⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Introductie en Planning van de Komende Studies⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Een hele goede avond allemaal, ook van deze zijde. En dat betekent dat we nooit meer iemand ongezouten de waarheid vertellen, maar altijd gezouten. Mooi, zulke ezelsbruggetjes. Hoewel ze wel erg dikmakend zijn, dat is wel weer het nadeel.⟨/p> ⟨p>Wij gaan vanavond weer verder met de bespreking van het boek De Openbaring, zoals we daar vorig seizoen mee zijn begonnen. Toen vingen wij aan met hoofdstuk 1, uiteraard hoofdstuk 1 vers 1. Laten we wel wezen: we zijn niet eens zo heel erg ver gekomen, maar daar gaat dit seizoen toch wel wat verandering in komen. Vanavond gaan we het hebben over Openbaring 5: de verzegelde boekrol en het Lammetje.⟨/p> ⟨p>Ik heb één ding dat ik me heb voorgenomen in de afgelopen vakantieperiode en dat is om wat meer vaart in de studies te brengen. Sommige studies, die eigenlijk een bespreking van een passage zouden zijn, bleven in het verleden steken in onderwerpstudies – 'verzanden' is misschien niet helemaal het juiste woord – en dat is niet de bedoeling. Het idee is vooral dat ik iets meer vaart wil maken; er is namelijk nog zoveel te bespreken. Mijn grote angst was dat we tegen de tijd dat we de gebeurtenis van Openbaring 12 vers 5 gaan meemaken – u weet wel wat daar staat: dat die mannelijke zoon wordt weggerukt – nog niet eens bij Openbaring 12 aangekomen zouden zijn. Dan kan het natuurlijk niet doorgaan.⟨/p> ⟨p>Het idee is dus dat we inderdaad wat meer voortmaken. Ik heb het hele seizoen al een beetje gepland, uiteraard onder voorbehoud. Want ja, het kan zomaar zijn dat er een avond uitvalt door welke omstandigheden dan ook. Maar in ieder geval: als we twaalf avonden hebben, dan is de bedoeling dat we het vanavond gaan hebben over Openbaring 5, de verzegelde boekrol en het Lammetje. In het verleden was het altijd zo dat ik begon bij een gedeelte en dat het volstrekt onzeker was waar we zouden aanlanden en tot hoever we zouden komen. Dat is nu niet meer het geval.⟨/p> ⟨p>De volgende keer... ik zie ineens dat het op de verjaardag van mijn zoon is, onze jongste zoon, op 10 oktober. Maar we gaan dan toch hier studie houden over de opening van de eerste zes zegels uit hoofdstuk 6. De daaropvolgende avond gaan we hoofdstuk 7 bekijken. Dus dat is nog eens vaart, hè! Dan volgt hoofdstuk 8 op 28 november en hoofdstuk 9 in januari.⟨/p> ⟨p>Ik moet er trouwens bij zeggen dat er ook een andere reden is waarom we soms wat meer vaart maken: dat is omdat we de afgelopen seizoenen nogal vaak bezig zijn geweest met profetische onderwerpen. Heel vaak is ook het boek Openbaring daarbij gepasseerd, zodat het ook niet nodig is om bij bepaalde gedeelten al te lang te blijven stilstaan, aangezien we dat in het verleden al eerder hebben gedaan. Nou ja, u ziet het. En zo besteden we twee avonden aan hoofdstuk 11 en twee avonden aan hoofdstuk 12. Over die twee beesten kunnen we kort zijn, want daar hebben we het ook al een keertje over gehad. De laatste avond zijn we inmiddels bij hoofdstuk 14. Dus ja, iets meer vaart.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="226" title="Speel af vanaf 03:46">▶ 03:46⟨/button> ⟨span>Korte Terugblik op Openbaring 1 tot en met 4⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Laat ik eventjes terugblikken, toch wel. Want we hebben nu een heel aantal maanden ons niet beziggehouden, althans niet in dit verband, met het boek De Openbaring. Dus laten we nog eventjes kort recapituleren, zoals dat zo mooi heet, wat we tot dusver hebben gezien.⟨/p> ⟨p>Hoofdstuk 1, waarin Johannes de afzender vermeldt. De schrijver. Het is een openbaring van Johannes... Nee, pardon, dan zeggen we het verkeerd. Het is de openbaring van Jezus Christus. En de schrijver, degene die het optekende, was Johannes. En de geadresseerden. We lezen in dat hoofdstuk ook dat Johannes feitelijk min of meer een tijdreis maakt. Hij wordt geplaatst in de dag van de Heer en hij heeft daar een indrukwekkende ontmoeting met de Zoon van de mens. Zo wordt dat genoemd, zo indrukwekkend dat hij als dood voor zijn voeten neerviel.⟨/p> ⟨p>Dan hoofdstuk 2 en 3, waar we erg lang mee bezig zijn geweest. Dat zijn de zeven gemeenten van Klein-Azië, zo worden ze dan genoemd. Zeven keer wordt de boodschapper van de ekklesia aangeschreven. En ik heb het maar eventjes op zijn Hebreeuws aangeduid, omdat dat namelijk een — zoals we toen ook hebben gezien — ambt is in de synagoge, wat ons meteen ook verplaatst in de hele Joodse context. Deze ekklesia's, dat zijn Joodse gemeenten in de tijd van de openbaring. Dat is erg belangrijk, want die gemeenten worden geïnstrueerd en bemoedigd, juist ook vanwege de gebeurtenissen die op handen zijn en die allemaal beschreven staan in dit boek. Dus die zeven brieven staan niet los van de rest van de inhoud van het boek. Integendeel, die zeven brieven zijn gericht aan ekklesia's die die periode juist meemaken. Johannes is geplaatst in de dag van de Heer en in dat verband richt hij zich ook tot die ekklesia's.⟨/p> ⟨p>Nou, wat we ook nog hebben gezien: dat waren de laatste avonden, hoofdstuk 4. Daarin wordt Johannes een blik vergund in de hemel. Hij krijgt een visioen te zien vol van symboliek. Iedere keer staat er ook bij wat de betekenis ervan is. Niet altijd, maar heel dikwijls wel. Waaruit meteen al zonneklaar duidelijk wordt dat inderdaad de dingen die waargenomen worden, zinnebeeldig zijn. Ja, de troon in de hemel, en alleen al het woordgebruik geeft al aan dat we verplaatst worden in de sfeer van het koningschap en het koninkrijk. In het boek De Openbaring gaat het over de openbaring, de onthulling van de koning en zijn koningschap, te beginnen in de hemel, en vanaf zijn troon vestigt de Zoon op aarde ook zijn heerschappij. En trouwens, als die troon op aarde gevestigd wordt — eerst in Israël — wordt die heerschappij ook wereldwijd uitgebreid, en dat wordt allemaal in dit boek beschreven.⟨/p> ⟨p>In hoofdstuk 4 wordt ons daarin al een blik vergund. Rondom die troon treffen wij vierentwintig ouderen, oudsten. En zij representeren het eerstgeboren Israël, een ouder. Ze zijn dus de eerstgeborene. En Israël wordt hier eigenlijk gezien in haar dubbele functie — vandaar ook twee keer twaalf — van koningschap enerzijds en priesterschap anderzijds. Israël is een volk van koningen en priesters. Het ene heeft te maken met heerschappij, het andere heeft te maken met dat wat God via dat volk aan de rest van de wereld, aan de volkerenwereld te geven heeft. En eventueel hoe de volkerenwereld tot God komt ook. Ook daarin is het volk bemiddelend.⟨/p> ⟨p>We lezen over de zeven geesten van God. En zij bazuinen zeven keer. Dat wordt weliswaar niet zozeer beschreven in Openbaring 5, maar later wel. Dan lees je over zeven engelen, zeven geesten die bazuinen krijgen, en dat zal allemaal zijn weerslag krijgen in de vestiging van het koninkrijk over de hele wereld. Die zeven geesten worden nog wel eens een keertje genoemd in dit boek. Daarover hebben we het toen gehad en daarover zullen we het nog wel vaker hebben.⟨/p> ⟨p>Eén eigenaardig ding moet er ook nog zeker over vermeld worden. Die troon wordt gedragen door cherubs. Al moet ik erbij zeggen: die term wordt niet in Openbaring 4 genoemd en zelfs helemaal niet in het boek De Openbaring, als ik me niet vergis. Maar daar staat tegenover dat de beschrijving in dit boek van wat Johannes ziet — over een troon die gedragen wordt en vier wezens — correspondeert met wat we ook lezen in met name Ezechiël. En dan worden er inderdaad cherubs genoemd. Hier heten het de levende wezens, meestal zo genoemd, of de dieren. Eigenlijk betekent het zoiets als 'de levende wezens'. Het zijn geen beesten, dat is Openbaring 13, maar dieren, levende wezens.⟨/p> ⟨p>En zij representeren, dat hebben we toen ook gezien, alle levende wezens waarmee God een verbond sloot. Vandaar ook dat die regenboog in hoofdstuk 4 zo'n rol speelt. Ik heb dat vers expres even bijvermeld, want in Genesis 9 vers 15 lees je al dat God een verbond sloot met de aarde, met het nageslacht van Noach. En dan worden ook de levende wezens gecategoriseerd in vier groepen, en die vier groepen sluiten naadloos aan bij de vier levende wezens die in Openbaring 4 beschreven worden. Namelijk het rund, de arend, de leeuw — ja precies — en de mens, ja precies.⟨/p> ⟨p>En zo sluit het hoofdstuk ook af. Alle eer gaat naar God die de Almachtige is. Dat is een erg belangrijke eigenschap, want Hij wordt nooit gehinderd in zijn kunnen. Dat wat Hij wil bewerken, dat ontzegt Hem zijn vermogen niet. Hij is de Almachtige, de Schepper. En hoe staat het aan het einde van het hoofdstuk? Gij onze Heer — ik lees voor uit de NBG-vertaling — U bent waardig te ontvangen de heerlijkheid, de eer en de macht, want U hebt alles geschapen, en om Uw wil was het en werd het geschapen. En feitelijk wat je hier in het boek De Openbaring beschreven vindt, is hoe dat gerealiseerd wordt. Gods wil in hemel en op aarde gaat gestalte krijgen. Dat wil zeggen: het koninkrijk wordt openbaar. En dat was Openbaring hoofdstuk 4.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="681" title="Speel af vanaf 11:21">▶ 11:21⟨/button> ⟨span>De Verzegelde Boekrol in de Rechterhand⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>We gaan naar het vijfde hoofdstuk. "En ik nam waar", zegt Johannes. Dat waarnemen is een begrip dat eigenlijk nog iets breder is dan alleen zien; alle zintuigen kunnen daarbij betrokken zijn, hoewel het hier in de eerste plaats gaat om het visuele, het zichtbare. Ik nam op de rechterhand van Hem die op de troon zit een boekrol waar. In het Nederlands zeggen we dat natuurlijk meestal niet zo; wij zouden zeggen dat de boekrol 'in' de rechterhand van Hem die op de troon zat lag. Maar ik heb erover nagedacht en op het moment dat ik er dieper op inging, werd het me ineens glashelder. "Op de rechterhand" kan heel letterlijk betekenen dat het op de handpalm ligt. Je kunt je vingers er vervolgens omheen sluiten en dan zeggen we 'in', maar het blijft feitelijk op de rechterhand. Ik heb in de vertaling dan ook heel letterlijk de Griekse weergave gevolgd.⟨/p> ⟨p>Rechts heeft altijd voorrang; dat is makkelijk te onthouden. Daar heb je geen Tony’s Chocolonely – of hoe dat ook precies heet – voor nodig. Rechts heeft te maken met eer en heerlijkheid, zoals links met vernedering te maken heeft. Als Hij die op de troon zit een boekrol op Zijn rechterhand heeft en die vervolgens gaat geven – want dat is wat de rest van dit hoofdstuk beschrijft – dan weet je dat het goed is. Hier wordt eer en heerlijkheid toegekend, in de eerste plaats aan die boekrol, maar vervolgens ook aan Degene aan wie de boekrol ter beschikking wordt gesteld.⟨/p> ⟨p>Johannes schrijft dat hij een boekrol zag. In het Grieks staat daar het woord ⟨em>biblion⟨/em>, waar ons woord 'bijbel' natuurlijk gemakkelijk in te herkennen is. Eigenlijk is het een verkleinwoord, dus je zou kunnen zeggen dat er een 'boekrolletje' staat, al moet ik erbij zeggen dat het niet noodzakelijk heel klein hoeft te zijn. Het hele evangelie naar Johannes, zo schrijft de apostel in hoofdstuk 20 vers 30, is namelijk ook beschreven in een ⟨em>biblion⟨/em>. Voor ons als Nederlanders moet dat gebruik van een verkleinwoord geen probleem zijn, want daar staan wij om bekend bij buitenlanders. We gebruiken het voortdurend: we gaan een 'weekendje' weg, ook al is dat van donderdag tot en met maandag, of we bestellen een 'biertje'. In het Nederlands heeft het verkleinwoord vaak niet zozeer de betekenis van een verkleining in afmeting, maar duidt het op iets van affectie. Iets wat je met een verkleinwoord aanduidt, daar heb je een bijzondere relatie mee. Het is feitelijk een soort understatement; je verkleint het woord terwijl je er juist een grotere waarde aan toekent. Het is een soort koosnaampje.⟨/p> ⟨p>Hier staat dus ⟨em>biblion⟨/em>, wat ook weer verwant is aan het meervoud ⟨em>biblia⟨/em>, ons woord 'bijbel'. Eigenlijk is een bijbel een bibliotheek; het is niet één boek, maar het zijn boeken. Daarom blijf ik hardnekkig zeggen dat de Bijbel een bibliotheek is van welgeteld zeventig boeken. Als je het maar vaak genoeg herhaalt, onthoud je het vanzelf wel.⟨/p> ⟨p>Deze boekrol was van binnen en van achteren beschreven. Ook dat is een uitspraak waar je over kunt struikelen, want je zou verwachten dat er staat 'van binnen en van buiten' of 'van voren en van achteren'. Zo zeggen we dat normaal gesproken immers. Maar dat verandert zodra je weet dat het om een boekrol gaat. Bij een boekrol is de binnenkant namelijk de voorkant; je opent hem en dat is wat je leest. Dat betekent dat als de binnenkant de voorkant is, de buitenkant automatisch de achterkant is. Zo moeilijk is dat dus niet te begrijpen. Er zit echter wel iets bijzonders aan de wijze waarop dit geformuleerd wordt. Normaal gesproken wordt bij een boekrol alleen de binnenkant beschreven. Dat is logisch, net zoals je niet op de kaft van een boek schrijft, afgezien van het hoogst noodzakelijke. Wij zeggen wel dat we de Bijbel geloven 'van kaft tot kaft', maar we geloven natuurlijk niet de kaften zelf. Ik kende een broeder die gekscherend zei dat orthodoxen vaak roepen de Bijbel van kaft tot kaft te geloven, maar dat ze eigenlijk niet eens weten wat er tussen die kaften staat; ze kennen alleen de buitenkant. In dit geval is het boekrolletje echter zowel van binnen als van achteren volledig beschreven.⟨/p> ⟨p>De boekrol is welverzegeld met zeven zegels. Er is iets eigenaardigs met die zegels aan de hand. Je zou kunnen denken dat de rol zevenvoudig verzegeld is, maar het blijkt dat die zeven zegels zo waren bevestigd dat ze achtereenvolgens verbroken moesten worden om de rol steeds verder te kunnen openen. Dat zie je later in het boek ook gebeuren: er wordt een zegel losgemaakt en vervolgens kun je weer een stukje verder in de boekrol komen. Het is dus niet zo dat de zeven zegels eerst allemaal tegelijk verbroken worden waarna je de rol in één keer kunt openen. Nee, de boekrol opent zich gaandeweg door die zegels één voor één los te maken. Zo wordt ook het vervolg, met name vanaf hoofdstuk 6 wanneer de zegels daadwerkelijk geopend worden, een stuk begrijpelijker. Dat de rol verzegeld is met zeven zegels onderstreept de volkomenheid ervan; het is werkelijk goed en volmaakt verzegeld. Zeven is immers het getal van de volheid. Waarbij het allerbelangrijkste in dit geval nog eigenlijk even buiten beschouwing is gebleven.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1133" title="Speel af vanaf 18:53">▶ 18:53⟨/button> ⟨span>De Boekrol als Eigendomsakte en de Goel (losser)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Wat is die boekrol hier eigenlijk? Dat is buitengewoon belangrijk; welke functie hij heeft. We hebben het daar bij een eerdere gelegenheid al eens over gehad, maar laat ik vast een paar voorzetten geven. De rest zal vanzelf blijken in de verdere bespreking. De boekrol is een eigendomsakte.⟨/p> ⟨p>Hoe werkte dat in Israël? De naaste bloedverwant van een familie had het eerste recht om het verbeurde land terug te kopen voor de familie. Zo iemand die dat recht had en dat ook daadwerkelijk deed, heette een Goël, een Losser. Het boek Rut is daarvan het bekendste voorbeeld, maar het was ook inderdaad zo geregeld in de Mozaïsche wet. De familie van Naomi was door armoede gedreven en moest hun land in Bethlehem verkopen. Ze zijn naar Moab gegaan en op een gegeven moment komen ze weer terug. U kent de geschiedenis; het gaat me nu niet om het verhaal zelf. Maar op een gegeven ogenblik komt Ruth bij die vermogende man van Bethlehem, bij Boas, en hij treedt dan op als Losser. Dat wil zeggen dat hij het familiebezit, dat stuk land, weer terugkoopt. Hij kreeg daar trouwens ook nog eens Ruth bij; dat hoorde er ook bij. Hij kocht haar als bruid – dat is eveneens een transactie – maar in ieder geval werd het verbeurde land zo weer teruggekocht en kwam het op die manier weer in de familie. Dat is een heel belangrijk punt, want het gaat hier om een koopakte, een eigendomsakte. We zullen straks in de loop van dit hoofdstuk zien dat het inderdaad gaat om het eigendom dat verbeurd was, dat kwijtgeraakt was of verloren was, en dat nu weer wordt teruggekocht.⟨/p> ⟨p>Iemand die dat deed, moest wel aan bepaalde voorwaarden voldoen. Hij moest bijvoorbeeld een naast familielid zijn en hij moest uiteraard in staat zijn om de prijs te betalen. In het geval van Boas was dat ook zo. Bij de overdracht werd de verzegelde rol door de koper verbroken. Dat wil zeggen dat op het moment dat de overdracht daadwerkelijk plaatsvond – eerst vindt de transactie plaats, maar daarna de daadwerkelijke overdracht – de verzegelde rol door de koper werd verbroken. Op het moment dat je de boekrol, die koopakte, opende, was je de daadwerkelijke eigenaar.⟨/p> ⟨p>We vinden een beschrijving van deze procedure in Jeremia 32. Ik heb 55 dia's, dus ik heb een heleboel te doen en ik wil ze niet allemaal tot in detail gaan bespreken, maar de passage waar ik nu aan refereer, heb ik hier afgebeeld. Daar gaat het over Jeremia die een stuk land kocht. In vers 8 lees je: "Want jij hebt het recht van bezit en jij hebt de lossing, koop jij hem." In vers 10 staat: "Dus schreef ik een koopbrief, zette mijn zegel erop." En in vers 11: "Daarna nam ik de koopbrief, zowel die welke verzegeld was naar het voorschrift en de wettelijke bepalingen, als de open brief." U ziet dat het allemaal al zo in de wet was geregeld. Er was een verzegeld exemplaar én een open exemplaar. Wat precies de notariële functie daarvan was, doet nu even niet ter zake, want het gaat nu vooral om die verzegelde rol. Die procedure waar we het over hebben – over die koopakte en over de Losser die het eerste recht had om het verloren familiebezit terug te kopen – vind je hier beschreven. Ik kan het u erg aanbevelen: als je wilt weten hoe het precies functioneerde, moet je in dit hoofdstuk zijn. Daar wordt het namelijk met perfectie en in detail beschreven.⟨/p> ⟨p>Het is overigens een prachtig verhaal. Hier wordt een stuk land gekocht en aan het einde staat dat de akte voor lange tijd in een aarden vat werd gedaan om bewaard te blijven. Israël ging immers zeventig jaar in ballingschap en pas bij de terugkeer zou die koopakte weer actueel worden. Dit was echt met het oog op de toekomst. Wanneer Israël – ik zal het typologisch zeggen, want dat is de profetische lijn – weer uit het buitenland vanuit de ballingschap in het land terechtkomt, zal alsnog de koopakte, de boekrol, worden geopend. Die lag al lang en breed klaar, maar dan gaat hij daadwerkelijk de facto in werking treden.⟨/p> ⟨p>Dat is dus die boekrol. Houd goed vast dat het een eigendomsakte is. De ontzegeling van die boekrol in het boek Openbaring betekent dat Israël het land terugontvangt. Zij zijn immers het volk van wie het eigendom verbeurd is. Ze zijn uit het land. Waar is hun land? Ze kregen het land en waren in feite zelfs bestemd voor de wereldheerschappij, maar wat is daarvan gebleven? Het is allemaal keurig netjes vastgelegd, maar ze zijn het inderdaad kwijtgeraakt. Ze zijn net als Naomi in het buitenland verdaagd, maar ze komen uiteindelijk weer terug en dan treedt er een Losser op: een vermogende man uit Bethlehem. Hij is in staat om het land te kopen en bovendien krijgt hij dan ook zijn bruid.⟨/p> ⟨p>Ik hoop dat als ik het zo formuleer, de dubbelzinnigheden en de typologische lagen zich opstapelen. Schitterend! De ontzegeling van de boekrol in Openbaring betekent dat Israël het land, en uiteindelijk zelfs heel de aarde, terugontvangt. En vanwege wat? Vanwege de Losser, de Goël, die gaat optreden. Daar gaat Openbaring 5 over. Openbaring 4 ging over God, de Almachtige, de Schepper, die een wil heeft en Zijn troon gaat vestigen. Maar hier in Openbaring 5 gaat het over de wijze waarop dat gebeurt en hoe daar een Goël, een Losser, voor noodzakelijk was om het verloren familiebezit weer terug te verwerven. Dat is wat Hij gaat doen. Daar gaat het boek Openbaring over, of meer specifiek: Openbaring 5 vers 2.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1629" title="Speel af vanaf 27:09">▶ 27:09⟨/button> ⟨span>Het Verdriet van Johannes: Wie Is Waardig?⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Wie voldoet aan de voorwaarden? Wie is inderdaad een naast familielid? Dat is één. En wie is in staat ook de prijs te betalen? Dat is ook niet geheel onbelangrijk. Want ja, je kunt wel een naast familielid zijn, maar als je de prijs niet kunt betalen, dan heb je er nog net niets aan. Boas voldeed aan beide voorwaarden. Hij was waardig om het verloren familiebezit weer terug te kopen.⟨/p> ⟨p>Hier is de vraag: wie is waardig de boekrol te openen en haar zegels los te maken? Dat is trouwens leuk, hè? Eerst wordt hij geopend en vervolgens worden die zegels losgemaakt. Dat bevestigt precies wat ik zojuist zei, ook in die volgorde. En niemand in de hemel, op de aarde, noch onder de aarde – gewoon drie etages, meer zijn er niet – niemand kon de boekrol openen of er een blik in werpen. Zo staat het er eigenlijk letterlijk: haar inzien. Ja, waarom kon dat niet? Die boekrol was wel verzegeld.⟨/p> ⟨p>En dan staat er: "En ik huilde veel, ik huilde zeer." Of: "Ik huilde veel tranen," dat is de gedachte. Johannes ziet hier sowieso een heel indrukwekkend visioen. Dat zag je natuurlijk al in hoofdstuk 4, als hij dat allemaal ziet en beschrijft: die troon, het hele platform waar die troon op staat en de glazen zee, want het was een transparante bodem. Nou ja, wat hij daar allemaal waarnemt. En als hij dan die roep hoort van die krachtige boodschapper: "Wie is er waardig?" Dan blijkt er daar, hier en hieronder niemand te zijn die inderdaad waardig is om die boekrol te openen, of daar zelfs maar een blik in te durven werpen.⟨/p> ⟨p>Ja, waarom huilde hij? Want stel je voor dat dit de definitieve situatie zou zijn. Dan betekent dat dat het verloren familiebezit verloren blijft. Eigenlijk gaat het hier dus gewoon over Israël: dat wat aan Israël beloofd was, haar land, en eventueel zelfs de aarde waar zij de heerschappij over zou krijgen. Maar wat is daar nog van over? Komt dat nog goed? Dat is de vraag. En als er nou niemand waardig is om het verloren land weer terug te kopen, dan is de situatie ronduit dramatisch. Dramatisch.⟨/p> ⟨p>Johannes gevoelt de situatie hier natuurlijk tot op het bot. Ik huilde zeer, omdat niemand waardig werd gevonden om de boekrol te openen of een blik in te werpen. En één van de ouderen, van die vierentwintig dus — iemand van het volk Israël, ik heb zo het idee dat zij een overblijfsel representeren — één van die ouderen zei tegen mij: "Huil niet."⟨/p> ⟨p>Ik heb me daar ooit eens een keertje mee beziggehouden, want ik struikelde hierover. Ooit is mij verteld en uitgelegd dat je niet kunt huilen en kijken tegelijk. Waarom niet? Op het moment dat je huilt, ben je in je gevoel. Dan ben je gericht op jezelf. Wie huilt is naar binnen gekeerd. Op het moment dat je weer echt gaat kijken, dan stop je met huilen. Dat is ook een hele pedagogische truc. Er zijn hele mooie voorbeelden van, ook op Facebook kom ik ze regelmatig tegen. Denk aan een kind dat huilt, helemaal in tranen, zelfs bij veel pijn. Maar op het moment dat je in staat bent om het kind te laten kijken — "Kijk!" — stopt het in één klap met huilen. U zegt: "Ja, dat werkt alleen maar bij kleine kinderen," maar het is in het algemeen zo. Nou ja: huil niet!⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1899" title="Speel af vanaf 31:39">▶ 31:39⟨/button> ⟨span>De Leeuw van Juda en de Wortelscheut van David⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ik zeg niet dat hiermee een lesje psychologie gegeven wordt, maar ik vond er simpelweg een mooie aansluiting bij. Hier wordt tegen je gezegd: "Huil niet, neem waar." Je ziet daar als het ware een van die vierentwintig ouderen en dan staat er: de Leeuw uit de stam van Juda overwint. De leeuw is de koning, de koning van de dieren. Uit de stam van Juda. Hoe was het ook alweer? Dat zei vader Jacob ooit al. Nee, die sliep toen nog niet; hij zei het wel vlak voordat hij ging slapen — ontslapen zo u wilt. Maar toen had hij al tegen Juda gezegd dat van Juda de scepter niet zou wijken. Juda is de stam, de koningsstam, en inderdaad zou de koning van Israël uit Juda komen. Eerst kwam die nog uit Benjamin, maar dat wist je eigenlijk meteen al: dat is geen blijvertje. Dat was Saul. En toen later werd het inderdaad David, de koningsstam uit de stam van Juda. En dat is dus per definitie de rechthebber op de troon. Het koningschap zou aan de stam van Juda toegekend worden en hij zou daarmee de Leeuw zijn, de Koning.⟨/p> ⟨p>De Leeuw uit de stam van Juda, Hij overwint. Ja, wat? Nou, die hele situatie waar Johannes nu over huilt. En er wordt nog iets bij gezegd wat ik altijd verkeerd begrepen heb, maar vandaag ontdekte ik hoe de vork echt aan de steel zit. Dat was voor mij een eye-opener en ik heb het zojuist in de auto al met Menno erover gehad. "De wortel van David". Ik heb altijd gedacht dat de wortel van David de oorsprong van David betekent; dat leek me de meest logische formulering. Maar in dit geval is dat heel vreemd, want David was toch de eerste koning van die lijn? Dus hoezo "de wortel van David" als we daarmee de oorsprong bedoelen? Totdat ik werd gewezen op een vers in Romeinen 15, waar Paulus Jesaja 11 vers 1 citeert. Wat blijkt dan? Dat de wortel niet zomaar de wortel is, maar een scheut uit de wortel. Daar staat dit — u kent misschien de tekst wel: "Er zal een rijsje uit de tronk van Isaï voortkomen en een scheut uit zijn wortelen."⟨/p> ⟨p>Het is dus inderdaad iets van de wortel, maar dan een wortel, een scheut, een rijsje, een twijg... tja, een stek? Nee, een stek juist niet. Maar in ieder geval iets uit de wortel. Ik kom uit de bloemisterijwereld, dus ik zeg: wij noemden zoiets vroeger een "broekscheut". Het is een scheut uit de wortelen en dan begrijp ik het. Want in dat geval heeft de benaming "de wortel van David" niet te maken met de oorsprong, maar is het juist een afstammeling, oftewel de rechthebber, een nasaat en daarmee ook de erfgenaam van David. Dus de wortel is niet de oorsprong; het verwijst niet naar het verleden van David, maar juist naar de toekomst. Degene aan wie dat wat aan David was toegekend — namelijk het koningschap, de troon — uiteindelijk gegeven zou worden: een scheut uit zijn wortelen.⟨/p> ⟨p>Daar zit nog een hele wereld achter hoor. Want weet u wat er in Jesaja 11 staat? Er staat dat de stamboom van Isaï zou worden afgehouwen, omgehakt, en dat er niks over zou blijven van die hele dynastie. En dan, als het helemaal hopeloos is, dan zou er uit de wortel een scheut voortkomen. Dat had niemand verwacht; iedereen dacht dat het helemaal een verloren zaak was. Het was de — hoe staat het in Handelingen 15? — de vervallen hut van David. Dat huis, die dynastie, is een vervallen hut geworden. De stamboom is een afgehouwen tronk. Maar dan, als bij wonder, komt er een scheut uit de tronk, uit de wortel. Dat is de wortel van David. De Leeuw, huil niet, neem waar: de Leeuw uit de stam van Juda. Hij overwint, de wortel van David. Waarom? Wat doet Hij dan? Wel, om de boekrol — die eigendomsakte dus van het verloren land — en daarmee haar zeven zegels te openen. Dit was Hem aangekondigd. Neem maar waar: de Leeuw uit de stam van Juda.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2251" title="Speel af vanaf 37:31">▶ 37:31⟨/button> ⟨span>Een Lam Staande als Geslacht⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En ik nam waar, in het midden van de troon en van die vier levende wezens, die deels de schepping representeren, en in het midden van de ouderen, de uitbeelding van Israël: een Lammetje staande als geslacht. Dat is een merkwaardige, verbijsterende onderschakeling. Eerst wordt er gezegd: de leeuw uit de stam van Juda, Hij overwint, Hij is de wortelscheut van David. En nu kijkt Johannes en dan denkt hij een leeuw te zien, maar wat ziet hij? Een Lammetje. Als geslacht, maar staande.⟨/p> ⟨p>Dat is normaal gesproken natuurlijk niet de positie van een geslacht lammetje. Een lammetje dat geslacht is, dat ligt. Maar dit geslachte Lammetje staat, wat uiteraard maar één ding kan betekenen: Hij is opgestaan. Dat is precies het verhaal en dat is de overwinning. Hij heeft de dood overwonnen. De tronk was afgehouwen, dus de dood leek ingezet te zijn, maar Hij overwint. Dat is het: een Lammetje staande als geslacht.⟨/p> ⟨p>Dan zie je weer hoe het beeldspraak is. Want eerst is er de leeuw van Juda en dan een Lammetje. Hij is ook niet letterlijk zo in die zin geslacht, maar de beeldspraak is zoveelzeggend. Er wordt nog iets gezegd over zeven horens en zeven ogen. Zeven horens spreken uiteraard van heerschappij, zoals een hoorn altijd van heerschappij spreekt. En ogen spreken van zicht, ook van perspectief. Er wordt hier trouwens nog uitgelegd wat die zeven ogen in ieder geval zijn: dat zijn de zeven geesten van God. Daar heb je ze weer. Die gingen straks bazuinen en al die bazuinen zouden dan stuk voor stuk de heerschappij op aarde gaan vestigen. Een bazuin dient daar trouwens ook voor, want het is om de koning aan te kondigen in het koninkrijk.⟨/p> ⟨p>Dat Lammetje blijkt dus die leeuw te zijn. Het blijkt een Lammetje te zijn dat is geslacht, maar inmiddels is opgestaan. Het is vol van koningschap – zeven horens – en het heeft in zich vol perspectief en vol zicht: uitzicht en inzicht. Kortom, Hij voldoet helemaal aan de beschrijving. Bij nadere beschouwing zien we dat het de leeuw uit de stam van Juda is, die eruitziet als een geslacht Lammetje, maar wel met zeven horens. Het is een merkwaardige beeldspraak, maar de attributen die genoemd worden zijn zoveelzeggend en hebben verder ook geen nadere uitleg nodig.⟨/p> ⟨p>En dan staat er in vers 7: "En het kwam". Het kwam, namelijk het Lammetje, en het heeft in ontvangst genomen. De meeste vertalingen zeggen dan: "En hij heeft de boekrol in ontvangst genomen." Daar gaat het namelijk over. Het staat heel kort geformuleerd: het Lammetje kwam en het heeft in ontvangst genomen, namelijk de boekrol uit de rechterhand van Hem die op de troon zit. De boekrol zat dus toch ook wel in Zijn hand; niet alleen erop, maar ook erin. Degene die op de troon zat, de Almachtige, zou die boekrol ter beschikking geven. Aan wie?⟨/p> ⟨p>Nou, er blijkt er maar één te zijn. In de hemel, op de aarde, onder de aarde... er was maar één creatuur – waar in de theologie natuurlijk heel veel bezwaar tegen is wat ik nu zeg – maar er is één creatuur die daarvoor in aanmerking komt: de leeuw uit de stam van Juda, oftewel het Lammetje dat geslacht is, maar staat. En Hij is rechtwaardig.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2521" title="Speel af vanaf 42:01">▶ 42:01⟨/button> ⟨span>Het Lam Neemt de Boekrol in Ontvangst⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Hij kwam en heeft de boekrol in ontvangst genomen uit de rechterhand van Hem die op de troon zit. En toen het de boekrol in ontvangst nam, vielen de vier levende wezens — die de hele levende schepping representeren — en de vierentwintig ouderen, oftewel Israël, in het zicht van het Lammetje neer. Zij representeren dat als het ware in de hemel. Daar is dan dat Lammetje, dat geslacht is, maar daar nu staande is in dat gigantische hemelse tafereel. Het is een schouwspel van een onmetelijke omvang, met honderden miljoenen aanwezigen. Ik spreek nu een beetje voor mijn beurt, want dat getal wordt straks pas expliciet genoemd, maar het geeft een indruk van hoeveel er bij dit alles in het spel zijn. In dat geheel blijkt het Lammetje het middelpunt te zijn. Aan Hem wordt de waardigheid toegekend; Hij is de enige die in aanmerking komt om dit te gaan realiseren, om de boekrol te openen. Dat wil zeggen: om het eigendomsrecht op het land en de aarde te verkrijgen en zo Gods wil te volbrengen.⟨/p> ⟨p>De vierentwintig ouderen vielen dus neer in het zicht van het Lammetje. Ieder van hen had een harp. Als je het over David hebt gehad, dan begrijp je direct de associatie, maar ik laat dat nu even rusten. Ze hadden ook gouden schalen, boordevol reukwerk. Dat onderstreept opnieuw dat die vierentwintig ouderen inderdaad een priesterlijke functie hebben. Weet u nog waar dat getal vierentwintig voor het eerst in deze context naar voren kwam? Dat was toen David de voorbereidingen trof voor de tempeldienst, die toen overigens nog gebouwd moest worden. Hij had alle voorbereidingen echter al getroffen en dan lees je dat hij vierentwintig priesterorden reserveerde die bij toerbeurt de priesterdienst zouden waarnemen. Het getal vierentwintig staat dus inderdaad voor de priesterlijke functie die door koning David was toegekend; het had allemaal te maken met Israël.⟨/p> ⟨p>Hier zie je hen inderdaad met gouden schalen boordevol reukwerk. Dat is priesterschap. En er wordt hier nog bij gezegd dat dit de gebeden van de heiligen zijn. Wat zouden die gebeden inhouden? Verlossing, ja, dat is een goeie. Daar had ik zelf niet eens direct aan gedacht, maar in de praktijk betekent het ook iets heel concreets. Wat zou er in die dagen immers vooral gebeden worden? "Uw Koninkrijk kome, Uw wil geschiede, zoals in de hemel, zo ook op de aarde." Want daar gaat het eerst beginnen: in de hemel. Daarom moet die hemel ook eerst gereinigd worden. Daar begint het. Vandaar ook dat die mannelijke zoon — daar begint het allemaal mee — wordt weggerukt tot God en Zijn troon. Vervolgens lees je dat er een grote schoonmaak in de hemel wordt gehouden en dan duvelt de draak met heel zijn personeel naar de aarde. Pas daarna wordt het Koninkrijk ook op aarde gevestigd, maar het begint in de hemel. Dat zijn de gebeden van de heiligen, altijd met dat uitzicht: "Hoe lang nog, Here?" En dan zeggen we: "Nou, niet lang meer."⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2754" title="Speel af vanaf 45:54">▶ 45:54⟨/button> ⟨span>Een Nieuw Lied over de Vrijgekochte Natie⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En zij zongen een nieuw lied, zeggende: "U bent waardig." U, dat is dat Lammetje dus. Of: "Jij bent waardig," net hoe je het zeggen wilt. Maar waar het om gaat is dat dit Lammetje hier wordt toegezongen; een compleet nieuw lied wordt gezongen. Dat zullen we later in het boek nog meer tegenkomen, bijvoorbeeld in Openbaring 15. Dat is niet meer voor 2020 — althans, niet dit seizoen — maar dan zullen we het er ook nog eens over hebben.⟨/p> ⟨p>Ze zongen een nieuw lied en ze zeggen: "U bent waardig. U bent de rechthebber en U bent in staat de boekrol in ontvangst te nemen." En een boekje open te doen? Ja, dat doet Hij. "En haar zegels te openen" — dat is trouwens Openbaring 6, dat gaat over de opening van de zegels, de zes zegels. "Want U werd geslacht." Aha, dit is de prijs die betaald is. U werd geslacht en kocht ons voor God in Uw bloed vanuit elke stam en taal en volk en natie.⟨/p> ⟨p>Hier zie je trouwens inderdaad dat het gaat om een selecte groep die gekocht wordt uit elke stam en taal en volk en natie. Ik heb dat woordje "ons" even onderstreept omdat het een zwaar omstreden woord is. Als u het in uw NBG-vertaling bekijkt... wacht even. Ja, maar degenen die de Statenvertaling hebben, die zien weer "ons". Is dat zo trouwens? Ik weet niet of ik hier in vers 9... oh, ik zit in opmerking 4 te lezen. Nou ja, daar zie je al dat er "hen" staat, maar dat staat tussen haakjes waarmee ook wordt aangegeven dat dat woord niet duidelijk is. Hier in deze grondtekst wordt het woordje "ons" ook niet gebruikt.⟨/p> ⟨p>Maar ik moet erbij zeggen — en Menno zal het daar helemaal mee eens zijn — er zijn drie grote handschriften van het Nieuwe Testament, namelijk de Sinaïticus, de Vaticanus en de Alexandrinus. In twee van de drie, in de meerderheid dus, wordt inderdaad het woordje "ons" gebruikt. Alleen men heeft er moeite mee om "ons" te lezen, omdat er in vers 10 vervolgens over "hen" gesproken wordt. Men zegt dan: "Hoe kan dat? Dat kan niet." Ja, dat is dan jouw probleem als uitlegger, maar het staat gewoon in de handschriften bij de meerderheidsgetuigen inderdaad. Hoe was het ook alweer? Als er twee of drie getuigen zijn, dan staat de zaak vast. Nou, twee van de drie getuigen zeggen inderdaad: dit staat er. Ons. "Gij hebt ons voor God gekocht in Uw bloed vanuit elke stam en taal en volk en natie."⟨/p> ⟨p>Hier zie je trouwens ook precies wat die Goel doet, de Losser. Hij kocht. Namelijk: Hij kocht een volk en daarmee ook hun land vrij. Hij kocht hen. Hier zie je trouwens nog iets, namelijk dat die vierentwintig ouderen een uitbeelding zijn van Israël. "U kocht ons voor God" en dan zie je ook inderdaad: "vanuit elke stam en volk en natie En U maakt hen..." — nou moet ik het even afmaken ook, vers 10 — "En U maakt hen voor onze God tot een koningschap en priesters en zij zullen heersen op de aarde."⟨/p> ⟨p>Nu lijkt dit wat vreemd, en dat is misschien ook vreemd. Maar kijk, dat volk dat deze vierentwintig ouderen representeert, dat is Israël. Dus aan de ene kant is dat "ons" in vers 9 hetzelfde als die "hen" in vers 10. Namelijk: de vierentwintig ouderen representeren het volk van Israël. En dan staat er: "En U maakt hen" — namelijk dat volk dat wij representeren, Israël — "voor onze God tot een koningschap en priesters." De vraag was zojuist misschien eventjes bij een kritische luisteraar: "Wacht even, jij had het over Israël, hoezo bewijs?" Nou, dat ga ik nu geven en dan gaan we pauzeren.⟨/p> ⟨p>We hebben het er al eerder over gehad naar aanleiding van Openbaring 1 vers 3 of 4, waar ook al gesproken wordt over koningschap en priesterschap. Er is één volk, beste mensen — dat is zo belangrijk — er is één volk dat van Godswege, van origine, bestemd is om een volk te zijn van koningen en priesters die dan ook daadwerkelijk zullen heersen op de aarde. Dat is Exodus 19.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3081" title="Speel af vanaf 51:21">▶ 51:21⟨/button> ⟨span>Israël Bestemd als Koninkrijk van Priesters⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Daar gaan we even naartoe. Daar staat dit, voordat het oude verbond gesloten wordt op de berg Sinaï. Dat lees je allemaal in Exodus 19. Dan lees je dat het volk zich voorbereidt en dan moeten ze twee dagen even rust houden. Op de derde dag zou de Heer neerdalen voor de ogen van het ganse volk. Dat staat er echt, hoor. Met luid bazuingeschal staat er nog bij; dat is openbaar. In Exodus 19 wordt dan door God aan Mozes gezegd: "En nu, indien jullie aandachtig naar Mij luisteren en Mijn verbond bewaren" – het verbond dat Hij inmiddels gesloten had met Abraham, een verbond dat trouwens ook nooit ongedaan gemaakt kan worden omdat het onvoorwaardelijk is – "dan zullen jullie Mij speciaal ten eigendom zijn uit alle volkeren. Want de hele aarde behoort Mij." Dus aan de ene kant zijn alle volkeren van de aarde het eigendom van de Heer, maar er is één volk dat een speciaal eigendom is.⟨/p> ⟨p>En dan lees ik verder: "En jullie zullen voor Mij een koninkrijk van priesters zijn, een heilige natie." Dus te midden van alle volkeren van de aarde is er één speciaal volk dat Zijn eigendom is. De hele aarde behoort Hem weliswaar toe, maar zij zijn speciaal het eigendom om een koninkrijk van priesters te zijn. Eén natie, namelijk een afgezonderde, een heilige natie. Nu is de grote vraag: tegen wie moest Mozes dat zeggen? Dat wisten we natuurlijk al, maar even voor degenen die niet zo kritisch zijn: we lezen verder. "Dit zijn de woorden die jij, Mozes, zult spreken tot de zonen van Israël." Bijbelstudie is niet moeilijk; lees gewoon wat er staat.⟨/p> ⟨p>In dit verband, nu we in het boek Openbaring zijn, gaat het over een volk van koningen en priesters. Er wordt gerefereerd aan woorden die al duizenden jaren eerder via Mozes aan Israël waren geadresseerd. Volstrekt helder. De hele volkerenwereld behoort God toe, maar er is één volk speciaal bestemd om koningen en priesters voor Hem te zijn, namelijk Israël. Geen ander volk. Daarom zijn die vierentwintig ouderen inderdaad de representanten van Israël. Of je nu de route links neemt of rechts, of nog een andere route, je komt toch altijd weer bij dezelfde conclusie. En dat is altijd een geweldige bevestiging; het blijkt altijd weer een bevestiging in de waarheid te zijn. Hier gaat het over Israël.⟨/p> ⟨p>Ik stel voor dat we het hier even bij laten. Dan gaan we straks nog de resterende dia's bespreken. Mag ik trouwens nog even reclame maken voor de conferentie die over een aantal weken gehouden wordt in Garderen? Dat is zaterdag 19 oktober. Het is de halfjaarlijkse GoedBericht-conferentie in het Bilderberg Hotel. Dat belooft weer een hele mooie dag te worden. Er zijn vier inleiders, van wie er twee hier ter plekke zijn. De helft dus: Menno en mijn persoontje. Gerard Oudijn zal ook spreken, en Aart van Rijn, voor de meesten waarschijnlijk wat minder bekend. In ieder geval zijn het allemaal mooie onderwerpen, of niet soms, Menno? Ja, vooral dat van jou hè! Nee, maar die andere onderwerpen mogen er ook zijn. Dus bij deze bent u daarop geattendeerd, ik kan het zeer aanbevelen. Wij van WZ1 bevelen WZ1 zeer aan! Wat zei je, Thérèse? Je zegt: "Ik kom niet meer, er zit een luchtje aan." Oh ja, typologisch denken is toch wat anders dan associatief. Maar goed, laten we ter zake komen.⟨/p> ⟨p>We hadden het dus over wat Johannes ziet: het Lammetje dat hij ziet dat geslacht is maar staat. Aan dat Lammetje wordt die zwaar verzegelde boekrol gegeven. In vers 9 staat: "En zij zongen een nieuw lied." 'Zij', dat zijn hier de vierentwintig ouderen. "U bent waardig de boekrol in ontvangst te nemen." U bent de enige dus. "En haar zegels te openen, want U werd geslacht en U kocht ons voor God in Uw bloed vanuit elke stam en taal en volk en natie." Hier wordt dus een selectie uit een wereldwijde massa mensen gemaakt. En U maakt hen – dat is dezelfde groep, alleen hier worden ze in de derde persoon aangesproken – voor onze God tot een koningschap en priesters, en zij zullen heersen op de aarde.⟨/p> ⟨p>Hier gaat het over Israël en over hun gebied, dat wat hun gegeven is en wat ze kwijtgeraakt waren. Maar zie daar: daar is het Lammetje, die Leeuw uit de stam van Juda, uit de wortelscheut van David. Hij blijkt in staat en gerechtigd te zijn. Hij beantwoordt ook helemaal aan de stamboom; hij komt voort uit het geslacht waar hij ook noodzakelijkerwijs uit voort moest komen, namelijk uit het koningshuis, de dynastie van David. Niemand had het verwacht, maar niettemin: Hij is daar. Bovendien is Hij geboren in Bethlehem, zoals ooit Boaz. Dat volk kan niets anders zijn dan het volk van Israël; dat stond al op voorhand vast.⟨/p> ⟨p>Ik zeg er nog iets bij: als bijvoorbeeld Petrus, die een apostel van de besnijdenis is en aan wie het evangelie van de besnijdenis ook was toevertrouwd, in zijn brief zegt: "En jullie zijn een koninkrijk van priesters, een heilige natie, God ten eigendom," dan weet je meteen: aha, Petrus heeft het dus inderdaad tegen de besnijdenis. Dat had je al kunnen weten als je je huiswerk had gedaan. Via welke route ook, je wordt daar voortdurend in bevestigd. Net zo goed als dat je voortdurend stukloopt en doodloopt als je het niet goed hebt. Als je eenmaal een verkeerde afslag genomen hebt, dan blijkt je hele wegenkaart niet meer te kloppen. Dan denk je: "Hè, wacht even, die afslag zie ik helemaal niet." Nee, je hebt de verkeerde route genomen. Dat is net zoiets als wat ik net had, dat ik dacht dat het niet meer in vers 9 stond. Maar het is Openbaring 5, niet Openbaring 4. Goed, dan komen we nu bij vers 11.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3621" title="Speel af vanaf 01:00:21">▶ 01:00:21⟨/button> ⟨span>Myriaden Boodschappers Stemmen in⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En ik nam waar, want Johannes doet niet anders dan waarnemen en in zich opnemen. Hier is het ineens ook dat auditieve: "en ik hoorde een geluid als van vele..." Dit is trouwens heel grappig, het valt me nu ter plekke op. Er staat: "en ik zag en ik hoorde een stem van engelen." Maar waarom dan: "ik zag"? Hij hoorde toch? Maar dan is het: "en ik nam waar en ik hoorde een stem." Dat is logisch. Ik vind dat "en ik zag" eigenlijk niet logisch, maar dat is even mijn particuliere opvatting. Nee, dat staat er ook niet. Ik hoor een geluid van vele boodschappers rondom de troon. Want daar ging het allemaal om. De troon staat in het midden, uiteraard. Dan krijg je daar de creatie, de cherubs, de vier levende wezens die de troon van God dragen. Dan de ouderen op de vierentwintig tronen, want die ouderen zaten ook op tronen. Logisch, dat is een beeld van Israël aan wie de heerschappij is toevertrouwd.⟨/p> ⟨p>En het getal van hen was – en daar doelde ik zojuist op – honderden miljoenen. Want dat is wat hier staat: "en het getal van hen was tienduizendtallen van tienduizendtallen." Nou weet ik wel, ik heb vernomen dat mensen zeggen: "ja, wacht even, dat moet je niet letterlijk nemen." Want er staat hier het Griekse woordje myriaden, wat wij trouwens ook nog kennen. Dat is niet zozeer een getal, maar het is gewoon de grootst denkbare rekenkundige eenheid. Maar dan denk ik wel bij mezelf: hoe gaat dat argument op? Want bij die duizendtallen van duizendtallen is er ook gewoon sprake van duizend. In Handelingen wordt het ook in alle verbanden gebruikt; dat is heel bijzonder. Ik doel nu op wat je leest als Paulus arriveert in Jeruzalem, in Handelingen 21. Daar zegt Jacobus: "Broeder Paulus, u weet dat er tienduizenden – myriaden – gelovige Joden zijn en zij allen zijn ijveraars van de wet." En zij allen hadden een pestehekel aan Paulus. Echt waar, ja, dat zeg ik. Zo staat het er echt; ze moesten hem helemaal niet, dat blijkt ook wel. Want Paulus laat zijn gezicht zien en hij wordt bijna gelyncht, ware het niet dat de Romeinen intussen bijdraaiden.⟨/p> ⟨p>Tienduizenden, daar gaat het over. Myriaden van myriaden. Ik stel voor dat we het gewoon nemen zoals het er staat: letterlijk, namelijk honderden miljoenen. Nou, alsjeblieft! En het getal van hen was wat hij dus hoorde; dat is inderdaad heel veel. Tienduizendtallen van tienduizendtallen en duizendtallen van duizendtallen. "Met luide stem", dan kun je een geluid produceren! Met zovelen, dat is nog wat andere koek dan een popconcert. Hopelijk zonder dat er geluidsversterking nodig is. Maar goed, met luide stem zeggen zij: "Waardig is het Lammetje." De Leeuw van Juda dus, de Wortelscheut van David. "Waardig is het Lammetje dat geslacht is." Want door die weg heeft Hij de overwinning behaald. Overwinning kon alleen behaald worden doordat Hij eerst inderdaad stierf. Hij heeft de dood overwonnen. Hij is het Lammetje dat geslacht is en staat. In feite is daarmee in een paar woorden het evangelie samengevat: het Lammetje is geslacht, maar staat.⟨/p> ⟨p>Overigens, daar heb ik nog niet eens op gewezen, maar we komen dat woordje "Lammetje" in het boek de Openbaring nog vele malen tegen. In dit hoofdstuk zijn we het voor het eerst tegengekomen. Ik ben vergeten daarop te attenderen, maar dat doe ik dan bij dezen nog even. In de gangbare vertalingen wordt altijd gesproken over "het Lam". En hier heb je eigenlijk hetzelfde verhaal als waar ik het eerder over had, namelijk dat er in het Grieks een verkleinwoord wordt gebruikt. En dan kun je ook weer denken: "Ja, maar een verkleinwoord hoeft niet altijd blablabla." Maar gewoon: je hebt een lam en je hebt een lammetje. En dit is een lammetje. Dus nog kleiner, nog teerder, nog jonger. Het geeft het nog sterker aan dan het woord lam. Nu even niet als bijvoeglijk naamwoord, maar als zelfstandig naamwoord; het geeft aan dat het inderdaad zo teer en broos is. En dat Lammetje werd geslacht. Overigens was daar ook wetgeving over, u weet het. Hoe was dat ook alweer bij Israël? Bij de verlossing van Israël moest er een lammetje geslacht worden van één jaar oud. En dat Lammetje is precies geslacht op de datum dat een lammetje geslacht moest worden: het Pascha, op de veertiende nisan. Precies op die dag is het Lammetje ook geslacht.⟨/p> ⟨p>Ook daarom is Hij waardig om de boekrol in ontvangst te nemen en deze te openen. Hij voldoet werkelijk aan alle eisen; Hij is de vervulling van de profetie. Hij is inderdaad het Lammetje dat geslacht is en, raad eens wat, Hij stond vervolgens op, op de derde dag. Inderdaad: het Lammetje dat staat. En dat was op de dag van de eerstelingschoof. Hoe duidelijk wil je het hebben? Hij is het. Met luide stem zeggen ze, al die honderden miljoenen: "Waardig is het Lammetje dat geslacht is om in ontvangst te nemen de macht." Dit is niet zomaar een vroom aanbiddingsliedje, dit is concreet. Hij gaat het boekrolletje in ontvangst nemen, maar daarmee – doordat Hij dat boekrolletje in ontvangst neemt en opent – krijgt Hij de macht. Over wat? Nou, over Israël en over alle volken en de wereld. In feite nog uitgebreider: over de hele schepping. "En de rijkdom", dus alle rijkdom die de wereld heeft aan goud en zilver krijgt Hij. "En de wijsheid" om daadwerkelijk ook te regeren. Want voor regeren heb je echt wijsheid nodig. Regeren is vooruitzien. Dat is het grote probleem met de regeringen van de wereld tegenwoordig, denk ik: ze hebben wel praatjes, maar geen wijsheid. En ze kunnen, zoals iemand zei – die vond ik ook wel heel erg leuk: "We hebben wel een koning, maar die knipt alleen maar lintjes door. Maar we hebben iemand nodig die knopen doorhakt." Kijk, dat is een heel verschil. En dat gaat die Koning doen.⟨/p> ⟨p>"De macht, rijkdom, wijsheid en sterkte." En alle sterkte die nodig is om Zijn macht te vestigen. Alle eer komt bij Hem terecht. "Heerlijkheid, glorie en zegen." En op een gegeven moment staat er "lof", maar het is eigenlijk gewoon "zegen", dat waar goed van gesproken wordt. Dus in zijn totaliteit is Hij dit waardig om in ontvangst te nemen. En Hij neemt het ook daadwerkelijk in ontvangst. Dit hoofdstuk 5, je kunt zeggen: "Ja, dat is allemaal symboliek en dit is allemaal nog maar intro." In feite zou ik het best durven omkeren: in Openbaring 5 vindt de grote wissel plaats. Want hier zien we inderdaad dat wat God heeft als de Schepper, als de Almachtige, Hij dat gaat toekennen en Zijn wil gaat realiseren via dit Lammetje. In dit hoofdstuk wordt dat allemaal tentoongesteld. En Johannes neemt dat waar. Hij ziet dat, hoort dat; het kan niet missen. Ja, en nou komt er even een vertaaltechnisch probleempje.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-12" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4206" title="Speel af vanaf 01:10:06">▶ 01:10:06⟨/button> ⟨span>Een Interpunctieprobleem en de Toekenning van Zegen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Nou ja, geen vertaaltechnisch probleempje; dat noemen ze een interpunctieprobleem. Dat wil zeggen: hoe deel je de tekst in? Waar zet je de leestekens? Zet je hier een punt of een komma? U moet weten, het Grieks kent geen punten, komma's, uitroeptekens en dat soort dingen. Dat betekent dat op het moment dat je het in bijvoorbeeld het Nederlands omzet, je die wel nodig hebt. En dan is het niet altijd helemaal duidelijk waar je dan een punt zet. Waar begint een nieuwe zin of waar loopt die door?⟨/p> ⟨p>De gangbare vertalingen zeggen allemaal dat hier een punt staat en die lezen het dan zo: 'Het lam dat waardig is,' zeggen ze met luide stemmen, 'het lam dat geslacht is, is waardig te ontvangen de macht en rijkdom en de wijsheid en de sterkte en de eer en de heerlijkheid en de lof.' Punt. Aanhalingstekens sluiten. 'En alle schepselen in de hemel en op de aarde en onder de aarde en op de zee en alles wat erin is, hoorde ik zeggen' – en dan weer een dubbele punt en de aanhalingstekens openen – 'Hem die op de troon gezeten is en het lam zij de lof en de eer en de heerlijkheid en de kracht tot in alle eeuwigheden.' Dit is de NBG-vertaling, en bijna alle vertalingen geven het op deze manier weer.⟨/p> ⟨p>Dat kan, maar ik moet erbij zeggen dat je het ook op een andere manier kunt lezen. Een andere interpunctie wil dus zeggen: andere leestekens. Dat zie je bijvoorbeeld in een oud Syrisch handschrift ook nog; die heeft het op deze wijze opgevat en dan krijg je dit – ik lees het gewoon voor: 'Met luide stem zeggende: waardig is het Lammetje dat geslacht is om in ontvangst te nemen de macht en rijkdom en wijsheid en sterkte en eer en heerlijkheid en zegen, en elk schepsel dat in de hemel en op de aarde en onder de aarde en op de zee en alles wat erin is.' Aan Hem die op de troon gezeten is... Kijk, hier bij dat begin van vers 13 zijn dus niet alle schepselen aan het woord. Nee, zij komen toe aan Degene die waardig is te ontvangen. En Hij is waardig te ontvangen de macht en de rijkdom en de wijsheid en de sterkte en de eer en de heerlijkheid en de lof, ja, maar ook elk schepsel dat in de hemel is en op de aarde en onder de aarde en op de zee en alles wat erin is. Hé? Dat leest anders, hè? En dan vervolgens: 'en ik hoorde zeggen: aan Hem die op de troon zit en aan het Lammetje...' Hier wordt het weer sprekend ingevoerd. Dus daar zie je dat een punt en een komma nogal verschil maken. Waar sluiten de aanhalingstekens? En waar worden ze weer geopend? Dat soort vragen.⟨/p> ⟨p>Ik moet u zeggen: ik heb een grote voorkeur voor die laatste lezing. Ik wil wel een motief geven voor die lezing in de Concordant Commentary van Knock; die heeft me daarop geattendeerd. Het probleem is namelijk dat het in de tijd heel moeilijk in te delen is. Stel je voor dat die gangbare lezing waar zou zijn: 'en alle schepselen in de hemel en op de aarde en onder de aarde en op de zee en alles wat erin is, hoorde ik zeggen: Hem die op de troon is zij de heerlijkheid en de kracht tot in alle eeuwigheden.' Wacht even, dat gaat elk schepsel doen natuurlijk, maar toch nog niet nu? Dat is toch aan het einde van de aionen en niet voordat de heerschappij van Christus aanvangt? Dus in tijd klopt dat niet, of in ieder geval krijg je een groot probleem.⟨/p> ⟨p>Als je het zo leest zoals in de rechterkolom, is dat probleem helemaal weg. Want dan is dat wat in de hemel en op de aarde en onder de aarde is, dat wat toe komt – net als alle zegen en wijsheid en eer en sterkte – aan het Lam. Het maakt dus deel uit van Zijn glorie en dat wat Hem wordt toegekend. Ziet u? Dan krijg je een andere lezing. Ik moet u zeggen dat ik dit veel logischer vind als ik dat zo lees. Het is volstrekt geoorloofd om het op deze wijze te lezen, dus ik zou zeggen: waarom zouden we het niet doen? Ja, en dan krijg je dus inderdaad: wat komt dat Lam dan toe? Nou, ook elk schepsel dat in de hemel is. Dat is allemaal van Hem! En op de aarde. En onder de aarde. En op de zee.⟨/p> ⟨p>Dat is trouwens leuk, hè? De zee hoort niet bij de aarde. Nee, daar staat het gewoon: hemel, aarde en op de zee. Als je eenmaal de Bijbelse definitie kent, is dat ook helemaal niet zo moeilijk om te begrijpen. Want wat was het ook alweer? God noemde het droge 'aarde' en Hij noemde de wateren 'zeeën'. Dus op het moment dat je op het land beweegt, ben je op aarde. Ik woon in Katwijk aan Zee; ik woon dus aan het einde van de aarde. Nog eventjes en het is Katwijk-in-zee, heb ik begrepen. Of onderzee, helemaal erg! Maar het is nog steeds Katwijk-aan-zee. En op het moment dat je op de zee bent, ben je niet meer op aarde. Dus de Bijbel kent ook geen – sorry voor de liefhebbers – geen planeet die 'aarde' heet. In de Bijbel is de aarde geen planeet, maar gewoon het droge, het land waarop we lopen. Dat is heel belangrijk.⟨/p> ⟨p>Want het hele idee van: 'ja, de Bijbel heeft een verouderd wereldbeeld dat helemaal niet meer matcht met het onze, want in de Bijbel dachten ze nog dat de aarde een platte schijf was'... Ik ken trouwens tegenwoordig ook heel wat mensen die dat zeggen. Maar goed, ik wil daar niet lelijk over doen. Dan is de bewering dat de aarde een platte schijf is en op een gegeven ogenblik loop je dan aan de grens tegen een ijsmuur aan, bij de Zuidpool ofzo. In ieder geval, dat is dan de grens. Maar dat is helemaal niet het idee van 'de einden der aarde'. Dat is de kuststrook; dat is het einde van de aarde. Hier zie je dat eigenlijk ook: dat wat in de hemel, op de aarde en onder de aarde is, dat is gewoon onder de aarde op een vlak. Dus op het moment dat je ook in een speelhoek zit, ben je onder de aarde. Sorry? In de metro? Ja, dan ben je dus onder de aarde. Jazeker, ja. Ze noemen het toch niet voor niks de ondergrondse. Nou, maar hopen dat je er weer uitkomt. Nou ja, 'en elk schepsel dat in de hemel, op de aarde en onder de aarde is, en op de zee en alles wat daarin is, hoorde ik zeggen...' O nee, dan zit ik zelf in die fout natuurlijk. 'En alles wat daarin is', zo was het ja. En dan een nieuwe zin.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-13" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4650" title="Speel af vanaf 01:17:30">▶ 01:17:30⟨/button> ⟨span>De Heerschappij van het Lam tot in de Aionen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Neem me niet kwalijk hoor. En ik hoorde zeggen aan Hem — weer de tweede bevestiging — aan Hem die op de troon zit, de God, de Almachtige, de Schepper, en aan het Lammetje, die de boekrol uit Zijn rechterhand ontvangt, dat geslacht is, de Leeuw van Juda. Aan Hem en aan het Lammetje is de zegen en de eer en de heerlijkheid en de kracht. En dan niet 'tot in alle eeuwigheden', maar — dat is inmiddels zeker in dit gezelschap toch wel duidelijk — niet in alle eeuwigheden natuurlijk. Dikke streep, rode streep erdoorheen! Het is tot in de aionen van de aionen.⟨/p> ⟨p>Want in feite gaat het hele boek De Openbaring niet over wat daarna komt. Het hele boek De Openbaring gaat over wat er gebeurt in die overtreffende aionen: de aionen van de aionen. Zoals je de koning der koningen hebt, of het heilige der heiligen, of de ijdelheid der ijdelheden; dat is het meest overtreffende. Nou, dit zijn de aionen van de aionen. Dat zijn de aionen die gaan komen waarin Christus, het Lammetje, zal heersen en waar Hij de zegen en de eer en de heerlijkheid en de kracht zal hebben, tot in de aionen.⟨/p> ⟨p>En dan? Nou, als Hij dat alles gedaan heeft, als Hij alles ondergeschikt heeft gemaakt, dan gaat Hij het Koninkrijk overdragen aan Zijn God en Vader en dan neemt Hij troonsafstand. Maar dat komt in het boek Openbaring helemaal niet voor; dat is helemaal niet het onderwerp. Het gaat over de aanvang van de aionen en over hoe die aionen zich ontwikkelen en hoe dat zijn beslag gaat krijgen. Met name die transitie van deze aion naar de volgende aione, daar gaat het vooral over. Maar voor de voltooiing van de aionen moet je niet bij Johannes wezen.⟨/p> ⟨p>Dat was ook trouwens de reden — ik had het voor de pauze eventjes over dat ik wat meer vaart wilde hebben — want we zijn nu bezig met het boek De Openbaring, maar er komt ook nog zoveel na. Na De Openbaring, daar willen we het ook over hebben. Dus van de aarde tot in de aionen! De wereldtijdperken van het einde.⟨/p> ⟨p>We hadden in de pauze ook eventjes een gesprekje dat ging over het traditionele concept. Waar leven mensen? Wat voor eschatologie hebben ze, wat voor ideeën van de laatste dingen? Dan zeggen ze: "Nou ja, het kerkelijke idee is..." Vraag het maar eens een keertje aan de doorsnee kerkmens. Die zegt: "Nou ja, er komt een keer een einde der tijden en dan komt Jezus en dan is het de jongste dag en dan is het laatste oordeel en dan is het paf-boem over en dan een nieuwe hemel en een nieuwe aarde." Geen idee! Echt totaal geen idee. Ze halen alles door elkaar. Dat de Parousia uit verschillende momenten bestaat — een wegrukking van 42 maanden en de vestiging van het Koninkrijk in Jeruzalem, de duizendjarige binding van satan — ze zien door de bomen het bos niet meer, ze hebben er echt totaal geen kaas van gegeten.⟨/p> ⟨p>God heeft een plan met deze wereld en dat gaat Hij uitwerken in geweldige wereldtijdperken. Hij heeft de tijd, die neemt Hij ook, en Hij gaat het allemaal keurig realiseren. Nou, en dan staat er, nadat dit allemaal zo beschreven is: de vier levende wezens zijn er. Ja, wat kun je daar nog aan toevoegen? Amen. Zo is het. Dat is waar.⟨/p> ⟨p>En dan staat er: en de ouderen vielen neer en ze adoreren. Ja, ze aanbaden. Hier wordt eigenlijk een woord gebruikt — ik heb het vorige week trouwens in Katwijk ook verteld en ik heb hetzelfde diaatje nu even gebruikt — maar hier staat een woord dat zelfs te maken heeft met het woord 'hond'. Dat betekent letterlijk ⟨em>proskuneo⟨/em>. ⟨em>Kuneo⟨/em> heeft te maken met een hond. Zoals een hond zich richt naar zijn baas, in volle onderwerping. Dat is eigenlijk wat aanbidding ook is: volledig de focus op de Baas, zo die volledige gerichtheid daarop, totale wegcijfering. En dat is wat die adoratie is.⟨/p> ⟨p>En hier hoor je eerst nog de honderden miljoenen die Johannes dan hoort, en dat dat dan geroepen wordt, en dan de vier levende wezens die dat beamen, en dan de vierentwintig ouderen... Ja, wat deden die? Ze vielen neer en ze aanbaden. Ze adoreren. Ze zijn perplex, ze zwijgen, ze zijn compleet overrompeld. En dat is trouwens denk ik ook echt wat aanbidding is. Dan zeg je niks meer. Zoals wij ook zeggen: "Ik kon niets meer uitbrengen, ik ben sprakeloos." Dat is waar Openbaring 5 over gaat.⟨/p> ⟨p>Het Lammetje. Hij gaat alles in die komende aionen regelen en rechtzetten. En het begint allemaal bij de ontvangst van dat boekrolletje. Hij is de Eigenaar, de enige echte die dat ook daadwerkelijk kan openen. En daar gaan we het de volgende keer over hebben: over de opening van die zegels. Want nu Hij die boekrol heeft, is daarmee aangegeven dat Hij daadwerkelijk de Eigenaar is en de eigendomsakte heeft. En nu gaat Hij ook de zegels openen, zodat het land daadwerkelijk toekomt aan de familie. Ja, de kinderen zijn er, zij krijgen het allemaal terug en daar gaan die zegels over. Maar dat is een onderwerp voor de volgende keer, en dat is op 10 oktober.⟨/p>