⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Introductie en de Setting van het Hogepriesterlijk Gebed⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Oké, lieve mensen, wij gaan verder. En ik ben ook heel erg blij met jullie, mag ik wel zeggen. Want wat is een spreker zonder luisteraars, nietwaar? Wij gaan verder met de bespreking van het Johannes-evangelie, studie 52. Vanavond gaan we ons bezighouden met het zeventiende hoofdstuk. Het is een van de bekendere hoofdstukken uit dit evangelie. Johannes 3, het gesprek met Nicodemus, en Johannes 4, het gesprek met de Samaritaanse vrouw, behoren denk ik wel tot de hoogtepunten. Net als Johannes 10 over de Goede Herder en Johannes 11, de geschiedenis van de opwekking van Lazarus. Als ik zo het lijstje langsga, dan moet ik ook Johannes 9 nog noemen over de genezing van de blindgeborene. Bij nader inzien, terwijl ik ze opsom, vind ik dat er nog veel meer bekende hoofdstukken zijn.⟨/p> ⟨p>Maar als ik zeg: het hogepriesterlijk gebed — want zo wordt het meestal genoemd in Johannes 17 — dan is dat denk ik wel een van de bekendere hoofdstukken inderdaad. Sowieso is het Johannes-evangelie wel het bekendste evangelie, omdat het ook heel erg thematisch is opgebouwd. Veel meer dan de andere evangeliën ontvouwt het die thema's. Ik denk dat dat ook een van de redenen is waarom er vaak uit geciteerd wordt en over gesproken wordt. U ziet: dit is deel 1. Johannes 17 bestaat uit 26 verzen en ik heb het in tweeën gedeeld. Vanavond bespreken we de eerste 13 verzen en de volgende keer gaan we de rest van het hoofdstuk bespreken.⟨/p> ⟨p>Laat ik nog even terugblikken op de voorgaande hoofdstukken in het algemeen. De vorige keer — dat is inmiddels trouwens zes weken geleden — hebben we ons beziggehouden met het slot van Johannes 16. In Johannes 13 tot en met 16 zien we de gesprekken met de discipelen. In Johannes 13 is het thema reiniging, heel letterlijk door het wassen. Johannes 14 gaat over de terugkeer tot de Vader, als je het allemaal even heel breed samenvat. Johannes 15 gaat dan weer over reiniging, maar dan vooral vanuit het idee van de wijnstok die gereinigd wordt in de zin van gesnoeid. En Johannes 16 heeft eigenlijk in zijn geheel als onderwerp dat de Zoon terugkeert tot de Vader en alle implicaties daarvan, inclusief de aankondiging van de Trooster, zoals dat dan meestal genoemd wordt: de erbijgeroepene.⟨/p> ⟨p>Als we het hebben over de locatie waar dit plaatsvond: Johannes 13 en 14 zijn de gesprekken in de opperzaal. In Johannes 15 en 16, als je dat leest aan het einde van hoofdstuk 14, zijn dat gesprekken geweest buiten de opperzaal. En Johannes 17, waar we ons vanavond mee bezighouden, is uitgesproken terwijl de Heer Jezus de stad verliet. Dat weet ik vrij zeker, want er staat namelijk in Johannes 18 vers 1... helaas wordt het in de NBG-vertaling wat misleidend weergegeven. Daar wordt gezegd: 'na deze dingen', terwijl er eigenlijk staat: 'terwijl Hij deze dingen zei'. Dat is iets heel anders natuurlijk. Terwijl Hij deze dingen zei — en 'deze dingen' verwijst dan terug naar hoofdstuk 17 — ging Hij uit met zijn discipelen naar de overzijde van de winterbeek Kidron. Daar was ook een tuin waarvan we uit andere evangeliën weten dat het Gethsemane was, die Hij met zijn discipelen binnenging.⟨/p> ⟨p>Dit heeft dus al wandelend plaatsgevonden. Hij ging de stad uit met zijn discipelen naar de overzijde van de winterbeek Kidron. Dat wil zeggen: Hij verliet de stad, op weg naar de Olijfberg. Even een paar introducerende opmerkingen over het hoofdstuk als zodanig. Ik zei al dat het bekendstaat als het hogepriesterlijk gebed. Ik moet erbij zeggen dat die term zelf niet in de Bijbel staat, maar ik vind het wel een heel treffend gekozen woord, omdat de Heer hier inderdaad als een hogepriester de zijnen opdraagt bij zijn Vader. Daar komt trouwens nog bij dat Hij zich hier al plaatst achter het werk en als het ware al de stad uit is, de aarde verlaten heeft. Ook de Olijfberg is een type van zijn heengaan; daarheen is Hij op weg.⟨/p> ⟨p>Dit is precies wat we van de hogepriester weten. Hij verliet de stad, ging naar de Olijfberg en dat is een type, als je het zo beschouwt, van de tegenwoordige tijd waarin de Heer 'buiten de legerplaats' is. De Olijfberg is een type van de berg waar Hij uiteindelijk inderdaad het aardse toneel verliet. De setting waarin Hij deze dingen heeft uitgesproken is denk ik heel veelzeggend en onderstreept eigenlijk alleen maar dat Hij inderdaad hier als hogepriester optreedt in het heiligdom. Daarbij draagt Hij de zijnen op zijn hart en op zijn schouder; dat is de strekking van dit hoofdstuk.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="420" title="Speel af vanaf 07:00">▶ 07:00⟨/button> ⟨span>De Inversiestructuur van het Hoofdstuk⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>De structuur van dit hoofdstuk heb ik hier eventjes in zijn geheel afgedrukt. De reden waarom ik het op deze manier weergeef, is dat het een inversiestructuur laat zien. Dat wil zeggen dat het begin en het einde parallel lopen en dat vervolgens alles gekeerd is naar het middelpunt. Het middelste gedeelte staat letterlijk ook qua structuur centraal. Het tweede gedeelte komt dan weer overeen met het een-na-laatste.⟨/p> ⟨p>Laat ik het nog wat duidelijker maken, want op deze manier wordt u er wellicht nog niet veel wijzer van. In de eerste vijf verzen gaat het om de verheerlijking van de Zoon, en dat is ook precies waar het hoofdstuk mee afsluit: de heerlijkheid van de Zoon. Vervolgens zie je in vers 6 tot 11 dat de discipelen het onderwerp zijn. Het is een gebed, dus God wordt aangesproken, maar het onderwerp zijn de discipelen. Het een-na-laatste gedeelte gaat over degenen die door hun woord — dat wil zeggen door het woord van de discipelen — in mij zouden geloven. Dat loopt dus ook parallel: de discipelen en degenen die door hun woord zouden geloven in de Heer Jezus Christus.⟨/p> ⟨p>Dan volgt het centrale gedeelte. Dat is het gebed waarin de Heer Jezus in eerste instantie verhaalt hoe Hij hen, de discipelen, heeft bewaard en vervolgens in vers 15 tot 19 de bede uitspreekt of God hen ook zou bewaren in de wereld. Dat is typisch het werk van een hogepriester. Ik moet u zeggen dat ik de benaming van dit hoofdstuk dan ook heel treffend vind. Dat is, even in het kort, de opbouw van het hoofdstuk.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="567" title="Speel af vanaf 09:27">▶ 09:27⟨/button> ⟨span>Vers 1: de Gebedshouding en de Verwachting van het Gekomen Uur⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Goed, dat betekent dat we bij vers 1 kunnen beginnen te lezen. Er staat: "Deze dingen sprak Jezus". Dat verwijst natuurlijk terug naar wat hiervoor gezegd is, maar vervolgens lezen we: "En hij hief zijn ogen op tot in de hemel." Feitelijk is dit de verbindende schakel tussen hoofdstuk 16 en hoofdstuk 17. Hij hief zijn ogen op, letterlijk tot in de hemel, en hij sprak. Hij was op weg naar de Olijfberg en hij hief zijn ogen op. Dat is overigens een gebedshouding die we heel dikwijls aantreffen: dat de ogen worden opgeheven.⟨/p> ⟨p>Bekend is met name Psalm 121: "Ik hef mijn ogen op naar de bergen en dan...?" Ja, daar hoor ik al twee versies. Dat vind ik altijd mooi, want de NBG-vertaling zegt dan: "Van waar zal mijn hulp komen?" Dan is het een vraag van vertwijfeling. Maar als je het in de Statenvertaling leest, dan is het juist geen vraag en geen vertwijfeling, maar juist een uitroep van verzekerdheid. "Ik hef mijn ogen op" is dan juist een uitspraak van verwachting, geloof en vertrouwen. Van waar mijn hulp zal komen? Dat wil zeggen: van boven, niet van beneden.⟨/p> ⟨p>Je leest ook dat de Heer Jezus dat doet, zijn ogen opheffen, als hij bij het graf van Lazarus staat en tot God bidt. En als ik me niet vergis, lees je het ook bij de spijziging van de vijfduizend of de vierduizend; dat hij dankt en zijn ogen opheft naar boven. Wij sluiten meestal onze ogen. Het idee is natuurlijk iedere keer hetzelfde, namelijk dat je niet afgeleid wordt door de dingen om je heen. Daarom sluiten wij ze. Maar eigenlijk is het nog mooier om ze gewoon naar boven te richten, want dan word je ook niet afgeleid door de dingen om je heen. Je kijkt dan in ieder geval de goede kant op en zo word je weer even herinnerd aan waar je hulp vandaan komt.⟨/p> ⟨p>Om even terug te komen op de wijze waarop de Heer Jezus hier gaat spreken: terwijl hij deze dingen spreekt, heft hij zijn ogen op tot in de hemel en hij zei: "Vader, het uur is gekomen." Dat is een uitdrukking die we in het Johannes-evangelie inmiddels al vaak zijn tegengekomen. Ik moet erbij zeggen dat we in de eerdere hoofdstukken, zoals hoofdstuk 7 en 8, iedere keer lezen dat wanneer Jezus zich verbergt of wanneer men stenen opneemt, er staat: "zijn uur was nog niet gekomen." Pas vanaf hoofdstuk 12 lees je telkens weer dat zijn uur gekomen was. Hij wist dat de uren waren gekomen. Dat is dan ook echt de laatste dag of de laatste dagen waarop zo'n formulering op zijn plaats is: "Het uur is gekomen, de dag is gekomen."⟨/p> ⟨p>En dat is ook met recht zo. Laten we wel wezen: dit hogepriesterlijk gebed wordt uitgesproken op de datum van het Pascha, de veertiende Nisan. Als ik ervan uitga dat de datum verloopt van avond naar avond volgens de Joodse rekening, dan is dit dus al ergens laat in de avond — middernacht denk ik eerlijk gezegd — dat dit is uitgesproken. Het was dus al de veertiende. Het uur was gekomen en hij zegt: "Verheerlijk uw Zoon opdat de Zoon U zou verheerlijken."⟨/p> ⟨p>Hier zie je duidelijk hoe de Heer echt de mijlpaal heeft bereikt. Hij zegt: "Verheerlijk uw Zoon", en daarmee plaatst hij zich feitelijk al achter het werk dat nog gecompleteerd moest worden. Dat is natuurlijk niet gebeurd toen hij aan het kruis werd gehangen; dat was juist zijn uiterste vernedering. Zijn verheerlijking begon op de dag dat hij opgewekt werd uit de doden en gekroond werd met eer en heerlijkheid, zoals dat in Psalm 8 staat. Toen hij opgewekt werd en verhoogd werd aan Gods rechterhand, dat was de verheerlijking van de Zoon. En dat zet natuurlijk in werking hoe de Zoon juist via die weg God des te meer zou gaan verheerlijken. "Verheerlijk uw Zoon, opdat uw Zoon U zou verheerlijken."⟨/p> ⟨p>Vers 2 vervolgt: "Zoals U hem volmacht gegeven hebt over alle vlees." Ook dit bevestigt weer precies waar we het over hebben, namelijk dat hij zich in die zin al achter het werk stelt. "U hebt hem volmacht gegeven over alle vlees." Dat hoort juist bij zijn bekroning, bij zijn verheerlijking: dat hij autoriteit heeft ontvangen. Zoals hij dat trouwens ook zegt in Matthäus 28, na de opstanding: "Mij is gegeven alle autoriteit, alle volmacht in hemel en op aarde." Hier staat het ook: "zoals U hem volmacht gegeven hebt over alle vlees." Gewoon over elk menskind, over de hele wereld. In hoofdstuk 3 vers 35 kwamen we een soortgelijke uitspraak al tegen, en in het Matthäus-evangelie ook diverse keren: diezelfde waarheid.⟨/p> ⟨p>In feite is dat precies wat van de Messias verwacht mag worden, namelijk dat hij de macht die hij van Godswege ontvangt, over elk mensenkind, over alle vlees zal gaan uitoefenen. Welnu, die macht is hem gegeven, maar hij oefent die macht nog niet uit. Dat zijn twee verschillende dingen. De bekroning of het gezalfd worden is één ding, maar het daadwerkelijk uitvoeren van het koningschap is van een latere orde. Wij zijn inmiddels natuurlijk heel vertrouwd met de gedachte dat daar een hele tijdsperiode tussen zit, maar ik moet er tegelijkertijd bij zeggen dat men daar in de dagen dat dit zich afspeelde nog helemaal niet van op de hoogte was. Toen was het echt nog een verborgenheid dat er zo'n enorme tijdsperiode zit tussen de eerste en de tweede komst van Christus. In de dagen van Handelingen dacht men echt dat het in die tijd zou gebeuren. Maar goed, laten we even terugkomen bij vers 2.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1007" title="Speel af vanaf 16:47">▶ 16:47⟨/button> ⟨span>Vers 2-3: Volmacht over Alle Vlees en het Oogmerk van het Aionisch Leven⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Het is inderdaad de Vader die hier wordt aangesproken: "Zoals U Hem volmacht gegeven hebt over alle vlees om aan alles wat U Hem gegeven hebt — dat is alle vlees — Hij aan hen zou geven: aeonisch leven." Ofwel: het leven van de eeuw. Dat staat er in een wat merkwaardige zin, want er wordt hier gesproken dat Hij autoriteit heeft gekregen over alle vlees, maar aan alles wat de Vader specifiek aan Hem geeft, die ontvangen een bijzondere gave, namelijk aeonisch leven. Dat is dus niet alle vlees. Dit zijn degenen die geloven, wat trouwens ook een van de centrale waarheden is in het Johannesevangelie. In de christelijke wereld is dat natuurlijk bekend: ieder die gelooft, ontvangt eeuwig leven. En dat is waar. Het probleem is alleen dat men in de christelijke wereld totaal geen idee heeft van wat eeuwig leven werkelijk is.⟨/p> ⟨p>Dan verkeert zo’n geweldige waarheid, namelijk het voorrecht dat gegeven wordt aan degenen die vandaag geloven en het leven van de toekomende eeuw ontvangen, in iets exclusiefs en uitsluitends. Dat wil zeggen: alle anderen worden definitief buitengesloten. Dat heeft natuurlijk alles te maken met het idee van wat aeonisch of eeuwig is. Men denkt dan aan eindeloos. Nee, het gaat over het leven van die toekomende eeuw en dat leven wordt gegeven aan degenen die geloven. Er is trouwens geen evangelie waarin zo vaak wordt gesproken over dat aeonische leven.⟨/p> ⟨p>Inmiddels ben ik er zelf heel erg vertrouwd mee, maar ik herinner me nog goed dat ik in 1992 voor het eerst die term hoorde: aeonisch leven. Ik moest daar destijds erg aan wennen. Ik keek vroeger naar de Man van Zes Miljoen en toen hoorde ik over 'bionisch'. Dat kende ik wel, maar aeonisch? Het is een kwestie van je vertrouwd maken met bepaalde Bijbelse vocabulaire. Op een gegeven ogenblik went dat; je weet wat het betekent en het is logisch. Het is het leven van de toekomende eeuw. Als je het schrijft, heb ik er ook helemaal de minste moeite mee, want dan zeg je gewoon 'eeuw-ig' leven. Als je het zo uitspreekt, is het net of je een spraakgebrek hebt, maar dat is met opzet. Daarmee maak je duidelijk dat het leven is dat hoort bij een eeuw, bij een tijdperk.⟨/p> ⟨p>Enfin, de Zoon heeft autoriteit over alle vlees gekregen, maar Hij geeft aan een speciale groep aeonisch leven, namelijk degenen die geloven. En dan staat er: "Dit nu is het aeonische leven: opdat zij U zouden kennen." Ik heb wel gedacht, en ik heb het ook al eens gehoord, dat dit een definitie zou zijn, een omschrijving van het aeonische of eeuwige leven. Maar ik denk niet dat dat juist is. Het is niet een definitie van het aeonische leven; het is de doelstelling ervan. Dat blijkt gewoon uit het woordje 'opdat'. Dit nu is het aeonische leven, opdat zij U zouden kennen. Dat is de doelstelling, het oogmerk van dat leven van de toekomende eeuw.⟨/p> ⟨p>En dan staat er achter: "opdat zij U zouden kennen, de enige waarachtige God en Jezus Christus die U afvaardigt." Wel, als er iets is waarin de toekomende aeon gekenmerkt wordt, dan is het het kennen van God. Dat is de allesbeheersende waarheid van de toekomende aeon. Je leest in Jesaja 11 vers 9 — dat is een prachtig vers — in de voorgaande verzen een geweldige beschrijving van het Messiaanse Rijk, die toekomende eeuw dus. U weet wel, dat is dat hoofdstuk van: "Er zal een rijsje voortkomen uit de afgehouwen tronk van Isaïe." En dan staat er in vers 9 dat de aarde vol zal zijn van de kennis des Heren, van de kennis van Yahweh, zoals de wateren de bodem der zee bedekken. Dat is de toekomende aeon.⟨/p> ⟨p>Heel de wereld zal vanuit Israël — dat is trouwens ook Jesaja 2 — waar vanuit Jeruzalem de wet uit zal gaan, de Torah, en het woord des Heren vanuit Sion, worden voorzien. Er ontstaat daar een bron met recht in Jeruzalem, letterlijk en figuurlijk. Heel de wereld zal worden voorzien van levend water en de aarde zal vol zijn van het kennen van Yahweh, net zoals de wateren de bodem van de zee bedekken. Er zal niets en niemand meer zijn die Hem niet zal kennen. Daar staat bij: "de enige waarachtige God". Ik moet u zeggen, dat is toch wel heel treffend hoor.⟨/p> ⟨p>En dit is ook wel schokkend. Trouwens, aankomende zaterdag op de studiedag in Garderen zal dat de helft van de dag het onderwerp zijn. Aart van Rijn zal het gaan hebben over de leer van de drie-eenheid en hoezeer dat een afwijking is van het Bijbelse monotheïsme. Ik zal daar direct op aansluiten en het hebben over het thema 'fout of funest'. Dat wil zeggen: hoe kwalijk die afwijking is die in de christelijke wereld ontstaan is; in feite verkapt meergodendom. Moet u eens opletten hoe de Heer Jezus hier Zijn Vader aanspreekt. Hij zegt: "Dit nu is het aeonische leven, het eeuwige leven, dat zij U zouden kennen, de enige waarachtige God." Wie is die enige waarachtige God? Dat is de Vader tot wie Hij Zich richt. Hij is God. Hij is waarachtig God. Maar Hij is ook de enige waarachtige God. Er is buiten Hem om geen andere.⟨/p> ⟨p>En dan staat erbij: "en Jezus Christus die U, Vader, afvaardigt." Deze uitspraak is zo kraakhelder, omdat we hier de Zoon Zelf horen spreken over wie Zijn Vader is, namelijk de enige waarachtige God. En ook hoe Hij in relatie staat tot Hem, namelijk als Jezus de Christus, die van Godswege door de enige waarachtige God is afgevaardigd of gezonden. Ons woordje monotheïsme komt hier ook vandaan. Hier ziet u het: 'de enige', dat is eigenlijk het woordje 'mono'. Dat kennen we allemaal wel van mono en stereo, maar mono betekent enig. De enige. De hele Hebreeuwse Bijbel staat er vol van.⟨/p> ⟨p>Wat dacht u van Judas? Zo eindigt de brief van Judas: "Aan de enige God, onze Redder, zij door Jezus Christus, de Heer van ons, heerlijkheid, majesteit, kracht, autoriteit voor heel de aeon, en nu en tot in al de aeonen. Amen." Ook hier: de enige waarachtige God die onze Redder is, die door Jezus Christus werkt. Dat is altijd de verhouding: de Eén is de bron, de ander is het kanaal waardoor God Zich richt en wendt tot de wereld of tot Israël. En trouwens omgekeerd ook, want Hij is de middelaar; we komen ook door Hem tot God. In 1 Timotheüs 1 staat: "De Koning van de aeonen nu, de onvergankelijke, onzienlijke, enige God, zij eer en heerlijkheid tot in de aeonen van de aeonen. Amen." Dit is een lofprijzing omdat je je richt op de Enige die werkelijk God is. Ziet u hoe fundamenteel dit is? En dat dit de bedoeling is, het hele oogmerk van het aeonische leven: het kennen van God, namelijk de Vader van de Heer Jezus Christus als de enige waarachtige God. Daar zou natuurlijk veel meer over te vertellen zijn, maar dat reserveren we voor de aankomende zaterdag. Eerst even dit.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1649" title="Speel af vanaf 27:29">▶ 27:29⟨/button> ⟨span>Vers 4-5: de Volleindiging van het Werk en de Voorbestemde Heerlijkheid⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>We gaan nu verder in vers 4: "Ik verheerlijk U op de aarde, voleindigend het werk dat U Mij gegeven hebt om te doen." Die voleindiging zou juist op deze dag plaatsvinden, op deze datum: de 14e Nisan. Want wat gebeurde er op de 14e Nisan? Dan werd het Pascha geslacht. Hij zou als het Pascha geslacht worden en als een lam ter slachting worden geleid. Dat is de voleindiging van Zijn werk: eindigen in de dood. Vanaf dat moment gaat God werken, want toen Hij dood was, zou God Hem uit de doden opwekken. Omdat Hij zelf dood was, was Hij op dat moment volledig overgeleverd aan God.⟨/p> ⟨p>De voleindiging van het werk zou dus inderdaad op deze datum plaatsvinden. De verheerlijking op de aarde is er juist in gelegen dat Hij het werk dat God Hem te doen heeft gegeven, ook daadwerkelijk niet alleen begonnen is, maar het ook tot het einde toe afmaakt. Hij is gehoorzaam geworden, ja, tot de dood van het kruis; verder kon het niet gaan.⟨/p> ⟨p>En nu zegt Hij in vers 5: "En nu, verheerlijk Mij, U Vader, bij Uzelf met de heerlijkheid die Ik had vóór de wereld was, bij U." Ik zeg het expres even zo, want als je de klemtoon goed legt, heb je het volgens mij meteen begrepen. In de eerste plaats zou je de vraag kunnen stellen: waarom zegt Hij ‘verheerlijk Mij, Vader’, terwijl Hij die heerlijkheid al had voordat de wereld was? Hoezo moet er iets verheerlijkt worden als Hij die heerlijkheid al bezat? Daar komt nog een vraag bij: Hij zou verheerlijkt worden en gekroond worden met eer en heerlijkheid, maar had Hij die eer en heerlijkheid dan al voordat de wereld was? Was Hij toen al gekroond? Dat gekroond worden met eer en heerlijkheid was toch juist gebaseerd op het lijden dat Hij volbracht heeft en op het werk dat Hij zou voleindigen? Dat zijn serieuze vragen.⟨/p> ⟨p>Dit is trouwens een van de klassieke Bijbelteksten die worden aangevoerd om de pre-existentie — het voorbestaan van de Zoon — aan te tonen. De klassieke uitleg luidt dat de Heer Jezus Zich hier de heerlijkheid herinnert die Hij ooit bij de Vader had voordat de wereld was. Eerlijk gezegd heb ik dat vroeger ook gedacht; ik ben met dat idee grootgebracht en dit is een van de verzen die daarvoor altijd wordt aangehaald. Maar kijk, die heerlijkheid die Hij had vóór de wereld, die had Hij bij God. Bij God stond de heerlijkheid die de Zoon zou ontvangen reeds vast vóór de wereld was. Hij had die heerlijkheid al; niet objectief, maar subjectief bij God. Want God had toen al, vóór de wereld was, de verheerlijking van de Zoon op het oog. Dat zou gaan gebeuren. Dit gaat dus niet over voorbestaan, maar over voorbestemming.⟨/p> ⟨p>Ik moet erbij zeggen — en we hebben het er bij andere gelegenheden ook wel over gehad, want het is een belangrijk onderwerp in het Johannesevangelie — dat de Heer Jezus voordat Hij mens werd, nog niet ‘de Zoon’ was. Dat kan sowieso niet, want Hij werd juist verwekt door God. Omdat Hij verwekt werd door God Zelf, heet Hij ook de Zoon. En omdat dat een unieke gebeurtenis is, is Hij zelfs de eniggeboren Zoon van God. Dus als Zoon had Hij geen voorbestaan als zodanig. Je leest wel dat het Woord vlees geworden is, maar dat is een voorbestaan, niet in persoonlijke zin, maar in abstracte zin: als Woord, als de expressie van God. God sprak van den beginne. In het begin was het Woord en het Woord was bij God, en het Woord was God. Dat wil zeggen: als God verscheen, dan was dat altijd omdat Hij sprak. Welnu, na 4000 jaar menselijke geschiedenis is dat Woord vlees geworden. Het Woord kwam tot Maria en werd letterlijk vlees in haar. Voordat de Zoon verwekt werd, was Hij dus het Woord. Dat is Zijn voorbestaan en daar verwijst Johannes verschillende keren naar.⟨/p> ⟨p>Maar ik geloof niet dat dit vers spreekt van Zijn voorbestaan als persoon, maar over de heerlijkheid die Hij bij God had vóór de wereld was. Bij nader inzien kan dit vers helemaal niet als bewijs dienen dat Hij Zich deze heerlijkheid herinnert van vóór de wereld was. Want waarom specifiek ‘vóór de wereld was’? Wat was er dan met die heerlijkheid gebeurd toen de wereld er eenmaal was? Het is vreemd om te verwijzen naar iets wat je bezat vóór de wereld was, want als Hij al die tijd bij de Vader was, dan had Hij die heerlijkheid toch behouden tot aan Zijn geboorte? Dan is het toch niet alleen maar specifiek vóór de wereld was? Begrijpt u wat ik bedoel?⟨/p> ⟨p>Ik probeer het te begrijpen: bedoelt u dit als een kritische aantekening bij de klassieke uitleg of juist bij wat ik nu zeg? Nee, ik bedoel dat het vreemd is dat de Zoon dan al vóór Hij hier geboren werd een voorbestaan had bij de Vader, omdat Hij hier zo specifiek verwijst naar de heerlijkheid die Ik had vóór de wereld was. Want vanaf dat moment tot aan Zijn geboorte zou Hij die dan ook gehad moeten hebben. Ja, dat denk ik ook. Maar ik begrijp uit de woorden van de Heer dat Hij hier refereert aan Zijn toekomende verheerlijking: "Verheerlijk Mij bij U, Vader, bij Uzelf, met de heerlijkheid die Ik had vóór de wereld, bij U." Zoals wij vóór de grondlegging der wereld al geroepen zijn. Die roeping staat vast, en die heerlijkheid ook.⟨/p> ⟨p>Waar het om gaat, is dat de verheerlijking van de Heer al een vast gegeven was, een goddelijke bestemming, zelfs voordat er ook maar iets was. Dit was het plan van God en dit móést gebeuren, omdat het heerlijkheid was die Hij al had vóór de wereld was — bij God. Voor mij werd dit duidelijk toen ik het zo las. Er staat letterlijk: "bij U". Dat zijn de laatste woorden. Op het moment dat je daar de klemtoon op legt, begrijp je het meteen. Hoezo heerlijkheid vóór de wereld was? Waar had Hij die dan? Nou, bij God!⟨/p> ⟨p>Dat gebeurt trouwens wel eens vaker op het moment dat je een woord leest. Even één voorbeeld: afgelopen zondag sprak ik over de twee en de tien stammen en toen had ik het over Ezechiël 37, waar staat dat de twee en de tien één worden "tot één koninkrijk". Toen ik dat las in Ezechiël 37, begreep ik ineens waar het om gaat. In de dagen van Kores werden ze al één, maar een koninkrijk, dat worden ze pas in de toekomst. Ik las de zin dus met de klemtoon op "tot één koninkrijk" en ik begreep hem ineens helemaal. Eigenlijk doet zich hier in vers 5 van Johannes 17 iets soortgelijks voor. Als je de klemtoon goed legt, dan pak je het. Zo geloof ik het. Goed, we gaan weer even verder.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2262" title="Speel af vanaf 37:42">▶ 37:42⟨/button> ⟨span>Vers 6-8: de Openbaring van Gods Naam en de Discipelen als Kostbare Gave⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Vers 6 zegt: "Ik openbaarde uw naam aan de mensen die u mij gegeven hebt uit de wereld." Dat wil zeggen dat voor hen die naam ook daadwerkelijk openbaar werd. Maar er doet zich hier misschien een probleempje voor, want hoezo: "Ik openbaarde uw naam"? Die naam was toch al onder Israël bekend? Ook al mocht men die naam dan niet uitspreken, dan was de naam zelf toch bekend? Maar dan moet je je realiseren dat het begrip 'naam' niet alleen staat voor een paar letters en de wijze waarop je wordt aangeroepen. De naam staat voor alles wat je bent; voor je identiteit, voor je betekenis en ook voor je heerlijkheid. Zoals wij dat trouwens ook zeggen wanneer we spreken over iemand die een goede naam heeft. Daarmee bedoelen we niet dat iemand een mooie voornaam heeft, maar dat diegene een goede reputatie heeft, een faam die hem vooruitgaat. De naam staat dus voor wie je helemaal bent.⟨/p> ⟨p>Welnu, als de Heer Jezus zegt: "Ik openbaarde uw naam", dan openbaart hij wie God is en de diepe betekenis van zijn naam. Jawel, "Ik ben, ik ben die ik ben." Wat een geweldige diepgang, hoogte en reikwijdte die naam heeft, dat heeft hij openbaar gemaakt aan die mensen die van Godswege aan hem waren gegeven uit de wereld. De rest had daar namelijk geen oren voor. En dan staat er ook nog bij: "Zij waren voor u." De vertaling zegt: "Zij behoorden u toe", maar er staat letterlijk dat zij voor de Vader waren. "En u hebt hen aan mij gegeven en zij hebben uw woord bewaard." Het feit dat de Vader hen aan Jezus heeft gegeven, bepaalt de echte waarde en Jezus' waardering van de discipelen. Want waar hij het hier over heeft, is dat zijn waardering voor de discipelen niet gelegen is in henzelf, maar in het feit dat hij hen als een Godsgeschenk waardeerde en zag. "U hebt hen aan mij gegeven", en dat bepaalt hun kostbaarheid. Ze zijn een geschenk van God.⟨/p> ⟨p>Wanneer je het zo bekijkt, ga je er heel anders tegenaan kijken. Dat is de echte waarde. Dat geldt trouwens in het algemeen, niet alleen hier. Ook voor ons geldt dat wanneer je weet dat iemand aan jou gegeven is – bijvoorbeeld je huwelijkspartner – dat dit de waarde bepaalt. Die ander is mij van Godswege gegeven, en die waarde is niet gelegen in wat de ander doet of misdoet. Als je het aan gedrag koppelt, kan de waarde stijgen of dalen, tot het zelfs helemaal tot een nulpunt daalt. Nee, de echte waarde zie je pas als je beseft: het is van God gegeven. Dat is hoe de Heer Jezus nu kijkt naar degenen die om hem heen staan.⟨/p> ⟨p>"U hebt hen aan mij gegeven en zij hebben uw woord ook bewaard. Zij weten dat alles wat u aan mij hebt gegeven van u is." Dat kun je heel breed opvatten; alles wat aan macht en straks aan heerlijkheid aan hem gegeven is. Maar ik denk dat het hier specifiek gaat over de woorden van God. Waarom denk ik dat? Wel, lees verder in vers 8: "Want de uitspraken die u aan mij hebt gegeven – of de woorden, letterlijk de uitspraken – die heb ik aan hen gegeven en zij hebben ze ontvangen, in ontvangst genomen." Met andere woorden: wat de Heer Jezus te melden had en vertelde, was rechtstreeks van zijn God afkomstig. Hij zegt: "Ik heb het doorgegeven", en vervolgens is het bij hen in goede aarde gevallen; zij hebben het ontvangen. "En zij weten waarlijk dat ik van u ben uitgegaan – of dat ik van bij u uitging – en zij geloofden dat u mij zond, of mij afvaardigde." Zij weten dat, omdat het woord bij hen in goede aarde viel. Nu weten ze het daadwerkelijk: wie hij was, namelijk van God uitgegaan en afgevaardigd van Godswege.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2613" title="Speel af vanaf 43:33">▶ 43:33⟨/button> ⟨span>Vers 9-10: een Specifiek Gebed voor de Gelovigen, Nog Niet voor de Wereld⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan zegt Hij: "Omtrent hen vraag ik. Niet omtrent de wereld vraag ik." Dat is eigenaardig. De Heer Jezus is de Messias. We hebben aan het begin van het gebed gelezen dat Hij zegt dat God Hem ook volmacht heeft gegeven over alle vlees. Maar nu zegt Hij: "Ik vraag omtrent hen en niet omtrent de wereld." Waarom? Het korte antwoord is denk ik: de wereld heeft het woord niet ontvangen. Bij de discipelen, degenen die Hem nu omringen, viel het woord in goede aarde, maar bij de wereld niet.⟨/p> ⟨p>Je zou het ook nog anders kunnen zeggen. Die wereld is onderdeel van een plan. Om het in de taal van deze tijd te zeggen: het klinkt wat in termen van een actieprogramma, maar het is inderdaad een programma. God heeft een plan en dat werkt Hij uit. De wereld staat op Zijn agenda echter niet als een huidig actiepunt; dat is een later programma-onderdeel. Je leest in Psalm 2:8 dat de Heer Jezus wel omtrent de wereld bidt, maar dat is toekomst. Daar spreekt JAHWEH Zelf: "Vraag van Mij en Ik geef jou natiën tot je lotbezit en de einden van de aarde tot je bezitting." Dat is voor straks, voor de dagen van de wederkomst, wanneer Hij Koning zal zijn in Sion en vanuit Sion zal gaan regeren. Ja, dán zal Hij voor de wereld gaan bidden en dan zal Hij ook alle natiën tot Zijn bezit krijgen.⟨/p> ⟨p>Maar dat is niet Zijn gebed op het moment dat Hij Jeruzalem verlaat en naar de Olijfberg gaat. Dan heeft Hij het alleen over degenen die Zijn woord geloven. Voor de rest, de wereld daaromheen, bidt Hij op dit moment niet. In vers 9 merken we dus op dat de Heer Jezus uitdrukkelijk Zijn beden beperkt tot degenen die in Hem geloven: "Omtrent hen vraag ik." In de eerste plaats betreft dit Zijn discipelen. Niet omtrent de wereld vraagt Hij – dat is pas van een veel latere orde – maar omtrent hen die de Vader aan Hem heeft gegeven, want zij zijn voor de Vader.⟨/p> ⟨p>Straks, en dat is het grote verschil, is de wereld ook voor Hem en komt ook de wereld tot erkenning. Dat is overigens het onderwerp waar we het de volgende keer over zullen hebben, want zo eindigt dit hoofdstuk van het hogepriesterlijk gebed: "opdat de wereld gelove". Dat gebeurt door de eenheid van het getuigenis. Er staat dat de wereld gelooft en tot erkenning komt. Dat is niet alleen maar een bede, een verzoek of een hoop; het is een daadwerkelijke verwachting. Maar dus niet voor nu.⟨/p> ⟨p>In vers 10 zegt de Heer Jezus: "En al het Mijne is het Uwe." Dat is logisch, want alles wat Hij heeft, heeft Hij van God ontvangen. Maar er staat ook: "en het Uwe is het Mijne." Alles wat God te geven heeft, heeft Hij toevertrouwd aan de Zoon. Dat geeft aan hoe hoog de status van de Zoon is en hoe Hij inderdaad die ene Middelaar is. Er is één God, maar er is ook maar één Middelaar. Dat is het unieke van de Heer Jezus Christus: dat Hij de eniggeboren Zoon is. Er is er maar één op die wijze vanuit God geboren. Maar Hij is ook de ene Middelaar, de mens Christus Jezus.⟨/p> ⟨p>"En het Uwe is het Mijne en Ik ben verheerlijkt in hen." In dat woord 'verheerlijkt' zit het begrip heerlijkheid. Dat wil zeggen dat de heerlijkheid aan het licht komt. Als iets verheerlijkt wordt, dan wordt de heerlijkheid ervan openbaar. "Ik ben verheerlijkt in hen" betekent dus in feite: Mijn heerlijkheid is in hen geopenbaard of wordt via hen openbaar.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2927" title="Speel af vanaf 48:47">▶ 48:47⟨/button> ⟨span>Vers 11: Geestelijk de Wereld Verlaten en de Bede Om Bewaring en Eenheid⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Het is heel eigenaardig wat er in vers 11 staat: "Ik ben niet meer in de wereld." Dat is opmerkelijk, omdat hij twee verzen later, in vers 13, zegt: "Ik spreek deze dingen in de wereld." In vers 11 zegt hij dus dat hij er niet meer is, en in vers 13 zegt hij dat hij er nog wel is. Dat kan natuurlijk maar één ding betekenen: het ene is fysiek en het andere is naar de geest. Geestelijk ben ik al niet meer in de wereld. Typologisch trouwens ook niet: als hogepriester is hij al in het heiligdom. Hij stelt zich op — ik heb het voor de pauze al een paar keer zo gezegd — alsof het werk voleindigd is. Terwijl hij naar de mens gesproken nog als een lam ter slachting geleid moet worden, stelt hij zich al op alsof het werk volbracht is. Daar op de Olijfberg, als embleem van de berg waar hij ten hemel zou varen, stelt hij zich op alsof hij als hogepriester al in de hemel is. In die zin, zowel in zijn beleving als in typologisch opzicht, is hij niet meer in de wereld. Dat is het grote verschil. Hij zegt: "Ik ben niet meer in de wereld, maar zij zijn in de wereld." Juist daarom richt hij zijn gebed voor hen, opdat zij bewaard worden.⟨/p> ⟨p>"En ik kom tot U, Vader, Heilige Vader." Rooms-katholieken denken bij die term meteen aan de paus, want zo wordt de paus aangesproken: als Heilige Vader. Ik zie Arie zijn schouders ophalen en zeggen: "Wat hebben we met de paus te maken?" Eigenlijk moet ik je groot gelijk geven, maar ik moest eraan denken omdat 'Heilige Vader' een van de titels van de paus is. Als je het in dit licht beschouwt, dan denk je: wat een godslastelijke titel eigenlijk. Hoe was het ook alweer? De Heer Jezus zegt: "Noem niemand uw vader, want één is uw vader, de Heilige." En nu zegt hij: "Ik kom tot U, Vader." Hij was op weg naar de Olijfberg — dat is mooi hè? Ja, hij was op weg naar de Olijfberg en dan zegt hij: "Ik kom tot U, Vader", vooruitlopend op wat komen gaat.⟨/p> ⟨p>"Bewaar hen in uw naam, die U aan mij hebt gegeven." Dat "die U aan mij hebt gegeven" slaat op hen, de discipelen. Bewaar hen in uw naam; bewaar hen die U aan mij hebt gegeven. En ook "opdat zij één zijn zoals wij". Dat is een manier van zeggen die we nu al verschillende keren zijn tegengekomen in het Johannesevangelie. "Het zal worden één kudde", zegt Johannes 10. Maar ook in het navolgende gaat het erom dat die eenheid er is, dat zij één zijn zoals wij: "Ik in U en Gij in mij." Let wel, dit slaat niet op een soort wezenseenheid, zoals dat bijvoorbeeld in de leer van de drie-eenheid het geval is. De Vader en de Zoon zijn één, één in wezen — zo spreekt de Heer Jezus er hier helemaal niet over. Hij spreekt inderdaad over het feit dat hij één is met de Vader, dat zegt hij trouwens ook in Johannes 10: "Ik en de Vader zijn één", maar daarmee bedoelt hij niet één persoon of één in wezen. Nee, hij doelt op de eenheid die zij samen vormen. Zoals hier ook staat: "Bewaar hen in uw naam, opdat zij één zijn zoals wij één zijn." Eén in werk, één in bedoeling, één in streven, één in liefde. Dat is de eenheid waar hij het over heeft.⟨/p> ⟨p>En ik zal u vertellen: deze verzoeken — dat geldt trouwens voor alle verzoeken die de Heer doet in dit gebed — zijn vervuld of worden vervuld. Zo moet ik het eigenlijk zeggen, want een deel is nog toekomstmuziek. Maar niettemin, het is niet alleen maar een vraag waarvan het misschien wel of niet vervuld wordt. Nee, de verzoeken die de Heer doet, die worden vervuld. Dat geldt ook voor deze. Hij bidt voor zijn discipelen opdat ze één zijn, en dat is ook vervuld in wat we lezen in het Nieuwe Testament. De apostelen zijn tot een eenheid gesmeed in het getuigenis aangaande de Messias. Ze hebben schouder aan schouder, eendrachtig, als een volstrekte eenheid niet alleen het getuigenis gesproken, maar ook het getuigenis opgetekend, zodat we in de Schriften het verslag daarvan vinden. Dus die eenheid waar de Heer hier voor bidt, dat is een vervuld gebed.⟨/p> ⟨p>"Toen ik met hen was in de wereld, bewaarde ik hen in uw naam." Hier zie je trouwens ook heel duidelijk wie die 'hen' zijn. Die 'hen', dat is heel specifiek. We hebben dat in de laatste hoofdstukken die we tot dusver hebben besproken in het Johannesevangelie al een aantal keren opgemerkt. Het is zo belangrijk om te zien dat de Heer Jezus zich in die opperzaal heel specifiek richtte tot de discipelen en sprak over hén en over wat zíj te doen zouden krijgen en wat zíj zouden ontvangen. Bijvoorbeeld wanneer de Heer Jezus zegt: "Alles wat je bidt in mijn naam, dat zal je ontvangen." Wat heeft men gedaan? Men heeft zo'n tekst uit zijn verband gerukt en gezegd: "O wacht even, dat gaat over ons." En dan wordt dat zomaar aan de goegemeente verteld: "Kijk maar, het staat in de Bijbel." Ja, maar wie zijn dat? Over wie sprak de Heer? Net als hier in Johannes 17 vers 12 zijn degenen over wie hij sprak, de 'hen', de discipelen. "Toen ik met hen was in de wereld" — dat zijn niet u en ik, dat waren degenen die op dat moment met hem meeliepen vanaf de stad naar de Olijfberg.⟨/p> ⟨p>"Toen ik met hen was in de wereld, bewaarde ik hen in uw naam." Ook hier heeft die 'naam' weer die grote betekenis van alles wat eigen is aan en behoort bij uw identiteit, aan wie U bent, aan uw heerlijkheid, enzovoort. Wat U te zeggen hebt, dat is allemaal uw naam. De naam namelijk die U aan mij hebt gegeven. "En ik behoedde hen." Ja, in de eerste plaats denk ik in het woord, en dat staat er nog bij.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3406" title="Speel af vanaf 56:46">▶ 56:46⟨/button> ⟨span>Vers 12: de Zoon van de Ondergang en de Onfeilbare Vervulling van de Schrift⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>"En niemand uit hen ging verloren dan de zoon van de ondergang." Dat komt misschien niet helemaal uit de verf... Nou, het komt helemaal niet uit de verf. Maar dat woord voor 'verloren' en 'ondergang' is in feite hetzelfde grondwoord: de zoon van de verlorenheid. Zo zou je het ook kunnen vertalen: de ondergang. Maar daar wijs ik eventjes op. In het Grieks staat hier gewoon hetzelfde grondwoord: verloren, verloren gaan.⟨/p> ⟨p>En ook dat is weer zo'n typisch woord wat in het kerkelijk spraakgebruik natuurlijk een bepaalde klank heeft gekregen. Hoe vaak zijn we die nu alleen al vanavond tegengekomen? Als we het hebben over de Zoon van God, als we het hebben over het eeuwige leven, of verlorenheid... Die hebben allemaal in bepaalde kerkelijke segmenten of in de volle breedte van de christenheid zo'n specifieke klank gekregen dat ze soms zelfs helemaal in hun tegendeel verkeerd zijn. 'Verloren gaan' is een van die woorden. Wie het in het kerkelijk jargon heeft over verloren gaan, denkt meteen per definitie aan verdoemd zijn en aan de eindeloze hel. Dat het nooit meer goed komt. Verdoemd, hel... allemaal woorden die al niet Bijbels zijn. Verloren gaan, dat betekent simpelweg omkomen.⟨/p> ⟨p>Er zijn trouwens heel veel voorbeelden van, want het specifieke woord wat hier gebruikt wordt, kom je heel wat keren tegen in het Nieuwe Testament. Je leest bijvoorbeeld van Herodes die de kinderen in Bethlehem — u weet wel, die jongens onder de twee jaar — ombracht. Dan staat er hetzelfde woord: hij deed hen verloren gaan. Dat gaat niet over de hel of over verdoemd zijn. Dat wil zeggen: ze kwamen om, ze gingen verloren, ze raakten hun leven kwijt. Dat is omkomen. Dat kan in menselijke termen dan inderdaad definitief zijn, omdat iemand die omgekomen is buiten het menselijk bereik valt. Daar kun je niks meer aan doen. Maar voor God niet. Daar ben ik erg blij mee dat dat zo is. Hij zoekt het verlorene en Hij vindt het ook weer. Dat is nog het allermooiste natuurlijk.⟨/p> ⟨p>En dat geldt trouwens ook voor degene die hier genoemd wordt. "En niemand uit hen ging verloren dan alleen de zoon van de ondergang." Inderdaad, de zoon van de ondergang, dat is ook hier letterlijk wat er met hem gebeurd is. Op het moment dat de Heer Jezus deze woorden uitspreekt, heeft hij zich overigens nog niet verhangen, maar het zou nog maar een paar uurtjes duren. Want dit wordt in de nacht uitgesproken en het zou in de vroege ochtend zijn. Als Judas dan ziet dat Jezus niet geprovoceerd is om zich als Messias op te werpen, dan ziet hij dat zijn hele oogmerk gestrand is. Dan is hij zo gefrustreerd dat hij zich verhangt. En dan is hij... dat is zijn ondergang. Hij ging dus van al degenen die de Heer Jezus had uitgekozen als enige ondergaan, verloren gaan, omkomen. Dus het heeft een hele concrete betekenis.⟨/p> ⟨p>Dan moet ik er trouwens nog iets bij zeggen. Want als er staat dat niemand uit hen verloren ging dan alleen de zoon van de ondergang, dan zou je dat nog kunnen opvatten als: "Nou ja, het project is voor het grootste gedeelte gelukt, op één uitzondering na die dan misging." Nee, dat is helemaal niet zo. Want er staat bij: "opdat de Schrift zou worden vervuld". Het moest zo gaan. Het is zelfs zo sterk dat je leest — dat is Johannes 6, daar wordt het heel scherp geformuleerd — dat de Heer Jezus hem heeft uitgekozen en dat Hij het wist. Er staat in Johannes 6 bij dat Hij het wist van den beginne. Dus vanaf het moment dat hij geroepen werd, wist Jezus dat hij het was die Hem zou verraden of zou overleveren. Jezus wist dat van den beginne, en opdat de Schrift zou worden vervuld — want ook dat was tevoren in de Schriften aangekondigd — moest het zo gebeuren.⟨/p> ⟨p>Zoals de Heer Jezus het ook al had gezegd: "De zoon van Adam moet worden overgeleverd, maar wee de mens door wie dat gebeurt." Het was voor hem beter geweest als hij niet geboren was. En dan zeggen ze: "Dat vindt God zo; God had hem beter niet geboren kunnen laten worden." Alsof er iemand ooit zinloos is geboren! En wat kun je er überhaupt aan doen dat je geboren bent? Heb je daar een keuze in? Maar het antwoord ligt zo voor de hand: het was voor hem, voor Judas, beter als hij niet geboren was. Judas heeft zich verhangen. Wat dacht hij? "Ik had beter niet geboren kunnen wezen." Het was voor hém beter dat hij niet geboren was. Dat is niet Gods oordeel; dat was zijn eigen oordeel. En omdat hij er zo over dacht, heeft hij zich verhangen. Maar het is een heel ander verhaal. Juist hij had geen zicht op wie God was. Ja, oké, dan kun je zeggen dat dat hem ontnomen was: "wee de mens door wie dat moest gebeuren". Het moest zo gebeuren, hij is ingezet, maar zijn geboorte is niet zinloos. God zij dank niet.⟨/p> ⟨p>De Schrift moest vervuld worden en God heeft een plan met elk mens en elk mensenkind, inclusief Judas. En Hij gaat zijn naam ook eer aandoen, want dat betekent dat hij een Godlover wordt. Want dat is wat Juda betekent. Ook hij gaat zijn knieën buigen en zijn tong zal God loven. Dat is een onvoorstelbare gedachte, hè? Opdat de Schrift zou worden vervuld. En uiteindelijk is de glorie van de Schrift dat wat staat opgetekend, dat blijft altijd. Dat woord is krachtig, het is levend, het is solide, en alles wat daarin staat opgetekend zal worden vervuld en inhoud krijgen. Ja, wat moet je nog meer? Daar kun je je werkelijk helemaal aan toevertrouwen.⟨/p>