⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Introductie en de Afdaling Naar Kapernaüm⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>De vorige keer hebben we ons beziggehouden met het eerste gedeelte van Lucas 4. Laten we even een Bijbel erbij pakken, dat is met Bijbelstudie toch niet geheel overbodig lijkt mij. Dat was de geschiedenis dat Jezus optreedt in de synagoge van Nazareth. Dat was trouwens niet het begin van Lucas 4, maar vanaf vers 14. Dat is het onderwerp geweest dat we de vorige keer dus hebben behandeld en dat loopt van vers 14 tot en met vers 30.⟨/p>
⟨p>Vanavond gaan we van Nazareth naar Kapernaüm, en ook het navolgende gedeelte in hoofdstuk 5. Dat had ik aanvankelijk trouwens niet eens gepland om erbij te betrekken, maar dat doen we er ook maar bij. Dat is waarschijnlijk ook een geschiedenis die zich in de directe omgeving van Kapernaüm heeft afgespeeld, zodat we vanavond in Kfar Nahum zijn. Zo heet dat in het Hebreeuws. Het is een dorp, want 'Kfar' betekent dorp en 'Nahum', dat is ook de naam van de profeet. Kfar Nahum dus eigenlijk, het dorp van Nahum. En vermoedelijk ook het dorp van Nahum de profeet, Nagom. Nagom betekent trouwens de barmhartige. Het verwijst ook uiteraard naar de barmhartigheid van God zelf. In ieder geval, dat is de plaatsnaam. Ik zal straks nog wel even een kaartje laten zien hoe het precies in elkaar steekt.⟨/p>
⟨p>Laten we meteen maar de koe bij de horens vatten en naar vers 31 toegaan. Dan staat er: "Hij daalde af." Dat was dus vanuit Nazareth, waar hij zojuist zijn optreden had gehad en waar hij ook opgegroeid was, al die dertig jaren lang. En hij daalde af tot in Kapernaüm, Kfar Nahum dus waar ik het over had, een stad in Galilea. Dat was een plaats waarvan we weten dat hij daar al eerder arbeidde. Dit is weliswaar een geschiedenis die zich voltrekt in het begin van Jezus' openbare bediening, maar hij had al eerder in Kapernaüm gearbeid. We lezen ook dat dan in Nazareth tegen hem gezegd wordt: "Doe dan ook al die tekenen die je in Kapernaüm en omstreken hebt gedaan, doe die dan ook in je eigen vaderstad." Dat is wat hem verweten werd, of in die sfeer lag toch eigenlijk wel wat tegen hem gezegd werd.⟨/p>
⟨p>Ik heb het dus eventjes nagekeken. Als je je in Nazareth bevindt en dan zegt: "Ik wil lopen" – want met de trein of met de auto was toen nog geen optie – dan ga je wandelen naar Kapernaüm. Dat ligt dan hier op Google Maps. Dit is dus een moderne kaart. Al die plaatsnamen die je hier aantreft, vind je voor het merendeel niet in de Bijbel. En omgekeerd, allerlei Bijbelse plaatsnamen vind je weer niet op deze kaart. Bijvoorbeeld Bethsaïda, waar Andreas en Petrus vandaan kwamen, dat lag dan hier. Dat wordt hier niet eens meer genoemd. Wat wel genoemd wordt is Tiberias. Dat is nu ook nog steeds de grootste stad ongetwijfeld, daar aan de oevers van het meer van Kinneret. Want zo heet het eigenlijk van origine, in de Bijbel ook. In het Oude Testament wordt het ook zo genoemd, Kinneret. Kinneret is trouwens het woord voor 'kinoor', dat is een harp. Dat is niet zo gek, want het heeft precies de vorm van een harp. Daar zit nog een mooie typologie aan vast, maar dat laat ik nu maar even rusten.⟨/p>
⟨p>Ik wil er wel even op wijzen dat als je dan van Nazareth naar Kapernaüm gaat... "Hij daalde af", nou dat is een flinke afdaling. Het is heel grappig als je dat op Google Maps bekijkt. Helaas zie je dat hier op dit scherm niet zo goed, maar als ik nu op mijn eigen computerscherm kijk, dan staat er dat het een afdaling is van, om precies te zijn, 842 meter. Want Nazareth ligt zo'n 300 meter boven het zeeniveau, terwijl het meer van Kinneret één van de laagst gelegen gebieden van de hele wereld is, want dat ligt 200 meter ónder de zeespiegel. Dat is nogal wat anders dan Nederland, want wij liggen hier maar een paar meter onder de zeespiegel, maar het meer van Kinneret dus 200 meter.⟨/p>
⟨p>Als je trouwens nog weer afzakt vanaf de Jordaan naar de Dode Zee, dan ga je nog 100 of 150 meter zelfs nog dieper. Dat is de Dode Zee, dat is het absolute dieptepunt, letterlijk en figuurlijk, op deze hele aarde. Zodat de Heer Jezus dus inderdaad gedurende het grootste gedeelte van zijn openbare bediening gewandeld heeft in de – zo staat het in Efeze 4 ook – de lagere aardse delen. Zelfs geografisch is dat volstrekt kloppend. Het zijn de laagste gebieden, dit zou dus met recht 'Nederland' geheten kunnen hebben. Dat wil zeggen, een heel nederig, laag gelegen land.⟨/p>
⟨p>En als je dat dus loopt... hoeveel kilometer was het ook alweer? Dat zie je ook niet zo heel erg goed. Tussen de 45 en 46 kilometer, afhankelijk van hoe je het loopt. Daar doe je zo'n 9 à 10 uur over. Dus een flinke wandeling nog. Maar goed, dat was men in die dagen wel gewend, men deed niet anders. Dus als er staat: "Hij daalde af tot in Kapernaüm, een stad in Galilea", is dat de gang van zaken zoals hij dan vermoedelijk gewandeld heeft.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="407" title="Speel af vanaf 06:47">▶ 06:47⟨/button> ⟨span>Gezaghebbend Onderwijs in de Synagoge⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En dan staat er: Hij onderwees hen op de sabbatten. De dagen bij uitstek dat men dus onderwijs ontving. Er staat in Marcus 1 vers 21, en dat is mooi als je de evangeliën daar naast elkaar legt, dan zie je ook dat het ene evangelie soms wat meer informatie aanreikt dan het andere evangelie: "En zij kwamen te Kapernaüm en terstond op de sabbat", dus meteen de eerstvolgende sabbat, "ging Hij naar de synagoge en leerde." Dit is volkomen in lijn met elkaar, alleen hier lees je dan nog dat Hij meteen vanaf de aanvang daar ging arbeiden.⟨/p>
⟨p>Het is trouwens opmerkelijk dat als je nu nog naar Kapernaüm gaat, dat daar zo goed als helemaal niets meer van over is. Behalve, wie weet dat? Ben jij de enige die dat gezien heeft? De synagoge en het huis van de schoonmoeder van Petrus. Ja, dat zegt men. In ieder geval de synagoge, want er staan nog een aantal pilaren. Die synagoge dateert uit het begin van de jaartelling. Dat is dus heel waarschijnlijk ook de synagoge geweest waar de Heer Jezus hier heeft onderwezen.⟨/p>
⟨p>Daarvan liggen de vloerstenen er nog en een brok pilaar, veel is het niet. Het viel mij toen een beetje tegen, herinner ik me, toen ik daar was, want er was nog heel weinig te zien. Maar aan de andere kant is het wel weer indrukwekkend, het ligt daar zo pal aan de oever van het meer. Het is een heel klein dorpje geweest, dat kan niet anders. Kefar betekent trouwens ook dorp. En het heeft ongetwijfeld ook niet meer dan één synagoge gehad, lijkt mij zo.⟨/p>
⟨p>Hij onderwees hen daar dus op de sabbatten en zij stonden versteld over Zijn onderwijs. Dat zal ongetwijfeld ook de inhoud van het onderwijs geweest zijn, waar ze versteld van stonden. Maar wat hier benadrukt wordt is: zij stonden versteld over Zijn onderwijs omdat Zijn woord in autoriteit was, of met gezag. Letterlijk staat daar het woordje 'exousia', dat betekent volmacht. Dat wil zeggen: Zijn woord kwam van boven.⟨/p>
⟨p>Als je volmacht hebt, dan heb je macht van boven gekregen. Van iemand die gerechtigd is. Zijn woord kwam dus echt van boven. Zo wordt het in de NBG-vertaling trouwens ook weergegeven: Zijn woord was met gezag. Het woord gezag komt van ons werkwoord zeggen. En iemand met gezag heeft het voor het zeggen. Maar die heeft ook wát te zeggen. Dat is wat gezag eigenlijk is. Dat is heel mooi, als je daarover doordenkt. Gezag dat is niet met de knoet erover en: "Jij luistert!". Nee, je hebt wat te zeggen en dáárom heb je het ook voor het zeggen. Dat is wat gezag is.⟨/p>
⟨p>En Jezus' woord, daar stonden al die mensen in die synagoge versteld van. Vanwege de autoriteit waarmee gesproken werd. Het was namelijk ook onweerlegbaar. Dat is eigen aan dat gezag, die autoriteit die Hij had. Tegen dat wat Hij zei, kon niets worden ingebracht. Het was zo glashelder en zo vol met bewijs. Ja, dat is wat autoriteit en gezag echt is. Later zullen we daar trouwens nog in bevestigd worden, een paar verzen verderop. We komen daar straks nog eventjes op terug. Maar dit wordt al gezegd over de wijze waarop Hij onderwijs gaf.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="655" title="Speel af vanaf 10:55">▶ 10:55⟨/button> ⟨span>De Man met een Onreine Geest⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En in de synagoge was een mens die een geest van een demon had. Geen boze geest, zo wordt het meestal vertaald, maar het woord demon is veel neutraler dan de vertalingen gebruikelijk weergeven. Ik bedoel daar niks positiefs over te zeggen, over het woordje demon, begrijp me goed, want vaak wordt het ook genoemd een onreine geest en dergelijke. Maar het woord zelf, een demon, was een neutraal woord.⟨/p>
⟨p>Ik vind het even belangrijk om dat te zeggen, want dit was het Griekse woord ⟨em>demon⟨/em>. Dat was gewoon een aanduiding van de goden van de volkeren. Alle mensen in de Griekse taal die het hadden over hun goden, die spraken erover: onze demonen. Dat zouden wij nooit kunnen zeggen, omdat wij het woordje demon per definitie een boze geest noemen. Maar dat is niet wat het woord zelf betekent. Als Paulus bijvoorbeeld zegt dat de volkeren offeren aan demonen, dan was dat geen beschuldiging. Dat was gewoon wat zij ook zeiden: wij offeren aan demonen, dat zijn onze goden.⟨/p>
⟨p>Er staat trouwens in Psalm 96 – daar verwijst hij ook naar – in de Griekse vertaling daarvan: al de goden der volkeren zijn demonen. In de Griekse vertaling van de Hebreeuwse Bijbel staat dat in dit vers. Dus dat is volkomen in lijn met de betekenis van het woordje demon. Een demon, of meervoud demonen, wat zijn dat? Wel, gewoon als je er een Grieks standaardwerk of een woordenboek op na zou slaan: dat zijn de goden van de volkeren, en ongeacht hoeveel dat er ook zijn, maar dat is wat een demon is.⟨/p>
⟨p>En natuurlijk, en daar moet ik wel bij zeggen: het woord zelf mag dan een neutraal begrip zijn en verwijzen naar de goden van de volkeren, en de volkeren die zelf ook hun goden zo noemden, maar het neemt niet weg dat Israël maar al te goed wist: er is maar één God, zodat al die andere goden afgoden zijn. Dus zij wisten: ja, dat is niet koosjer natuurlijk. Maar dat zit niet, en dat bedoel ik te zeggen, dat zit niet in het woord zelf.⟨/p>
⟨p>Nou, dit was in de synagoge. Dat vind ik trouwens ook wel opmerkelijk: in de synagoge, waar de Heer Jezus dus onderwijs gaf op de sabbatten. Ook wel opmerkelijk: er waren altijd heel veel wondertekenen. We zullen dat nog vele malen tegenkomen als we zo door het boek Lucas heen gaan, dat veel wondertekenen plaatsvonden uitgerekend op de sabbat. Dat lijkt mij ook, als je dat profetisch bekijkt, heel voor de hand liggend. Want de sabbat spreekt inderdaad van de periode van het grote millennium, de zevende dag, de dag dat God zal kunnen rusten in Zijn werken. Dat wil zeggen, de zevende dag die over deze wereld zal aanbreken als het Koninkrijk gevestigd gaat worden. Wel, dan vinden de grote wonderen ook plaats.⟨/p>
⟨p>En hier staat: en in de synagoge was een mens die een geest van een demon had. En ik denk dat dit voorval ook, niet alleen hier, maar ook elders, illustratief is voor de synagogen. Men was er gebonden, want dat is eigenlijk wat demonie is. Iemand die een geest van een demon heeft, die is eigenlijk bezet. Die heeft geen controle over zichzelf, maar die wordt gecontroleerd. Dat zie je altijd trouwens. Die hoort stemmen. Het is een interessant onderwerp om te bekijken in hoeverre wat wij dan allerlei psychiatrische aandoeningen noemen, of in hoeverre dat ook niet verband houdt met de geesten van demonen. Ook dat mensen geen controle meer hebben en gebonden zijn.⟨/p>
⟨p>Wat trouwens ook opmerkelijk is – en ik loop nu eventjes op de zaak vooruit, maar we zullen ook zien: als Jezus in aanraking komt met mensen die een geest van een demon hebben, dan blijken ze altijd Hem te herkennen. Dan herkennen ze Hem als de Heilige Gods, of als de Zoon van God, als de Zoon van David. Dan spreken ze dat ook zo uit. Ze herkennen de Messias. Maar ik moet er wel bij zeggen: zónder erkenning van Hem. Dat is iets heel anders. Ze weten dat Hij de Messias is, maar ze willen zich juist niet aan Hem onderwerpen. Maar ze worden wel... ook daaruit blijkt weer het gezag van Zijn woord: ze kunnen niet anders dan luisteren naar wat Hij te zeggen heeft.⟨/p>
⟨p>Een geest van een demon is dus eigenlijk niks anders dan – feitelijk, dat is wat het is – een geest van een afgod. De een of andere. Wat het precies is, dat wordt hier niet beschreven. Er wordt alleen maar gezegd: iemand had een geest, en dat was een geest van een demon. Die maakte bezetting. Zoals het altijd genoemd wordt: bezetenheid, gedemoniseerd. Dat wil zeggen, je wordt bezet, bezeten door zo'n geest, zodat je de controle over jezelf kwijt bent. En dat is afgodisch omdat het altijd ook iets spiritueels heeft. Het is altijd een afwijzing van God. Ook al moet je Hem erkennen en weet je dat het waar is. Juist daarin zit trouwens ook die demonie. Je weet dat iets waar is, en er toch niet aan willen.⟨/p>
⟨p>En hij gilde met luide stem. Ook dit is wat je heel vaak dan weer ziet. Ik zei al van die gebondenheid, maar ook dat totaal ongecontroleerde. Een mens is niet meer zichzelf, maar in feite een slachtoffer, zodat hij volstrekt de controle kwijt is over zichzelf. Hij gilde met luide stem: "Hé, wat heb je met ons te maken?"⟨/p>
⟨p>Leuk hè? Nou ja, leuk vind ik het helemaal niet, maar het is wel opmerkelijk dat hij zegt: "met ons". Het slachtoffer spreekt namens meerdere: "met ons". Je leest trouwens ook soms – dat is trouwens weer wat verder, daar zullen we het nog wel over hebben – als de Heer dan daarbij in het land van de Gadarenen is, dat die bezetene dan naar Hem toekomt en zegt: "We zijn legioen." Dus er was een veelheid van allemaal geesten in hem, persoonlijkheden in hem. Het is een heel, ja, duister... het is 31 oktober. Ik bedoel nu even niet Hervormingsdag, maar het is Halloween. Nou ja, dat is inderdaad ook een heel duister verhaal. Dat mensen dus bezeten zijn door verschillende persoonlijkheden.⟨/p>
⟨p>En zoals hier ook: "Wat heb je met ons te maken, Jezus, Nazarener?" Dat herkennen ze dus. Ze weten wie Hij is en dan: "Kwam je om ons om te brengen?" Dit is typisch taal van iemand die bezet wordt. Ik moet er ook hierbij zeggen, in dit geval: die geesten herkennen en weten toch wel met wie ze van doen hebben. Ze weten wat hen te wachten staat, namelijk dat ze ten onder zullen gaan. "Kwam je om ons om te brengen?" Maar ze weten ook door wie dat zou gebeuren. Ziet u? Dus ze weten eigenlijk toch behoorlijk veel. Dat geeft trouwens ook alweer aan dat er meer aan de hand is dan je oppervlakkig zou denken van alleen maar een of andere afwijking in het brein. Nee, daar zit echt iets spiritueels achter, een hele duistere achtergrond.⟨/p>
⟨p>"Kwam je om ons om te brengen? Ik weet wie je bent." Nu spreekt hij weer in de eerste persoon enkelvoud. "Ik weet wie je bent: de Heilige van de God!" Ook hier weer dus: ze weten wat hen zou overkomen, namelijk de ondergang, maar ook wie dat zou doen, namelijk de Heilige van God. En ze weten dat ook. "Ik weet wie je bent: de Heilige van de God!"⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1234" title="Speel af vanaf 20:34">▶ 20:34⟨/button> ⟨span>De Uitdrijving en de Verbazing van de Menigte⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En Jezus vermaande hem. Bestrafte hem, letterlijk inderdaad. Er staat daar niet zozeer het woordje 'straffen', maar hij maande hem, ook weer met dat gezag, en vermaande hem en zei: "Verstom." Dat betekent gewoon, in de NBG-vertaling staat ook "zwijg stil", nou dat is precies wat het is. Als je in de gebiedende wijs zegt dat iemand stil moet zijn, dan verstom je hem. En bovendien: "Ga uit van hem." Dus die geest van die demon.⟨/p>
⟨p>Je zou kunnen zeggen: ja, maar die geest spreekt daarmee toch feitelijk, via die mens van wie hij bezit heeft genomen, de waarheid? Ja, maar Jezus wenst helemaal niet dat soort bijval vanuit die hoek. Vanuit de duisterwereld heeft hij helemaal geen behoefte aan dat soort bijval, en vandaar ook dat hij zegt: "Wees stil, en bovendien, ga uit van hem."⟨/p>
⟨p>En ook dan gebeurt er iets wat je veel vaker aantreft, dat op het moment dat die geest de persoon dan verlaat, daar nog een soort van stuiptrekking plaatsvindt. Het is dus een heel heftig fenomeen wat er dan gebeurt. En de demon wierp hem in het midden, namelijk gewoon van de omstanders dus. Er waren er meerdere bij, want Jezus was in de synagoge. Hij wierp hem zo in het midden. De demon wierp hem, zodat die persoon dat zelf eigenlijk niet eens bewust doet. Het overkomt hem.⟨/p>
⟨p>Wat trouwens opnieuw weer laat zien hoezeer je dan, als je gedemoniseerd bent, totaal de controle kwijt bent over jezelf. Ons woord 'bezetenheid' is trouwens, als je dat in het Grieks bekijkt, letterlijk niet zozeer dat je bezet bent, maar dat je gedemoniseerd bent. Dat wil zeggen: je wordt eigenlijk beheerst door een demon. ⟨em>Whatever that may be⟨/em>, wat dat ook zijn moge. Want het gekke is, in het Nieuwe Testament wordt het gewoon beschreven. Ook hier zie je: het is uiteindelijk heel beschrijvend, descriptief zoals dat dan heet. Niet eens zozeer van wat er allemaal achter steekt, maar zó doet die geest zich voor in die persoon. Die persoon heeft zelf geen controle meer, maar die doet wel allemaal uitingen, en het zijn er ook meerdere. Dat is precies wat er eigenlijk aan de hand is, en zo wordt het ook beschreven.⟨/p>
⟨p>"En de demon wierp hem in het midden." Ook dat was weer ongecontroleerd van de persoon zelf; het overkwam hem, hij werd in het midden geworpen, "maar ging van hem zonder hem te schaden." Hem overkwam dus verder niets.⟨/p>
⟨p>Ja, en dan als dit gebeurd is. Want je kunt je voorstellen dat zo'n persoon die daar dan kennelijk gewoond heeft in Kapernaüm, dat hij al dikwijls behandeld is, maar niemand kon daar iets mee overweg. En dat als Jezus daarmee in aanraking komt, dat één zo'n woord deze ⟨em>power⟨/em> heeft, dit gezag. En dan staat er ook: "En er kwam ontzag over allen, en ze spraken erover met elkaar." Logisch, want dit is toch spectaculair wat er gebeurt. En ze zeiden: "Wat voor woord is dit?" Ze herkennen dus ook meteen niet alleen maar degene die het zei, maar ook dat het het wóórd was dat dat vermogen heeft. Wat voor woord is dit? ⟨em>Logos⟨/em>.⟨/p>
⟨p>In autoriteit en kracht. Autoriteit, dat is dat woord ⟨em>exousia⟨/em> waar we het over hadden. Volmacht dus. Wat ook typerend was voor zijn onderwijs. En hier staat ook: in autoriteit en kracht. Het Griekse woordje ⟨em>dynamis⟨/em>, daar komt ons woord dynamiet vandaan. Nou, dat is toch wel heel explosief. Een enorme kracht gaat daarvan uit. Macht, volmacht, autoriteit, maar ook een enorme kracht. Zodanig dat het onweerstaanbaar is. Dat er zulke duistere krachten in een mens werkzaam kunnen zijn, maar die moeten dan wijken op het moment dat Jezus spreekt. En dat woord is genoeg. Wat voor woord is dit?⟨/p>
⟨p>"In autoriteit en kracht beveelt hij de onreine geesten, en zij gaan uit." Dat is gewoon wat ze zojuist hadden waargenomen. En allemaal vanwege dat woord dat hij sprak, en dat ze eigenlijk niet thuis kunnen brengen. Of in ieder geval, in verbazing zeggen ze: "Wat voor woord is dit?" Maar dat het in autoriteit en kracht is, dat was onmiskenbaar. Want dat is juist wat ze hadden vastgesteld. En dat onreine geesten uitgingen, dat hebben ze ook zojuist vastgesteld.⟨/p>
⟨p>"En er ging een echo uit rond hem naar elke plaats in de omliggende streek." En nou zou je de vraag kunnen stellen: "André, ik vind het een beetje een vreemde vertaling." En dat vind ik zelf eigenlijk ook. "Een echo ging uit", dat zeg je toch niet zo? Nee, maar waarom zeg ik echo? Omdat hier namelijk in het Grieks een woord staat en dat is het woord ⟨em>echo⟨/em>. ⟨em>Echo⟨/em> is namelijk gewoon een Grieks woord. En dat betekent gewoon wat het bij ons ook betekent: een nagalm, een weergalming.⟨/p>
⟨p>Ik vergelijk het dan een beetje met dit. Dan gebeurt dit en dan krijg je... dit is nog visueel, maar in feite is een echo ook niks anders dan geluidsgolven die het effect zijn van de nagalm. Dus hij sprak dat woord en er ging vervolgens een echo van hem uit, een weergalming. Hoe staat het er? Een 'roep' in de NBG-vertaling. Dat is mooi, maar het is eigenlijk een weergalming. Er ging een weergalming uit rondom hem naar elke plaats in de omliggende streek. Mede natuurlijk vanwege zo'n enorm krachtige gebeurtenis. Maar ook al vanwege het onderwijs dat hij op elke sabbat in de synagoge gaf.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1670" title="Speel af vanaf 27:50">▶ 27:50⟨/button> ⟨span>Naar het Huis van Simon en de Genezing van Zijn Schoonmoeder⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>"Hij nu", staat er in vers 38, "stond op en ging van de synagoge" – dit is nog steeds op diezelfde sabbat dus – "tot in het huis van Simon." Die hoeft niet meer verder te worden geïntroduceerd. Al eerder was hij in aanraking gekomen met Simon, die wij beter kennen onder de naam Petrus, of ook wel Simeon, of ook wel Kefas. Simon betekent trouwens 'degene die hoort', maar Kefas betekent 'rots'. Trouwens, dat betekent Petrus ook, alleen is het ene Aramees en het andere Grieks, maar het is dezelfde naam. We zullen hem straks wederom tegenkomen, die Simon. Maar goed, hij stond op en ging van de synagoge tot in het huis van Simon.⟨/p>
⟨p>We weten trouwens dat Simon en zijn broer Andreas uit Bethsaïda kwamen. Dat lag vlakbij Kapernaüm. Maar nu woonden ze dus, net als Jezus, ook in dat kleine dorpje Kapernaüm. In Marcus 1 vers 29 lees je trouwens: "En terstond..." – dat is dus weer zo'n parallelplaats – "...uit de synagoge gingen zij". Dat is trouwens ook een typisch Marcus-woord: "terstond". "En terstond, uit de synagoge, gingen zij in het huis van Simon en Andreas." Waaruit dus volgt dat die samen dat huis betrokken met Jakobus en Johannes. Ook die zullen we later trouwens nog tegenkomen. Ja, Simon Petrus en Andreas, dat waren dus broers en die woonden bij elkaar. En bovendien hadden ze ook samen een boot. Ook daar komen we straks nog op; een schip. Geen jacht ofzo, maar gewoon een schip waarmee ze hun werk deden, namelijk in de visserij.⟨/p>
⟨p>"De schoonmoeder nu van Simon..." Waaruit trouwens blijkt – en dat is één van de weinigen van de discipelen van wie we dat weten; ik zeg niet dat er niet meer geweest zijn, ik zeg alleen dat dit de enige is van wie ik weet dat hij getrouwd was: Simon, omdat hij namelijk een schoonmoeder had. Ja, daar hoef je geen groot geleerde voor te zijn om dat eruit af te leiden. En die schoonmoeder van deze Simon... Trouwens, ik wijs er hier nog eventjes op dat ook later Paulus – dat is dus een heel aantal jaren later, nou zeker, wat zal het zijn, ik denk zo'n twintig jaar later – dat Paulus er ook nog naar verwijst dat Kefas reisde, samen met zijn vrouw. Ja, gewoon als rondtrekkende prediker, zeg maar. Dus toen was Kefas nog steeds getrouwd, of beiden waren kennelijk nog in leven.⟨/p>
⟨p>Met de schoonmoeder van Simon was het anders gesteld, want die was namelijk dodelijk ziek. Zo wordt hier de indruk gewekt. "De schoonmoeder nu van Simon was bevangen in grote koorts en zij..." – en dat zijn waarschijnlijk dus Simon en Andreas. Of nee, dat is natuurlijk... nou, weet ik het niet. Dat zijn Simon en Andreas en Jakobus en Johannes, want díe gingen het huis in – "...en zij vroegen hem om haar." Ja, waarom? Om haar te genezen, uiteraard.⟨/p>
⟨p>"En hij stond boven haar." Waarom de NBG-vertaling hier heeft vertaald met "en hij ging staan aan het hoofdeinde", dat staat er echt niet. Er staat gewoon: hij stond bóven haar, zoals een arts dat doet. De patiënt ligt daar, en dan buig je voorover over de patiënt. "En hij stond boven haar en hij vermaande de koorts." Ook hij heeft dus gezag over de koorts. Hij vermaande de koorts en deze verliet haar onmiddellijk. Ook hier wordt de koorts eigenlijk als iets – dat noemen ze een personificatie – als een persoon voorgesteld, zoals wij dat trouwens in de taal ook heel vaak doen. Wij spreken ook over 'vadertje staat' en over 'moeder aarde', en dat soort dingen. Maar ook hier wordt de koorts aangesproken. De koorts verliet haar onmiddellijk.⟨/p>
⟨p>En dan staat er: "Zij nu stond op en bediende hen." In de andere evangeliën wordt daar trouwens ook melding van gemaakt, van deze genezing. Daar vinden we soms ook nog weer wat andere informatie. Maar ook hier natuurlijk, ook in datzelfde Kapernaüm, op diezelfde sabbat. Eerst wordt die man met die onreine geest, met de geest van een demon, genezen. En nu vervolgens, pal daarop, gaan ze naar het huis van Petrus en Andreas. Daar ligt de schoonmoeder en die wordt ook genezen.⟨/p>
⟨p>En deze verliet haar ook hier weer onmiddellijk. Dat is altijd weer het geval als je dat leest: dat als er iets gesproken wordt, dat er direct ook gezag van uitgaat. Niet langzamerhand, zoals je dat heel dikwijls vandaag hoort in al die nepgetuigenissen van zogenaamde wonderen. Dat iemand bijvoorbeeld verlamd is en dan zogenaamd wordt genezen, en dan moet hij eerst revalideren en dat duurt een hele tijd. Nou, dat zijn nou typisch de kenmerken van mensenwerk. Zo lees je dat nooit. Je leest zelfs in de geschiedenis, als Johannes en Petrus de tempel binnengaan, dan komen ze een man tegen die zijn hele leven, vanaf de moederschoot staat er, al verlamd was. En die zat daar bij de poort, en dan lees je dat er gezegd wordt: "Sta op." Onmiddellijk sprong hij op en hij ging dansend de tempel in. Moet je nagaan, dan heb je nog nooit gelopen! Dus niet alleen géén revalidatie, maar hij kon in één keer lopen... wat zeg ik, springen en dansen! Alsjeblieft. Kijk, dat noem ik nou goddelijk werk.⟨/p>
⟨p>En al het andere wat vandaag als wonderen wordt aangemerkt door charismatische predikers... Want ik zeg helemaal niet dat er geen wonderlijke genezingen kunnen plaatsvinden, absoluut niet, maar dat soort fenomenen om dit te imiteren, om die tijd van het Nieuwe Testament te imiteren, dat is echt pure nep. En je wordt beduveld, letterlijk en figuurlijk denk ik, waar je bij staat.⟨/p>
⟨p>"Zij stond op en bediende hen." Van zware koorts was ze af, en ze was meteen weer in staat niet alleen op te staan, maar bovendien om gewoon te helpen en te bedienen. Alsjeblieft.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2163" title="Speel af vanaf 36:03">▶ 36:03⟨/button> ⟨span>Zonsondergang: Genezingen en Bevrijdingen voor Iedereen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>"Toen de zon nu onderging leidden allen die zwakken hadden met allerlei ziekten hen naar hem toe." Dat is eigenaardig. Je moet hiervoor even de Joodse achtergrond van deze geschiedenis kennen, of eigenlijk de hele context. Er staat: toen de zon nu onderging. Het was dus op een sabbat. Als de zon onderging, was de sabbat voorbij. En dan kun je vervolgens gaan dragen met zieken, op brancards en weet ik veel wat allemaal. Dat kun je dan doen; op de sabbat doe je dat niet. Dit was dus gewoon na de sabbat. Want in de Bijbel loopt een dag, dus ook de sabbat, van avond tot avond. Niet van twaalf uur 's nachts tot twaalf uur 's nachts. Dat is een verzinsel van ons, of in ieder geval wordt dat bij ons zo gebruikt, maar dat is niet de Bijbelse wijze van rekenen. Het is van avond tot avond. Dus op het moment dat de zon ondergaat, is de sabbat voorbij.⟨/p>
⟨p>En vervolgens konden ze die zwakken leiden, allen die zwakken hadden. Dus anderen die te zwak waren om zelf naar Jezus toe te gaan, werden vervolgens gedragen en geleid. Geholpen met allerlei ziekten, van welke aard ook, werden ze naar Hem toe gebracht. En Hij legde ieder afzonderlijk van hen de handen op en genas hen. Ook hier zie je weer niet alleen de onmiddellijkheid en het enorme, drastische karakter, maar ook het universele. Dat wil zeggen: zonder uitzondering. Hij legde ieder afzonderlijk van hen de handen op en genas hen, gewoon zonder uitzondering. Er was ook geen ziekte te moeilijk. Dit was niet een gevalletje van: daar kan ik helemaal niks mee, ga maar weer naar huis of zo. Nee, ieder afzonderlijk van hen legde Hij de handen op en genas hen.⟨/p>
⟨p>Kun je je voorstellen wat een enorme roep daarvan uitgegaan is? Kijk, Jezus was gekomen met een missie. Hij was afgevaardigd, we zullen dat straks ook zien, om het Koninkrijk van God te brengen. Om het te herauten en ook te demonstreren. Dat deed Hij, zodat het onmiskenbaar was. Daarnaast zie je ook dat Zijn woord er een met gezag was. Het was niet alleen maar blabla, nee, er ging een daadwerkelijke kracht van uit. Het Koninkrijk van God stond op het punt aan te breken. Dat was eigenlijk de prediking. Ik kom daar straks nog even op terug, want daar wordt ook nog zo op gewezen.⟨/p>
⟨p>Er staat er ook nog bij: "En van velen gingen ook demonen uit." Daar hadden we het al over, dus niet alleen die ene man daar in de synagoge, maar er waren er nog veel meer die dezelfde kwalen hadden en gedemoniseerd waren. En ze riepen luidkeels, wat ook weer aangeeft dat ze zelf die controle niet hadden, en zeiden: "U bent de Zoon van God." Daarmee zie je dus ook dat fenomeen dat wij dan demonie noemen. Gedemoniseerd, dat is het Bijbelse woord. Gedemoniseerd, dat is dus echt een spirituele, een geestelijke kwaal. Ik weet niet hoe ik het goed moet zeggen, maar in ieder geval heeft het een geestelijke component. Het wordt gekenmerkt door schreeuwen, waarmee ook is aangegeven dat de persoon zelf geen controle meer over zich heeft. Hij doet het niet zelf, vandaar dus dat schreeuwen. Maar niet alleen dat. Iemand doet sowieso allerlei dingen en bewegingen. Je leest bijvoorbeeld bij een andere gelegenheid over iemand die zich voortdurend in het vuur wierp. Nou ja, dat soort dingen. Je doet allerlei dingen die je vanzelf niet doet, maar je krijgt dat commando. Of hoe noemen wij dat dan? Je hoort stemmen en die zeggen dan wat je moet doen. Dan kun je de afschuwelijkste dingen doen.⟨/p>
⟨p>Vandaag las ik in de krant nog even een verhaal dat nog niet zo heel lang geleden speelde. Was dat niet in Den Haag? Een student, nog een betrekkelijk jonge kerel, die ook een moord had gepleegd, of meerdere moorden had gepleegd. En hij deed dat ook met stemmen. Hij kreeg commando's, zei hij zelf ook: "Ik moet dat doen", en kon daar gewoon niet aan ontkomen. Dat zijn dus de getuigenissen van de persoon in kwestie. Die zeggen dat zelf: "Ik krijg commando's, ik moet dat doen, ik kan niet anders." Dan ben je dus niet meer van jezelf, dan ben je dus echt gedemoniseerd.⟨/p>
⟨p>Maar wat ook heel eigenaardig is, en wat die spirituele, geestelijke component dus bevestigt, is dat zij altijd herkennen met wie ze van doen hebben. Op het moment dat die mensen, die slachtoffers, die gedemoniseerden met Jezus in aanraking komen, dan schreeuwen ze. Dat is wat ze dat slachtoffer ook aandoen, want hij heeft geen controle meer over zichzelf. Maar ze herkennen ook met wie ze van doen hebben: "U bent de Zoon van God." Hoe wisten ze dat? Dat was de waarheid.⟨/p>
⟨p>Er staat hierbij: "En Hij vermaande hen en liet hun niet toe te spreken." Ook hier gebeurt dat natuurlijk weer vanwege diezelfde gedachte die we al een paar verzen eerder zagen. De Heer wilde helemaal geen support van de tegenstander. Iets soortgelijks kom je tegen in het boek Handelingen, als Paulus in Filippi is. Dan komt hij in aanraking met die vrouw die een pythonsgeest heeft. Daar zijn dan weer mensen die daar een slaatje uit proberen te slaan voor financieel gewin, want zij had voorspellende vermogens. Je leest dat als Paulus in Filippi komt, die vrouw Paulus en Barnabas achterna loopt. Ze roept dan, ik weet niet precies hoe het er exact staat, maar zoiets als: "Dit zijn getuigen van God." En dan lees je dat na een paar dagen Paulus het spuugzat wordt. Dan beveelt hij ook dat die geest haar verlaat, en dat gebeurt dan ook. Dan zou je zeggen: maar die vrouw roept toch overal dat je naar hen moet luisteren, want het zijn getuigen van God? Nou, men zegt wel eens een keertje: met zulke vrienden heb je geen vijanden meer nodig. Als je zulke support vanuit die hoek krijgt, daar zit je niet op te wachten. Vandaar ook: Hij vermaande hen en liet hun niet toe te spreken. Hij liet niet toe te spreken dat ze wisten dat Hij de Christus is. Daar komt trouwens nog iets bij.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2623" title="Speel af vanaf 43:43">▶ 43:43⟨/button> ⟨span>Waarom Jezus Zijn Identiteit Nog Verborgen Hield⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En dat klinkt misschien wat vreemd, maar het is echt zo: dat moest in die dagen, dat de Heer Jezus hier rondwandelde voor Zijn opstanding, nog niet verteld worden. Hier wordt het gezegd tegen die gedemoniseerde mensen, of tegen die geesten van demonen. Maar in het algemeen, je leest ook bijvoorbeeld dat de Heer Jezus dat tegen Petrus zegt en tegen de twaalf. Als Petrus dan gezegd heeft van: "U bent de Christus, de Zoon van de levende God", verbood Hij hen ten strengste om tegen iemand te zeggen dat Hij de Christus is.⟨/p>
⟨p>Dat moest namelijk nog verborgen blijven. Pas later, na de opstanding, zou men dat getuigen. Toen werd Hij trouwens ook pas daadwerkelijk de Christus. Namelijk gezalfd met Gods geest en verrezen uit het graf. Dat was Zijn definitieve zalving. En toen werd Hij echt tot de Christus en een Messias gemaakt. Nu was het eigenlijk nog prematuur. Het was te vroeg om dat nu al te zeggen. Dat is waar, Hij was de Christus. Maar nu was het nog niet de tijd.⟨/p>
⟨p>Je leest later ook in Johannes 10 vers 24. Dan lees je, dat is al aardig aan het einde inmiddels van Jezus' bediening, en dan is Hij in Jeruzalem, dat dan ook de schriftgeleerden naar Hem toe komen: "Zeg nu eens een keertje eindelijk openlijk dat u de Christus bent." Want het zong rond en iedereen wist het eigenlijk wel. Maar het werd niet uitdrukkelijk geleerd. Sterker nog, Jezus zei iedere keer: mondje dicht. Hij verbood het hen ten strengste om dat maar openlijk, publiekelijk te verklaren. Hoewel het waar was en hoewel het ook bekend was bij de intimi. En die geesten worden hier ook daartoe gemaand. Dan staat er nog bij...⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2752" title="Speel af vanaf 45:52">▶ 45:52⟨/button> ⟨span>De Eenzame Plaats en Jezus' Roeping⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>"Toen het nu dag werd..." Dus inmiddels was de volgende dag aangebroken. "...toen het nu dag werd, ging hij uit naar een eenzame plaats."⟨/p>
⟨p>In Marcus 1, ik lees weer eventjes het parallelgedeelte, daar staat er: "En vroeg...". Je zou kunnen zeggen: hé, dat is een tegenstrijdigheid! Er staat: "Toen het nu dag werd, ging hij uit naar een eenzame plaats." En als in Marcus 1 diezelfde geschiedenis verhaald wordt, dan staat er: "En vroeg, nog diep in de nacht, stond hij op en ging naar buiten en ging heen naar een eenzame plaats en bad aldaar."⟨/p>
⟨p>Dat wordt hier niet gezegd, dat hij ging om te bidden. Maar in Marcus wordt erbij vermeld: hij ging naar die eenzame plaats om daar maar te bidden. Voor gebed dus. Om zich dus terug te trekken en om alleen met zijn God en Vader te zijn.⟨/p>
⟨p>Maar je zou er zelfs nog een tegenstrijdigheid in kunnen zien, want er staat daar: "En vroeg, nog diep in de nacht, stond hij op." Maar hier staat dat hij, toen het dag werd, uitging naar een eenzame plaats. Hé, tegenstrijdigheid! Was het nou nog nacht of werd het dag?⟨/p>
⟨p>Als je goed leest, dan verdwijnt meteen de zogenaamde tegenstrijdigheid. Want hij stond op terwijl het nog diep in de nacht was. Wel vroeg, maar het was nog donker, tóén stond hij op. Maar hij ging uit toen het dag werd. Dus volstrekt in lijn met elkaar. Hij moest nog een eindje lopen. Dus totaal, in volstrekte harmonie met elkaar, zulke mededelingen. Oké, het wordt anders geformuleerd, maar het is juist elkaar aanvullend.⟨/p>
⟨p>Enfin, hoe dan ook, het werd dag dus terwijl het licht wordt. Want dat is wat in de Bijbel een dag is. God noemde het licht dag en de duisternis nacht. Dus wanneer begint de dag? Gewoon als het licht wordt. En wanneer eindigt de dag nou? Als het donker wordt, dan eindigt de dag. Vandaar ook dat de Bijbel geen dag van 24 uur kent. Maar van 12 uur. Dat zegt de Heer Jezus ook in Johannes 9: "Gaan er geen twaalf uren in een dag?" Ja, en twaalf uur in de nacht. Gemiddeld. Ook bij ons trouwens. Ook bij ons heeft een dag twaalf uur, gemiddeld in een jaar. In de winter duurt het wat minder. In de zomer wat langer. Maar gemiddeld twaalf uur. Ja, maakt allemaal niet uit. Of zomertijd of wintertijd.⟨/p>
⟨p>Enfin, "toen het nu dag werd, ging hij uit naar een eenzame plaats." En dan staat er: "en de scharen" – uit Kapernaüm dus en omstreken – "zochten hem en ze kwamen tot hem en weerhielden hem van hen weg te gaan." Maar dat moest, want er staat vervolgens...⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2958" title="Speel af vanaf 49:18">▶ 49:18⟨/button> ⟨span>De Missie: het Evangelie van het Koninkrijk⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Hij zei tot hen: "Ook aan andere steden moet ik het Koninkrijk van God evangeliseren." Hier wordt een werkwoord gebruikt. Ik heb daar al vaker op gewezen, maar het is het goede bericht brengen, of zoals het in de NBG-vertaling wordt weergegeven: "het evangelie verkondigen". Maar er staat letterlijk eigenlijk één woord, dat is gewoon een werkwoord. Je hebt het evangelie, dat is het goede bericht. En je hebt evangeliseren, dat is gewoon ook het goede bericht brengen.⟨/p>
⟨p>En wat is het onderwerp van het evangelie van de Heer Jezus? Het Koninkrijk, het Koninkrijk van God. Vandaar ook dat het op andere plaatsen genoemd wordt: het evangelie namelijk van het Koninkrijk. En wat was de gedachte daarbij? Het Koninkrijk, dat moet je heel letterlijk nemen. Wij hebben in het christendom het woordje 'het Koninkrijk van God' helemaal vergeestelijkt, terwijl het gewoon een heel concreet woord is. Het is het koningschap van God.⟨/p>
⟨p>Hij gaat letterlijk in deze wereld een koninkrijk bouwen, en wel in de plaats waar dat koninkrijk thuishoort: in Jeruzalem. Dat is letterlijk een koning uit een koningshuis, en daar zal de koning regeren. Hij gaat dat bouwen in Jeruzalem, eerst over Israël, en vervolgens worden alle volkeren onder dat koninkrijk gebracht en maken dus deel uit van dat Israëlitische koninkrijk. Dat is het Koninkrijk van God.⟨/p>
⟨p>En in feite is dat millennium, die laatste grote dag die over deze wereld zal komen, die zevende dag, de Grote Sabbat, de dag van het Koninkrijk van God. Heel letterlijk een rijk met een koning waar God Zijn vorst op de troon zal zetten en zal doen regeren. Dat is de boodschap die de Heer Jezus inderdaad bracht daar in Israël. En niet alleen daar in Kapernaüm, maar Hij moest het ook aan andere steden vertellen.⟨/p>
⟨p>"Dan moet ik." Er staat ook letterlijk het woordje 'moeten'. In het Grieks is dat letterlijk ⟨em>dei⟨/em>, en dat betekent letterlijk: het is bindend. Ik kan niet anders, dat móét zo gebeuren. Waarom? Waarom moet Hij dat doen? Wel, "omdat ik daartoe ben uitgezonden" of letterlijk "afgevaardigd". Dat was Zijn missie. En Hij was geroepen om dat te vertellen aan het huis van Israël, want dat was immers het volk waar dat koninkrijk primair over gevestigd zou worden. De Heer Jezus was uitsluitend gezonden tot het huis van Israël. Daarom moest Hij niet alleen maar in Kapernaüm en omstreken zijn, maar ook in de andere steden. Ook daar moest Hij dat geweldige goede bericht van het Koninkrijk gaan brengen.⟨/p>
⟨p>Je ziet dus, als je het hebt over evangelie, dan moet je ook de vraag stellen: van welk evangelie? Dit is het evangelie van het Koninkrijk dat in die dagen gepredikt werd aan Israël. Dat is natuurlijk niet het evangelie wat vandaag gepredikt wordt. Het is nu niet de boodschap van: het koninkrijk gaat nu hier aanbreken en jullie moeten tot geloof komen en dan zal het ook inderdaad gestalte gaan krijgen. Nee, nu is het het evangelie van genade, van de verborgenheid. Precies tegenovergesteld! Niet dat het koninkrijk openbaar wordt, maar dat het koninkrijk nu verborgen is. Dan zie je hoe belangrijk het is om de tijden ook te onderscheiden.⟨/p>
⟨p>En er staat: "Hij herautte tot in de synagogen van Judea." Ik weet dat het in de Statenvertaling staat: "tot in de synagogen van Galilea." Maar alle oude handschriften zijn unaniem, er staat letterlijk Judea. Ik begrijp wel waarom men dat met Galilea heeft vertaald. Dit is het laatste vers trouwens van Lucas 4, toch? Lucas 4 vers 44, allemaal vieren. Want in de paralleltekst, en dan heb je hem weer, daar lees je: "En Hij herautte", of Hij predikte.⟨/p>
⟨p>Het woord wat hier gebruikt wordt, is iets proclameren. Wat een stadsomroeper bijvoorbeeld deed. Gewoon een mededeling doen, eventueel met een korte toelichting. Maar dat is herauten: gewoon iets aankondigen en bekendmaken. Het woordje prediken is prima, maar wij denken bij prediken toch te veel aan een kansel en een uitleg, maar dat is niet wat herauten is. Herauten, dat is gewoon iets bekendmaken, iets omroepen.⟨/p>
⟨p>En Hij herautte, daar staat het, tot in de synagogen van Judea. Ja, en als daar dan staat dat Hij in Galilea was... Hij was in Kapernaüm en de omliggende steden. Jawel, maar Galilea is in feite wat wij dan noemen het noordelijke Israël. Judea ligt aan de zuidkant. Later lees je dat Jezus inderdaad ook richting Judea gaat, maar dat was hier nog niet het geval. Maar er staat ook niet bij dat Hij predikte in de synagogen van Judea, Hij predikte in de synagogen van Galilea tót in Judea. Dat wil zeggen, zelfs nog buiten Galilea, tot in Judea aan toe. Dat is het.⟨/p>
⟨p>Dus het terrein was Galilea, maar dat moet je heel ruim nemen, tot in zelfs Judea aan toe. Dat was dus de grens waar Hij ook nog predikte. Later zou Hij inderdaad ook zuidelijker gaan, maar dat is hier nog niet aan de orde. Daar herautte Hij. En dat is allemaal ter verklaring van waarom Hij daar niet alleen in Kapernaüm bleef. Hij moest namelijk ook in andere steden zijn, en daarom ging Hij tot in de synagogen in heel Galilea, tot die van Judea aan toe.⟨/p>
⟨p>En wat was dan het terrein waar Hij dat deed? Nou, de synagoge. Dat was de plek, de meest geëigende plaats om dat bekend te maken en om dat vervolgens ook te onderwijzen. En dat is wat Hij deed. En dan gaan we straks na de pauze nog verder met Lucas 5, de wonderbare visvangst.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3409" title="Speel af vanaf 56:49">▶ 56:49⟨/button> ⟨span>Introductie op Lukas 5: de Wonderbare Visvangst⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Wij pakken de draad op bij vers 1 van hoofdstuk 5. Want het laatste vers wat we zojuist hebben besproken is: "Hij herautte tot in de synagogen van Judea". En dan komen we in hoofdstuk 5 terecht en in mijn Bijbel staat daarboven 'de wonderbare visvangst'. Maar je zou het ook de roeping van Petrus kunnen noemen, want dat is eigenlijk wat er aan de hand is. Aan de andere kant, die roeping vindt dan wel weer in etappes plaats. Want al veel eerder had de Heer Jezus een ontmoeting gehad met Andreas en Petrus. Dat wordt trouwens dan weer verhaald in het Johannesevangelie. Maar hier wordt heel uitdrukkelijk Petrus in zijn positie geplaatst en ook beloofd wat hij zou gaan doen. Afijn, beter is het bekend als de wonderbare visvangst.⟨/p>
⟨p>Maar ik moet er meteen bij zeggen: als je dat zegt, 'de wonderbare visvangst', wélke? Want er zijn er meerdere. En die andere wonderbare visvangst... ik kom er straks wellicht nog even op terug. Die andere wonderbare visvangst, dat was na de opstanding. Dan wordt trouwens het aantal vissen ook vermeld. Het waren er 153 grote vissen, staat er. En dan lees je trouwens: "en toch brak het net niet". Wat natuurlijk in het Nederlands erg leuk klinkt. "Het brak nèt niet." Nee, het brak net níet; het nèt brak niet, zo moet ik het zeggen. En vervolgens wordt Petrus dan in de kring van de discipelen hersteld en wordt hij eigenlijk opnieuw weer geroepen en bevestigd in zijn apostelschap. Ik wou zeggen 'in zijn ambt', maar dat klinkt me net even te kerkelijk in de oren. Dus daarom zag ik daar toch maar van af.⟨/p>
⟨p>In ieder geval wil ik eerst eventjes van die eerste elf verzen van dat hoofdstuk, waarin de geschiedenis van de wonderbare visvangst verhaald wordt, de structuur tonen. Het is weer die inversiestructuur; het wijst naar binnen, en zowel het begin als het einde komt met elkaar overeen. Dat zie je hier in vers 1: dan is het de schare die aandringt, en het eindigt met de discipelen en "zij volgden hem". En dan krijg je het tweede en het een na laatste; dat gaat over de schepen die voor anker gaan, en daartegenover gaat het over de schepen die geleid of gebracht worden op het land. En dat staat allemaal centraal om het wonder dat er plaatsvond, en de effecten daarvan die daar dan ook worden beschreven. Dat is het centrum van de hele geschiedenis, vers 4 tot en met 10. Zo'n verhaal wordt dan op een bepaalde manier opgebouwd en gestructureerd, zoals dat mooi heet.⟨/p>
⟨p>En er staat: "En het geschiedde nu, toen de schare voortdurend op hem aandrong". We praten hier dus over een geschiedenis die in diezelfde tijd plaatsvond als waar we het over hadden, in het voorafgaande. "Het geschiedde toen de schare voortdurend op hem aandrong", dat zagen we ook al in het voorafgaande. Dat is mooi zoals dat gebeurde, want de schare drong voortdurend op Hem aan om het woord van God te horen. Hier praten we namelijk nog steeds over een fase in Jezus' bediening waarin Hij zeer positief ontvangen wordt. Ja, niet in Nazareth, dat hebben we ook gezien, maar wél in Kapernaüm. Men was daar dus echt gespitst om naar Hem te luisteren, om het woord van God te horen, en men drong op Hem aan. Dat aandringen moet je heel letterlijk fysiek opvatten. Dat wil zeggen, zodanig dat Hij eigenlijk geen ruimte meer had om te spreken. Want er staat dat Hijzelf bij het meer van Gennesaret stond en haast in het water gedrongen werd. Dus Hij was er eigenlijk al zo dichtbij geweest.⟨/p>
⟨p>En Hij zag, of letterlijk: Hij nam twee schepen waar. Uit het vervolg blijkt dat het ene schip van Simon Petrus was, en dat andere van de zonen van Zebedeüs, en dat waren Johannes en Jakobus, maar dat zullen we vanzelf nog wel zien. Hij nam twee schepen waar die daar langs het meer lagen. In het Nederlands moet je zeggen 'liggen', maar in het Grieks staat er 'ze stonden'. Zo zeg je dat in het Nederlands niet. Dat is trouwens een mooi voorbeeld van hoe je met letterlijk vertalen soms niet ver komt. Dat heb je ook al als je twee talen hebt die zo dicht bij elkaar liggen als Nederlands en Engels, of Nederlands en Duits soms ook. Dat kun je niet één op één zomaar weergeven, want in dit geval is dit typisch idioom. In het Grieks zeg je dat een schip staat, en daarmee bedoel je dat het op één positie is gevestigd. Dus op zich zit er logica achter, alleen zeggen wij het in Nederland niet zo. Je bedoelt daarmee, en dat is ook de betekenis van het Griekse woord, dat het op één positie is: het ligt namelijk voor anker. Zo zeggen we dat in het Nederlands. Dat noemen we idioom, dat is taaleigen. Zo zeggen wij dingen, en in andere talen zeggen ze het juist weer heel anders. Trouwens, over 'staan' en 'liggen', en met 'zitten' heb je dat trouwens ook; wij gebruiken het woordje zitten ook in allerlei gekke verbanden. In andere talen spreken ze juist weer over staan. Een predikant bijvoorbeeld in het Nederlands, die staat ergens. Maar een ouderling, die zit dan weer hè? Hoe was dat ook alweer? Daar heb ik zo'n heel leuk woordgrapje over, maar dat kan ik me nu even niet zo voor de geest halen. Maar in ieder geval, dat zeg je ook zo. In ieder geval, die schepen stónden daar dus, zoals dat er letterlijk dan staat.⟨/p>
⟨p>De vissers nu, die stapten daaruit. Waaruit dus volgt dat het kennelijk nog vroeg in de ochtend was. Want ja, men vist in de nacht. Dat blijkt ook in deze geschiedenis vervolgens wel. Ja, na de nacht heb je je werktijd gehad. En ze stapten daaruit en ze spoelden de netten, om ze weer gereed te maken voor de volgende nacht.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3883" title="Speel af vanaf 01:04:43">▶ 01:04:43⟨/button> ⟨span>Onderwijs Vanuit het Schip op het Meer⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Hij nu, Jezus, ging in een van de schepen die van Simon was. Zij waren al bekend met elkaar, want al eerder zagen we natuurlijk dat Jezus in het huis van Simon was en zijn schoonmoeder ook genas, et cetera. Maar Hij ging in een van de schepen die van Simon was, en Hij vroeg hem een eindje, een klein beetje van land af te steken. En Hij nu, ja Jezus dus, ging en vanuit het schip onderwees Hij de scharen.⟨/p>
⟨p>Dat is een soortgelijke geschiedenis als die je later leest in Mattheüs 13. Daar staat ervan: Hij verliet het huis en Hij ging bij de oever van de zee. En vanuit het schip, dus eigenlijk vanuit het water, richt Hij Zich daar tot de mensen die zich daar aan de oever, aan het land bevinden. Dit is trouwens een aanleiding van Mattheüs 13 vers 1, want hier mis ik dat andere bootje. Maar goed, dat is het idee.⟨/p>
⟨p>Ik moet er trouwens bij zeggen: daar zit nog weer een prachtige typologie in. En het is feitelijk daarmee ook profetisch. Want het idee is dat de zee een aanduiding is van de volkerenwereld, en het land, de mensen op het land, een aanduiding van Israël. En God – dat is trouwens ook de tegenwoordige waarheid – God spreekt nu vanuit de volkerenwereld, vanuit de zee tot degenen op het land. Dat was eigenlijk ook de situatie later in de Handelingentijd.⟨/p>
⟨p>En als de Heer Jezus bijvoorbeeld die gelijkenissen vertelt waarin Hij spreekt over hoe het Koninkrijk zich zal verbergen – in feite zijn al die gelijkenissen de gelijkenissen van de verborgenheden van het Koninkrijk. Dat het Koninkrijk zich zou verbergen, dat is in de tijd dat het Koninkrijk verborgen is en dat de Heer Zich bevindt te midden van de volkeren. Maar Zich wel richt tot, en ook spreekt tot het volk op het land.⟨/p>
⟨p>Het is dus in feite aanschouwelijk onderwijs. Los van de inhoud van wat Hij te zeggen heeft, de wijze waarop Hij dat deed – dat Hij dus eigenlijk afstand neemt van de mensen op het land, maar hen wel toespreekt en Zichzelf op de zee bevindt – daar gaat op zich al een hele sprake van uit.⟨/p>
⟨p>Je leest trouwens ook in Mattheüs 13, dan wordt de vraag gesteld waarom Hij gelijkenissen vertelde. En dan staat er: "Opdat ze horende niet zouden verstaan, en ziende niet zouden zien." En wat zagen ze? Ze hoorden de Heer Jezus gelijkenissen vertellen. Iedereen zegt dan: "Ja, dat deed Hij om dingen duidelijk te maken." Nee, Hij deed het juist níet om dingen duidelijk te maken. Hij vertelde Zijn gelijkenissen, maar Hij vertelde er niet bij wat het betekende. Zodat ze alleen maar verhalen en beelden hoorden, maar niet wat het betekende.⟨/p>
⟨p>En wat zagen ze? Nou, ze zagen iemand daar in een boot zitten, en vanuit het water spreken tot de mensen daar op het land. Dat zagen ze wel, maar ze hadden niet door wat het eigenlijk betekende. Kijk, zie je? Dat is wat erachter steekt. Maar ja, daar moeten je ogen voor geopend worden om dat te begrijpen.⟨/p>
⟨p>En vanuit het schip onderwees Hij de scharen. Toen Hij ophield te spreken – en dat zal waarschijnlijk al zo halverwege de dag geweest zijn, blijkens het vervolg – zei Hij tegen Simon...⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4120" title="Speel af vanaf 01:08:40">▶ 01:08:40⟨/button> ⟨span>Afsteken Naar de Diepte en de Enorme Visvangst⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>"Steek af naar de diepte." Trouwens, dat meer van Gennesaret, zo heb ik me laten vertellen, is een behoorlijk diep meer. Op sommige plekken is het bijna vijftig meter diep. Dat is voor een meer best wel behoorlijk. Ze zouden afsteken naar de diepte, dus van de oever af: "En laat jullie netten zakken om te vangen." Zo staat het er dan letterlijk.⟨/p>
⟨p>Hij spreekt hier over "jullie netten". Hij spreekt tegen Simon, maar kennelijk ook tegen zijn broer Andreas, met wie hij samen visser was. Dat lees je al veel eerder, dat de Here Jezus ook Andreas en Petrus samen ziet vissen. En dan zegt Hij: "Kom, volg Mij." Dat doen ze dan ook, maar later hebben ze hun werkzaamheden toch weer opgepakt. Na de geschiedenis die we nu bespreken, doen ze dat trouwens niet meer. Dan pakken ze hun werkzaamheden niet meer op. Dat blijkt ook wel, want dan lees je dat ze hun schepen op het land trekken en dan gaan ze die niet verankeren. Nee, dan verbranden ze als het ware de schepen achter zich, om het zo maar te zeggen.⟨/p>
⟨p>En Simon antwoordde en zei: "Meester, de hele nacht door zwoegden we en vingen we niets." We hebben zo ons uiterste best gedaan om de hele nacht iets te vangen, maar zonder succes. Je kunt je ook nog voorstellen dat deze vissersman, die al zo doorgewinterd was in zijn beroep en zo goed wist wat hij deed, beroepsmatig zou kunnen zeggen: "Wat weet U daar nou van? U, een timmerman, een timmermanszoon uit Nazareth, gaat U mij nou vertellen dat wij overdag, in het heetst van de dag, onze netten moeten gaan uitgooien?" Menselijkerwijs gesproken had hij wellicht nog gelijk ook. Hij sprak in feite als professional, als vakman: dat doe je toch niet!⟨/p>
⟨p>Ik kan me dat zo goed voorstellen, want ik heb me ook laten vertellen – ik ga het niet direct vanuit de Bijbel aanwijzen, maar er moeten rond die tijd op het meer van Kinneret, het meer van Gennesaret, zo'n vierduizend vissersboten hebben gevaren. Het is uiteraard een groot meer. Ik heb het vandaag nog even nagelezen: het heeft een totale oppervlakte van 165 vierkante kilometer. Dus dat is natuurlijk een behoorlijk groot meer. En aan alle kanten heb je daar van die vissersplaatsen. Maar er moeten toen in ieder geval ongeveer vierduizend van die vissersboten zijn geweest.⟨/p>
⟨p>En je kunt je voorstellen dat als je dan overdag, op het heetst van de dag, uitgaat met je netten om te vangen, dat je dan voor je collega's ook nog een beetje voor schut staat. Kijk, dat soort overwegingen zal hij gehad hebben. Simon antwoordde en zei: "Meester, de hele nacht door zwoegden we en vingen we niets."⟨/p>
⟨p>Maar dan volgt direct dit: "Maar op Uw uitspraak zal ik de netten laten zakken." Op Uw woord. Letterlijk staat er 'uitspraak'. Het is daar niet het Griekse woord ⟨em>logos⟨/em>, maar ⟨em>remata⟨/em>. "Maar op Uw uitspraak zal ik de netten laten zakken, gewoon omdat U het zegt." Petrus kende inmiddels de kracht van Jezus' woord. Hij had dus niet eens het lef om dat tegen te spreken. Hij kende geen twijfel: "Maar op Uw uitspraak zal ik de netten laten zakken."⟨/p>
⟨p>En toen zij – hij en Andreas, en misschien ook nog meer personeel, dat weet ik niet – toen zij dit deden, sloten ze, staat er meteen, een talrijke menigte vissen in. Later gebruikt Paulus ditzelfde werkwoord, en dan zegt hij dat God allen onder de ongehoorzaamheid besloten heeft, om Zich over allen te ontfermen. Dan staat daar hetzelfde Griekse woord als wat hier ook gebruikt wordt.⟨/p>
⟨p>Een talrijke menigte vissen wordt ingesloten. Ze zaten in een net, ze konden geen kant meer op. Je zit vast, je kan geen kant op, zoals nu ook allen onder de ongehoorzaamheid besloten zijn. Je bent een Adamiet, een sterveling, een zondaar, en er is geen ontkomen aan. In ieder geval, zij deden wat Jezus had gezegd. En pardoes staat er dan: "En ze sloten een talrijke menigte vissen in, en hun netten scheurden door."⟨/p>
⟨p>En zij wenkten de partners. 'Hun makkers' staat er in de NBG-vertaling, maar letterlijk staat er 'hun partners'. En ik denk dat dat dezelfden zijn – het is een beetje omstreden – als die compagnons die in vers 10 genoemd worden. Daar kom ik straks nog even op terug. "Zij wenkten de partners in het andere schip." Want u weet het, in het begin van het hoofdstuk werd er gesproken over het feit dat Hij twee schepen zag. Het ene was van Simon Petrus, en nu gaat het over dat andere schip. De vraag is eventjes waar dat andere schip zich bevond. Was dat ook uitgevaren, of bevond zich dat nog aan de oever? Ik kan het niet direct uit de geschiedenis opmaken, het zou beide kunnen.⟨/p>
⟨p>"Zij wenkten de partners in het andere schip dat zij zouden komen." Al te ver zullen die zich niet van hen bevonden hebben, anders heeft het geen zin dat ze wenken. Ze wenkten de partners in het andere schip dat ze zouden komen om samen met hen aan te pakken. Want ja, die netten stonden op breken en ze zaten helemaal vol.⟨/p>
⟨p>En ze kwamen, dus die partners van dat andere schip. En ze kwamen en vulden beide schepen tot zinkens toe. Moet je nagaan! Eerst braken die netten al door, en nu vervolgens worden de beide schepen gevuld, en wel zodanig dat ze allebei nog dreigen te zinken ook. Nou, dan heb je als visser echt een luxeprobleem. Heb je een probleem? Zeker! Maar wel een heel aangenaam probleem, wat elke visser zich kan wensen natuurlijk. Want dan heb je echt een enorm goede vangst. "En ze vulden beide schepen tot zinkens toe." En dan kom je natuurlijk bij de echte clou.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-13" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4553" title="Speel af vanaf 01:15:53">▶ 01:15:53⟨/button> ⟨span>De Inkeer van Petrus Door Gods Goedertierenheid⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>Simon Petrus nam dit waar en hij viel voor de knieën van Jezus. En dan zei hij: "Ga uit, weg van mij. Want ik ben een zondig man, Heer."⟨/p>
⟨p>Je zou de vraag kunnen stellen: was het nou zo heel fout wat hij gezegd had? Hij had in feite gewoon een professionele uitspraak gedaan en gezegd van: ja, we hebben de hele nacht gevist en niks gevangen, en nu gaan we overdag. En hij had bovendien nog tegelijkertijd gezegd: maar omdat U het zegt, op Uw uitspraak, doe ik het. Ja, maar Petrus heeft wel in de gaten gehad, van het loutere feit dat hij überhaupt tegengesputterd heeft. En nu deze ervaring, dat maakt hem echt zo klein, letterlijk. Hij viel voor de knieën van Jezus en zegt: ga weg van mij, ik ben een zondig man.⟨/p>
⟨p>Daar wil ik trouwens nog iets over zeggen, want wat hier gebeurt, de zegen die hier wordt binnengehaald... Trouwens, ik zit er eens aan te denken, een zegen, dat is ook een vissersterm. Een zegen is toch een soort net? Zitten hier geen vissers onder ons? Wel Katwijkers, maar ja, een zegen, dat is een soort net waarmee je volgens mij ook over de bodem gaat. Ik heb het ooit eens een keertje in een toespraak nog naar voren gebracht, maar goh, mijn geheugen is ook niet meer wat het was. Ik weet het niet meer. Maar in ieder geval, ik weet heel zeker dat het woord zegen ook een soort van net is dat in visserstermen gebruikt wordt. Dat weet ik wel, maar wat het precies was, weet ik niet. Zou kunnen, ik weet het niet. Ik blijf ervan af. Maar in ieder geval, de zegen waar het hier over gaat... Is dat het? Het klopt? We hebben het onafhankelijk... Ja, en wat is het? Lees het eens voor: een rondnet. Aha. Ze worden dus echt gevangen, binnengehaald. Gelukkig, het zou toch een drama zijn als ik hier nou aan de kaak gesteld word als iemand die liegt. Maar een onttrekkende beweging in de rondte... hij wordt ingesloten. Dat is dus echt een zegen.⟨/p>
⟨p>Ja, een dubbele zegen. Maar hier, die net-brekende, boot-zinkende zegen. In het Engels heb ik dat eens in zo'n dienst gehoord, dat het voortdurend ging, naar aanleiding van deze geschiedenis, over een 'net-breaking and a boat-sinking blessing'. Als het net breekt, dan zwermt de vis eruit. Ja, dat zal wel. Het net brak door, dus ze moesten natuurlijk alles... En desondanks... Ik dacht net: hier brak het hoor. Ja, ja, ja, dat stond er wel. "Zij sloten een talrijke menigte vissen in en hun netten scheurden door." Ja, nou ja, ze dreigden door te scheuren, of dat er al velen inmiddels weggezwommen waren, maar dat ze desondanks toch nog zoveel overhielden, moet je nagaan. Dus terwijl de schepen vol zijn en al aan het zinken zijn, waren hun netten nog boordevol. Moet je nagaan.⟨/p>
⟨p>Waar het mij over ging, wat ik even nog naar voren wilde brengen: dat dit gebeurde, was geen gevolg van Petrus' inkeer. Nee, het is precies omgekeerd. Petrus' inkeer, het feit dat hij zich nu voor de voeten van Jezus werpt, dat is een gevolg van het bewijs van genade dat hij nu juist had beleefd. Het staat in Romeinen 2, dat vind ik een prachtig vers. Hij zegt: "Weten jullie niet dat de goedertierenheid van God u tot bezinning leidt?" Dat is niet de prediking van verdoemenis of van veroordeling. Nee, wat brengt een mens tot inkeer? Dat is juist wanneer God Zijn genade en Zijn goedertierenheid bewijst. In deze geschiedenis zie je dat ook. Petrus komt tot inkeer, juist omdat hij zo onder de indruk is van de goedertierenheid van God die de boot bijna deed zinken. Hij was zo zwaar beladen met zegen dat hij het niet eens kon hebben. En dat bracht hem tot inkeer, op de knieën, letterlijk.⟨/p>
⟨p>En dan staat er dat het niet alleen hem overkwam, want ontzag beving hem en allen die samen met hem waren, in die boot dan. Dat blijkt uit het volgende vers, over de vangst van de vissen die zij samen vingen. Ja, dat laat zich zo gemakkelijk verklaren. Het is onvoorstelbaar dat je overdag zoiets meemaakt en dan ook nog een keer op het woord dat Jezus had gesproken. Ook hier weer, het woord van Hem was genoeg. En het was absoluut overtuigend, ontzag beving hem en allen die dit met eigen ogen aanschouwden.⟨/p>
⟨p>En dan staat er in vers 10: "Evenzo nu ook Jakobus en Johannes, zonen van Zebedeüs." Twee broers dus, en dat moeten dan die twee zijn in die andere boot. Van Zebedeüs weten we trouwens, dat was dus de vader van Jakobus en Johannes. Die was ook visser. Eerder lees je al, dat als Hij Jakobus en Johannes roept, dat zij aan het vissen zijn samen met hun vader Zebedeüs. Eigenlijk een Hebreeuwse naam ook.⟨/p>
⟨p>En er staat erbij: die metgezellen, maar eigenlijk staat er een woord, letterlijk, 'die deelhebbers waren'. Het is gewoon ons woordje compagnon. Nou is dat eigenlijk een Frans woord natuurlijk, maar ze waren compagnons van Simon, dus Petrus en Andreas. Ja, er wordt wel gesuggereerd dat het neven waren van Jakobus en Johannes. Wat heel goed kan natuurlijk. Maar in ieder geval, het waren compagnons van elkaar.⟨/p>
⟨p>En vandaar ook dat je leest: er waren twee boten. De ene boot was van Andreas en Petrus, en de andere dus van Jakobus en Johannes. En eigenaardig is trouwens ook, dat en Simon, en Jakobus en Johannes... Die drie, dat zijn de drie intimi die telkens als er afzonderlijk een groep wordt geselecteerd uit de twaalf, dan zijn het altijd die drie. Bijvoorbeeld op de berg van de verheerlijking. Dan lees je dat Hij drie van hen meenam en dat waren Petrus, Jakobus en Johannes. En later lees je in Gethsemane: Jakobus, Petrus en Johannes. Bij meerdere gelegenheden.⟨/p>
⟨p>En later kom je diezelfde namen weer tegen in Galaten 2 vers 9. Dat Paulus dan in Jeruzalem is en daar zegt hij dat zij golden voor steunpilaren: "En ik gaf Jakobus, Petrus en Johannes de rechterhand der gemeenschap." Maar dat is Jakobus, de broer van Jezus. Ja, ik wilde het nog zeggen, want wat ik nu zeg klopt niet of niet helemaal. Want het is waar, die Jakobus was niet de Jakobus die hier genoemd werd, want die was inmiddels al vermoord. Maar het is heel eigenaardig: op het moment dat deze Jakobus vermoord wordt – dat wordt verhaald in Handelingen 12, hij wordt omgebracht door koning Herodes – dan lees je dat vervolgens Jakobus, maar dat is de broer van Jezus, de broeder van de Heer, feitelijk zijn positie overneemt. Dus de naam Jakobus blijft gewoon functioneren. Alleen, de naam is eigenlijk overgedragen aan een ander. Ja, gewoon Jakob, Jakobus is gewoon de Griekse vorm van Jakob. Dus daarom heb ik expres ook gezegd: niet dezelfde. Maar het zijn wel dezelfde drie namen die ook Paulus dan weer noemt als Jakobus, Petrus en Johannes. Dat waren de steunpilaren.⟨/p>
⟨p>En er staat daar van hen, hoe was het ook alweer? Aan Paulus was het evangelie van de voorhuid toevertrouwd. Hij zou naar de natiën gaan, naar de zee. En Jakobus, Petrus en Johannes, de drie representanten van de twaalf, die zouden naar de besnijdenis gaan. Dat was hun bediening, ook van Petrus. Petrus is de apostel van de besnijdenis en hij werd een visser van mensen. Waarom? Omdat hij velen onder Israël het getuigenis van de Messias heeft gebracht. Het evangelie van de voorhuid en het evangelie van de besnijdenis. En in de NBG vertaling staat 'voor'. Dat is toch een grote fout. Nou dat kun je wel zeggen, ja, absoluut. Dan wordt er gesuggereerd van: het is hetzelfde evangelie, alleen naar verschillende doelgroepen, terwijl er gesproken wordt over het evangelie van de besnijdenis. Dus het is gewoon het evangelie dat hoort bij de besnijdenis. Ja, nou ja, laten we dit hier maar eventjes laten rusten. In ieder geval, Jakobus en Johannes, dat waren de zonen van Zebedeüs. En het waren compagnons van Simon.⟨/p>
⟨h3 id="hoofdstuk-14" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="5225" title="Speel af vanaf 01:27:05">▶ 01:27:05⟨/button> ⟨span>Vissers van Mensen: de Definitieve Roeping⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3>
⟨p>En Jezus zei tegen Simon: vrees niet. Wees niet bang. Want je kunt je voorstellen, het was een enorm ontzag wat hij nu had ontvangen. Hij zei: maar wees niet bang. Vanaf nu zul je mensen levend vangen. Ik zeg steeds: te letterlijk. Dus feitelijk wat hier gebeurde, dat hij die enorme school vissen binnenhaalde, dat was een beeld van wat hij daadwerkelijk zou gaan doen in zijn echte bediening. Dat wil zeggen, hij zou gewoon visser blijven. Alleen geen visser meer van vissen, maar een visser van mensen. En dat is niet alleen de bedoeling, dat is hij ook daadwerkelijk geworden. Vanaf nu zul je mensen levend vangen.⟨/p>
⟨p>En ik zei al, deze geschiedenis lijkt als twee druppels water op wat je jaren later na de opstanding ook leest. Ook daar eerst een wonderbare visvangst. Na een nacht vergeefs vissen, ook dan, dat is heel opmerkelijk. En daarna wordt Petrus bevestigd in zijn apostelschap, in zijn roeping.⟨/p>
⟨p>En dan het laatste vers. "En zij leidden de schepen op het land." Ja, nu niet voor anker, maar nu definitief worden de schepen op het land getrokken. Die hadden ze niet meer nodig en ze lieten alles achter en volgden hem. Dat is duidelijk wat ze nu zouden gaan doen. En dit is dus het begin van hun discipelschap, om jarenlang onderwezen te worden door de Heer Jezus. Nou ja, jarenlang, drie jaar, drieënhalf jaar. Zo is het gekomen, zo is het allemaal begonnen.⟨/p>
⟨p>En de volgende keer, dat is 21 november, dan gaan we verder met Lucas 5, en wel de genezingen die daar beschreven worden en de roeping van Levi, oftewel Matthäus.⟨/p>