorhof aan of in ieder geval een hof in het algemeen. Trouwens, ons woord 'tuin' is dat ook. Dat is ook een omheind iets. En het Engelse 'town' heeft daar ook weer etymologisch mee te maken: town, tuin, omtuinen. Om de tuin leiden kan ook nog... Ja, dat is dan weer werk van de slang, hè? Je kunt ook nog iemand het hof maken, maar dat is weer wat anders dan om de tuin leiden natuurlijk.⟨/p> ⟨p>Oké, wat bijzonder is hier, is dat Johannes dus het complete tempelterrein moet meten. Maar hij moet de hof — niet de voorhof, maar 'de hof', de omheinde ruimte — laten we het nog even nader bezien, die buiten de tempel is, die moet hij erbuiten laten. Die zou je niet meten. Dat wil zeggen: buiten het tempelgebied — dat is het tempelhuis plus het terrein waar het brandofferaltaar staat — daar heb je dus ook nog een hof, een omheinde ruimte. Maar dan is de vraag: wat is dat voor ruimte dan? Het heet bovendien 'dé hof'. Dus het is een omheinde ruimte en dat krijgt een bepaald lidwoord. Dus in de grote stad is dat een enorme, grote of in ieder geval een belangwekkende omheinde ruimte. Waarover gaat het? En ik moet u zeggen, inmiddels vind ik het totaal niet moeilijk meer. Integendeel zelfs.⟨/p> ⟨p>Want er wordt namelijk nog iets gezegd over die hof, dé hof, de ⟨em>aulé⟨/em>. Namelijk: die moet niet gemeten worden. Het is buiten het tempelterrein en deze werd gegeven aan de natiën. Werd gegeven aan de natiën. Let op dat er niet staat 'wordt gegeven', maar 'werd gegeven aan de natiën'. Nou, waar gaat het hier over? Het gaat hier over het terrein dat zich naast het tempelgebied bevindt, maar waar de natiën over gaan en waar zij hun plek hebben, hun terrein hebben. Nou, het gaat gewoon over het grote plein waar sinds eeuwen — wat is het, dertien eeuwen geloof ik inmiddels — de Rotskoepel staat. U weet wel, die koepel met dat gouden dak. Oftewel: dat gebied heet de Haram al-Sharif. Meestal bekend als de Tempelmunt of de Tempelberg.⟨/p> ⟨p>We hebben het er wel eens een keer geloof ik zijdelings over gehad, maar de eigenlijke tempellocatie was niet waar nu het zogenaamde Tempelplein is. Dat was de Burg van Antonia. Want laat ik nog even een paar andere dingen eerst zeggen: dat gebied, namelijk de Haram al-Sharif, die plaats op dat enorme plein waar de Rotskoepel staat, dat is inderdaad eigenlijk altijd al het gebied van de moslims geweest. Ja, want daar staat hun tweede heiligdom — of is het een derde? Ja, nu een derde. Je hebt Mekka, je hebt Medina en Jeruzalem is de derde heilige plaats vanwege die Rotskoepel. Maar ook na 1967, nadat Jeruzalem Joods bezit werd, is dat specifieke gebied nog steeds onder het beheer van de natiën. Officieel is het zelfs gewoon het gebied van de Jordaanse koning Hoezijn, van dat koningshuis.⟨/p> ⟨p>Waarmee dus gezegd is dat de locatie van deze toekomstige tempel buiten de hof ligt, buiten dat terrein. Dus Johannes moet het tempelplein meten, het tempelhuis inclusief de voorhof waar het altaar staat, maar hij moet de omheinde ruimte — de omheinde ruimte die aan de natiën werd gegeven — die moet hij erbij uithouden. Dat is dus niet het tempelterrein, dat is daarnaast. Zodat — want het is jarenlang ook het idee geweest, ook voor mezelf: ja nou, die Rotskoepel die staat daar, en op een of andere manier zal er wel een aanslag komen, die gaat het veld ruimen en daar moet de tempel komen. Nee, nee. Wellicht blijft hij er gewoon staan en daarnaast komt de tempel te staan.⟨/p> ⟨p>Om het eventjes wat... Ik heb er een paar plaatjes, ik heb ze niet zelf gemaakt. Moet ik nog eens een keertje doen, want nu zie je allemaal weer aanduidingen die weer niet zo ter zake doen, maar ik heb het vanmiddag even van het internet geplukt. Dit is precies de situatie. Dit is dus vanaf de Olijfberg bezien. Je ziet de Rotskoepel met dat enorme terrein, de hof dus. En daarnaast hier, hier komt die tempel te staan. En niet alleen in de toekomst, maar ook in het verleden hebben de tempels daar gestaan. En dit was niet het tempelterrein. Dit was het gebied waar het Romeinse legioen, de Burg van Antonia, was gevestigd. En dat betekent trouwens ook dat de Klaagmuur niet deel uitmaakt van de vroegere tempel, maar deel uitmaakt van — een overblijfsel is van — de Burg van Antonia.⟨/p> ⟨p>Een heel boeiend verhaal, er is heel veel over te vertellen. Vorig jaar — het was een jaar geleden — dat we toen een keertje een conferentie hebben gehad in Garderen. Toen heeft Rijsse Keizer een uur lang, vijf kwartier lang, een lang verhaal verteld — of eigenlijk zegt hij: een veel te kort verhaal gehouden — over de locaties van de tempel. Een buitengewoon intrigerend verhaal. Maar dat wil ik nu niet nog eens een keertje dunnetjes overdoen. Want het is nu genoeg om op te merken dat Johannes dus het tempelterrein moet gaan meten, maar hij moet de hof, de omheinde ruimte die aan de natiën werd gegeven, die moet hij erbuiten houden. Waaruit dus blijkt dat daar nog een hele andere omheinde ruimte is die heel markant is, maar die daar dus buiten ligt.⟨/p> ⟨p>Ik moet u zeggen: eerlijk gezegd is dit op bijbelse gronden een van de beste bewijzen dat de tempel op een andere plaats staat dan die doorgaans wordt aangenomen of aangewezen. Juist deze tekst in Openbaring 11: de toekomstige tempel staat niet in de hof, in die omheinde ruimte, maar juist daarbuiten. Daar pal naast. En hier heb ik nog een plaatje. Het is ook niet al te helder zo te zien, nee, daar moet ik nog eens een beetje wat beter mijn best op doen. Maar in ieder geval: hier zie je ook weer de Burg van Antonia. En hier staat dan... Dit was de Burg van Antonia en hier staat nu de Rotskoepel. En de tempels stonden in het verleden — dit is dan de tempel van Herodes — en die stond hier gewoon, nou ja, die stond daar ten noorden van. En hier heb je het Kidrondal met die beroemde brug daaroverheen. Dus dat was daarnaast.⟨/p> ⟨p>En zo zal het dus in de nabije toekomst weer gaan als die tempel er komt. Ik maak me ook sterk: er is nu nog niet zoveel zicht op deze dingen, hoewel het wel steeds bekender wordt wat ik vertel over de locaties van de tempel. Maar dit inzicht zal dus ook binnen het jodendom moeten gaan doorbreken, zodat zij ook een tempel kunnen bouwen en willen gaan bouwen, zonder dat ze de moslims daar hoeven lastig te vallen. Want die kunnen gewoon hun eigen terrein houden daar bij de Rotskoepel; dat is hun terrein, dat is aan hen gegeven. En de tempel komt gewoon pal daarnaast te staan, waar hij altijd al heeft gestaan.⟨/p> ⟨p>Dus ook daar zullen nog wel de nodige ontwikkelingen aan voorafgaan voordat dat daadwerkelijk zijn beslag gaat krijgen. Maar als ik het profetisch woord lees, dan moet dat zo gaan. In ieder geval is het tempelterrein de samenvatting van wat ik nu gezegd heb: het tempelterrein dat Johannes moest meten, maakt geen deel uit van de hof, de omheinde ruimte die aan de natiën werd gegeven. Nou, daar wou ik het maar even bij laten.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1661" title="Speel af vanaf 27:41">▶ 27:41⟨/button> ⟨span>De 42 Maanden van Vertreding en de Twee Getuigen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Over die natiën wordt in vers 2 nog gezegd dat zij de heilige stad tweeënveertig maanden zullen vertreden. Dit is die beroemde periode van de grote verdrukking. Dat vertreden van de heilige stad hangt ook samen met het feit dat, als daar eenmaal een tempel komt, dat in eerste instantie geweldig zal zijn en vrede zal betekenen. Er zal weer een Joodse offerdienst zijn, maar die wordt op een bepaald moment gestaakt. Abrupt. Gaan wij die periode nog meemaken? Want dat is precies ook de periode dat de wegrukking gaat plaatsvinden. Maar dat laat ik er nu even buiten. Niet alleen de hof liet ik er even buiten, maar ook even die gebeurtenis.⟨/p> ⟨p>In ieder geval is er sprake van een abrupt gestaakte offerdienst en het één wordt weggenomen en er komt iets anders voor in de plaats, namelijk een afgodsbeeld in de tempel. Bovendien is er sprake van een afgedwongen dienst aan die afgod. Dat is trouwens het thema van het slot van Openbaring 13. Je weet wel, met dat beeld dat in de tempel geplaatst zal worden, maar ook dat men een teken bij de ogen — in ieder geval op het hoofd — zal krijgen, dan wel op de rechterhand. En als je dat niet krijgt, dan ben je gewoon uitgesloten van de economie. Je kunt niet kopen en niet verkopen. Dat dus. En dat is een enorme grote verdrukking, want men wordt gedwongen om zich in dat stramien te voegen en anders ben je helemaal een paria.⟨/p> ⟨p>Ik moet er ook bij zeggen dat er inmiddels al een hele club mensen naar de woestijn is gevlucht die daar geen last van heeft. Maar dat is trouwens weer Openbaring 12, daar gaan we het ook nog over hebben. En daar hebben we het in het verleden ook wel over gehad, dus het valt allemaal enigszins samen met de dingen die we al besproken hebben. Maar goed, we zijn nu dus in de bespreking van de hoofdstukken in Openbaring.⟨/p> ⟨p>Zij zullen de heilige stad tweeënveertig maanden vertreden. En ik zal geven aan de twee getuigen van Mij — hier is de Heer dus zelf aan het woord. Ik zal geven aan de twee getuigen van Mij en zij zullen profeteren. Er staat eigenlijk niet bij wát Hij geeft, maar uit het feit dat zij gaan profeteren mag ik aannemen dat het Zijn woord is. Hij geeft Zijn woord en zij geven het door. Zij zijn de mond van God. Een profeet in het Hebreeuws is eigenlijk ook een 'mond'. Zij zijn dus eigenlijk degenen die uitspreken wat God te melden heeft.⟨/p> ⟨p>De twee getuigen — deze twee mannen — die gaan optreden. Wanneer? Nou, ze gaan optreden gedurende 1260 dagen. In Openbaring 12 komen we die 1260 dagen weer tegen. Dan lees je dat de vrouw vlucht naar de woestijn. Maar voorafgaand aan die 1260 dagen zal de mannelijke zoon worden weggerukt. Nou, inmiddels weten we — dus dat zeg ik er gewoon eventjes onder ons bij — dat is gewoon het lichaam van Christus. De mannelijke zoon. Die wordt weggerukt tot God en Zijn troon, want die heeft een hele hoge bestemming en ook een hele hoge roeping, namelijk tot heerschappij. Afijn, die mannelijke zoon wordt weggerukt en dan zullen ook die twee getuigen gaan optreden. Dan begint er dus ook weer een heel nieuw getuigenis hier op aarde met het minimale vereiste aantal, namelijk twee. Voor een getuigenis heb je er twee nodig; een zaak zal vaststaan bij twee of drie getuigen.⟨/p> ⟨p>Wat er gebeurt is dat er dan twee getuigen van Godswege optreden en zij gaan profeteren in het hol van de leeuw. Net in de periode namelijk dat de stad Jeruzalem vertreden zal worden. Dat is niet alleen maar onder vreemde heerschappij, nee, platgedrukt. Vertreden gaat worden. Een afschuwelijke tijd. Het heeft niet voor niks de naam 'de grote verdrukking'. Het is de meest afschuwelijke periode van Israël die er ooit geweest is. Alsjeblieft. Ja, dat zeg ik niet omdat ik het leuk vind, ik lees gewoon de Schrift. En waarvan akte?⟨/p> ⟨p>Ik zal geven aan de twee getuigen van Mij en zij zullen profeteren, 1260 dagen. Dat is dus dezelfde periode als de vertreding van de stad. Het enige verschil is dat de vertreding van de stad wordt gemeten in termen van de maan: tweeënveertig maanden. Een maand is een maancyclus — tenminste, een echte maand wel. Wij hebben geen echte maanden, maar de Hebreeuwse kalender heeft echte maanden, dus maancycli. Een nieuwe maand is ook altijd een nieuwe maan, en de helft van de maand is ook altijd volle maan. Dat kan niet missen. Bij ons niet, maar goed. Die periode van de vertreding van de stad wordt gemeten door middel van eigenlijk de vorst der duisternis. Wat mooi hè? Vind ik zelf. Je leest over de maan die gesteld wordt tot heerschappij over de nacht. Dus feitelijk de nachtvorst, als je begrijpt wat ik bedoel.⟨/p> ⟨p>De periode dat de twee getuigen profeteren, dat wordt gemeten in termen van dagen. Vandaar ook veel meer: niet 42, maar 1260 dagen namelijk. Dat is in feite ook een wat exactere term, want 1260 dagen zijn 42 maanden maal 30, dus het zijn eigenlijk 42-zoveel maanden. Maar 42 maanden is een afgeronde hoeveelheid. Het is de tijd gemeten met behulp van de zon en de zon is gesteld tot heerschappij over de dag. Dat is licht. Dus op het moment dat gesproken wordt over het beest en zijn heerschappij en over de vertreding van de stad, wordt de termijn gemeten met de maan. En op het moment dat gesproken wordt over het licht van God dat schijnt, dan heten het dagen. Ook de vrouw wordt bewaard in de woestijn gedurende 1260 dagen. Maar het beest — ook in Openbaring 13 lees je dat weer — zal heersen gedurende tweeënveertig maanden. Hij zal lasteringen spreken tegen de Allerhoogste, tweeënveertig maanden lang.⟨/p> ⟨p>Dus het beest krijgt tweeënveertig maanden en de vrouw die wordt bewaard en de twee getuigen die profeteren, dat is in termen van dagen. Het is dus dezelfde periode, maar het wordt anders benoemd. En dat is niet voor niks. Het is geen willekeur; nee, er zit een gedachte achter. Het één is nacht, het ander is de dag. Dat is een dag-en-nacht verschil dus. Diezelfde termijn heet in Daniël nog weer anders: tijd, één tijd, twee tijden en een halve tijd. Oftewel drieënhalf jaar. Hou me vast, want die drieënhalf komen we nog een keertje tegen. Maar dan moeten we wel doorgaan, want we zijn nog maar in vers 3 en het is al kwart voor negen, zie ik.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2157" title="Speel af vanaf 35:57">▶ 35:57⟨/button> ⟨span>Twee Kandelaren en Olijfbomen in het Hol van de Leeuw⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Het gaat over die twee getuigen, en zij zijn omhuld in zakken. Dat zal een mal gezicht zijn, lijkt mij zo, maar dat is ook vanwege de uitbeelding natuurlijk. Dat doen ze niet omdat het met de mode meegaat; nee, dat doen zij omdat er van hun kleding een spreken uitgaat. Dat is trouwens echte kunst ook, als je het mij vraagt. Dan beeld je namelijk iets uit, een gedachte. In dit geval is het niet zo moeilijk, want gekleed zijn in een zak — "in zak en as", die uitdrukking kennen we natuurlijk allemaal — is een uitbeelding van rouw. Zeker als dat ook nog wordt gecombineerd met as. Maar in ieder geval zijn zij omhuld in zakken.⟨/p> ⟨p>De reden waarom zij in rouw gekleed zijn, is natuurlijk vanwege de periode waarin zij optreden. Het is gewoon oorlog. Tweeënveertig maanden lang is het oorlog, want je leest ook dat het beest hen de oorlog zal aandoen. Zij beginnen op te treden op het moment dat de offerdienst met harde hand is gestaakt en dat het afgodsbeeld is opgericht. In het hol van de leeuw treden zij op. Zij hebben een woord van God, maar zij hebben geen leuke boodschap. Wel een krachtige boodschap, dat zal ook wel blijken, maar het is niet het goede bericht dat vandaag in onze dagen klinkt aan de natiën. Nee, we zijn hier inmiddels in een nieuwe fase van de heilsgeschiedenis aangekomen. Dat moet je altijd goed in de gaten houden; je moet die dingen niet vermengen. Dat is weer een andere tijd, en dan gelden er ook weer andere normen en andere waarden.⟨/p> ⟨p>In ieder geval zijn zij omhuld in zakken, en dan zegt Johannes er nog iets bij: "Deze zijn de twee olijfbomen en de twee kandelaren." Hoe bedoel je dat, Johannes? Nou, als je enigszins op de hoogte zou zijn van de Tenach, dan zou je weten dat Zacharia daar ook over spreekt in Zacharia 4 vers 14. Je krijgt daar een visioen te zien over twee olijfbomen en een kandelaar. In ieder geval spreken een kandelaar en olijfolie — zeker de combinatie — van licht en leven. Olijfolie spreekt van leven en de kandelaar uiteraard van licht. Een kandelaar brandt juist door leven, door het levenslicht zeg maar; het licht is des levens.⟨/p> ⟨p>Dat zijn die twee kandelaren en ik vind het geweldig als je daaraan denkt — over de context zullen we straks nog meer zien. Maar in de meest donkere fase van de heilsgeschiedenis, dat kun je rustig zo zeggen, op het meest gevaarlijke terrein dat je je maar kunt denken, daar staat het licht van God. Terwijl het inderdaad pikdonker is, ook moreel in alle opzichten, daar schijnt het licht van God. Want zij zijn die olijfbomen die getuigen van leven, ook van de levende Messias. Zij laten het licht van God schijnen. Zij zijn de twee kandelaren die in het zicht van de Heer van de aarde staan. Zij representeren Hem. Hun getuigenis staat vast. Het zijn weliswaar maar twee getuigen, maar ze spreken eenduidig.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2403" title="Speel af vanaf 40:03">▶ 40:03⟨/button> ⟨span>De Onkwetsbaarheid en Goddelijke Volmacht van Elia en Mozes⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Dan staat erbij in vers 5: "en indien iemand hen wil beschadigen". Reken maar dat er genoeg mensen zijn die dat willen doen en die daar ook daadwerkelijk pogingen toe zullen wagen. Indien iemand hen wil beschadigen, dan komt er vuur uit hun mond en het eet hun vijanden op. Of je dit nu overdrachtelijk ziet of letterlijk, in beide gevallen is de hint duidelijk: kom niet aan deze twee getuigen. Beschadiging is onmogelijk, want er staat hier: er komt vuur uit hun mond. En ook al zeg je dat dit vuur het woord is en dat dit hun vijanden verteert, waarom zou het niet letterlijk zijn? Het eet hun vijanden op. Hier wordt een woord gebruikt dat "neerwaarts-eten" betekent. Vereten, vreten eigenlijk. Misschien is dat nog een mooier woord: ze vreten hun vijanden op, of dat vuur vreet hun vijanden op. Dat wat uit hun mond komt, is als een zwaard zou je kunnen zeggen, maar hier wordt het vuur genoemd. Het verslindt de vijanden; het is onmogelijk hen aan te vallen. Ze zijn onaantastbaar. "En indien iemand hen wil beschadigen," staat er dan in vers 5 vervolgens nog, "dan moet hij zo gedood worden." Met andere woorden, het is godsonmogelijk om hen te beschadigen.⟨/p> ⟨p>Dan staat erbij: deze hebben de autoriteit, de volmacht. Volmacht wil zeggen dat je autoriteit van boven hebt gekregen. Ze hebben het zichzelf niet aangemeten; dit is gewoon macht van God Zelf. Dit zijn geen menselijke vermogens, dit zijn geen aangeleerde trucjes of paranormale vermogens waarbij je de ander zou kunnen bespelen. Nee, dit is absoluut duidelijk van Godswege. Zij hebben de autoriteit om de hemel te sluiten, opdat geen regen zal regenen in de dagen van hun profetie. Strikt genomen staat hier niet dat ze dat ook daadwerkelijk zullen doen, maar ze hebben de volmacht om het gedurende de dagen van hun profetie — 1260 dagen, dus drieënhalf jaar lang — niet te laten regenen.⟨/p> ⟨p>Hé, wacht even. Wie was dat ook alweer die dat ook kon? Ja, dat deed Elia ooit. Die had ook gezegd: "het zal niet gaan regenen in het land." En nu wordt het helemaal frappant, want hoe lang was dat? Gedurende drie jaar en zes maanden; exact dezelfde termijn. Trouwens, die termijn eindigde met dat geweldige gericht op de Karmel. Wie is nu de werkelijke God, wie is nu Yahweh? Dat werd na die drieënhalf jaar gedemonstreerd en bewezen. Een prachtig profetisch scenario ontvouwt zich gewoon, want je ziet een herhaling van de geschiedenis. Hiermee is ook gezegd wie deze twee getuigen uitbeelden. In ieder geval beelden zij hier Elia uit, dat kan niet missen. Want het vermogen wat Elia had, namelijk om het niet te laten regenen gedurende de periode van hun profetie, oftewel drieënhalf jaar lang, ja, dat is Elia.⟨/p> ⟨p>Maar we weten van Elia ook dat hij zou komen in de eindtijd. Het laatste vers van ons Oude Testament, in Malachi, zegt het ook: voordat de grote en geduchte dag van Yahweh komt, zal Ik Mijn profeet zenden. En dat is Elia. Een vraag apart is: zal dat letterlijk weer dezelfde Elia zijn? Of zal hij in de geest en de kracht van Elia komen? Persoonlijk denk ik het laatste. Net als bij Johannes de Doper; daar heb je dezelfde vraag: was dat Elia? Nou, hij representeert Elia zeker. Hij kwam ook in de geest en kracht, zo staat het er ook: "in de geest en kracht van Elia." Vandaar ook dat hij in een kameelharen mantel kwam en sprinkhanen at, precies zoals je dat ook leest van Elia. Maar dat was Johannes de Doper. Dat was ook niet Elia in persoon, maar wel in zijn optreden. Hij representeert de figuur van Elia, en dat is hier ook weer het geval. Degene die dit doet, die deze autoriteit heeft, ja, dat is Elia.⟨/p> ⟨p>En er staat nog iets bij, want er waren twee getuigen. Ze hebben de autoriteit om de hemel te sluiten en ze hebben ook nog een andere volmacht: namelijk over de wateren om ze tot in bloed om te keren. Dat heeft trouwens alleen zin als ze dat daadwerkelijk ook doen. Als je alleen maar zegt dat ze de volmacht hebben maar ze maken er geen gebruik van, hoe weet je dan dat ze die hebben? Je zou kunnen verdedigen dat het is om hen te identificeren, om te zeggen van: wacht even, dit zijn Elia en Mozes. Ja, van Mozes lezen we dat hij dit daadwerkelijk deed in Exodus 7, toen hij in Egypte was. Trouwens, deze twee getuigen treden ook op in de stad die geestelijk Egypte wordt genoemd; een paar verzen later zullen we dat straks ook zien.⟨/p> ⟨p>We weten ook inderdaad dat Mozes en Elia daarmee in feite de representanten zijn van de Wet en de Profeten. Mozes en Elia zullen verschijnen en optreden en een goddelijk woord hebben. Zij worden ook genoemd in Malachi 4; daar wordt gezegd van Elia dat hij ook weer zal terugroepen tot de woorden van Mozes. Maar het bijzondere van deze twee getuigen is dat ze met het woord van de Tenach — de Wet en de Profeten — zullen wijzen op de Messias. Want zij treden op in de stad waar ook hun Heer gekruisigd is. Hun Heer. Met andere woorden: zij spreken van de Messias, de levende Messias. Vandaar ook dat die verwijzing naar de olijfolie daar ligt. Zij brengen het Oude Testament op dat Joodse terrein; ze brengen inderdaad het woord van de Tenach, maar ze spreken van de levende Messias. Dat kan niet missen.⟨/p> ⟨p>Hier lees je: ze hebben de autoriteit over de wateren om ze tot in bloed om te keren en ook om het land te slaan. Dit is geen periode van vrede, dat begrijp je wel. Ik ken ook de verklaringen die zeggen dat deze twee getuigen zullen optreden in de eerste helft van de jaarweek, maar dat is een idee wat naar mijn inzicht niet kan. Het is ook niet in een periode van vrede, absoluut niet. Zij treden juist op in een tijd van oorlog en afschuwelijke verdrukking. Maar zijzelf zijn onaantastbaar. Wat er ook tegen hen gedaan wordt, zij blijken daar niet ontvankelijk voor te zijn. Zo staat het geschreven en, zoals Wolter zojuist ook naar voren bracht, zo zal het gebeuren. Over een aantal jaren zullen we dat gaan meemaken.⟨/p> ⟨p>In ieder geval bijzonder als je daaraan denkt. Ja, er staat nog bij: "en zij hebben autoriteit over de wateren om ze tot in bloed om te keren en om het land te slaan zo vaak als zij willen." Zij hebben daar dus echt volmacht toe. Zij zijn onaantastbaar en dat wat zij uitspreken, dat gebeurt. Zo vaak als zij ook maar willen. Nou, en dan loopt hun termijn af. Dat wordt vanaf vers 7 beschreven, en ik stel voor dat we daar na de pauze mee verder gaan.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2981" title="Speel af vanaf 49:41">▶ 49:41⟨/button> ⟨span>Het Beest uit de Afgrond Overwint de Getuigen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Oké, beste mensen, wij gaan onze speurtocht weer vervolgen naar de twee getuigen: waar zij optreden en wie zij zijn. Daar zullen we trouwens nog wat meer over zien in de navolgende verzen. In vers 7 staat: "En wanneer zij hun getuigenis tot een einde zouden brengen" — oftewel aan het einde van die drieënhalf jaar dat ze zouden profeteren. Ze zouden immers 1260 dagen lang profeteren, dus hier zijn we inmiddels aan het einde van hun termijn gekomen. Dan zal het beest dat opkomt vanuit de afgrond hen oorlog aandoen.⟨/p> ⟨p>Hier wordt eigenlijk al vooruitgelopen op dingen die pas in de nakomende hoofdstukken worden toegelicht en besproken. Dat hebben wij voor de pauze trouwens ook al gedaan. Hier wordt voor het eerst gesproken over 'het beest'. Dat hij zal opkomen vanuit de afgrond wordt in hoofdstuk 13 en 17 nader beschreven, maar hier wordt er al even op gezinspeeld. Je ziet trouwens ook dat hoofdstuk 11 naadloos aansluit bij hoofdstuk 13, maar ook bij hoofdstuk 12, want daar kom je ook weer die 1260 dagen tegen. Dat kan eigenlijk ook niet missen.⟨/p> ⟨p>Hoe dan ook, zij brengen hun getuigenis tegen het einde van die termijn en dan zal het beest dat opkomt vanuit de afgrond hen oorlog aandoen. Dat beest is, zo kunnen we nu al vaststellen, de leider van die tien-statenbond. Hij is het beest met de tien horens en hij zal daaraan leiding geven. Trouwens, hij is hersteld van een dodelijke hoofdwond; ook dat weten we, maar dat komt allemaal nog aan de orde in hoofdstuk 13.⟨/p> ⟨p>In ieder geval komt hij uit de afgrond. Dat is niet echt veelbelovend. Het betekent natuurlijk ook dat het 'beest' — want zo noemt de Bijbel hem; misschien heet hij in de wereld juist de supermens — de precieze omkering is van wat de wereld ziet als evolutie. Voor de Bijbel is het precies omgekeerd: het is devolutie. Niet de supermens, maar het beest. Hij is de leider van die tien-statenbond, of die federatie van tien koningen. Over hem hebben we het, en die zal hen oorlog aandoen gedurende die hele termijn, maar pas aan het einde zal hij hen overwinnen en hen doden.⟨/p> ⟨p>Ze blijken dan dus toch niet onaantastbaar. Ja, ze zijn onaantastbaar gedurende de termijn die hen gegeven is. Daarna zal het beest, dat natuurlijk absoluut in conflict is met wat die twee getuigen zeggen — dat staat precies haaks op elkaar — de strijd winnen. We hadden het er al over dat wat de mensen de twee getuigen ook aandoen en hoe men hen ook probeert te beschadigen, het hen niet lukt. Pogingen zullen er genoeg worden gedaan, maar het lukt niet. Wonderlijk hè, als je daaraan denkt. Hoe is het toch mogelijk dat er aan twee mensen niets te doen is? En toch is het zo. Ik kan me bij die hele situatietekening allerlei vragen stellen, maar dit is gewoon zoals het gezegd wordt.⟨/p> ⟨p>Wanneer hun termijn voorbij is, zal dat beest hen overwinnen, namelijk door hen te doden. Uiteindelijk heeft dat beest dan toch succes, en reken maar dat dit ook zo gevierd gaat worden. Dat blijkt ook wel uit het navolgende.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3251" title="Speel af vanaf 54:11">▶ 54:11⟨/button> ⟨span>Het Lijk op het Plein van Jeruzalem (sodom en Egypte)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan staat er: "En het lijk van hen zal liggen op het plein van de grote stad." In de NBG-vertaling staat "op de straat", maar het woord wordt elders ook weergegeven met plein. Eigenlijk heeft ons woord "plateau" nog alles te maken met het Griekse woord ⟨em>plateia⟨/em>. Het is een Frans woord, geloof ik, maar het geeft in ieder geval dat idee weer: een plein. Welk plein? Het plein in Jeruzalem.⟨/p> ⟨p>"En het lijk van hen zal liggen op het plein van de grote stad." Overigens, over "het lijk van hen" hebben we het al eens eerder gehad. Dat is al een hele tijd geleden, dus ik moet misschien uw geheugen opfrissen. In Matteüs 24 lees je: "Waar het lijk zou zijn, daar zullen de adelaars verzameld worden." In een begrepen vertaling staat "waar het aas is", maar er staat hier gewoon hetzelfde woord als in Openbaring: "het lijk". Een lijk is in principe aas, maar het wordt hier met een bepaald lidwoord gebruikt. Bovendien zou je zeggen: "de lijken van hen", dat zou logischer zijn, maar er staat "het lijk van hen".⟨/p> ⟨p>Ik geloof ook dat Matteüs 24 spreekt over hetzelfde lijk als waar Openbaring over spreekt, want het gaat namelijk over dezelfde termijn. Er staat: "Waar het lijk zou zijn, daar zullen de adelaars verzameld worden." Waar worden de adelaars, die aasgieren, verzameld? In Jeruzalem. En dat het inderdaad over die tijd gaat, blijkt uit Matteüs 24 vers 29: "Onmiddellijk echter na de verdrukking van die dagen zal de zon verduisterd worden." Dat is precies de tijd waar we het nu over hebben: de tijd van de verdrukking die ten einde loopt. Want de tijd van de verdrukking is hetzelfde als de tijd van hun profetie. Het ene wordt gemeten in maanden en het andere in dagen, maar het is dezelfde termijn. Dat betekent dus dat het einde van de grote verdrukking gemarkeerd wordt door dat lijk. Het lijk van hen zal liggen op het plein van de grote stad, en de adelaars worden daar verzameld. Dan loopt de verdrukking ten einde.⟨/p> ⟨p>Het lijk van hen zal liggen op het plein van de grote stad. Welke grote stad? Over welke stad hebben we het hier? Je zou nog kunnen zeggen: "Ja, maar van Babylon lees je in Openbaring 17 ook dat het de grote stad is." Maar laten we even verder lezen. Het is de grote stad "die op geestelijke wijze wordt genoemd Sodom en Egypte". Het is dus niet letterlijk Sodom en Egypte, maar het wordt er geestelijk mee vergeleken. Het wordt zo genoemd vanwege de associatie. Sodom was de plaats die verwoest zou worden en waar Lot en zijn huisgenoten uit verlost moesten worden; zij moesten vluchten om het vege lijf te redden. Trouwens, dat geldt voor Egypte ook. Egypte is de plaats waar het volk als zodanig uit moest vluchten, ook om het vege lijf te redden.⟨/p> ⟨p>Dat is precies wat Jeruzalem ook is in die dagen aan het einde van de grote verdrukking. Het is de plek die, net als Sodom in de dagen van Lot en Egypte in de dagen van de Exodus, verlaten moet worden om gespaard te blijven en niet om te komen met de rest. Dat zal aan het einde van de grote verdrukking ook inderdaad zo zijn. In die dagen zal uiteindelijk de naam van de Heer aangeroepen worden, maar Hij zal ook daadwerkelijk verschijnen. Dan zal er een vluchtweg gecreëerd worden richting de woestijn. Over dat scenario hebben we het bij andere tijdstippen al gehad.⟨/p> ⟨p>Het gaat er nu even om dat die stad geestelijk genaamd wordt: Sodom en Egypte. Maar er staat bij – en nu wordt de taal letterlijk: "waar ook de Heer van hen werd gekruisigd". "De Heer van hen", van die twee getuigen dus. Ik concludeer, voor zover daar al twijfel over was: als je dit gewoon straightforward leest, kan het sowieso al niet misgaan. Maar hier wordt het zo expliciet gezegd dat ik me absoluut geen voorstelling kan vormen hoe je hier nog iets anders van kunt maken, als je eronderuit wilt dat het hier echt over het geografische Jeruzalem gaat.⟨/p> ⟨p>Nu weet ik dat theologen daar soms heel erg knap in zijn. Ik denk wel eens: volgens mij is het vak daarom ook uitgevonden. Maar goed, dat knippen we er alweer uit, want dat klinkt heel onaardig. Hoe kun je iets lezen wat er niet staat? Nou ja, daar kun je je vak van maken. Goed, zonder gekheid: er is geen enkele twijfel over waar dit zal plaatsvinden. Het bewijst trouwens nog iets, wat ik voor de pauze ook al even aanstipte. Het bewijst ook dat de twee getuigen een messiaans getuigenis willen laten klinken. Er wordt gesproken over "hun Heer". Het is de plek waar ooit Jezus werd gekruisigd; dáár zullen zij profeteren, voor zover we dat nog niet hadden begrepen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3647" title="Speel af vanaf 01:00:47">▶ 01:00:47⟨/button> ⟨span>Wereldwijd Feest over de Gedode Profeten⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En degenen vanuit de volkeren en stammen en talen en natiën – internationaal dus – die bekijken het lijk. Die zullen het zien. Ik stel me dat zo voor, en ik zeg het nu maar gewoon in de termen van 2020: Breaking news! Die twee lastposten daar op het Tempelplein, die onaantastbaar waren, uiteindelijk hebben we ze dan toch te pakken. ⟨em>We got them!⟨/em> En we hebben ze geliquideerd. Drieënhalf jaar lang hebben ze het ons zo moeilijk gemaakt, maar nu is het dan zover. Ze zijn gedaan, succes!⟨/p> ⟨p>De hele wereld ziet dat gewoon gebeuren. Wij vinden dat inmiddels heel normaal, want je doet het nieuws aan of je kijkt op internet en je ziet het. Maar ik zal u vertellen: dit is negentienenhalve eeuw lang een raadsel geweest. Hoe kan de hele wereld nou zien dat daar op het Tempelplein in Jeruzalem de lijken van die gasten liggen? Dat kan toch niet? Wij weten inmiddels: dat is niet zo gek meer. Televisie, dat betekent letterlijk dat je ver kunt kijken.⟨/p> ⟨p>Ze bekijken dat lijk drieënhalve dag. Waarom precies drieënhalve dag? Eigenlijk voor elk jaar van hun getuigenis één dag. Al die tijd gebeurt er niets mee. Er staat bij waarom die lijken daar blijven liggen: men laat niet toe dat hun lijken worden geplaatst in een graftombe. Waarom niet? Omdat hun lijken een overwinningstrofee zijn van het beest. Dat beest is getergd en nu heeft hij, na deze drieënhalf jaar, deze twee getuigen dan toch gedood. Dat is de reden waarom die lijken daar blijven liggen. Er wordt hier weer in het meervoud gezegd: ze zullen niet toelaten dat hun lijken worden geplaatst in een graftombe.⟨/p> ⟨p>Degenen die op de aarde wonen, die verheugen zich over hen en ze zijn vrolijk. Hieruit blijkt dat, hoewel dit in Jeruzalem in het land plaatsvindt, het wel degelijk internationaal nieuws is. Sterker nog, deze twee getuigen zullen internationaal gehaat worden vanwege hun getuigenis en vanwege wat ze te melden hebben. Nu zijn ze er eindelijk vanaf en dan is er feest. Ze verheugen zich en ze zijn vrolijk – een paar dagen carnaval vieren.⟨/p> ⟨p>Dat hangt ervan af wanneer dit precies zal plaatsvinden. Ik denk in de zevende maand, dat wil zeggen in de maand Tishri, want we praten over het einde van de grote verdrukking. Maar goed, dat is een chronologisch verhaal waar het nu even niet om gaat. Zij zijn vrolijk en ze zenden elkaar naderingsgeschenken. Waarom doen ze dat? Omdat deze twee profeten degenen die op de aarde wonen kwellen. Dat is een goede zin: omdat deze twee profeten degenen die op de aarde wonen kwellen.⟨/p> ⟨p>Je zou nog kunnen verdedigen dat het hier specifiek over het land gaat. Dat zou goed te beredeneren en te verdedigen zijn, ware het niet dat hier natuurlijk wel gezegd wordt dat ze over de hele wereld, uit alle stammen, volken, talen en natiën, blij zijn. Dat geeft aan dat ze allemaal getroffen worden en dat deze twee getuigen buitengewoon impopulair zullen zijn. Deze twee profeten zijn dus een kopje kleiner gemaakt – in ieder geval gedood. En nu komt het.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3953" title="Speel af vanaf 01:05:53">▶ 01:05:53⟨/button> ⟨span>Na Drieënhalve Dag: de Opstanding en Hemelvaart in de Wolk⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En na de drieënhalve dag... men zou denken: nu is het al drieënhalve dag, de termijn is nu zo lang, dat kan niet meer fout gaan. Maar na drieënhalve dag gebeurt er iets bijzonders. In Jeruzalem vond op de derde dag trouwens ook iets bijzonders plaats, maar in dit geval vindt er na drieënhalve dag opstanding plaats. "Daar juicht een toon, daar klinkt een stem", denk ik haast. Ja, die galmt door gans Jeruzalem, want wat hier gebeurt is namelijk opstanding. Dit is echter in tegenstelling tot de opstanding van onze Heer ooit, aan het begin van onze jaartelling. Toen was het een verborgen gebeurtenis. De Heer werd in het graf gelegd en de wereld heeft nooit meer iets van Hem vernomen. Alleen de intimi — nou ja, honderden weliswaar — hebben Hem nog gezien. Hij had immers gezegd: "Jullie zien Mij niet meer." Pas als Jeruzalem zal zeggen: "Gezegend is Hij die komt in de Naam van de Heer", dan zullen ze Hem weer zien. Maar bij deze twee getuigen liggen de camera’s op die twee lijken die daar al drieënhalve dag liggen. Ze mogen niet bijgezet worden in een graftombe.⟨/p> ⟨p>Dan ineens, na de drieënhalve dag, kwam de geest van leven vanuit God in hen. Ze worden levend; dat is wat er staat. En niet alleen dat: ze worden niet alleen levend, er komt geest in hen. Dat is levendmaking of opwekking. Maar ze staan ook op. Dat zijn twee verschillende dingen: opwekking en opstanding. Opstanding is een fysiek gebeuren; je staat op vanuit een liggende positie. Je wordt eerst gewekt en dan sta je op, dat is de logische volgorde. En ze stonden op hun voeten. Er staat dat er grote vrees viel op degenen die hen aanschouwden. De hele wereld dus, want iedereen uit alle volkeren kon dat zien. Het feest van de wereld slaat in één keer om, want dit is namelijk een publiekelijke opstanding.⟨/p> ⟨p>Ik wil er nog even heel nadrukkelijk op wijzen dat we hier praten over de tijd van het einde van Israëls grote verdrukking. Wat vindt er dan plaats? Welnu, dan komt de Heer terug. Het levend worden van deze twee getuigen en hun opstanding valt samen met de tijd dat de Heer Zijn voeten zal zetten op de Olijfberg. Laten we eerst even verder lezen in vers 12: "En zij hoorden een grote stem vanuit de hemel tot hen zeggen: Ga hier omhoog!" Dus ze worden levend, ze staan op, maar bovendien varen ze op naar de hemel. Er staat: "En zij gingen omhoog tot in de hemel." Ja, zo staat het er echt. Ik kan me voorstellen dat je zegt: "Ik zie het beeld voor me, echt", want ze gingen omhoog tot in de hemel, in de wolk.⟨/p> ⟨p>Wacht even, daar weten we meer over, want dat lezen we ook in Lukas 21. Dit is dus het einde van de 1260 dagen. Dat is helder, toch? 1260 dagen profeteren ze, vervolgens worden ze gedood, en daarna staan zij op. Aan het einde van die periode staan ze op en varen ze op naar de hemel in de wolk. Dat zij ten hemel varen, valt samen met de verschijning van de Messias op de Olijfberg. Je leest in Lukas 21: "En dan zullen zij de Zoon des mensen zien komen in een wolk." Soms wordt het in het meervoud gezegd, maar hier staat het in het enkelvoud. Ik denk dat het alles te maken heeft met diezelfde wolk, de Sjechina of de "mobiele Gods-troon" zoals het wel genoemd wordt, die we ook in Ezechiël zien en die Israël ook al zag gedurende de woestijnreis. De wolk. Ze zullen de Zoon des mensen zien komen in de wolk; zo staat het er eigenlijk. Hoe je dat verder ook moet uitleggen, het is in ieder geval met macht en veel heerlijkheid. Dat betekent dus dat we praten over het einde van de grote verdrukking. De opstanding van die twee getuigen en hun opgaan in een wolk gebeurt op precies hetzelfde moment dat de Heer zal verschijnen op de Olijfberg. Dan gaan we de proef op de som nemen, voor zover dat nodig is, want de lijn ligt eigenlijk al heel duidelijk.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4295" title="Speel af vanaf 01:11:35">▶ 01:11:35⟨/button> ⟨span>De Grote Aardbeving en het Verschijnen van de Messias⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Maar er staat: "En in dat uur geschiedde een grote aardbeving." Hé, maar dat wisten we eigenlijk al. Want wat zal er gebeuren als de Heer zal verschijnen? Dan zal de Olijfberg scheuren. Nou, reken maar dat als je daar dan in Jeruzalem bent, dat de aarde dan beeft hoor. En in Openbaring 6, weet u nog bij de zes zegels? Bij het zesde zegel, daar staat het: "En ik nam waar toen hij het zesde zegel opende, een grote aardbeving geschiedde." Exact dezelfde term. Een grote aardbeving. Maar dit is ook weer diezelfde tijd. Het zesde zegel, want lees maar even door: "En ik nam waar toen hij het zesde zegel opende, een grote aardbeving geschiedde en de zon werd zwart als een harenzak en de maan werd geheel als bloed." Maar dat is precies een van de tekenen, de begeleidende tekenen van de verschijning van de Heer op de Olijfberg. Dan zal de zon en de maan verduisterd worden en een grote aardbeving geschieden. De Olijfberg zal middendoor splijten. Dat is precies wat we hadden kunnen verwachten en feitelijk wat hier gezegd wordt: "En in dat uur geschiedde een grote aardbeving." Precies daar, in Jeruzalem, want daarover gaat het hier. Zie je hoe de hele Schrift zo uniform is en eenduidig, unaniem in haar getuigenis? Gewoon alle Schriftplaatsen spreken van dezelfde dingen. Dit is wat gaat gebeuren.⟨/p> ⟨p>En hoe onvoorstelbaar dit dus ook is, want u mag rustig weten: soms als ik hier zit en ik vertel deze dingen die er staan, dan denk ik: sta ik hier nou of zit ik hier nou sciencefiction te bedrijven? Ja, dat is het Godswoord. Zo staat het er. En soms tart het je beschrijving of je voorstellingsvermogen. Aan de andere kant heb ik geen moeite mee om het zelfs haast te visualiseren. Dit is gewoon duidelijk. En in dat uur geschiedde een grote aardbeving en er staat nog bij: "en het tiende deel van de stad, die grote stad," Jeruzalem dus, of "waar ook hun Heer gekruisigd is, die viel." Er zal ongetwijfeld nog veel meer in de hele stad gebeuren, maar in ieder geval een tiende deel van de stad viel gewoon, werd verwoest. En er staat nog iets wonderlijks bij: "en er werden zevenduizend namen van mensen gedood in de aardbeving."⟨/p> ⟨p>De formulering valt op, want er staat niet "zevenduizend mensen gedood", maar "namen van mensen". Namen van mensen. Die mensen hebben naam. En als u het mij vraagt, gaat het hier gewoon over mensen van naam dus, die daar werden gedood in de aardbeving. U moet zich namelijk voorstellen dat dit de tijd is... Kijk, en hier in Openbaring 11 wordt er speciaal gefocust op het optreden van de twee getuigen. In feite wordt er niet eens zozeer verteld wát zij getuigen. Is het u opgevallen dat we gedurende die dertien verzen nauwelijks iets, nee, we hebben helemaal niks eigenlijk gelezen over wat ze getuigen. Er wordt alleen gezegd wat voor volmacht ze hebben, wat ze kunnen, wie ze zijn enzovoorts. Maar wat ze getuigen, hooguit zou je kunnen zeggen dat dit doorklinkt in het feit dat de stad geestelijk genaamd wordt Sodom en Egypte. Daarin klinkt al een beetje door dat zij zullen zeggen: "wegwezen, vluchten". Maar dat is eigenlijk meer op basis van wat je uit de rest van de Schrift weet dan uit Openbaring 11 zelf. Maar in diezelfde periode, aan het einde van die periode, ja, dan zullen de volkeren ook zijn opgetrokken naar Jeruzalem. Zo staat het ook in Zacharia 14: de volkeren zullen ten strijde optrekken tegen Jeruzalem. Daar is gewoon ook een internationale delegatie, er is heel veel daar aan de hand. En dat daar dus zevenduizend mensen van naam zijn die daar worden gedood. Dus in werkelijkheid zal het dodenaantal nog veel groter zijn, maar er worden zevenduizend namen van mensen gedood.⟨/p> ⟨p>Laten we nog even lezen hoe het eindigt: "En de overigen werden zeer bevreesd en gaven heerlijkheid aan de God van de hemel." De overigen, die worden in de Bijbel heel vaak zo genoemd: de rest of het overblijfsel. Dat zijn van die termen die met name in de profeten heel dikwijls gebezigd worden. De rest. In feite het resterende deel. Dat wat niet omgekomen is, wat overgebleven is. De ontkomenen dus ook. De overigen die niet getroffen werden, buiten die zevenduizend van naam ook. De overigen die nog leefden, die werden zeer bevreesd – ontzag ook – en ze gaven heerlijkheid aan de God van de hemel. En als u het mij vraagt, is dat een beschrijving van een daad van geloof. Maar aangezien we hier spreken over de tijd van het einde van de grote verdrukking, de verschijning van de Heer op de Olijfberg, hebben we het hier inderdaad over die rest die de grote verdrukking heeft overleefd en nu dit meemaakt. Wel, zij geven de God van de hemel heerlijkheid. En dat is hier verder niet het onderwerp wat ermee gebeurt, maar zij gaan inderdaad vluchten. Maar dat is niet zozeer wat hier staat, maar dat weten we dan weer uit met name Zacharia 14. Dat als zijn voeten zullen staan op de Olijfberg, die dan middendoor splijt. Dus die grote aardbeving.⟨/p> ⟨p>Er staat trouwens nog bij, dat wil ik ten slotte nog even noemen, in Zacharia 14 wordt er nog gezegd – ik heb hier even geen diaatje van, maar ik heb er wel een bladzijde van in de Bijbel – dan staat erbij: "en jullie zullen de vlucht nemen in het dal van mijn bergen, want het dal van de bergen zal reiken tot Azel; ja, jullie zullen de vlucht nemen, zoals je de vlucht genomen hebt voor de aardbeving in de dagen van Uzziah, de koning van Juda." Dat is een heel bijzondere gebeurtenis geweest, maar het gaat erom: dat was ook al een aardbeving en toen hebben jullie ook de vlucht genomen. En dat zal, die gebeurtenis, zich in de toekomst herhalen. Als zijn voeten zullen staan op de Olijfberg. Als hij zal verschijnen. In een wolk zal hij verschijnen. Zal er een aardbeving geschieden? En dat zal ook de tijd zijn dat wat overig is, de rest, zij zullen vluchten richting de woestijn. We praten trouwens wel over een tijd dat inmiddels van het hele land niks meer overgebleven is. Jezus zegt dat er geen levende inwoner meer zal zijn. En dat wat overgebleven is, zal gevlucht zijn naar het buitenland of naar de woestijn buiten het land. In feite is het ook het einde van de staat Israël dus. Maar als het einde daar is, dan gaat God iets nieuws beginnen. Dit is het einde van de grote verdrukking, hoe afschuwelijk ook, en het luidt een hele nieuwe tijd in.⟨/p> ⟨p>Maar dat is niet meer het onderwerp van Openbaring 11, want dan krijgen we weer een vervolg. Dat betekent, tot mijn verrassing moet ik zeggen, dat we toch redelijk gemakkelijk nog weer gekomen zijn bij Openbaring 11 vers 13. Dat betekent dat we toch weer ons doel hebben bereikt. En de volgende keer gaan we verder, maar dat heb ik inmiddels al toegelicht, dan gaan we verder over de zevende bazuin. Dat verdwaalde deel van de Bijbel, zo noem ik het nu nog even. We hebben er in de pauze al even over gesproken en ik hoop daar de volgende keer wat meer over te kunnen vertellen. Heel eigenaardig.⟨/p>