⟨h3 id="hoofdstuk-1" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="0" title="Speel af vanaf 00:00">▶ 00:00⟨/button> ⟨span>Introductie en Planning van het Nieuwe Seizoen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Nou, ik ben ook blij dat we weer van start kunnen gaan na een heerlijke vakantieperiode. Dat is ook weer mooi, maar de maand september is weer begonnen, de 'r' zit in de maand, dus we starten weer volop en met volle kracht met de Bijbelstudies. We zijn inmiddels bij nummer 51. Zojuist werd het al even door Arie aangegeven in het gebed: inderdaad ben ik van plan om er iets meer vaart in te brengen. De reden daarvoor is dat er nog zoveel te bespreken is, wat eigenlijk ook al even werd aangegeven. Met het tempo waarmee ik de Bijbelstudies tot dusver heb gegeven, kom ik daar in te beperkte mate toe.⟨/p> ⟨p>Aangezien er nog zo gigantisch veel te bespreken is — zoveel Bijbelboeken die eigenlijk nog wachten om behandeld te worden — denk ik: ja, iets meer vaart erachter zetten. Dat betekent dat ik me er gewoon wat meer toe ga disciplineren om vooraf een bepaald gedeelte vast te stellen om te bespreken. Ik heb dit hele seizoen eigenlijk al gepland. Voor vanavond heb ik direct het moeilijkste gedeelte, want dat wil zeggen dat ik de grootste hap uit Johannes 16 neem. Dat is bijna een heel hoofdstuk, dus ik heb heel wat diaatjes te bespreken.⟨/p> ⟨p>Zo weet ik nu voor elke avond al waar we het over gaan hebben. We nemen twee avonden voor het hogepriesterlijk gebed in hoofdstuk 17. Zoals je ziet gaan we vervolgens door de hoofdstukken 18, 19 en 20, om dan aan het eind van mei bij Johannes 21 uit te komen. Dan rest ons nog één gedeelte te bespreken, dus heb ik een extra avond ingelast. Dan heb ik namelijk ook het gehele Johannes-Evangelie dit seizoen afgerond. Dat is de planning een beetje, zodat ik me op deze manier ook verplicht om dit af te ronden.⟨/p> ⟨p>Kijk, weet je wat je de voorgaande jaren altijd had met de Bijbelstudies? Dat wanneer je niet plant waar je moet uitkomen, je soms zomaar blijft steken in een bepaald onderwerp. Terwijl onderwerpstudies meer voor de zondagen gereserveerd zijn; op deze manier houd ik dat ook wat meer apart. Ik hoop dat het zowel voor mij als spreker als ook voor jullie als luisteraar een plezierige aanpak is. Ik heb dat trouwens niet alleen hier in Bodegraven gedaan; ik doe hetzelfde ook in Katwijk en in Rotterdam. Dus ik weet van tevoren precies waar we aan toe zijn en wat er besproken gaat worden, en jullie nu ook. Dat is de planning tenminste.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-2" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="194" title="Speel af vanaf 03:14">▶ 03:14⟨/button> ⟨span>Terugblik op de Opperzaal en de Context⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Nog eventjes een terugblik en ook een overzicht van de hoofdstukken die we tot dusver hebben behandeld; van die laatste hoofdstukken althans. Johannes 13 en 14 zijn de gesprekken die de Heer Jezus heeft gehad in de opperzaal, zoals wij nu ook in een opperzaal zitten. Ik denk dat Arie dat ook wel in gedachten had om een beetje in stijl te blijven. Maar inmiddels moet ik er ook wel weer bij zeggen dat we de opperzaal alweer hadden verlaten, want aan het einde van hoofdstuk 14 lees je dat Jezus zegt: "Kom, laten wij van hier gaan." Dus dan verlaten ze de opperzaal waar de voetwassing had plaatsgevonden en veel andere gesprekken waren gevoerd.⟨/p> ⟨p>Vervolgens lees je wat men vanaf het einde van hoofdstuk 14 – dus ook voor de hoofdstukken 15, 16 en 17 – heeft gedaan. Dat is allemaal uitgesproken vanaf de reis uit de opperzaal tot aan Gethsemane. Want in hoofdstuk 18 vers 1 lees je dat ze het Kidrondal nog gaan oversteken. Het Kidrondal ligt tussen de Olijfberg en Jeruzalem in. Dat betekent dus dat wat we vanavond behandelen, Johannes 16, maar ook de volgende keer, Johannes 17 – het hogepriesterlijk gebed – door de Heer Jezus nog in Jeruzalem zelf is uitgesproken. Dat moet dan vlakbij of eventueel zelfs in de tempel geweest zijn; dat kan niet anders. Dat traject kun je op die manier gewoon traceren.⟨/p> ⟨p>Johannes 17 is echt een apart hoofdstuk, omdat dat niet zozeer gesprekken zijn die de Heer Jezus voert met de zijnen, maar Hij richt Zich daarin tot God. Wellicht zijn er toehoorders bij geweest – anders had Johannes het ook niet kunnen optekenen natuurlijk – maar het is echt een gebed. Vandaar ook dat het het hogepriesterlijk gebed heet.⟨/p> ⟨p>Nog eventjes over het zestiende hoofdstuk om het geheel te tonen. Ik zie dat ik een 'r' vergeten ben op te tekenen: de structuur van hoofdstuk 16. Ik laat niet alleen het overzicht zien, maar ook de indeling. Vanaf vers 5 lees je dat de Heer Jezus zegt dat Hij terugkeert tot de Vader. Je leest over de reactie van de discipelen, dat ze van droefheid vervuld zijn, en dan gaat de Heer Jezus een belofte doen van wat in de vertaling 'de trooster' heet, maar dat is de Erbij-geroepene.⟨/p> ⟨p>In de verzen 8 tot 11 wordt heel specifiek gesproken over de missie die de Erbij-geroepene, de parakleet, heeft ten aanzien van de wereld. En in de verzen 12 tot 15 volgt de missie van hem voor de discipelen. In vers 16 begint Hij weer te spreken over de terugkeer tot de Vader en dan zijn het de discipelen die onderling vragen gaan stellen over wat Jezus' uitspraken zouden betekenen. Daarop geeft Jezus antwoord in vers 19 tot 28. Vervolgens lees je weer over de reactie van de discipelen, die nu zekerheid hebben ontvangen, en in de laatste verzen reageert Jezus daar opnieuw op.⟨/p> ⟨p>Zo zie je niet alleen een indeling van het hoofdstuk, maar ook hoe dat gestructureerd is. De terugkeer tot de Vader is het grote onderwerp, maar ook wat daartussen ligt of wat daarvan het grote gevolg is. Namelijk dat, juist omdat de Heer Jezus terugkeert tot de Vader, de Erbij-geroepene zal komen met een geweldige taak en een geweldige missie.⟨/p> ⟨p>Dat is dus wat we vanavond te verstouwen hebben. We gaan snel van start. Voor een deel is er trouwens nog een beetje overlap, want de vorige keer hebben we het al wat gehad over vers 5 en 6 en ook over dit vers, als ik me niet vergis. Maar goed, dat is alweer zo'n tijd geleden. Daar komt trouwens bij dat ik nog niet zo lang geleden – dat was eigenlijk ook naar aanleiding van de Bijbelstudies die we hier hebben gehouden – op een zondagse samenkomst ook heb ingezoomd op de parakleten, de Erbij-geroepenen, en op wat zij doen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-3" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="518" title="Speel af vanaf 08:38">▶ 08:38⟨/button> ⟨span>De Belofte van de Erbijgeroepene (parakleet)⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>In vers 7 zegt Jezus: "Maar ik zeg jullie de waarheid: het is nuttig voor jullie dat ik wegga." Het is niet alleen maar een gegeven of een noodzakelijkheid, maar het is ook echt nuttig voor jullie. Hoezo dan? Want indien ik niet zou weggaan, zal de Erbij-geroepene niet naar jullie toe komen.⟨/p> ⟨p>Ik heb een beetje zitten stoeien met de vraag hoe je dat woord 'parakletos' het beste weergeeft, maar de Erbij-geroepene is toch echt, denk ik, de allerbeste benaming. In het Grieks staat daar parakletos. Dat woord komen we een viertal keren tegen in het Johannes-evangelie. In zijn brief komt het ook nog een keer voor, maar daar wordt het vertaald met 'voorspraak'. Letterlijk betekent het niet 'erbij-roeper' – dat heb ik in het begin een keertje fout gezegd. Het is niet de roeper, maar passief de 'erbij-geroepene'. Het gaat om iemand die erbij geroepen wordt, namelijk om de zaak waar te nemen en om te helpen; een pleitbezorger. Dat is de betekenis van dat woord.⟨/p> ⟨p>En hier is het ook iedere keer de Geest van de waarheid. Het is de Geest van God Zelf, de persoonlijke Geest van God Zelf. Vandaar ook dat Hij als een persoon wordt aangeduid. Het is niet een ander dan God, maar het is de Geest van God. Jezus zegt: "Als ik wegga, dan zal de Erbij-geroepene komen." Als ik niet zou weggaan, dan kan die Geest, die Erbij-geroepene, ook niet naar jullie toe komen. Dus daar zit een direct verband tussen Zijn heengaan en de komst van de Geest. "Maar als ik gegaan ben, dan zal ik Hem naar jullie toezenden."⟨/p> ⟨p>We weten ook dat daar precies tien dagen tussen hebben gezeten. De Heer Jezus voer ten hemel – dat is trouwens meer de benadering van Lukas – en tien dagen later, op de vijftigste dag, is de Heilige Geest inderdaad over hen gekomen. Ik moet er trouwens bij zeggen dat dit in het Johannes-evangelie net nog weer wat anders ligt. Want de Geest kwam weliswaar over hen op de vijftigste dag, maar in werkelijkheid hadden ze de Geest al ontvangen op de dag van de opstanding zelf. Toen blies Hij op hen en zei: "Ontvang heilige Geest" – levendmakend.⟨/p> ⟨p>De demonstratie dat de Geest over hen kwam, was vijftig dagen later, maar in het Johannes-evangelie is dat allemaal in elkaar geschoven, om zo te zeggen. Dan zie je dus echt dat de dag van de opstanding, de dag van de hemelvaart en de dag dat de Geest komt eigenlijk allemaal dezelfde dag is. Hij stond op, Hij voer ten hemel en de Geest werd op hen geblazen. Dus allemaal op die ene en dezelfde dag heeft dat plaatsgevonden in de kiem, in de kern. In het boek Handelingen, zoals Lukas dit behandelt, zie je dus echt dat daar veertig en tien dagen tussen zitten. En terwijl Hij komt – Hij, dat is die Geest van God Zelf dus.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-4" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="730" title="Speel af vanaf 12:10">▶ 12:10⟨/button> ⟨span>De Wereld Ontmaskerd Omtrent Zonde, Rechtvaardigheid en Oordeel⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En terwijl Hij komt, zal Hij de wereld ontmaskeren. Als ik zeg "de wereld", dan hebben we het daar al een paar keer eerder over gehad. De term de wereld, in het Grieks ⟨em>kosmos⟨/em>, komen we juist in de geschriften van Johannes heel dikwijls tegen. Dat kan allerlei aanduidingen betreffen; het kan allerlei dingen betekenen en in die zin op allerlei zaken betrekking hebben. ⟨em>Kosmos⟨/em> betekent eigenlijk een ordening. Het staat tegenover het woordje chaos, dat is wanorde, en ⟨em>kosmos⟨/em> is een ordening. Je kunt het ook nog als een werkwoord opvatten, namelijk iets cosmetiseren; dan breng je iets op orde, kosmetisch. Maar net als in het Nederlands, en in het Engels en Duits trouwens ook, kan het woordje wereld specifiekere toepassingen hebben. De betekenis is altijd die van de wereld, dat is waar, de vertaling is dus geen probleem. Maar als je het hebt over de wereld, dan kun je gewoon de aarde bedoelen of het heelal, maar je kunt het ook hebben over de Joodse wereld bijvoorbeeld, of de islamitische wereld, of de wereld van de kleding. Dan heeft het een specifiekere betekenis. En die specifiekere betekenis van de Joodse wereld, het Joodse systeem, de Joodse ordening, die betekenis heeft het heel dikwijls in het Johannes-evangelie. We zullen dat later vanavond trouwens ook nog wel tegenkomen; de synagoge is eigenlijk ook een aanduiding van de Joodse wereld.⟨/p> ⟨p>Terwijl Hij komt, de Geest der waarheid, die zal de wereld ontmaskeren. Ja, ontmaskeren, dat heeft iets van gedemaskeerd worden; iets wordt aan het licht gebracht. De leugen wordt tentoongesteld, oftewel de waarheid wordt overtuigend naar voren gebracht. Dat is ook precies wat er gebeurde. Kijk in het boek Handelingen wat er gebeurde: de Geest kwam, Hij maakte gebruik van de discipelen en de apostelen, en zij predikten het Woord, bekrachtigd met wondertekenen. De tegenstanders, de Joodse wereld, konden daar niets tegenin brengen. Je leest dat in Handelingen 6 vers 10 over Stephanus, dat ze niet bij machte waren — de raadsleden van het volk — om de wijsheid waarmee hij sprak te weerleggen. Wat je dan ziet: als je de waarheid niet kunt weerleggen, maar je verdraagt het niet, wat doe je dan? Wel, de boodschapper van de waarheid maak je dan een kopje kleiner. Dat is precies ook wat met Stephanus is gebeurd. Vandaar die vervolging; dan worden de mensen monddood gemaakt. Feitelijk is dat ook een vorm van moord, ja, monddood maken.⟨/p> ⟨p>Hij komt, Hij zal de wereld ontmaskeren, en dan worden er drie dingen genoemd: omtrent zonde, omtrent rechtvaardigheid en omtrent oordeel. Alle drie worden ze ook uitgelegd. In vers 9: omtrent zonde, "omdat zij niet in Mij geloven". Aha, dan weten we dus: met de zonde van de wereld bedoelt de Heer Jezus het feit dat zij niet in Mij geloven. Dat is de zonde van de wereld. Ik wilde er graag even op wijzen dat die uitdrukking "de zonde der wereld" al in het begin van het Johannes-evangelie een keer gebruikt werd, toen Johannes de Doper wees op de Heer Jezus daar in de Jordaan. Hij zegt: "Zie het Lam Gods, dat de zonde der wereld wegneemt." Wat is die zonde der wereld? Nou, dat wordt hier dan uitgelegd. De zonde der wereld is ongeloof. Dat is een geweldige waarheid trouwens, want dat betekent dat het Lam van God ook de zonde van de wereld, namelijk haar ongeloof, wegneemt. En als Hij ongeloof wegnemt, dan geeft Hij er dus geloof voor in de plaats. Dat is logisch: als er geen ongeloof meer is, dan is er dus geloof. Wat is de zonde? Wel, dat zij niet in Mij geloven. Dan mist de wereld inderdaad zijn doel.⟨/p> ⟨p>Maar dat niet alleen, die Geest zou de wereld ontmaskeren en overtuigen omtrent zonde, rechtvaardigheid en oordeel. Omtrent rechtvaardigheid: "omdat Ik naar de Vader toe ga en jullie Mij niet langer aanschouwen." Dat is rechtvaardigheid. Het is precies dat wat er moet gebeuren, wat ook voorzegd was. Rechtvaardig, want het was beloofd en voorzegd, en het is rechtvaardig om een belofte te vervullen. Daar komt trouwens bij dat het niet anders dan billijk was dat de Heer Jezus, nadat Hij Zich tot het uiterste vernederd heeft in gehoorzaamheid, het ook rechtvaardig was van God om Hem de hoogste plaats toe te kennen. Ook dat is rechtvaardigheid. Omtrent rechtvaardigheid, omdat Ik naar de Vader ga en jullie Mij niet langer aanschouwen. Het feit dat de Heer naar de Vader toe gaat, dat is rechtvaardigheid. God vervult daarin Zijn belofte en Hij realiseert dat wat voorzegd is, en dat is rechtvaardigheid.⟨/p> ⟨p>En omtrent oordeel. De wereld wordt dus ook ontmaskerd omtrent oordeel, "omdat de overste van deze wereld geoordeeld is". Nou, hierover hebben we het al in een veel eerder stadium gehad, toen we in hoofdstuk 14 ergens diezelfde uitdrukking ook tegenkwamen. Trouwens, we zijn hem al twee keer eerder tegengekomen, de overste van de wereld, en we hebben het daar bij gelegenheid al veel uitgebreider over gehad. Die overste van de wereld wordt altijd uitgelegd als: dat is Satan. Daar zou op zich nog wat voor te zeggen zijn, maar kijk je in het Johannes-evangelie dat na, dan blijkt dat absoluut niet te kloppen. De overste van de wereld, dat is de Heer Jezus Zelf. Hij is de Vorst van de wereld, ja, in allerlei opzichten trouwens. Maar de eigenlijke rechthebbende op de troon, wel, die heeft de wereld geoordeeld en veroordeeld. Ze hebben Hem buitengeworpen.⟨/p> ⟨p>Wel, het feit dat de wereld — ook hier weer specifiek de Joodse wereld; oké, ze hebben de Romeinen daarvoor voor hun karretje gespannen, maar de Joodse wereld heeft Hem verworpen — wel, ze hebben daarmee hun overste, hun vorst, hun beloofde Messias buitengeworpen, gekruisigd, gedood. Als de Geest zou komen, dan zou Hij de Joodse wereld ook overtuigen en ontmaskeren omtrent het oordeel over de overste van deze wereld. Omdat de overste van deze wereld geoordeeld is, volstrekt ten onrechte en volstrekt ook tegen het recht in. Daar zou de wereld over ontmaskerd worden. Het gaat hier niet over zaken, totaal niet. Ik laat het hier zien, maar ik hoop dat u zich nog een klein beetje herinnert dat we, toen we het hadden over met name die eerste keer dat de uitdrukking gebezigd werd in hoofdstuk 12, het al onmiskenbaar helder was dat de overste van de wereld de Heer Jezus Christus Zelf is. Hij is geoordeeld.⟨/p> ⟨p>Wel, wat hier feitelijk in deze verzen naar voren gebracht wordt over wat de Geest zou doen als Hij zou komen: de wereld ontmaskeren omtrent zonde, omtrent rechtvaardigheid en omtrent oordeel. Wel, kijk het boek Handelingen na, dat is precies wat de Geest gedaan heeft. Hij heeft inderdaad gebruikgemaakt van instrumenten, van hen, ik bedoel van degenen die hier worden aangesproken. De Heer Jezus spreekt tot deze kring, tot de twaalf, en zij zouden worden ingezet. Zij zouden het instrumentarium, zeg maar het gereedschap zijn waar de Geest Zich van zou bedienen om de wereld daarin te ontmaskeren. De wereld heeft haar overste, dat is de Ben Adam, de zoon van Adam, geoordeeld en veroordeeld. Dat wil zeggen: buitengeworpen.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-5" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1311" title="Speel af vanaf 21:51">▶ 21:51⟨/button> ⟨span>De Geest Der Waarheid Zal de Weg Wijzen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>"Nog vele dingen heb ik jullie te zeggen," zegt de Heer Jezus dan, "maar jullie kunnen het op dit moment niet dragen." En dus reserveert Hij dat eigenlijk voor een later tijdstip. Dat blijkt dan ook, want Hij zegt: "Maar wanneer Hij komt, namelijk die Geest van de waarheid, dan zal Hij jullie de weg wijzen in alle waarheid." Dus feitelijk wat de Heer zegt is dat wat Hij nu allemaal nog vertelt, vlak voor Zijn gevangenneming en vlak voor Zijn kruisiging, absoluut niet het geheel is. Integendeel, er is nog zoveel meer te vertellen, precies waar we het net ook over hadden. Er is nog zo enorm veel. En de Heer zegt: "Dat ga Ik nu niet doen. Maar maak je geen zorgen: als Hij komt, de Geest van de waarheid..." Wat zou de Geest van de waarheid anders doen dan jullie de weg wijzen in alle waarheid?⟨/p> ⟨p>En dat is ook wat er toen in die generatie is gebeurd. De Geest heeft alle waarheid bekendgemaakt. Het is vervolgens ook beschreven in brieven en geschriften, geboekstaafd en gebundeld. En dat is precies waarom we nu, in 2019, gewoon een complete Schrift in ons midden hebben en ons met al die waarheid kunnen bezighouden. Hij zal jullie de weg wijzen in alle waarheid, want Hij zal niet spreken van Zichzelf, maar zoveel Hij hoort, zal Hij spreken. Namelijk: die Geest hoort van Mij. Ook wanneer Ik ben heengegaan, zal de Here Jezus nog een heleboel te melden hebben. En de Geest geeft door wat de Here Jezus daar nog te melden heeft. Hij zegt: "Ik heb jullie nog veel te zeggen, en dat ga Ik ook doen. Alleen dan wordt het niet meer door Mijzelf, maar door de Geest der waarheid vervolgens aan jullie bekendgemaakt."⟨/p> ⟨p>"Zoveel Hij hoort, zal Hij spreken." Dat betekent – en dat is opmerkelijk, hè? We komen dat later bij de apostel Paulus ook tegen. De Here Jezus heeft vanuit de hemel nog zoveel te melden, en het is de Geest die het geopenbaard heeft via de apostelen. En in het bijzonder via de apostel Paulus, want de Here Jezus heeft natuurlijk Paulus hoogstpersoonlijk ook geroepen, ingelicht, geïnformeerd en geüpdatet, of hoe het ook maar heten mag. Dat heeft Hij allemaal gesproken, zodat we de complete waarheid inderdaad van Hem onder ons hebben, namelijk zwart op wit.⟨/p> ⟨p>Hij zal niet van Zichzelf spreken, maar zoveel Hij hoort, voor Mij zal Hij spreken. En Hij zegt erbij: "de komende dingen." De toekomst dus; zo staat het ook in de NBG-vertaling. De toekomst, de komende dingen zal Hij jullie verkondigen. En dan vind ik het opmerkelijk dat de geschriften, de complete Bijbel, onze bibliotheek, wordt afgesloten met een boek aangaande de openbaring, aangaande de toekomende dingen. En wie tekende dat op? Precies, de schrijver die ook dit Evangelie heeft opgeschreven: Johannes. En het gaat allemaal over de toekomende dingen. Ik moet er trouwens bij zeggen dat er natuurlijk veel meer in het Nieuwe Testament over de toekomende dingen gesproken wordt, maar het boek De Openbaring is een compleet boek dat helemaal daaraan gewijd is.⟨/p> ⟨p>Sterker nog, het is een boek dat niet alleen maar spreekt over de toekomst, maar Johannes is zelfs opgenomen en verplaatst in de dag van de Heer. Hij heeft gewoon een tijdreis meegemaakt. Het staat er echt hoor, dat hij inderdaad in de dag van de Heer verplaatst werd en toen om zich heen gekeken heeft en het heeft gezien. Het verslag daarvan is het boek De Openbaring. Johannes heeft vanuit de eerste eeuw een tijdreis gemaakt van pakweg twintig eeuwen en hij heeft de toekomende dingen gezien, gewoon omdat hij al in de toekomst geweest is. Dat klinkt een beetje vreemd, maar het idee van tijdreizen is geen moderne uitvinding; dat staat al in de Bijbel.⟨/p> ⟨p>"Hij zal Mij verheerlijken." Dat betekent: Hij zal Mijn heerlijkheid in het licht stellen. De Here Jezus zou naar de Vader gaan en gekroond worden met eer en heerlijkheid, en dat zou de Geest inderdaad in het licht gaan stellen. Hij zal Mij verheerlijken, omdat Hij vanuit het Mijne zal nemen en aan jullie zal verkondigen. Hij zal vanuit het Mijne nemen – toekomende tijd – namelijk al wat Hij van Mij zal horen. Zo stond het toch? "Zoveel Hij hoort, zal Hij spreken." Ik had dat hier overigens eventjes anders moeten weergeven: "Zoveel als Hij zal horen, zal Hij spreken." Dat moet ik thuis nog even corrigeren, maar het punt is: zoveel als Hij zal horen, zal Hij spreken. Hij zal Mij verheerlijken omdat Hij vanuit het Mijne zal nemen en aan jullie dat zal verkondigen. Ik ben boven, dat is waar, jullie zijn beneden, maar die Geest van de waarheid zal jullie volkomen op de hoogte stellen en Mij en Mijn heerlijkheid ook bekendmaken.⟨/p> ⟨p>Alles wat de Vader heeft, is het Mijne. Ja, dat is ook een kenmerk van wat de Messias is. Hoe was het ook alweer? Dat stond in hoofdstuk 3 vers 35: "De Vader heeft de Zoon lief en heeft Hem alles in Zijn hand gegeven." Of zoals de Heer Jezus aan het einde van het Mattheüs-evangelie zegt: "Mij is gegeven alle autoriteit in hemel en op aarde." Dat is ook wat Hem tot Messias maakt: Hij gaat namelijk heel hemel en aarde terugbrengen tot God. Alles wat de Vader heeft – God dus – dat komt Mij toe, is aan Mij gegeven. En daarom zei Ik dat Hij vanuit het Mijne neemt en aan jullie zal verkondigen. Omdat Ik de Messias ben aan wie God alles heeft gegeven, daarom zal de Geest van daaruit aan jullie verkondigen. Daarom, om die reden: Ik ben het. Hij zal Mijn heerlijkheid in het licht stellen, omdat de Vader alles aan Mij heeft gegeven.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-6" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="1781" title="Speel af vanaf 29:41">▶ 29:41⟨/button> ⟨span>Een Korte Tijd: Raadsels Rond het Heengaan⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan krijgen we een zin die de discipelen toentertijd, bij deze gelegenheid bedoel ik, heel raadselachtig hebben gevonden. Dat zal blijken uit het vervolg, want wat zegt de Heer Jezus? "Een tijdje en jullie zullen mij niet meer aanschouwen, en nog een tijdje en jullie zullen mij zien." In de NBG-vertaling staat "nog een korte tijd", maar eigenlijk staat er in het Grieks hier een verkleinwoord. Wij doen dat in het Nederlands ook heel veel, verkleinwoorden gebruiken, maar hier staat in het Grieks dus ook een verkleinwoord. Je krijgt daardoor echt het idee van een korte tijd, oftewel een tijdje: "Een tijdje en jullie zullen mij niet meer aanschouwen, en nog een tijdje en jullie zullen mij zien."⟨/p> ⟨p>Waar zou dat op slaan? Ja, achteraf is dit niet moeilijk, maar ik zal je vertellen – en dat zal straks in de navolgende verzen ook blijken – dat dit voor de discipelen met wie Jezus dit besprak absoluut niet duidelijk was. Maar laten we meteen even de koe bij de hoorns vatten. Dat "tijdje" is met recht een hele korte tijd, want binnen een etmaal zouden zij Hem niet meer aanschouwen. Ik ga ervan uit dat de Heer Jezus dit uitsprak op woensdagavond en dat Hij op donderdag is gekruisigd. Nee, niet op vrijdag, want dat kan niet; Hij heeft immers drie nachten in het graf gelegen. Met de traditionele telling kom je nooit uit op drie nachten. Dan zou Hij op vrijdagnacht en zaterdagnacht in het graf hebben gelegen en zondagochtend zijn opgestaan, maar dan heeft Hij er maar twee nachten gelegen. Terwijl de Schrift er helder over is, als je het mij vraagt: Hij heeft drie nachten in het graf gelegen. Dat betekent dat Hij niet op de vrijdag, maar op de donderdag is gekruisigd. Dit gesprek was op de avond eraan voorafgaand, dus dit was de woensdagavond.⟨/p> ⟨p>Wanneer Hij dus zegt: "Een tijdje en jullie zullen mij niet meer aanschouwen," dan is dat de periode van woensdagavond tot donderdagmiddag. Donderdagmiddag is de Heer Jezus gestorven, halverwege de middag. Dus inderdaad binnen een etmaal, nog korter zelfs, zouden ze Hem niet meer aanschouwen. En dan staat er: "En nog een tijdje en jullie zullen mij zien." Ook dat zou een korte tijd zijn, wel ietsje langer trouwens, want dat "nog een tijdje" zijn de drie dagen dat Hij in het graf zou liggen. Dat is dus van donderdagmiddag tot zondag. Op de zondagochtend zou Hij opstaan en die zondag zouden ze Hem inderdaad weer zien en aantreffen. Dus een tijdje en jullie zullen mij niet meer aanschouwen – minder dan een etmaal – en nog een tijdje en jullie zullen mij weer zien – dat is drie dagen later. Achteraf is deze zin helemaal niet raadselachtig; het is eigenlijk volstrekt helder.⟨/p> ⟨p>Sommigen van zijn discipelen zeiden echter tot elkaar: "Wat is dit wat Hij tot ons zegt?" Zo helder als het voor ons nu is, zo onduidelijk was het voor hen vooraf. Ik denk niet dat we enige reden hebben om hen dat kwalijk te nemen. Ze vragen zich af: "Wat is dat wat Hij tot ons zegt: een tijdje en jullie zullen mij niet meer aanschouwen, en nog een tijdje en jullie zullen mij zien? En dat ik heen ga naar de Vader?" Dat vonden ze ook raadselachtig. Zij zeiden dan: "Wat is dit wat Hij zegt, een tijdje? Wij weten niet wat Hij spreekt." Let op, dit zijn woorden die ze onderling met elkaar bespreken. Ze stellen deze vraag niet direct aan Jezus; dit zijn dingen die ze fluisterend onder elkaar bespreken. Want er staat: "Jezus wist dat zij Hem wilden vragen en zei tot hen..." In de NBG-vertaling staat dat Hij bemerkte dat zij Hem iets wilden vragen. Ze hebben Hem de vraag dus niet gesteld, maar Jezus voelde wel aan dat dit totaal niet overkwam. Het kwartje viel niet.⟨/p> ⟨p>Omdat Jezus wist dat zij Hem iets wilden vragen, zei Hij tot hen: "Jullie zoeken met elkaar omtrent deze dingen die ik zei, dat een tijdje en jullie aanschouwen mij niet, en weer een tijdje en jullie zullen mij zien." En dan zegt Hij: "Voorwaar, voorwaar." Dat is eigenlijk het Griekse woord "Amen, amen", wat weer uit het Hebreeuws komt. Het betekent: iets is waar. "Amen, amen, ik zeg jullie dat jullie zullen huilen en weeklagen, maar de wereld zal zich verheugen." Waar zou dit op betrekking hebben? Precies op wat ik net al aangaf, namelijk op Zijn heengaan, op Zijn sterven. "Jullie zullen huilen en weeklagen", met recht in rouw zijn. Je moet je voorstellen: het zou nog maar hooguit enkele uren duren voordat Jezus in Gethsemane gevangen zou worden. Vervolgens zou de hele rechtsgang langs Pilatus, Caiaphas en Herodes plaatsvinden. Hij zou gegeseld en gekruisigd worden, allemaal in het etmaal dat nu aanstaande was. Vervolgens zou Jezus smartelijk sterven. Ze waren echt in zak en as. Jullie zullen huilen en weeklagen, en dat blijkt ook wel als je later leest over de vrouwen die het graf bezoeken. Trouwens, van de Emmaüsgangers lees je dat ze volstrekt gedesillusioneerd waren: "Wij hadden gehoopt dat Hij het was die Israël zou verlossen, maar ja, thans is het nu reeds de derde dag," zeggen ze dan op die zondag.⟨/p> ⟨p>"Jullie zullen huilen en weeklagen," zegt de Heer, "maar terwijl jullie huilen en weeklagen, zal de wereld zich verheugen." Ook hier gaat het om "de wereld", en ik herinner nog even aan wat ik zojuist zei: dat is ook hier weer specifiek de joodse wereld. Niet de Romeinen, want hoewel die erbij betrokken waren geraakt, waren zij gewoon voor het karretje gespannen. Pilatus en de Romeinse soldaten hadden helemaal geen haat naar Jezus toe. Dit was een intern joodse kwestie. Maar de wereld – namelijk de joodse wereld, het Sanhedrin en de hele synagoge en alles wat daarmee verband hield – verheugde zich erover dat die lastpak eindelijk om zeep was geholpen. Daar was een einde aan gekomen. De wereld verheugde zich, de joodse wereld dus.⟨/p> ⟨p>Maar Hij zegt: "Jullie zullen bedroefd worden, maar jullie droefheid zal tot vreugde worden." Waarop zou dat anders slaan dan op de steen die werd weggewenteld? Later lees je dat Paulus in de Korintiërsbrief zegt dat als de oversten van deze wereld het hadden geweten, zij de Heer der heerlijkheid niet hadden gekruisigd. Want ja, wat er op die derde dag gebeurde, daarmee werden de overheden en machten echt te kijk gezet. Dat gold voor het Sanhedrin en dat gold in feite voor de Romeinse overheid en de keizer. Dit zette alles op zijn kop. Dit was een complete omwenteling, en dan heb ik het niet alleen over die steen. Het graf was leeg achtergelaten.⟨/p> ⟨p>De Heer Jezus had het ook al duidelijk gemaakt: "Jullie zullen mij zien, maar de wereld ziet mij niet meer." Het enige wat zij gezien hebben is een graf dat leeg was, maar Hem hebben ze niet meer gezien. Dat is een onderwerp waar we het al diverse keren over gehad hebben. De Heer Jezus had gezegd dat de wereld Hem niet meer zou zien. Het laatste wat zij gezien hebben is dat graf dat verzegeld werd en vervolgens leeg was. Dat konden ze trouwens ook niet ontkennen. Nooit is ontkend dat de steen was weggewenteld of dat het graf leeg was. Men heeft er een leuk verhaal voor bedacht, namelijk dat het lichaam van Jezus gestolen zou zijn, wat natuurlijk volstrekt onzin is en zelfs onmogelijk. Maar goed, dat is een ander onderwerp. "Jullie zullen bedroefd worden," zegt Hij. Dat is waar, maar het is voor een korte tijd. Want jullie droefheid zal tot vreugde worden, namelijk op de derde dag.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-7" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2411" title="Speel af vanaf 40:11">▶ 40:11⟨/button> ⟨span>De Beeldspraak van de Barende Vrouw⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Wanneer de vrouw – en dan komt er een beeldspraak die Hij straks ook nog gaat bespreken – wanneer een vrouw in het algemeen baart, heeft zij droefheid. Dat wil zeggen: met haar weeën en het hele proces van het baren. Ik kan niet uit ervaring spreken, maar ik heb het toch wel van nabij gezien. Wanneer de vrouw baart, heeft zij droefheid omdat haar uur kwam. Maar wanneer zij het kindje baart, herinnert zij zich de verdrukking en de weeën niet meer. Hoezo? Vanwege de vreugde dat er een mens in de wereld geboren werd.⟨/p> ⟨p>Je hebt hier dus twee dingen: je hebt de verdrukking en je hebt de geboorte. Wat Jezus nu zegt in deze vergelijking, is dat wanneer een vrouw een kind baart, dat de verdrukking is. Dat is droefheid, maar die is – hoe intens ook – slechts van tijdelijke aard. Want als het kind er eenmaal is, dan is ze de verdrukking en alle moeite die ze heeft gehad vergeten vanwege de vreugde dat er een mens in de wereld geboren werd.⟨/p> ⟨p>De Heer Jezus vergelijkt dat met de droefheid die Zijn discipelen kort zouden hebben omtrent Zijn heengaan, dat is Zijn sterven. Een paar dagen later, nog een korte tijd, zou de droefheid plaatsmaken voor een vreugde, een blijvende vreugde. De verdrukking, die weeën, spreekt dus van sterven, en de geboorte spreekt van nieuw leven. Dat lijkt me duidelijk, want zo noemen we dat ook. We noemen het ook verlossing, wat natuurlijk een heel dubbelzinnige term is in dit verband. Want de geboorte heet een verlossing, maar het is een type van dé Verlossing, namelijk de overwinning op de dood.⟨/p> ⟨p>Dit was de vergelijking van een vrouw die baart en een kind voortbrengt: droefheid en pijn enerzijds, maar dat maakt definitief plaats voor vreugde. Nu komt de onthulling van de beeldspraak en wat Hij daarmee bedoelt: "Ook jullie dan hebben nu inderdaad droefheid, maar Ik zal jullie weer zien en jullie hart zal zich verheugen." De komende dagen, een korte tijd, zal er grote droevigheid zijn, weeklagen en rouw, maar vervolgens zal dat plaatsmaken voor grote vreugde. Jullie hart zal zich verheugen. Waarom? In een heerlijkheid als nooit tevoren. En niemand neemt die vreugde van jullie weg; dat kan niet.⟨/p> ⟨p>Want weet je wat het verschil is? De droefheid gaat eerst voorbij. Dat is trouwens een universeel principe: lijden is tijdelijk. Daarmee wil ik niets bagatelliseren, alsof het niets is, maar in vergelijking met de heerlijkheid is het lijden – nou, dat is Romeinen 8 – zelfs niet eens waard vergeleken te worden met de heerlijkheid die geopenbaard wordt. Het is niet eens een vergelijking; dat zijn de verhoudingen. Als je zo leert relativeren, dat wil zeggen: die relatie weet aan te brengen, die betrekking... dat maakt de droefheid draaglijk. Waarom? Je weet wat ertegenover staat: een heerlijkheid die ongekend en onvergelijkelijk veel groter en ook zwaarwegender is.⟨/p> ⟨p>De droefheid is voorbijgaand, net als bij de droefheid van de geboorte, de bevalling, de pijn en de weeën. Dat is voorbijgaand; hoe intens ook, het gaat voorbij. De vreugde van het nieuwe leven daarentegen, die blijft. "In die dag zullen jullie Mij niets vragen." Die dag is natuurlijk de dag van de opstanding. Dan zullen jullie Mij niets vragen. Nee, dat zal geen dag meer van vragen zijn, maar de dag van de antwoorden, namelijk van vreugde. Alle vragen van "waarom" en "waartoe" zullen dan plaatsmaken voor één groot uitroepteken.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-8" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="2722" title="Speel af vanaf 45:22">▶ 45:22⟨/button> ⟨span>De Garantie van Bidden in Jezus' Naam⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>In die dag zullen jullie mij niets vragen. Amen, amen – dat is echt het Johannesevangelie, hoe vaak we dat niet tegenkomen dat de Heer Jezus met die grote klem zegt: "Voorwaar, ik zeg tegen jullie, wat jullie de Vader ook maar zouden verzoeken of zouden bidden." Er staat in de NBG-vertaling letterlijk "verzoeken", een vraag indienen met een verzoek. Wat jullie de Vader ook maar zouden verzoeken in mijn naam, Hij zal het aan jullie geven.⟨/p> ⟨p>Ik weet dat we het al een keertje eerder ter sprake hebben gebracht, omdat de Heer soortgelijke dingen al had gezegd in de opperzaal. In hoofdstuk 14 vers 13 kwamen we soortgelijke woorden al tegen: de garantie van wat jullie ook zullen vragen, de Vader zal het geven. We hebben het toen ook besproken en ik wil het graag nog even in herinnering roepen: hoe men heeft gestoeid met die woorden en waarom? Dat komt omdat men niet letterlijk leest. Men gaat die woorden die de Heer Jezus hier uitsprak tegen de discipelen veralgemeniseren en betrekt ze op alle gelovigen. Dan zeggen mensen: "Ik heb de Heer gebeden om genezing, ik heb de Heer om dit of dat gebeden, maar het is niet gebeurd." En dan zeggen ze: "Het staat er toch? De Heer had gezegd: amen, amen." Daarmee breng je de woorden van de Heer zelf, die dit met de grootste klem had gegarandeerd, in diskrediet.⟨/p> ⟨p>Maar het is waar, want deze woorden zijn niet tegen alle gelovigen of voor alle tijden uitgesproken. Nee, deze woorden sprak Hij tegen Zijn discipelen toen. En inderdaad, deze absolute garantie die Hij gaf aan de twaalf – ik noem ze even zo, ondanks dat Judas weg was, maar het betrof het twaalftal – is inderdaad vervuld. Kijk maar in het Nieuwe Testament naar alles wat wij weten van wat de discipelen hebben gebeden; kijk maar in het boek Handelingen. Dat is altijd vervuld. Wat jullie de Vader ook zouden verzoeken in mijn naam, Hij zal het aan jullie geven. Ik ken daarop geen uitzonderingen. Dit zijn garanties.⟨/p> ⟨p>Charismatische predikers, pinkstermannen en dergelijke, die gaan met zulke woorden aan de haal en beloven allerlei dingen die ze absoluut niet waar kunnen maken. Maar de Heer heeft de waarheid gesproken; het was inderdaad amen, amen, en dit is vervuld. Als bijvoorbeeld een Petrus en een Johannes daar bij de Schone Poort zijn en ze zien die verlamde, dan zeggen ze: "In de naam van de Heer Jezus, ik zeg u: sta op en wandel." Wat gebeurt er? Die man staat niet alleen op, hij springt op en huppelt zo de tempel in. Hij heeft zijn hele leven nog nooit gelopen en hoefde niet te revalideren, helemaal niets. Kijk, dat zijn wonderen. Dat zijn geen trucjes die nu in de charismatische wereld worden gepromoot. Nee, dit zijn beloften die de Heer waar heeft gemaakt. Hij zal het aan jullie geven, en deze belofte is gerealiseerd.⟨/p> ⟨p>Nou, ik stel voor – ik zie dat het inmiddels negen uur is – dat we eerst even gaan pauzeren en dan pakken we straks de draad op bij vers 24. We zijn dus gebleven bij vers 23, waar de Heer Jezus met grote klem benadrukt en belooft aan degenen die Hij hier aanspreekt, de twaalven: dat wat zij de Vader ook maar zouden verzoeken in Zijn naam, in de naam van de Heer Jezus, het aan hen gegeven zou worden. Wat dus ook absoluut vervuld is. We kennen daarop geen uitzondering, dus de belofte is heel sterk en laat geen reductie toe. Dat wil zeggen: je kunt daar niets van afdoen. Dat hoeft ook niet, laat het gewoon staan. Maar houd wel in de gaten tegen wie het gezegd wordt en ga het niet veralgemeniseren, want dan maak je grote brokken.⟨/p> ⟨p>Tot nu toe – en nu komen we bij vers 24 – verzoeken jullie niets in mijn naam. De Heer Jezus had al gezegd dat zij in het vervolg, in de toekomst, zouden gaan bidden in Zijn naam. En "in mijn naam", dat is niet zomaar een formulering aan het einde van het gebed, zoals: "In Jezus' naam vragen wij u dit." We hebben vaak niet eens meer in de gaten waarom en met wat voor kracht je dat zegt. Want "in mijn naam" wil zeggen: op mijn gezag. Zoals wij zeggen: "In naam van de wet." Dat wil zeggen dat op gezag van de wet en de overheid die erachter staat, iets wordt opgedragen. Als iets verzocht wordt in Zijn naam, dan zeg je er feitelijk mee: "Dat zeg ik niet, maar Híj zegt het, de Heer Jezus Christus zelf." En dan kan God daar niet eens onderuit. In het algemeen is het ook nuttig om je dat goed te realiseren als je zoiets bidt in de naam van de Heer Jezus. Wat we altijd kunnen bidden in de naam van de Heer, zijn bijvoorbeeld de gebeden die de apostel Paulus heeft uitgesproken: dat we besef zouden krijgen en dat we verlichting van het hart zouden hebben in Zijn naam. Want dat vervult Hij ook absoluut, want dat is namelijk Zijn wil.⟨/p> ⟨p>Tot nu toe verzoeken jullie niets in mijn naam; nee, dat was toen nog toekomstmuziek. En dan zegt de Heer: "Verzoek of bid, en jullie zullen ontvangen, opdat jullie vreugde vervuld zou zijn." Dat wil zeggen dat de Heer ook daadwerkelijk antwoord geeft op de vragen die gesteld worden en ook Zijn beloften daarin vervult.⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-9" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3143" title="Speel af vanaf 52:23">▶ 52:23⟨/button> ⟨span>Vrijuit Spreken over de Vader Zonder Beeldspraak⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Deze dingen heb ik tot dusver, het voorgaande, in beelden tot jullie gesproken. Zojuist hadden we bijvoorbeeld dat beeld van de vrouw die in barensnood is en droefheid ervaart, maar vervolgens een kind voortbrengt, nieuw leven, en daar blijvende vreugde over heeft, waardoor de droefheid vergeten is. Dat was in beelden, ⟨em>paroimia⟨/em>. Dat eerste deel van dat woord heeft te maken met het voorzetsel 'naast' en dat andere deel, ⟨em>mia⟨/em>, heeft de betekenis van 'pad'. Het woord zelf is eigenlijk al een beeld, want het geeft aan dat iets niet rechtstreeks gezegd wordt, maar via een omweg: naast het pad. Dat is het idee.⟨/p> ⟨p>Deze dingen heb Ik in beelden tot jullie gesproken, maar er komt een uur – ook hier wijst de Heer weer vooruit naar wat gaat komen, namelijk wanneer de Geest van de waarheid zou komen – dat Ik niet meer in beelden tot jullie zal spreken, maar vrijuit zal Ik berichten omtrent de Vader via de Geest. Het idee van 'vrijuit' is hetzelfde woord dat elders ook vertaald wordt met 'vrijmoedigheid', ⟨em>parrhesia⟨/em>. Dus niet meer via een omweg, niet meer in gelijkenissen, maar rechtstreeks, duidelijk en expliciet. In feite was het spreken in gelijkenissen typisch voor Zijn bediening hier op aarde, maar daarna niet meer. De communicatie na de opstanding zou niet meer in beelden en gelijkenissen zijn, maar 'straight', rechtstreeks. In vrijheid zal de Heer berichten omtrent de Vader.⟨/p> ⟨p>Dit brengt inderdaad een contrast aan in de stijl van onderwijs die de Heer gaf. In Zijn bediening op aarde was dat in beelden, terwijl de Heer nadien een etage hoger was; Hij was verhoogd en bij Zijn Vader. Van daaruit heeft Hij via de Geest rechtstreeks gesproken in klare taal, waarbij de beelden ook zijn uitgelegd. Dat is het contrast dat hier gemaakt wordt tussen wat Hij voorheen deed in beelden en het uur dat zou komen waarin Hij rechtstreeks, vrijuit – 'straightforward', zoals ze in het Engels zeggen – zou spreken.⟨/p> ⟨p>In die dag zullen jullie in Mijn naam verzoeken, en Ik zeg jullie niet dat Ik de Vader zal vragen omtrent jullie. Om deze zin goed te begrijpen, moet je de klemtoon goed leggen. Jullie zullen, zo luidt de voorzegging van de Heer, vragen in Mijn naam aan de Vader. Jezus zegt niet: "Ik zal de Vader vragen omtrent jullie." Nee, Hij zegt: "Júllie zullen vragen in Mijn naam aan de Vader." Ook dan moet je goed lezen. Natuurlijk is de Heer wel een voorspraak, Hij is de Erbij-geroepene, maar dat is niet wat Hij hier zegt. In die dag zullen jullie in Mijn naam verzoeken, bidden. Ik zeg jullie niet dat Ik de Vader zal vragen omtrent jullie – dat is wel zo, maar dat zeg Ik nu niet. Ik zeg nu dat júllie zelf in Mijn naam zullen verzoeken.⟨/p> ⟨p>Zo staat het er, want de Vader Zelf houdt veel van jullie. "Heeft jullie lief", staat er vaak, maar hier staat niet het woordje ⟨em>agape⟨/em>, maar het woordje ⟨em>phileo⟨/em>. Dat heeft te maken met genegenheid. ⟨em>Agape⟨/em> is de onvoorwaardelijke liefde, de liefde die een vader en een moeder voor een kind hebben, ongeacht wat dat kind is. ⟨em>Phileo⟨/em> is meer een vriendschappelijke liefde, de genegenheid die je specifiek voor iemand hebt op grond van bepaalde eigenschappen of kenmerken. Dat staat hier ook: de Vader Zelf houdt veel van jullie. Natuurlijk heeft de Vader ⟨em>agape⟨/em>, dat is onvoorwaardelijk waar, maar hier gaat het over 'houden van', ⟨em>phileo⟨/em>. Hij zegt: "Omdat júllie veel van Mij hebben gehouden." En waarin kwam dat tot uitdrukking? "En jullie hebben geloofd dat Ik van bij de Vader uitging."⟨/p> ⟨p>De Heer spreekt ook nu weer gewoon dit gezelschap aan. Hij is vanuit de opperzaal op reis naar Gethsemane en is het Kidrondal nog niet overgestoken. Hij zegt tegen hen: "Ja, de Vader houdt zoveel van jullie, omdat jullie..." – natuurlijk is het allemaal genade – Hij zegt: "Omdat jullie van Mij hebben gehouden en jullie hebben geloofd dat Ik van God uitging." Hoe uniek was die eigenschap? Iedereen nam aanstoot aan Hem, maar zij waren met Hem meegegaan. "En jullie hebben geloofd dat Ik van bij God uitging." Dat wil zeggen: dat Ik namens Hem sprak. Jullie hebben dat beaamd en geloofd.⟨/p> ⟨p>Ik ging uit van de Vader en Ik ben in de wereld gekomen. Dat moet ik even toelichten. Later, in hoofdstuk 17, zullen we dat trouwens nog wat preciezer bezien. Want die uitspraak "Ik ben in de wereld gekomen" zou je kunnen opvatten als: "O, dat slaat op Jezus' geboorte in Bethlehem." Toen kwam Hij immers in de wereld. Dat zou een logische gedachte zijn, en toch is dat niet de betekenis. Dat "in de wereld gekomen" slaat hier niet op Zijn geboorte in Bethlehem, maar op het begin van Zijn openbare missie. Toen kwam Hij in de wereld, toen werd Hij gezonden tot de wereld. Straks, als we in hoofdstuk 17 zijn aangeland, zullen we ook zien dat de Heer Jezus zegt: "Zoals de Vader Mij heeft uitgezonden – of afgevaardigd – in de wereld, zo vaardig Ik ook jullie af in de wereld." De discipelen waren natuurlijk al in de wereld geboren, dus hoezo werden ze dan afgevaardigd 'in de wereld'? Het gaat daar dus niet over hun geboorte. Daar zie je hoe je dat moet finetunen. Ook als het gaat over de betekenis van het woord 'wereld'; dat heeft lang niet altijd de betekenis van de wereld waarin wij wonen in de breedste zin van het woord. Nee, de gedachte is hier dat de Heer Jezus in de wereld is gekomen; Hij werd gezonden in de Joodse wereld. Toen werd Hij afgevaardigd en heeft Hij tot hen gesproken. Hij zegt: "Ik verlaat die wereld ook weer en Ik ga naar de Vader toe." Nogmaals, in hoofdstuk 17 gaan we er ongetwijfeld wat dieper op in, maar ik denk dus niet dat het hier over Bethlehem gaat, maar over de aanvang van Zijn openbare bediening. Toen is Hij in de wereld gekomen en werd Hij in de wereld gezonden. Hij zegt: "Ik verlaat de wereld weer en Ik ga naar de Vader toe."⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-10" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="3669" title="Speel af vanaf 01:01:09">▶ 01:01:09⟨/button> ⟨span>De Discipelen Verstrooid, maar Niet Alleen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>Ook hier weer dat gegeven: "Ik ga naar de Vader toe." En Zijn discipelen zeiden: "Zie, nu spreekt U vrijuit zonder enige beeldspraak te gebruiken." Dit was precies dat contrast waar het eerder over ging. En nu zeggen ze: "Nu weten wij dat U alles weet en dat U het niet nodig hebt dat iemand U zou vragen." Wat zouden ze hiermee bedoelen, dat Hij het niet nodig heeft dat iemand Hem zou vragen? Ik denk dat als je even weer teruggaat in dit hoofdstuk, je meteen begrijpt waarom de discipelen dit zeggen. De Heer Jezus had namelijk zojuist antwoord gegeven voordat zij Hem de vraag stelden.⟨/p> ⟨p>Weet u nog dat de Heer Jezus had gezegd: "Een korte tijd en jullie zien Me niet meer, en nog weer een korte tijd en jullie zien Mij"? Toen gingen ze onderling een beetje vragen en fluisteren: "Hoe zit dat? Wat zou dat betekenen?" En dan zegt de Heer, terwijl ze Hem de vraag nog niet eens hadden gesteld: "Wat praten jullie? Weten jullie niet wat het betekent?" Ze hadden het Hem helemaal nog niet gevraagd, dus Hij wist dat dat hun vraag was. Hij gaf antwoord op die vraag terwijl ze die nog niet eens hadden gesteld. En nu de Heer inderdaad antwoord heeft gegeven, zeggen ze: "Ja, nu weten we dat U alles weet en dat U het niet nodig hebt dat iemand U zou vragen." Dat wil zeggen: U hoeft niet eens de vraag te horen om toch antwoord te geven. Want U weet het.⟨/p> ⟨p>Als je in deze setting zit, dan denk je op een gegeven moment ongetwijfeld wat zij toen ook gedacht hebben. We hebben het natuurlijk bij een eerdere gelegenheid al gehad over Judas, die zojuist het gezelschap had verlaten. Die had in elk geval dat oogmerk en heeft Jezus zelfs willen forceren om naar voren te komen. Maar toen hij erachter kwam dat het niet zover kwam, heeft hij zich van het leven beroofd. Hij bedoelde inderdaad het koninkrijk te forceren, de openbaring van het koninkrijk.⟨/p> ⟨p>Enfin, de discipelen zeggen hier nu: "Ja, U weet het allemaal. U hoeft niet eens de vraag van ons te horen. En hierom geloven wij dat U van God uitging." In ieder geval mede hierom: U geeft antwoorden op vragen die we nog niet eens hebben gesteld. En Jezus antwoordde: "Geloven jullie nu?" Er zit iets suggestiefs in, hè. Dat blijkt ook wel, want als je gewoon doorleest, dan blijkt dat die suggestie erin zit. Jezus zegt: "Júllie geloven nu?" Als je het zou filmen, dan zou je dit krijgen: ik zit nu nee te schudden. Dat is voor degenen die nu de mp3 beluisteren een beetje lastig, maar ik schud nu mijn hoofd, zo van: jullie zeggen dat nu wel, maar ik denk dat jullie een beetje te hard van stapel lopen.⟨/p> ⟨p>Johannes geeft het ook op die manier weer. Jezus antwoordde: "Geloven jullie nu? Zie," zegt de Heer Jezus tegen hen, "het uur komt — vrij letterlijk zelfs: het uur komt en is gekomen — dat jullie verstrooid zullen worden, eenieder naar het zijne, en Mij alleen laten." Jullie hadden zojuist gezegd: "Wij geloven, wij weten." Nou, zegt de Heer, Hij laat ze eigenlijk een toontje lager zingen, want het moment breekt zo aan. En het uur is al aangebroken, als ik het heel letterlijk moet nemen. Dat is niet noodzakelijk, want het woord "uur" kan soms een bredere betekenis hebben. Als je het uur letterlijk neemt als een uur, dan zou het ook nog kunnen, zo van: binnen een uur zullen jullie allemaal verstrooid worden. We zullen in het vervolg nog wel zien hoe dat inderdaad beschreven wordt. Jullie zullen verstrooid worden en alle kanten op gaan, eenieder naar zijn eigen plaats om een veilig heenkomen te vinden. "En Mij zullen jullie alleen laten."⟨/p> ⟨p>Uiteraard slaat dit op de gevangenneming van Jezus. En dan zegt Hij erbij: "En toch, Ik ben niet alleen, want de Vader is met Mij." Hier zit trouwens nog wat aan vast hoor. Want wat de Heer Jezus hier zegt is: als zelfs jullie — dit waren de intimi, degenen die Hem hadden geloofd en van wie Hij zojuist had gezegd: "Jullie zijn met Me meegegaan, jullie hebben erkend" — als nu zelfs jullie in het uur van de waarheid Mij alleen laten, dan is er Eén die altijd met Mij is. Mijn Vader is met Mij.⟨/p> ⟨p>Ik geloof daarom, of mede daarom, dat ook in de uren dat de Heer Jezus aan het kruis hing, een paar uur later, en dat het in de middag drie uur duister zou worden... aan het einde daarvan riep de Heer Jezus: "Mijn God, Mijn God!" In de meeste vertalingen staat dan natuurlijk: "Waarom hebt U Mij verlaten?" Maar er staat eigenlijk geen "verlaten", maar het woordje "overgelaten". "Waartoe hebt U Mij overgelaten?" Dat wil zeggen: aan Zijn vijanden overgeleverd. Want ook toen wist de Heer Jezus... Hij hing daar tussen hemel en aarde, het was duister en iedereen had Hem losgelaten, maar de Heer heeft in die uren Psalm 22 op Zijn lippen gehad. Hij heeft zich dat gerealiseerd; Hij wist dat de woorden van God op Zijn tong waren. Hij wist: "Mijn Vader is met Mij", ook in die uren dat God Hem overliet aan Zijn vijanden.⟨/p> ⟨p>Deze uitspraak is dus ook die dag ten volle altijd waar geweest en de Heer Jezus heeft daar nooit aan getwijfeld. Hij heeft ook het kruis statig verdragen vanwege de heerlijkheid die Hem was voorgesteld. Hij wist: "Mijn Vader is met Mij." Met alle pijn en de tranen en het afschuwelijke lijden wist Hij: "Mijn Vader is met Mij." En al laat iedereen, zelfs Mijn meest intieme vrienden, Mij alleen: de Vader is met Mij. Dat is geweldig toch?⟨/p> ⟨h3 id="hoofdstuk-11" class="gb-ch-heading">⟨button type="button" class="gb-ts-play" data-seconds="4180" title="Speel af vanaf 01:09:40">▶ 01:09:40⟨/button> ⟨span>Vrede in Hem Die de Wereld Heeft Overwonnen⟨/span> ⟨a href="#gb-hoofdstukken" class="gb-back-to-ch" title="Terug naar inhoudsopgave">↑ hoofdstukken⟨/a>⟨/h3> ⟨p>En dan komen we bij het laatste vers van Johannes 16. Dit is niet alleen het slot van dit hoofdstuk, maar het is ook het laatste wat Hij rechtstreeks tot de Zijnen zegt. Want al het andere, Johannes 17, is een gebed tot Zijn Vader waar zij wellicht bij aanwezig zijn geweest; daar komen we de volgende keer over te spreken. Vervolgens wordt er overgestoken naar het Kidrondal en wordt Hij gevangen genomen in Gethsemane. Maar Hij heeft hen daarna dus niet meer gesproken. Ze zijn op dat moment allemaal verstrooid en ze hebben Hem alleen gelaten. Dit zijn de laatste woorden die de Heer Jezus zo tot hen uitspreekt.⟨/p> ⟨p>"Deze dingen heb Ik tot jullie gesproken." Ja, waarom? Nou, opdat jullie in Mij vrede zouden hebben. In Mij. In Mijzelf. In dat wat Ik gesproken heb, daar vind je vrede. Hij zegt: "In de wereld..." Ook hier weer die wereld. Misschien niet alleen de wereld in het algemeen, maar ook meer specifiek de Joodse wereld waar ze niets van je moeten hebben. In de wereld hebben jullie verdrukking. Hij zegt: "Maar houdt moed, Ik heb de wereld overwonnen." En dit is dus in feite het slot, de laatste uitspraak die Hij doet in de kring van Zijn discipelen, die één en al bemoediging is.⟨/p> ⟨p>Vrede. Hij blikt terug en Hij zegt: "Nou, dat wat Ik gesproken heb, dat is precies waarin jullie je vrede zullen kunnen vinden." Opdat jullie in Mij vrede zouden hebben. Hij wijst erop: in Mijn woorden heb je vrede. In de wereld heb je verdrukking, maar houdt moed, Ik heb de wereld overwonnen.⟨/p> ⟨p>Hier klinkt ook nog in door: jullie zien Mij straks niet meer. Jullie zullen straks sowieso verstrooid worden en een ieder gaat naar het zijne. Jullie zullen grote droefheid hebben, maar over nog een tijdje zien jullie Mij weer. "I’ll be back soon" – dat wil zeggen: jullie zien Mij weer. Eigenlijk zegt Hij: "Tot ziens." Ik zie hier de weg geëffend naar de zege. Ik heb de wereld overwonnen, houdt daar moed op, en daarin vind je vrede.⟨/p>